Brief aan de raad opvang Oekraïeners

Signed By: Buma, Sybrand <sybrand.buma@leeuwarden.nl> 22/04/2022 08:59:58 CEST ID: 9c00389a-cc1c-44fe-95c6-abdcc02f197b Auth: Scribble

Aan de gemeenteraad

Opvang Oekraïners en Asielzoekers in Leeuwarden 2022-078625 Sociaal Domein 14058 12 april 2022 Geachte leden van de gemeenteraad, Meteen na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne en de stroom vluchtelingen die daarmee ontstond, zijn we in Leeuwarden gestart met de voorbereidingen voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne. In deze brief informeren wij u over de achtergronden en stand van zaken rond de organisatie van de opvang. Bestuurlijke bevoegdheid De veiligheidsregio’s in Nederland hebben twee opdrachten vanuit het Rijk gekregen: 1. Zorgen voor de coördinatie en de realisatie van opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Fryslân heeft in dit kader de opdracht gekregen om voor 2.000 vluchtelingen uit de Oekraïne opvang te regelen. 2. Zorg voor een coördinatiepunt voor COA-opvang van asielzoekers uit andere landen. Deze taak was eerst belegd bij de provincies. Via de activering van de artikelen 2c en 4 van de Wet verplaatsing bevolking (de zgn. Noodwet) krijgen de burgemeesters formeel de taak om te voorzien in opvang van de Oekraïners en asielzoekers/statushouders. De burgemeester en wethouder Wassink werken samen met het college aan het organiseren van de opvang. Opvang vluchtelingen uit Oekraïne De gemeentelijke opvanglocaties De ontheemde Oekraïners die niet rechtstreeks bij particulieren zijn ondergebracht, worden in de centrale opvang in Heerenveen opgevangen.

Hier vindt de eerste opvang, registratie en een medische check plaats. Via de veiligheidsregio’s zijn en worden vluchtelingen in de gemeentelijke opvanglocaties geplaatst. Op die locaties vindt inschrijving plaats en ontvangen de mensen de nodige zorg en aandacht. In Leeuwarden zijn er twee opvanglocaties: Herberg Oer’t Hout in Grou en het leegstaande verpleeghuis Nieuw Mellens van zorgorganisatie Noorderbreedte. In Oer’t Hout kunnen 150 mensen worden ondergebracht en in Nieuw Mellens ca.

Blad 2

280. De locaties zijn getest op brandveiligheid en er is een gezondheidsonderzoek verricht, waarna de vergunningen zijn verleend. In Grou en Leeuwarden zijn de bewoners in de buurt geïnformeerd. De reacties van de bewoners waren positief. Men vroeg vooral hoe men in de opvang kon ondersteunen. Locatie Oer’t Hout In Herberg Oer’t Hout zijn op dit moment 124 mensen ondergebracht. Op deze locatie zijn alle voorzieningen aanwezig voor de bed-bad-brood-opvang en is er het benodigde personeel voor het beheer van het gebouw en de maaltijdverzorging. Vanuit de crisisorganisatie zijn er ambtelijke coördinatoren geregeld voor de uitvoering van de publieke zorgtaak en de veiligheidstaak. Met Oer’t Hout in Grou is een contract afgesloten voor huur, gebruik van de voorzieningen en de inzet van het personeel. Locatie Nieuw Mellens In Nieuw Mellens zijn op dit moment 190 vluchtelingen opgevangen. In Nieuw Mellens is de inrichting, die nodig is voor de bed-bad-brood-opvang, door de gemeente verzorgd en opgebouwd. Nieuw Mellens wordt bemenst door de gemeente al dan niet door inhuur. In Nieuw Mellens is een beperkte mogelijkheid voor de opvang van meegebrachte huisdieren. Nieuw Mellens is voor een half jaar gratis door Noorderbreedte beschikbaar gesteld. De gemeente betaalt geen huur.

