Bijlagenboek bestemmingsplan
Tekst van het document
Bestemmingsplan Wytgaard – Nij Wingerd Gemeente Leeuwarden Bijlagenboek
Bestemmingsplan Wytgaard – Nij Wingerd Gemeente Leeuwarden Bijlagenboek
Rapportnummer:
P04418_bijlagen
IMRO-identificatienummer:
NL.IMRO.0080.09002BP00-OW01
Datum:
3 november 2021
Opdrachtgever:
Gemeente Leeuwarden
Projectteam BRO:
TSc, TvE
BRO Vestiging Amsterdam Sarphati Plaza Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 E info@bro.nl
Wytgaard - Nij Wingerd
Inhoudsopgave
Bijlagen bij toelichting
3
Bijlage 1
Stedenbouwkundig plan en Beeldkwaliteitsplan
4
Bijlage 2
Geluidsberekening
18
Bijlage 3
Stikstofonderzoek
21
Bijlage 4
Bodemonderzoek
42
Bijlage 5
Archeologisch onderzoek
145
Bijlage 6
Onderbouwing water
188
Bijlage 7
Digitale watertoets
191
Bijlage 8
Vooroverlegreacties
195
2
Bestemmingsplan "Wytgaard - Nij Wingerd" (ontwerp)
Bijlagen bij toelichting
Bestemmingsplan "Wytgaard - Nij Wingerd" (ontwerp)
3
Bijlage 1 Stedenbouwkundig plan en Beeldkwaliteitsplan
4
Bestemmingsplan "Wytgaard - Nij Wingerd" (ontwerp)
Stedenbouwkundig plan en Beeldkwaliteitplan Nij Wingerd - Wytgaard Stedenbouwkundig plan en Beeldkwaliteitsplan Wytgaard HERIJKING 2021
BKP Nij Wingerd Wytgaard - 04 oktober 2021
Stedenbouwkundig plan 2021
AANLEIDING Stedenbouwkundig plan Nij Wingerd 2008 De dorpsuitbreiding Nij Wingerd uit 2008 volgt in aard, schaal en structuur de eerdere noordwestelijke dorpsuitbreiding aan de Finne. Een orthogonale verkavelingsstructuur in Polder het Wijtgaardster Nieuwland. De Finne is met de Jaring Waltastrjitte doorgetrokken naar de Bredyk. Differentie in bouwprogramma gewenst Tijdens de bouwcrisis is de eerste fase van Nij Wingerd mondjesmaat verkocht en gebouwd en bleef het weiland achter de boerderij onbebouwd. Nu de woningvraag is toegenomen kan ook de laatste fase van de dorpsuitbreiding worden benut. Het is programmatisch wenselijk om de woningsegmenten te herzien en programma te realiseren wat aansluit bij behoefte uit het dorp Wytgaard. Dit gewijzigde programma voorziet in meer 2^1 kap woningen en rijwoningen. Een andere schaal dan voorzien in het oorspronkelijke plan. Om deze programmawijziging aan te laten sluiten op de dorpsstructuur is de stedenbouwkundige verkaveling gewijzigd. De aangepaste verkaveling zorgt ervoor dat het plan Nij Wingerd wordt verankerd in het dorpsweefsel. Herijking verkaveling en welstandsrichtlijnen Deze herijking omvat 2 onderscheidende wijzigingen in de deelgebieden zoals aangegeven in de afbeelding: 1. wijziging van de verkaveling in deelgebied A & B 2. wijziging in beeldkwaliteit en welstandsrichtlijnen voor deelgebied B 1.
Wijziging van verkaveling in deelgebied A & B De locatie voor afwijkend programma aan de Jaring Waltastrjitte wordt reguliere woningbouw voorzien. Op de hoekkavel is aanvullend de mogelijkheid voor realisatie van een woning met beroep aan huis. Aan de noordzijde van de Pier Thomasstrjitte is ruimte voor 2^1 kap conform het verkavelingsprincipe van het oorspronkelijke plan. Om het plan een gezicht te geven aan de Bredyk voorziet de verkaveling in 2 vrijstaande woningen met de voorgevel aan de Bredyk. De Pier Thomassrjitte krijgt een aansluiting voor fietsen voetgangers naar het fietspad langs de Bredyk. Aan de zuidkant van het plan ontstaat een hofje met woningen van 1 laag met een kap. Voor deelgebied A blijft de oorspronkelijke beeldkwaliteit en welstandsrichtlijnen van kracht.
B
2. wijziging in beeldkwaliteit en welstandsrichtlijnen voor deelgebied B Qua materiaal en positie krijgt dit ensemble een relatie met de boerderij en de woningen aan de Arnold Cathstrjitte. Ten behoeve van deze aansluiting is een 4e categorie aan het beeldkwaliteitplan en richtlijnen 2008 toegevoegd. Hierin worden gevels in hout en rood/oranje dakpannen toegestaan.
Stedenbouwkundig plan 2008 met herijkte gebieden A&B
A
A
Stedenbo
Wytgaard Beeldkwaliteitplan November 2008
INLEIDING
Deze nota “ beeldkwaliteit Wytgaard” biedt informatie over de welstandsrichtlijnen die worden gehanteerd voor het plan te Wytgaard. Naast de planbeschrijving bevat dit document het hoofdstuk beeldkwaliteit (een beschrijving van het gewenste beeld van de bebouwing) en is als zodanig bij de beoordeling van bouwplannen een aanvulling op de bepalingen die vastgelegd zijn in het bestemmingsplan Wytgaard. Het plan is, na het gerealiseerde plan aan de Finne, de nieuwste woonlocatie in wording. Het plan ligt aan de noordzijde van het dorp Wytgaard (zie figuur 1) en is min of meer een afronding van de dorpscontour van Wytgaard.
Fig.1: ligging plan
HET PLAN
1.1 Stedenbouwkundige randvoorwaarden en uitgangspunten • In Wytgaard worden circa 24 kavels uitgegeven over een periode van circa 10 jaar. • De aanleg van plan vindt plaats in 7 fasen. • Er worden in het plan overwegend twee-onder-één-kapwoningen gebouwd en vrijstaande woningen • Het plan is traditioneel van opzet, passend binnen de kleurstelling van de typisch ‘Friesche staalkaart’ en zal zich goed moet voegen binnen de dorpskarakteristieken van Wytgaard. • Vanuit de nieuwe uitbreiding wordt een aansluiting gemaakt met de Bredyk. Hiermee kunnen hinderlijke verkeersbewegingen door de kern van het dorp Wytgaard zoveel mogelijk worden vermeden. • De aansluiting van de dorpsuitbreiding op de Bredyk wordt uitgevoerd middels een verhoogd plateau, waarmee de huidige verkeersremmende maatregel nabij de grens van de bebouwde kom, komt te vervallen. • Bestaande bomen langs het fietspad en de Bredyk zullen zoveel mogelijk gehandhaafd worden en maken in belangrijke mate, onderdeel uit van het groene aanzien aan het dorpsaanzicht aan de noordzijde van Wytgaard. • Er wordt aansluiting gezocht bij de bestaande verkeersstructuur van Wytgaard. Aangesloten wordt op de Finne en Bredyk.
1.2. Ontsluiting De verkeersstructuur van plan bestaat uit een tweetal wijkontsluitingswegen. De nieuwe wegen sluiten aan op de huidige woonstraat De Finne en op de belangrijke hoofdontsluitingsweg van het dorp, de Bredyk. Voor het langzaamverkeer blijft de bestaande fietsroute langs de Bredyk gehandhaafd. Deze wordt opgenomen in de nieuwe verkeersontsluiting en sluit net in de huidige bebouwde kom aan op de wijkontsluitingsweg. Het plan zal in zijn geheel worden voorzien van enkelzijdige trottoirs. De trottoirs worden uitgevoerd in betontegels van 30x30cm. De rijweg van het plan wordt voorzien van bruine betonklinkers (10x10x20). 1.3. Groenvoorzieningen De belangrijkste groenvoorziening in het plan is de groensingel aan de oostzijde van het plan, gelegen langs de hoofdontsluitingsweg De Bredyk. Daarnaast zal langs de nieuwe wegen een groenstrook worden aangelegd van minimaal 3 meter, waarin een bomen worden geplant van de 2e ordegrootte. Hiermee krijgen de nieuwe straten een duidelijke groenstructuur.
Een belangrijk aspect in de landschappelijke inpassing is de vormgeving van de buitenrand van de uitbreidingslocatie. Daar waar aan de rand van het plan tuinen grenzen aan het open landschap, zal deze worden vormgegeven door het op voorhand inplanten van één solitaire boom per kavel. De planmatige inplant van solitaire bomen zal zoveel mogelijk geclusterd worden. Dit betekent dat, in combinatie met de naastgelegen kavel, aan de zij-erfgrens van de bouwkavel een boom wordt geplant, zodat er per twee bouwkavels een beeld ontstaat van kleine boomgroepen. Door deze planmatige aanleg van de bomen ontstaat een zogenaamde ‘rafelige’ rand van het uitbreidingsplan dat grenst aan het open, Friese landschap. Deze ‘rafeligheid’ is kenmerkend voor het aanzicht van Friese plattelandsdorpen. 1.4. Verlichting Uit het oogpunt van beheer en eenduidigheid in armaturen is hier gekozen voor een paaltoparmatuur van het type Industria 2050. De verlichting installatie voldoet aan de eisen van het politiekeurmerk en aan de richtlijnen volgens de NSVV.
1.5. recreatieve voorzieningen Gelet op de mogelijkheden om te spelen voor kinderen in het dorp, worden geen specifieke kinderspeelplaatsen aangelegd in de voorgestelde uitbreiding.
1.6. Bebouwingskarakteristieken Naast de Friese karakteristiek ten aanzien van het dorpsaanzicht (rafeligheid van de randen, zie punt 1.3) zal de bebouwingskarakteristiek van Friese dorpen ook herkenbaar zijn in de bebouwing van het plan . Versterking van de zogenaamde ‘kleurenkaart van de Friese woningbouw’ is gerealiseerd met de ontwikkeling van het plan Pastorijfinne te Wirdum. Het plan zal in de beeldvorming sterke overéénkomsten vertonen met voornoemd plan, te weten woningen uitgevoerd in rode baksteen en zwarte kapvormen. 1.7. Beheersaspecten De berstrating van de wegen en voetpaden wordt zodanig aangelegd dat onderhoud in de toekomst geen extra aanslag op het reguliere onderhoudsbudget pleegt. Tijdens de uitvoering, betreffende de fase van het bouwrijp maken en woonrijp maken, wordt het beheer aangepast aan het bouwtempo. 2. BEELDKWALITEIT 2.1 Doel en karakter Het beeldkwaliteitplan is een beschrijving van het na te streven beeld van de bebouwde omgeving van de openbare ruimte. Bij de beoordeling van bouwplannen geldt het beeldkwaliteitplan met het bestemmingsplan als toetsingskader. 2.2 Werkwijze en procedure In de informatiefase worden het stedenbouwkundige plan, het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitplan in grote lijnen gepresenteerd.
Opmerkingen uit deze informatiefase worden met reden al of niet verwerkt en zullen met het verslag van de informatieavond(en) worden voorgelegd aan het college van B&W die het ter goedkeuring voorlegt aan de Raad. Het beeldkwaliteitplan wordt, na vaststelling in de Raad, actief bij de verdere planuitwerking. Geïnteresseerden in een kavel worden nader geïnformeerd over de bouwmogelijkheden en de geldende kwaliteitscriteria. Deze criteria bestaan uit de bouwvoorschriften en de bepalingen genoemd in het bestemmingsplan en dit beeldkwaliteitplan. Naast beeldkwaliteit wordt er ook gekeken naar duurzaam bouwen, sociale veiligheid en toegankelijkheid. 2.3. Kwaliteitscriteria Voor het ontwerp en de uitvoering van woningen in het plangebied zullen naast de bebouwingsvoorschriften vanuit het bestemmingsplan de kwaliteitscriteria als toetsingskader gelden bij de beoordeling van de plannen.
1.Woningtype: Vrijstaande woningen -Uitvoering: Traditionele woningbouw in baksteen, in maximaal 2 bouwlagen met kap, waarbij ook de verdiepingshoogten in baksteen uitgevoerd moeten worden. -Kleurstelling:Metselwerk bruin of roodbruin. Bij de beoordeling van de bouwplannen zal gebruik gemaakt worden van een monsterselectie. -Dakvorm: Zadeldak (zonder wolfseind)met de nokrichting loodrecht op de straat of schilddak. -Dakbedekking: zwart (mat of glazuur). -Situering: Wanneer een kavel grenst aan meerdere wegen dan wordt de het ontwerp afgestemd op deze ligging. -Erfafscheiding: De aan de weg gelegen erfafscheiding wordt in metaal, metselwerk of als een haag uitgevoerd. Zie referentiebeelden (bijlage) voor kleurgebruik en materialisering
2.Woningtype: halfvrijstaande woningen/2/1-kapwoningen -Uitvoering: Traditionele woningbouw in baksteen, in maximaal 2 bouwlagen met kap, waarbij ook de verdiepingshoogten in baksteen uitgevoerd moeten worden. -Kleurstelling:Metselwerk bruin of roodbruin. Bij de beoordeling van de bouwplannen zal gebruik gemaakt worden van een monsterselectie. -Dakvorm: Zadeldak (zonder wolfseind)met de nokrichting loodrecht op de straat of evenwijdig aan de straat of schilddak. -Dakbedekking: zwart (mat of glazuur). -Situering: Wanneer een kavel grenst aan meerdere wegen dan wordt de het ontwerp afgestemd op deze ligging. -Erfafscheiding: De aan de weg gelegen erfafscheiding wordt in metaal, metselwerk of als een haag uitgevoerd. Zie referentiebeelden (bijlage) voor kleurgebruik en materialisering
3.Woningtype: sociale koop- of sociale huurwoningen -Uitvoering: Traditionele woningbouw in baksteen, waarbij ook de verdiepingshoogten in baksteen uitgevoerd moeten worden. -Kleurstelling: Metselwerk bruin of roodbruin. Bij de beoordeling van de bouwplannen zal gebruik gemaakt worden van een monsterselectie. -Dakvorm: Zadeldak (zonder wolfseind)met de nokrichting loodrecht op de straat of evenwijdig aan de straat of schilddak. -Dakbedekking: zwart (mat of glazuur). -Situering: Wanneer een kavel grenst aan meerdere wegen dan wordt de het ontwerp afgestemd op deze ligging. -Erfafscheiding: De aan de weg gelegen erfafscheiding wordt in metaal, metselwerk of als een haag uitgevoerd. Zie referentiebeelden (bijlage) voor kleurgebruik en materialisering
4. Woningtype: 1-laag met een kap in deelgebied B (HERIJKING 2021) -Uitvoering: woningbouw met referentie naar schuurarchitectuur in steen of hout -Kleurstelling: Gedekte kleuren; Bij de beoordeling van de bouwplannen zal gebruik gemaakt worden van een monsterselectie. -Dakvorm: Zadeldak (zonder wolfseind)met de nokrichting evenwijdig aan de straat -Dakbedekking: gebakken pan - oranje/rood (mat of glazuur) -Situering: Wanneer een kavel grenst aan meerdere wegen dan wordt de het ontwerp afgestemd op deze ligging. -Erfafscheiding: De aan de weg gelegen erfafscheiding wordt in metaal, metselwerk of als een haag uitgevoerd. Zie referentiebeelden deelgebied B (bijlage 2 ) voor kleurgebruik en materialisering
2.4. Duurzaam bouwen Voor de opzet en materiaalgebruik van de woningen dient het ’Nationaal Pakket Woningbouw’ te worden toegepast. Voor wat betreft de energiebesparing dient de wettelijke norm aangehouden te worden , de zogenaamde Energie Prestatie Norm (EPN). Thans geldt een EPN-normering van 0,8. In de komende jaren, zal met de fasering, rekening gehouden moeten worden met de op dat moment geldende normering. Deze EPN-norm zal de komende jaren worden aangeschroefd, waarbij het streven is in het jaar 2015 de zogenaamde nul-woning te bouwen. De woningen dienen zodanig ontworpen te worden dat met het oog op het toekomstig benutten van zonne-energie (zonnecollectoren) een gedeelte dakvlak van minimaal 10m2 op het zuiden georiënteerd zal zijn. Schoon regenwater, zoals dat afstroomt van wegen en daken, wordt afgevoerd via een apart rioleringnet naar het oppervlaktewater in sloten.