De gemeente betaalt gas, water en elektrisch, een bijdrage aan de lopende contracten van Noorderbreedte (beveiliging, schoonmaak) en de ingekochte voorzieningen. De gemeente heeft in beide opvanglocaties gebruik kunnen maken van de voorzieningen die er al zijn, wat de snelheid van het beschikbaar zijn ten goede kwam. Daarnaast huurt de gemeente beveiliging in en zijn medewerkers van het Rode Kruis aanwezig. Onderwijs Inschrijving bij burgerzaken is voor de Oekraïners in de gemeentelijke locaties nu de eerste stap. Met deze inschrijving kunnen zij in aanmerking komen voor allerlei voorzieningen, zoals zorg, werk en onderwijs. In de gemeentelijke opvanglocaties worden vooral moeders met kinderen opgevangen. In Grou kunnen deze kinderen vanaf 11 april onderwijs volgen via de basisscholen. De Internationale Schakelklas (ISK) voor oudere kinderen is beschikbaar in OSG Sevenwolden in Grou. In Leeuwarden zijn zowel voor het basisonderwijs als voor het ISK onderwijs voldoende leslokalen beschikbaar. Voor zover men in Heerenveen nog geen medisch paspoort heeft gekregen, ontvangt men dit op de opvanglocaties in Grou en Leeuwarden. De medische ondersteuning in Grou is door de huisartsen en tandartsen in Grou opgepakt. In Nieuw Mellens is de huisartsen- en tandartsenzorg geregeld. Er wordt nog gewerkt aan een meer structurele oplossing.

Leefgeld De gemeente heeft de mogelijkheid om het leefgeld geheel of gedeeltelijk in natura te verstrekken. Zowel in Grou als in Nieuw Mellens worden alle voorzieningen in natura aangeboden. Reden om in eerste instantie geen leefgeld

Blad 3

uit te keren. We onderzoeken de mogelijkheid in Nieuw Mellens om op termijn ontbijt, lunch en primaire levensbehoeften door de Oekraïeners zelf te laten regelen. Hiervoor krijgt men dan een leefgeldvergoeding. Daarnaast onderzoeken we of in Grou de levensbehoeften ook door de Oekraïeners zelf geregeld kunnen worden. Ook zij ontvangen daarvoor dan een leefgeldvergoeding. Ook hier geldt dat vluchtelingen die (nog) niet beschikken over een rekeningnummer op het gemeentehuis een prepaidkaart kunnen krijgen. Particuliere opvang Vluchtelingen die particulier worden opgevangen komen vaak rechtstreeks uit Oekraïne en zijn niet geregistreerd. Deze vluchtelingen hebben recht op leefgeld. Wij hebben via onze website en via sociale media een oproep gericht aan deze vluchtelingen om zich te melden, zodat we zo snel als mogelijk dit leefgeld kunnen overmaken. Hebben zij (nog) niet de beschikking over een rekeningnummer dan wordt overgegaan op een prepaidkaart. Deze wordt uitgereikt op het gemeentehuis. We koersen op een eerste uitbetaling voor de Paasdagen. Voor de particuliere opvang van Oekraïners proberen we de vragen die er zijn zo goed mogelijk op te pakken en op te lossen. Inmiddels is een handreiking voor de particuliere opvang door het Rijk beschikbaar gesteld.

Crisisorganisatie In Leeuwarden is voor de coördinatie, het vinden van opvanglocaties, de inrichting en de organisatie (bemensing) binnen de locaties, een ambtelijke crisisorganisatie ingericht. Omdat richtlijnen vanuit het Rijk en de GHOR niet altijd tijdig beschikbaar waren, heeft de crisisorganisatie veel zaken zelf moeten bedenken en oplossen. De crisisorganisatie heeft er voor gezorgd dat veel ambtenaren zich actief inzetten bij de opvang van de Oekraïners. Inmiddels zijn meer dan 100 gemeenteambtenaren actief in en rond de opvang. De crisisorganisatie voor het regelen van de acuut noodzakelijke opvang zal de komende tijd worden omgezet in een staande (project)organisatie. Het is de bedoeling dat deze nieuwe organisatie deels wordt bemenst door de gemeente en deels door externe organisaties. Hierdoor zal het beslag dat op de ambtelijke capaciteit wordt gelegd, verminderen. Er komen veel vragen op ons af van Oekraïeners en van inwoners. Deze vragen worden via de reguliere lijnen zoveel mogelijk beantwoord. Op de website van de gemeente staat de meest actuele informatie met verwijzingen naar andere websites, bijvoorbeeld www.RefugeeHelp.nl van Vluchtelingenwerk. Er is een intern team beschikbaar voor meer complexe vragen. Via www.samenleeuwarden.nl kunnen mensen zich aanmelden als vrijwilliger of als ze activiteiten voor Oekraïners willen organiseren.