Bijlage
Bijlage 2
Bijlage 2 Geluidsberekening
18
Bestemmingsplan "Wytgaard - Nij Wingerd" (ontwerp)
Beoordeling: Voorkeurswaarde wegverkeerslawaai op de gevel van nieuwe woningen bedraagt 48 dB (inclusief aftrek art 110g wet geluidhinder). Berekende waarde is 41 dB. Voldoet. Wegverkeerslawaai is geen beperkende factor voor de realisering van de bebouwing langs de Bredyk in Wytgaard.
Bijlage 3 Stikstofonderzoek
Bestemmingsplan "Wytgaard - Nij Wingerd" (ontwerp)
21
AERIUS berekening Nij Wingerd te Wytgaard Gemeente Leeuwarden
colofon
titel rapport AERIUS berekening Nij Wingerd te Wytgaard datum 3 februari 2022 projectnummer P04418 opdrachtgever gemeente Leeuwarden BRO Projectteam TS bron Kaft BRO
BRO Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel T +31 (0)411 850 400 E info@bro.nl www.bro.nl
Inhoudsopgave 1
Inleiding
3
2
AERIUS berekening 2.1 Aanlegfase
4 4
3
2.1.1 (Mobiele) werktuigen
4
2.1.2 Verkeer bouw en aanleg
4
2.1.3 Conclusie
4
2.2 Gebruiksfase
5
2.2.1 Conclusie
5
Resultaat en conclusie
6
donderdag 3 februari 2022
2
1 Inleiding AERIUS berekening Nij Wingerd te Wytgaard
1
Inleiding
De bescherming van de natuur is per 1 januari 2017 in Nederland vastgelegd in de Wet natuurbescherming (Wnb). De Wnb is een Nederlandse wet die de bescherming regelt van gebieden in het kader van de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn, waaronder de Natura 2000-gebieden. Natura 2000gebieden maken onderdeel uit van het Europese netwerk van natuurgebieden. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten mogelijkerwijs negatieve effecten optreden, dienen deze vooraf in kaart gebracht en beoordeeld te worden. Het projectgebied ligt niet binnen de grenzen van een gebied dat aangewezen is als Natura 2000-gebied. De meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden, ‘Groote Wielen’ en ‘Alde Feanen’ liggen respectievelijk op circa 9,7 en 6,8 kilometer van het plangebied. Indien er sprake zou zijn van een effect, betreft dit een extern effect, zoals toename van depositie van stikstof. Aangezien de voorgenomen ontwikkeling de realisatie van woningen betreft, kan een toename aan stikstofdepositie tijdens de aanleg- en gebruiksfase op omliggende Natura 2000-gebieden niet op voorhand worden uitgesloten. In dit rapport worden de stikstofeffecten in beeld gebracht.
donderdag 3 februari 2022
9,7 km
6,8 km
Figuur 1: Ligging van het projectgebied (rood omcirkeld) ten opzichte van nabijgelegen Natura 2000-gebieden (blauw en rood gearceerd) (bron: Natura 2000 Network Viewer)
3
2 AERIUS berekening AERIUS berekening Nij Wingerd te Wytgaard
2
AERIUS berekening
Om op voorhand negatieve effecten op Natura 2000-gebieden vanwege stikstofdepositie uit te sluiten is een AERIUSberekening uitgevoerd. Uit deze berekeningen blijkt dat bij de aanlegfase en gebruiksfase geen rekenresultaten hoger zijn dan 0,00 mol/ha/j. In de bijlagen zijn de door AERIUS gegenereerde rapportages voor de aanlegfase en gebruiksfase opgenomen. In het voorliggende document wordt de invoer op sommige punten kort toegelicht.
2.1
Tabel 1
Mobiele werktuigen
Werktuig
Bouwjaar
Brandstof
Vermogen (kW)
Belasting (%)
Draaiuren
Totale emissie NOx (kg/j)
Totale emissie NH3 (kg/j)
Hijskraan
va. 2014
Diesel
200
69
400
55,2
0,15
Graafmachine
va. 2011
Diesel
200
69
140
44,44
0,05
Betonstorter
va. 2011
Diesel
200
69
80
33,12
0,03
Laadschop
va. 2011
Diesel
200
55
200
61,6
0,06
Totaal
227,48
0,29
Stationair draaien (+30%)
68,2
0,087
Aanlegfase
Vanaf juli 2021 i-s de Wet Stikstofreductie en natuurverbetering in werking getreden waarbij een vrijstelling geldt voor stikstofuitstoot tijdens de sloop-, bouw- en aanlegfase vaan een ruimtelijk initiatief. Uit het wetsvoorstel volgt dat een stikstofdepositieberekening voor de aanlegfase niet meer noodzakelijk is. In dit geval is zorgvuldigheidshalve deze berekening van de aanlegfase nog toegevoegd. Hier wordt hierna verder op ingegaan. Het planvoornemen betreft de ontwikkeling van woningen. In totaal worden slechts 5 woningen extra gerealiseerd dan op dit moment is toegestaan. In dit onderzoek zijn echter ook de andere te realiseren woningen meegenomen, aangezien deze nog niet gebouwd zijn. In totaal kunnen na vaststelling van het bestemmingsplan nog 18 woningen gebouwd worden. Deze woningen worden gerealiseerd op braakliggende percelen. Er is geen sprake van sloop.
2.1.1
(Mobiele) werktuigen
Voor de inzet van (mobiele) werktuigen is uitgegaan van een gemiddeld gebruik van mobiele werktuigen gebaseerd op informatie uit eerdere berekeningen. Daarnaast is rekening gehouden met de emissies als gevolg van stationair draaien. Zie hiervoor tabel 1 en bijgevoegde AERIUS-rapportage. 2.1.2
Verkeer bouw en aanleg
Tabel 2
Bouwverkeer
Verkeersbewegingen bouwverkeer
Totale verkeersgeneratie
Bedrijfsbusjes (licht verkeer)
10 p/etmaal
Middelzwaar verkeer (aan- en afvoer materialen)
1.000 p/jaar
Zwaar vrachtverkeer (aan- en afvoer materialen)
500 p/jaar
Ten behoeve van de bouw en aanleg vinden ook verkeersbewegingen plaats, onder andere in de vorm van vrachtwagens en busjes. De totale verkeersgeneratie is weergegeven in de navolgende tabel 2. De bewegingen zijn over de aanliggende wegen gemodelleerd, waarbij de bewegingen via de Jaring Waltastrjitte naar de Bredyk zijn ingevoerd. Voor meer informatie verwijzen we u naar de bijgevoegde AERIUS-rapportage. 2.1.3
Conclusie
Bij de realisatie van de woningen wordt gebruik gemaakt van meerdere (mobiele) werktuigen en vinden verkeersbewegingen plaats. Dit zorgt voor een emissie van stikstof. Deze emissie is berekend.
donderdag 3 februari 2022
Het depositieresultaat met de ingevoerde mobiele werktuigen en het daarbij horende bouwverkeer is niet hoger dan 0,00 mol/ha/j.
4
2 AERIUS berekening AERIUS berekening Nij Wingerd te Wytgaard
2.2
Gebruiksfase
De levensloopbestendige woningen (bron 1) worden gasloos opgeleverd en zorgen dan ook niet voor stikstofemissie. De verkeersbewegingen die met de gebruiksfase samenhangen zorgen hier echter wel voor. Op basis van de verkeersgeneratiecijfers van het CROW zal de ontwikkeling Nij Wingerd per gemiddelde werkdag tussen maximaal 149 autoritten genereren. Dit is de verkeersgeneratie van alle woningen in het plangebied die nog gebouwd gaan worden (in totaal 18 woningen). De bewegingen zijn over de aanliggende wegen gemodelleerd. Er zijn twee routes ingevoerd, waarbij route 1 via de Jaring Waltastrjitte naar de Bredyk gaat en route 2 via de Arnold Cathstrjitte naar de Bredyk gaat. Voor meer informatie verwijzen we u naar de bijgevoegde AERIUS-rapportage. 2.2.1
Conclusie
Het depositieresultaat met de ingevoerde verkeersgeneratie is niet hoger dan 0,00 mol/ha/j.
donderdag 3 februari 2022
5
3 Resultaat en conclusie AERIUS berekening Nij Wingerd te Wytgaard
3
Resultaat en conclusie
Uit de uitgevoerde berekeningen blijkt dat bij zowel de aanlegfase als de gebruiksfase geen depositieresultaten hoger zijn dan 0,00 mol/ha/j. Daarmee kunnen op voorhand negatieve effecten op Natura 2000-gebieden vanwege stikstofdepositie uitgesloten worden.
donderdag 3 februari 2022
6
Bijlage 1 AERIUS-berekening Aanlegfase
Projectberekening
Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstof.
Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron
Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
Projectberekening
Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie
Activiteit
Omschrijving Toelichting
Berekening
BRO Jaring Waltastrjitte ong., - Wytgaard Nij Wingerd Bouwfase 19 woningen Nij Wingerd te Wytgaard (gemeente Leeuwarden)
AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie
RQGAzF5NjPA3 03 februari 2022, 11:28 Wnb-rekengrid
Totale emissie
Rekenjaar 2022
Resultaten
Hoogste depositie Hexagon 0,00 ha 0,00 ha 0,00 mol/ha/j 0,00 mol/ha/j
Bouwfase Nij Wingerd - Beoogd Bouwfase Nij Wingerd - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename van depositie Grootste afname van depositie
RQGAzF5NjPA3 (03 februari 2022)
Emissie NH3 < 0,1 ton/j
Emissie NOx 0,3 ton/j Gebied
2/7
Projectberekening
Bouwfase Nij Wingerd (Beoogd), rekenjaar 2022 Emissie Emissie NH3 NOx werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bouw 19 < 0,1 < 0,1 2 Mobiele woningen; Hijskraan ton/j ton/j werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bouw 19 < 0,1 < 0,1 3 Mobiele woningen; Graafmachine ton/j ton/j werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bouw 19 < 0,1 < 0,1 4 Mobiele woningen; Betonpomp ton/j ton/j werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bouw 19 < 0,1 < 0,1 5 Mobiele woningen; Laadschop ton/j ton/j werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Bouw 19 < 0,1 < 0,1 6 Mobiele woningen; Stationair draaien (+30%) ton/j ton/j < 0,1 < 0,1 Verkeersnetwerk ton/j ton/j Emissiebronnen
RQGAzF5NjPA3 (03 februari 2022)
3/7
Projectberekening
Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.
500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn
Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald
Grootste afname van depositie Grootste toename van depositie Hoogste totale depositie De bronnen op de kaart horen bij de Beoogde situatie. RQGAzF5NjPA3 (03 februari 2022)
4/7
Projectberekening
Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Bouwfase Nij Wingerd" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Totaal
RQGAzF5NjPA3 (03 februari 2022)
Berekend (ha Hoogste totale Met toename Grootste gekarteerd) depositie (ha gekarteerd) toename (mol/ha/jr) (mol/ha/jr)
0,00
0,00
0,00
0,00
Met afname (ha Grootste gekarteerd) afname (mol/ha/jr)
0,00
0,00
5/7
Projectberekening
Bouwfase Nij Wingerd, Rekenjaar 2022 2 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam Bouw 19 woningen; Uittreedhoogte Hijskraan Warmteinhoud Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
< 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
3 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam Bouw 19 woningen; Uittreedhoogte Graafmachine Warmteinhoud Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
< 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
4 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam Bouw 19 woningen; Uittreedhoogte Betonpomp Warmteinhoud Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
< 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
5 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam Bouw 19 woningen; Uittreedhoogte Laadschop Warmteinhoud Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
< 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
6 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning Naam
Bouw 19 woningen; Uittreedhoogte Stationair draaien Warmteinhoud (+30%) Wijze van ventilatie Niet geforceerd Temporele Variatie Standaard Profiel Industrie
4,0 m 0,000 MW
NOx NH3
< 0,1 ton/j < 0,1 ton/j
Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden.
RQGAzF5NjPA3 (03 februari 2022)
6/7
Projectberekening
Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2021.0.2_20220128_2eee9c6138 Database versie 2021_2eee9c6138 Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/
RQGAzF5NjPA3 (03 februari 2022)
7/7
Bijlage 2 AERIUS-berekening Gebruiksfase
Projectberekening
Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstof.
Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron
Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
Projectberekening
Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie
Activiteit
Omschrijving Toelichting
Berekening
BRO Jaring Waltastrjitte ong., - Wytgaard Nij Wingerd Gebruiksfase woningen Nij Wingerd te Wytgaard (gemeente Leeuwarden)
AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie
RmUQuwpYR7XM 03 februari 2022, 11:30 Wnb-rekengrid
Totale emissie
Rekenjaar 2022
Resultaten
Hoogste depositie Hexagon 0,00 ha 0,00 ha 0,00 mol/ha/j 0,00 mol/ha/j
Gebruiksfase Nij Wingerd te Wytgaard Beoogd Gebruiksfase Nij Wingerd te Wytgaard Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename van depositie Grootste afname van depositie
RmUQuwpYR7XM (03 februari 2022)
Emissie NH3 < 0,1 ton/j
Emissie NOx < 0,1 ton/j Gebied
2/6
Projectberekening
Gebruiksfase Nij Wingerd te Wytgaard (Beoogd), rekenjaar 2022 Emissiebronnen 1 Wonen en Werken | Woningen | Gebruik woningen
Emissie NH3 Emissie NOx -
Verkeersnetwerk
< 0,1 ton/j
RmUQuwpYR7XM (03 februari 2022)
< 0,1 ton/j
3/6
Projectberekening
Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.
500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn
Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald
Grootste afname van depositie Grootste toename van depositie Hoogste totale depositie De bronnen op de kaart horen bij de Beoogde situatie. RmUQuwpYR7XM (03 februari 2022)
4/6
Projectberekening
Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Gebruiksfase Nij Wingerd te Wytgaard" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Totaal
RmUQuwpYR7XM (03 februari 2022)
Berekend (ha Hoogste totale Met toename Grootste gekarteerd) depositie (ha gekarteerd) toename (mol/ha/jr) (mol/ha/jr)
0,00
0,00
0,00
0,00
Met afname (ha Grootste gekarteerd) afname (mol/ha/jr)
0,00
0,00
5/6
Projectberekening
Gebruiksfase Nij Wingerd te Wytgaard, Rekenjaar 2022 1 Wonen en Werken | Woningen Naam Gebruik woningen Uittreedhoogte Wijze van ventilatie Niet geforceerd Warmteinhoud Temporele Variatie Continue Emissie
1,0 m 0,000 MW
Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2021.0.2_20220128_2eee9c6138 Database versie 2021_2eee9c6138 Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/
RmUQuwpYR7XM (03 februari 2022)
6/6
3 Resultaat en conclusie AERIUS berekening Nij Wingerd te Wytgaard
Hoofdvestiging Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel T +31 (0)411 850 400 Vestiging Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 Vestiging Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen
www.bro.nl | info@bro.nl
donderdag 3 februari 2022
T +31 (0)77 373 06 01
7
Bijlage 4 Bodemonderzoek
42
Bestemmingsplan "Wytgaard - Nij Wingerd" (ontwerp)
GEMEENTE LEEUWARDEN
VERKENNEND (WATER)BODEM- EN ASBESTONDERZOEK PLANGEBIED NIJ WINGERD TE WYTGAARD
1 JUNI 2021
WSP NEDERLAND B.V. ORIONWEG 28 8938 AH LEEUWARDEN
PROJECTNUMMER SOL016416 DOCUMENTNUMMER SOL016416.RAP001, versie 1.0
wsp.com
COLOFON OPDRACHTGEVER Gemeente Leeuwarden Postbus 21000 8900 JA Leeuwarden
CONTACTPERSOON OPDRACHTGEVER De heer J. Brouwer PROJECTNUMMER OPDRACHTGEVER CONTACTPERSOON WSP NEDERLAND B.V. Mevrouw ing. E. Zijlstra Tel: +31 6 231 50 645 Email: ettie.zijlstra@wsp.com
AUTORISATIE PROJECTNUMMER
DOCUMENTNUMMER
VERSIE
STATUS
SOL016416
SOL016416.RAP001.EZ
1.0
Definitief
OPGESTELD DOOR
FUNCTIE
DATUM
Mevrouw ing. E. Zijlstra
Adviseur bodem
1 juni 2021
GEVERIFIEERD DOOR
FUNCTIE
DATUM
Mevrouw ing. J.H. Dortland
Senior adviseur
1 juni 2021
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
PARAAF
PARAAF
WSP 1 juni 2021 pagina 2/23
INHOUDSOPGAVE
1
INLEIDING
4
1.1
Aanleiding, doel en opzet van het onderzoek
4
1.2
Kwaliteit
4
2
VOORONDERZOEK
6
2.1
Beschrijving locatie en bevindingen vooronderzoek
6
2.2
Historische kaarten en luchtfoto’s
8
2.3
Locatie inspectie
9
2.4
Hypothese en onderzoeksstrategie
9
3
UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN
12
3.1
Veldwerk en laboratoriumonderzoek
12
3.2
Zintuiglijke waarnemingen
13
3.3
Grondwaterbemonstering
14
3.4
Asbest
14
4
BESPREKING ONDERZOEKSRESULTATEN
17
4.1
Toetsing van de analyseresultaten
17
4.2
Resultaten asbestonderzoek
20
4.2.1
Grove fractie (>20 mm)
20
4.2.2
Fijne fractie (<20 mm)
20
4.2.3
Gewogen gehalte asbest (grove + fijne fractie)
20
4.3
Interpretatie
21
5
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN
22
5.1
Conclusies
22
5.2
Aanbevelingen
23
OVERZICHT BIJLAGE(N) Bijlage 1
— Regionale ligging van de onderzoekslocatie Bijlage 2
— Situatietekening onderzoekslocatie Bijlage 3
— Profielbeschrijvingen Bijlage 4
— Analysecertificaten Bijlage 5
— Getoetste analyseresultaten en toetsingswaarden
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 3/23
1
INLEIDING
In opdracht van de gemeente Leeuwarden, afdeling Bouwen, Wonen en Milieu, heeft WSP Nederland B.V. een verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd ter plaatse van het plangebied Nij Wingerd te Wytgaard. De ligging van de locatie en de situatietekening zijn opgenomen in bijlagen 1 en 2.