Er zijn veel mensen die zich hebben aangemeld als vrijwilliger. De inzet van de ambtelijke organisatie wordt, zoals het nu lijkt, niet vergoed door het Rijk. De grote ambtelijke inzet in de (nood)opvang heeft ook gevolgen voor de continuïteit van de reguliere werkzaamheden. Taken worden niet of op een later tijdstip opgepakt.

Blad 4

Noodfonds Studenten uit Oekraïne en (Wit)Rusland kunnen door de oorlog niet meer bij hun geld. Deze studenten zijn er met name aan de NHL-Stenden. Voor deze studenten heeft NHL-Stenden een noodfonds opgericht van waaruit deze studenten geholpen kunnen worden met de betaling van hun leefkosten. Wij hebben besloten om een bedrag van € 100.000 beschikbaar te stellen om in dit noodfonds te storten. De Provincie zal een gelijk bedrag storten in dit noodfonds. Veel van deze studenten ondersteunen ons op hun beurt bij de opvang van de Oekraïners, onder ander met tolk/vertaalwerk. Rijksvergoeding Met het Rijk zijn er afspraken gemaakt dat gemeenten de reële kosten die zij maken, vergoed krijgen. Gemeenten mogen er financieel niet slechter voor komen te staan, omdat zij zorgen voor opvang van de vluchtelingen. Het kabinet werkt momenteel aan een bekostigingsregeling. Naar verwachting treedt deze regeling medio april in werking. Vooruitlopend op de financiering vanuit het Rijk maakt de gemeente kosten. We gaan voor de ramingen uit dat maximaal 450 Oekraïners tot en met september dit jaar worden opgevangen. Uitgaande van een vergoeding van € 100 per persoon per dag betekent dat een kostenpost van ongeveer € 8 mln. In afwachting van de Rijksvergoeding en de hoogte daar van, zullen wij u binnenkort een voorstel doen toekomen om binnen de AR een bedrag van € 8 mln.

te reserveren en dit bedrag aan te wenden voor de betaling van de opvangkosten. Zodra de rijksmiddelen binnenkomen zal de AR hiermee weer worden aangevuld. Als de Oekraïeners gaan deelnemen aan de samenleving kan het mogelijk zijn dat zij gebruik gaan maken van de reguliere voorzieningen die de gemeente levert, zoals onderwijs, burgerzaken, Wmo, jeugdhulp en Participatiewet. Dat zal een kostenverhogend effect hebben. Daarnaast zullen zij ook vragen hebben over andere leefgebieden zoals verzekeringen, werkvergunningen, etc. Mogelijk dat de gemeente daarbij ook verwijzingen en oplossingen moet regelen. Naast de opvang van de Oekraïners is er ook een grote behoefte aan woningen voor statushouders en extra opvangcapaciteit voor asielzoekers. Het COA is naarstig op zoek naar extra opvang. Wij willen graag de situatie rond de opvang van asielzoekers in zijn algemeenheid en die in Leeuwarden in het bijzonder, toelichten in een politiek podium. Hierbij willen wij ook vertegenwoordigers van het COA uitnodigen. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Leeuwarden, burgemeester. {{S1}} secretaris. Signed By: de Jong de, Eelke <eelke.dejong@leeuwarden.nl> {{Signer2}} 13/04/2022 14:05:17 CEST ID: 9c00389a-cc1c-44fe-95c6-abdcc02f197b Auth: Scribble

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.