1.1
AANLEIDING, DOEL EN OPZET VAN HET ONDERZOEK
De gemeente Leeuwarden heeft het inrichtingsplan voor de locatie “Nij Wingerd” in Wytgaard gewijzigd. Derhalve dient ter plaatse van het onderzoeksgebied (perceel WDM E1144 m.u.v. openbare weg en gedeelte perceel WDM E 933) een actualiserend vooronderzoek, en een verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek te worden uitgevoerd. Door de opdrachtgever zijn de volgende aanleidingen voor het uit te voeren onderzoek aangegeven: · de voorgenomen transactie van de locatie (in delen); · het voorgenomen grondverzet binnen het plangebied; · het voorgenomen woongebruik van de percelen (bestemmingsplan) en · de aan te vragen omgevingsvergunning (onderdeel bouwen). In 2006 heeft de onderzoekslocatie deel uitgemaakt van een groter verkennend bodemonderzoek. De historische gegevens dienen te worden geactualiseerd en er dient te worden vastgesteld of en waar op de locatie bodemonderzoek nodig, en/of wenselijk is. Onderhavig onderzoek heeft tot doel om inzicht te krijgen in de actuele (water)bodemkwaliteit. Met het onderzoek moet beoordeeld worden of de (water)bodemkwaliteit van het plangebied geschikt is om te wonen. Ook moet (indicatief) beoordeeld worden of eventueel vrijkomende grond vrij hergebruikt kan worden, rekening houdend met het Besluit bodemkwaliteit en de gemeentelijke bodembeheernota Zicht op Grond (www.zichtopgrond.nl).
1.2
KWALITEIT
WSP Nederland B.V. is door Kiwa Nederland B.V. gecertificeerd voor de ISO 9001, ISO 14001 en VCA** en in het kader van de Regeling Kwalibo voor de BRL SIKB 1000, 2000 en 6000. Verder is Lievense Milieu B.V. gecertificeerd voor het asbestcertificatieschema en de CO2-prestatieladder trede 5. De certificaten van alle vestigingen van WSP Nederland B.V. staan geregistreerd op onze hoofdvestiging te Nieuwegein. De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door WSP Nederland B.V. conform de onderstaande protocollen: — Protocol 2001 “Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen”. — Protocol 2002 “Het nemen van grondwatermonsters”. — Protocol 2003 “Veldwerk bij milieuhygiënisch waterbodemonderzoek”. — Protocol 2018 “Locatie-inspectie en monsterneming van asbest in bodem”. WSP Nederland B.V. is hiervoor gecertificeerd volgens de BRL SIKB 2000 “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek” en door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat erkend. De veldmedewerkers die zijn ingezet beschikken over de in de BRL gestelde ervaringseisen en staan geregistreerd als erkend persoon bij Rijkswaterstaat Leefomgeving voor tenminste de voor dit project relevante protocollen. De analyses zijn uitgevoerd door SGS Environmental Analytics B.V.
Dit laboratorium is geaccrediteerd conform de NEN-EN-ISO 17025:2005 en de AS3000 “Laboratoriumanalyses voor milieuhygiënisch bodemonderzoek”. De analyses zijn, waar mogelijk, verricht conform de AS3000.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 4/23
De onderzoekslocatie is geen eigendom van WSP Nederland B.V., daaraan gelieerde ondernemingen of overige bij de uitvoering van het onderzoek betrokken partijen. Derhalve voldoet het onderzoek aan de onafhankelijkheidseisen uit de Regeling bodemkwaliteit en het procescertificaat BRL 2000. Disclaimer Bodemonderzoek betreft per definitie een steekproef. Het hanteren van de actuele normen en protocollen draagt in grote mate bij aan het verkrijgen van een correct beeld van de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Het steekproefsgewijze karakter van het onderzoek maakt het echter onmogelijk om garanties te geven ten aanzien van de resultaten van het onderzoek. Lievense Milieu B.V. accepteert geen aansprakelijkheid voor eventuele beslissingen die opdrachtgever of derden op basis van dit onderzoek nemen.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 5/23
2 VOORONDERZOEK In het kader van het verkennend onderzoek is een vooronderzoek uitgevoerd overeenkomstig de NEN 5725:2017 en de NEN5717:2017. In het kader hiervan zijn de volgende bronnen geraadpleegd: — gemeente Leeuwarden (via Nazca4U); — historisch kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl); — legger Wetterskip Fryslân; — recent kaartmateriaal (Google Earth en Maps); — kadaster (https://www.pdok.nl/viewer/#); — DINOloket; — terreininspectie. In dit hoofdstuk worden de resultaten van het vooronderzoek besproken. Dit resulteert in een hypothese over de mogelijke verontreinigingssituatie op de onderzoekslocatie. De resultaten van het vooronderzoek zijn in onderstaande paragrafen opgenomen.
2.1
BESCHRIJVING LOCATIE EN BEVINDINGEN VOORONDERZOEK
Het te onderzoeken terrein betreft het plangebied Nij Wingerd te Wytgaard. De begrenzing van de onderzoekslocatie is weergegeven in figuur 2.1. Hierbij wordt opgemerkt dat de openbare weg (Jaring Waltastrjitte) en de smalle strookjes grond die de perceelsdelen aan elkaar verbinden, niet tot de onderzoekslocatie behoren. Figuur 2.1: Onderzoekslocatie (bron: opdrachtgever)
In onderstaand overzicht zijn de algemene gegevens van de locatie opgenomen: Tabel 2.1: Gegevens onderzoekslocatie Oppervlakte:
Circa 7.500 m2
Kadastrale gegevens:
Gemeente Wirdum, sectie E, nrs. 933 (deels) en 1144 (deels)
Topografische ligging:
X: 181.429 / Y: 572.934
Huidig gebruik:
Braakliggend, grasland
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 6/23
Toekomstig gebruik:
Woningbouw
Aanwezige bebouwing:
Onbebouwd
Aanwezige verharding:
Onverhard
Bekende aanwezigheid tanks:
Op basis van het gemeentelijke digitale bodemloket Nazca4U zijn op en nabij de locatie geen tanks bekend
Bekende aanwezigheid asbest:
Op basis van de historische kaarten en informatie van de opdrachtgever blijkt er sprake van een voormalig toegangspad richting de boerderij (Brédyk 50). Dit voormalige toegangspad was mogelijk verhard met puin. Verder is sprake van een dam in de zuidwestelijke hoek van de onderzoekslocatie. Mogelijk is hier sprake van puin op het maaiveld en/of in de bodem. Het is niet bekend of dit asbesthoudend puin is.
Bekende aanwezigheid dempingen
Op basis van informatie verkregen van www.topotijdreis.nl valt af te leiden dat op de locatie geen dempingen bekend zijn.
Bekende aanwezigheid verontreinigingen:
Op basis van het digitale bodemloket Nazca4U van de gemeente Leeuwarden heeft de locatie deel uitgemaakt van een groter verkennend onderzoek in 2006. - Verkennend bodem- en waterbodemonderzoek percelen aan de Brédyk te Wytgaard, Ingenieursbureau Oranjewoud B.V., projectnummer 164980-157492, 27 november 2006. De aanleiding tot het onderzoek wordt gevormd door de voorgenomen ontwikkeling van de locatie (woningbouw). Uit het vooronderzoek van de gehele onderzoekslocatie blijken een aantal verdachte deellocaties: toegangsdammen en een gedempte sloot. Tevens zijn een aantal watergangen aanwezig. De toegangsdammen en gedempte sloot vallen buiten de onderzoeksgrenzen van onderhavig onderzoek. De boringen uit vak 1 en deels uit vak 2 zijn uitgevoerd in onderhavige onderzoekslocatie (2021). De watergangen uit onderhavig onderzoek zijn destijds eveneens onderzocht (deels slibvak 1 en deels slibvak 2). Uit de resultaten blijkt dat in de grond ter plaatse van de genoemde delen licht verhoogde gehalten EOX zijn aangetoond. In het grondwater zijn licht verhoogde concentraties arseen gemeten. Deze verhoogde concentraties zijn gerelateerd aan een van nature voorkomende achtergrondwaarde. De resultaten van het waterbodemonderzoek (relevante monstervakken) zijn getoetst aan de voormalige NW4 klasse. De waterbodem is beoordeeld als klasse 0 (schoon) en 2 (op basis van PAK).
Geconcludeerd kan worden dat op basis van de reeds bekende onderzoeken vooralsnog geen verontreiniging wordt verwacht. Verder is van de historische kaarten 1960-1980 af te lezen dat op de locatie een voet van een voormalige hoogspanningsmast aanwezig is geweest.
Aanwezige watergangen
Noord, noordoost en westzijde locatie
Wetterskip Fryslân
De aanwezige watergangen zijn opgenomen in de legger van Wetterskip Fryslân als schouwwater (OVK0175588).
Regionale kwaliteit:
Volgens de bodembeheernota ‘Zicht op Grond’, die is vastgesteld op 7 april 2020, valt de locatie binnen bodemkwaliteitsklasse ‘Dorpen’. De verwachte kwaliteit van zowel de boven- als de ondergrond is ‘altijd toepasbaar’.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 7/23
PFAS Onderdeel van de nieuwe bodembeheernota zijn de vastgestelde achtergrondgehalten voor PFAS van Fryslân. De gemiddelde gehalten aan PFAS voldoen ruimschoots aan de landelijk vastgestelde achtergrondwaarde. Wanneer geen sprake is van verdachte (bron)locaties voor PFAS is aanvullend onderzoek tijdens een verkennend bodemonderzoek niet nodig, wanneer grondverzet plaatsvindt op basis van de bodemkwaliteitskaart. Voor de afvoer van grond en waterbodem is conform Besluit bodemkwaliteit is PFAS een verplichte aanvulling op het standaardpakket. Er is geen aanleiding om aan te nemen dat binnen onderhavige onderzoekslocatie hoge gehalten aan PFAS en/of GenX in de grond aanwezig zijn, er is geen puntbron in de directe omgeving bekend.
2.2 HISTORISCHE KAARTEN EN LUCHTFOTO’S Door de opdrachtgever is een serie luchtfoto’s aangeleverd. Deze luchtfoto’s zijn opgenomen in figuur 2.2 en in bijlage 6. Figuur 2.2: Luchtfoto’s (bron opdrachtgever) Luchtfoto 2013
Luchtfoto 2010
Luchtfoto 1970
Luchtfoto 1950
Uit de luchtfoto’s blijkt dat met name de noordelijke percelen in de jaren opnieuw zijn ingedeeld. Hierbij zijn watergangen gegraven en ook zijn een aantal watergangen gedempt (buiten de onderzoekslocatie). Verder is op de historische kaart 1950 een tweetal toegangspaden richting de boerderij Brédyk 50 zichtbaar. Historische kaarten De historische kaarten zijn tevens via de website www.topotijdreis.nl geraadpleegd, zie figuur 2.3.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 8/23
Figuur 2.3: historische kaarten Kaart 2015
Kaart 2010
Kaart 2005
Kaart 1980
Kaart 1960
Kaart 1950
Op de historische kaart van 1980 en 1960 is een hoogspanningskabel zichtbaar. De voet van één van de masten is gesitueerd binnen de onderzoeksgrenzen. Daarnaast is in de zuidwestelijke hoek van de onderzoekslocatie een dam aanwezig. Verder zijn er geen bijzonderheden.
2.3 LOCATIE INSPECTIE De locatie inspectie is uitgevoerd op 1 april 2021 door de heer M. Uineken van WSP. Tijdens de terreininspectie ter plaatse het plangebied Nij Wingerd zijn geen waarnemingen gedaan die kunnen duiden op de mogelijke aanwezigheid van bodemverontreiniging. Tijdens de inspectie zijn de voormalige weg en de voormalige voet van de hoogspanningsmast niet waargenomen. Op het maaiveld zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen.
2.4 HYPOTHESE EN ONDERZOEKSSTRATEGIE Op basis van de verzamelde informatie komt naar voren dat binnen onderhavige onderzoekslocatie een aantal deellocaties zijn te onderscheiden die nog niet voldoende zijn onderzocht. Dit betreffen de volgende deellocaties: • Voormalig (puin)toegangspad in noord-zuidelijke (totaal circa 50 meter) en westelijke richting (circa 60 meter) boerderij Brédyk 50 (op basis van luchtfoto 1950); • Voormalige hoogspanningsmast (historische kaart 1960-1980); • Voormalige dam zuidwestelijke hoek (historische kaart 1990). Op verzoek van de opdrachtgever worden de watergangen rondom de te verkopen percelen verkennend onderzocht.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 9/23
Voormalig puinpad (luchtfoto 1950)
Voormalige voet hoogspanningsmast (historische kaart 1980)
Voormalige dam (historische kaart 1990)
Ca. 10 m
Ca. 40 m
Ca. 60 m
Op de luchtfoto 1950 is een voormalig toegangspad richting de boerderij aan de Brédyk zichtbaar. Het pad loopt in noord-zuid richting en in west-oost richting. Verder blijkt uit de kaart 1980 de voormalig hoogspanningsmast met de voet (incl. fundering). Deze hoogspanningsmast is op de kaart 1990 niet meer aanwezig, wel blijkt een dam in de zuidwestelijk hoek aanwezig. De bijbehorende onderzoeksstrategieën zijn opgenomen in de onderstaande tabel. Tabel 2.2: Deellocaties met onderzoeksstrategieën DEELLOCATIE
OPPERVLAKTE/ STRATEGIE TOELICHTING LENGTE (M2/M) NEN 5740/5707
1. Voormalig (puin)toegangspad boerderij – noord-zuid richting
Ca. 100 m2 (50 m x 2,0 m)
VED-HE-NL NEN 5740 en NEN 5707
Verdacht voor zware metalen, PAK, olie en asbest in grond door het gebruik van het toegangspad en de mogelijke aanwezigheid van puin. Het is niet bekend met welk materiaal het toegangspad was verhard.
- west-oost richting
Ca. 120 m2 (60 m x 2,0 m)
2. Voormalige voet hoogspanningsmast
Ca. 25 m2
VEP NEN 5740
Verdacht voor zware metalen in grond door de aanwezigheid van de hoogspanningsmast.
3, Voormalige dam zuidwestelijke hoek
Ca. 10 m2
VEP NEN 5740 en NEN 5707
Verdacht voor zware metalen in grond en de aanwezigheid van puin in de bodem. Het is mogelijk dat de betreffende dam is verhard met puin. Het is niet bekend of dit asbesthoudend puin is.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 10/23
DEELLOCATIE
OPPERVLAKTE/ STRATEGIE TOELICHTING 2 LENGTE (M /M) NEN 5740/5707
4. Watergang rondom te verkopen percelen
Ca. 200 m Ca. 50 m
LN NEN 5720
Onverdacht
VED-HE-NL: onderzoeksstrategie voor een verdachte niet lijnvormige locatie met een heterogeen verdeelde verontreinigende stof; VEP: onderzoeksstrategie voor een verdacht locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern; LN: onderzoeksstrategie voor een lintvormig water, normale onderzoeksinspanning.
Het verkennend bodemonderzoek is uitgevoerd conform de NEN 5740:2009+A1:2016 ter plaatse van deellocaties 1 (voormalig (puin)toegangspad), 2 (voormalige voet hoogspanningsmast) en 3 (voormalige dam). Locatie 1 (puin)toegangspad Ter plaatse van het voormalige (puin)toegangspad is de strategie VED-HE-NL gehanteerd uit de vigerende NEN 5740. Ter vaststelling van de ligging worden haaks op het voormalige pad grondboringen uitgevoerd in een raai bestaande uit 3 boringen, tot een diepte van circa 2,0 m -mv. Hierbij is uitgegaan van een breedte van het toegangspad van circa 2,0 m. De raaien worden verdeeld over de vermoedelijke ligging van het voormalige toegangspad, zowel in noordelijke als in westelijke richting. Het wordt niet verwacht dat het gebruik van het voormalige toegangspad heeft geleid tot verontreiniging van het grondwater. Daarom wordt in afwijking van deze strategie het grondwateronderzoek achterwege gelaten en wordt de peilbuis vervangen door een boring tot 2,0 m-mv. Wanneer veldwerkzaamheden of de analyseresultaten aanleiding geven tot een eventuele verontreiniging in het grondwater, wordt alsnog het grondwater onderzocht. Locatie 2 voormalige voet hoogspanningsmast Ter plaatse van deze locatie wordt de strategie VEP (verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern) gehanteerd uit de vigerende NEN 5740.
Locatie 3 voormalige dam zuidwestelijke hoek De dam is verdacht op aanwezigheid van bodemverontreiniging als gevolg van (bodemvreemd) dempingsmateriaal. Ter plaatse van deze locatie wordt de strategie VEP (verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern) gehanteerd uit de vigerende NEN 5740. In de dam kan worden volstaan met één boring tot onderzijde verdachte bodem. In afwijking op deze strategie wordt in eerste instantie het grondwater niet onderzocht. Het grondwater wordt pas onderzocht wanneer hier zintuiglijk of analytisch aanleiding toe is. Het verkennend asbestonderzoek wordt uitgevoerd conform de NEN5707C1:2016+C2:2017 ter plaatse van deellocaties 1 (voormalig (puin)toegangspad) en 3 (voormalige dam). Ter plaatse van deellocatie 1 wordt de strategie voor een verdachte locatie met een diffuse bodembelasting, heterogeen verdeeld gehanteerd uit de vigerende NEN5707. Ter plaatse van deellocatie 3 wordt de strategie voor een verdachte locatie met een plaatselijke bodembelasting en een duidelijke verontreinigingskern gehanteerd uit de vigerende NEN 5707. Het doel van het asbestonderzoek is het vaststellen of de verdenking op asbest terecht is. Ten behoeve van het asbestonderzoek worden ter plaatse van de deellocaties inspectiegaten gegraven van tenminste 0,3 x 0,3 x 0,5 m -mv.
Het verkennend waterbodemonderzoek wordt uitgevoerd conform NEN 5720:2017 ter plaatse van deellocatie 4 (watergangen rondom de te verkopen percelen). Het verkennend waterbodemonderzoek wordt uitgevoerd conform de NEN 5720:2017 met een voorlopige onderzoeksstrategie ‘Lintvormig water, normale onderzoeksinspanning’ (LN) uit de vigerende NEN 5717. De watergangen rondom de te verkopen percelen zijn niet aaneengesloten, derhalve worden twee onderzoeksvakken onderscheidden. Hierbij wordt de gehele sliblaag en onderliggende vaste bodem beschreven. Hierbij wordt enkel de sliblaag bemonsterd en onderzocht. De waterbodem wordt onderzocht en geanalyseerd op het standaardpakket geldend voor regionale waterbodems.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 11/23
3 UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN De veldwerkzaamheden ten behoeve van het grond- en grondwater-, waterbodem en asbestonderzoek zijn respectievelijk uitgevoerd op 1 en 8 april 2021 door de heren M. Uineken en L. Schuil van WSP.
3.1
VELDWERK EN LABORATORIUMONDERZOEK
Op basis van de in paragraaf 2.4 beschreven onderzoeksstrategie is voor het bodemonderzoek het onderzoeksprogramma uitgevoerd zoals weergegeven in tabel 3.1. De verrichte veldwerkzaamheden zijn ingemeten met GPS. De situatietekening met boorpunten is opgenomen in bijlage 2. In bijlage 3 zijn de gedetailleerde boorbeschrijvingen weergegeven met de bodemopbouw, de diepten waarop gronden waterbodemmonsters zijn genomen en de diepte waarop het peilfilter geplaatst is. De analysecertificaten voor grond, waterbodem en grondwater, inclusief samenstelling van de standaardpakketten, zijn opgenomen in bijlage 4. Tabel 3.1 Overzicht uitgevoerde werkzaamheden DEELLOCATIE
1-1 Voormalig (puin)toegangspad boerderij noordzuid
BORINGEN/ INSPECTIEGATEN (BOORDIEPTE M -MV)
PEILBUIS (FILTERDIEPTE M -MV)
ANALYSES GROND/ WATERBODEM
06, 07 (0,5) Raai R07 t/m R09 (2,0) Raai R10 t/m R12 (2,0) Raai R13 t/m R15 (2,0)
-
1 x standaardpakket
-
Inspectiegat GAT03 (0,5), R8 (2,0), R11 (2,0), R14 (2,0)
-
1x asbest
-
-
2 x standaardpakket
-
-
1x asbest
-
1 x standaardpakket
1x standaardpakket
1-2 Voormalig 04, 05 (0,5) (puin)toegangspad Raai R01 t/m R03 (2,0) boerderij west-oost Raai R04 t/m R06 (2,0) Inspectiegat GAT01 (2,0), GAT02 (0,5), R02 (2,0), R05 (2,0) 2. Voormalige voet 2, 3 (0,5) hoogspanningsmast
1 (1,7 – 2,7)
ANALYSES GRONDWATER
3. Voormalige dam Boring/inspectiegat zuidwestelijke hoek GAT01 (2,0)
-
1x asbest
-
4. Watergang rondom te verkopen percelen
-
2 x standaardpakket en PFAS
-
S01 t/m S10 (vak 1) S11 t/m S20 (vak 2)
Standaardpakket grond/waterbodem: negen metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink), PAK, PCB, minerale olie, organisch stof- en lutumpercentage. Standaardpakket grondwater: negen metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink), vluchtige aromatische koolwaterstoffen, vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen, minerale olie.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 12/23
3.2 ZINTUIGLIJKE WAARNEMINGEN Tijdens de veldwerkzaamheden zijn zintuiglijk waarnemingen gedaan die kunnen duiden op de mogelijke aanwezigheid van bodemverontreiniging, zie tabel 3.2. Tabel 3.2: Zintuiglijke waarnemingen MEETPUNT
DIEPTE BORING (M -MV)
TRAJECT (M -MV)
GRONDSOORT
WAARGENOMEN BIJZONDERHEDEN
Locatie 1-1 Voormalig (puin)toegangspad boerderij noord-zuid R08
2,00
0,00 - 0,50
Klei
zwak baksteenhoudend
R11
2,00
0,00 - 0,50
Klei
sporen baksteen
R12
2,00
0,00 - 0,50
Klei
sporen baksteen
Locatie 1-2 Voormalig (puin)toegangspad boerderij west-oost 04
0,50
0,00 - 0,50
Klei
matig baksteenhoudend
05
0,50
0,10 - 0,50
Klei
matig baksteenhoudend
R02
2,00
0,00 - 0,50
Klei
matig baksteenhoudend
R05
2,00
0,00 - 0,50
Klei
matig baksteenhoudend
In de bovengrond zijn ter plaatse van het voormalige (puin)toegangspad bijmengingen met baksteen waargenomen. In het opgeboorde materiaal en op het maaiveld zijn geen waarnemingen gedaan van asbestverdachte materialen. In de NEN 5725:2017 bijlage A is een handreiking opgenomen voor vooronderzoek asbest in bodem, bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat. In paragraaf A.4 staat beschreven wanneer bodemvreemde bijmenging wordt aangemerkt als verdacht of onverdacht op asbest. Ter plaatse van de bodem waarin tijdens het onderzoek baksteen is aangetroffen, is sprake van eenduidig materiaal, en het materiaal is visueel goed herkenbaar. Uitsluitend baksteen bevat geen asbesthoudend materiaal en is, overeenkomstig met de NEN 5725:2017, daarom niet verdacht op asbest. In tabel 3.3 zijn de gegevens van de watergangen samengevat: Tabel 3.3: Samenvatting gegevens watergangen SLIBMONSTER (DEELMONSTERS)
GEMIDDELDE WATERDIEPTE
GEMIDDELDE DIKTE SLIBLAAG
ZINTUIGLIJKE WAARNEMINGEN
TYPE ONDERGROND
Vak 1 MMSlib 1
0,34 m
0,32 m
-
Klei
Vak 2 MMSlib 2
0,55 m
0,34 m
-
Klei
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 13/23
3.3 GRONDWATERBEMONSTERING Tijdens de bemonstering zijn aan het grondwater geen afwijkingen waargenomen. De grondwaterstand, de zuurgraad (pH), de elektrische geleidbaarheid (EGV) en de troebelheid van het grondwater zijn tijdens de monstername in het veld bepaald. De resultaten zijn weergegeven in onderstaande tabel en geven geen aanleiding de analysestrategie te wijzigen. Tabel 3.4: Peilbuisgegevens PEILBUIS
21
FILTERDIEPTE
GRONDWATERSTAND
BELUCHT
(M -MV)
(M -MV)
(JA/NEE)
1,70 – 2,70
0,85
nee
PH
7,0
EGV
TROEBELHEID
(µS/CM)
(NTU)
950
9
De gemeten waarden voor EGV en pH zijn normaal voor grondwater in deze omgeving. De NTU is een maat voor de troebelheid (turbiditeit) van een vloeistof. Een direct verband tussen de hoeveelheid deeltjes en de gemeten NTU is niet te leggen aangezien de reflectie, vorm en kleur van de deeltjes sterk kunnen verschillen.
3.4 ASBEST Op basis van het vooronderzoek zijn drie verdachte deellocaties voor asbestonderzoek bepaald: • Locatie 1 Voormalig (puin)toegangspad boerderij; • Locatie 2 Voormalige voet hoogspanningsmast; • Locatie 3 Voormalige dam zuidwestelijke hoek. Tijdens het bodem/asbestonderzoek is ter plaatse van de deellocatie 1 ‘Voormalig (puin)toegangspad boerderij’ bijmengingen met baksteen in de bovengrond tot 0,5 m -mv waargenomen. Visueel is geen asbestverdacht materiaal in en op de bodem aangetroffen. Ter plaatse van de deellocaties zijn asbestinspectiegaten (minimaal 0,3 x 0,3 x 0,5 m) gegraven. Tijdens de graafwerkzaamheden is het bodemvocht boven de 10% bepaald. Het uitgegraven materiaal is geïnspecteerd op de aanwezigheid van asbestverdacht materiaal en afval- en puinresten. Van het uitgezeefde c.q. uitgeharkte materiaal is een mengmonster samengesteld. Maaiveld inspectie Tijdens de maaiveld inspectie zijn er geen asbestverdachte materialen waargenomen.
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 14/23
Foto’s asbestinspectiegaten Inspectiegat 2
Inspectiegat 3
Inspectiegat R05
Inspectiegat R11
Inspectiegat R13
Inspectiegat R13
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 15/23
Foto’s asbestinspectiegaten (vervolg) R14
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 16/23
4 BESPREKING ONDERZOEKSRESULTATEN 4.1
TOETSING VAN DE ANALYSERESULTATEN
Grond De analyseresultaten zijn getoetst aan de door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vastgestelde achtergrond- en interventiewaarden voor grond en de streef- en interventiewaarden voor grondwater. De achtergrondwaarden voor grond zijn vastgelegd in de Regeling bodemkwaliteit. De interventiewaarden voor grond en de streef- en interventiewaarden voor grondwater zijn vastgelegd in de Circulaire bodemsanering 2013. De betekenis van deze waarden is als volgt: — Achtergrondwaarde grond/streefwaarde grondwater: bij een gehalte lager dan de achtergrondwaarde voor grond en de streefwaarde voor grondwater wordt gesproken over niet verontreinigde bodem (bodemindex < 0). Wanneer een gemeten gehalte de achtergrondwaarde of de streefwaarde overschrijdt, wordt gesproken over een licht verhoogd gehalte of een lichte verontreiniging (bodemindex > 0). — Interventiewaarde: wanneer een gemeten gehalte hoger is dan de interventiewaarde wordt gesproken over een sterke verontreiniging of sterk verhoogd gehalte (bodemindex > 1,0). De achtergrond- en interventiewaarden gelden voor een zogenaamde standaardbodem: bodem met een lutumgehalte van 25% en een organisch stofgehalte van 10%. Conform de Regeling bodemkwaliteit zijn de analyseresultaten op basis van het gemeten lutum- en organische stofgehalte omgerekend naar deze standaardbodem en vervolgens getoetst.
Zowel de originele als de gecorrigeerde analyseresultaten zijn opgenomen in de toetsingstabellen in bijlage 5. Hierin zijn tevens de toetsingswaarden opgenomen. Naast de achtergrond-, streef- en interventiewaarde hanteren wij een zogenaamde tussenwaarde. Dit is het gemiddelde van de achtergrond- of streefwaarde en de interventiewaarde (bodemindex > 0,5 en < 1,0). Overschrijding van de tussenwaarde wordt een matig verhoogd gehalte of matige verontreiniging genoemd. Deze waarde kan, afhankelijk van het doel van het onderzoek, als triggerwaarde worden gehanteerd voor het uitvoeren van een nader onderzoek. De Index bij de toetsing geeft aan in welke mate er een overschrijding is of niet. Deze index wordt op de volgende manier berekend: (GSSD – S) / (I – S) GSSD = Gestandaardiseerde waarde van BoToVa S = Streefwaarde (of Achtergrondwaarde bij Grond) I = Interventiewaarde Wanneer de index: - Index < 0
-> De toetsing is onder de S of AW
- 0 < Index <= 0,5
-> De toetsing is tussen de S of AW en de (oude) Tussenwaarde
- 0,5 < Index <= 1
-> De toetsing is tussen de (oude) Tussenwaarde en de Interventiewaarde
- Index > 1
-> De interventiewaarde is overschreden
Verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek plangebied Nij Wingerd te Wytgaard SOL016416, versie 1.0 Gemeente Leeuwarden
WSP 1 juni 2021 pagina 17/23
BESLUIT BODEMKWALITEIT De resultaten van de grondanalyses zijn in onderhavig onderzoek (indicatief) getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). Binnen het Besluit bodemkwaliteit worden de volgende kwaliteitsklassen voor grond onderscheiden: — AW2000 (landbouw/natuur); — Wonen; — Industrie; — Niet Toepasbaar. ERNST EN SPOED Voor bodemverontreinigingen die zijn ontstaan voor 1 januari 1987 (voor asbest voor 1 juli 1993) geldt het volgende. Er is sprake van een geval van ernstige verontreiniging indien voor ten minste één stof het gemiddelde gemeten gehalte van minimaal 25 m3 bodemvolume in het geval van grondverontreiniging, of 100 m3 bodemvolume in het geval van een grondwaterverontreiniging, hoger is dan de interventiewaarde. Bij een verontreiniging met asbest in grond is het volumecriterium niet van toepassing en is bij overschrijding van de interventiewaarde direct sprake van een geval van ernstige verontreiniging. De spoedeisendheid van de sanering is afhankelijk van de actuele risico's van de ernstige verontreiniging voor de volksgezondheid, het ecosysteem en verspreiding via het grondwater. Indien geen sprake is van actuele risico's, dan hebben saneringsmaatregelen geen spoed. ZORGPLICHT Voor bodemverontreinigingen die zijn ontstaan na 1 januari 1987 (voor asbest na 1 juli 1993) geldt het zorgplichtartikel (artikel 13 Wet bodembescherming).