Bijlagen bij Reactie en antwoordnota zienswijzen Bestemmingsplan Leeuwarden - SVL Groningerstraatweg 401

Ideeën voor de inrichting van Outdoorpark Grote Wielen Actief recreatiegebied langs de Grote Wielen

Disc Golf Disc Golf wordt gespeeld zoals het traditionele golf. In plaats van het slaan van een bal gebruikt de speler een disc, om vanaf de tee richting de metalen basket te werpen. Het doel van het spel is om elke hole in zo min mogelijk worpen te behalen. De speler die het minst aantal worpen nodig heeft gehad voor de course is de winnaar. Een Disc Golf course past heel goed in het betreffende gebied omdat je weinig ruimte nodig hebt voor de baskets en een mooie parcours aangelegd kan worden naast de andere actieve sporters in het gebied.

Boulderen Boulderen is letterlijk klimmen op een rotsblok. Bij gebrek aan rotsblokken zijn er technieken om rotsblokken te maken van spuitbeton. De boulders liggen verspreid door het gebied, een plattegrond en de klimroutes met bijbehorende gradatie is verkrijgbaar bij de entree.

Polsstok slootjes Polsstok springen hoort bij de Friese traditie. Dit zou heel mooi passen in het actieve recreatie gebied. Bestaande slootjes zullen vrijgemaakt moeten worden en wellicht voorzien van een paar kleine steigertjes. De slootjes kunnen ook worden gebruikt voor een kanoroute, zodat er een alternatief is bij harde wind op de Grote Wielen.

Oriëntatie Oriënteren is een sport, waarbij je met kaart en kompas op zoekt gaat naar dergelijke symbolen in een natuurlijke omgeving. Oriënteren kan ook als activiteit gebruikt worden met competitie en samenwerken als doel, of voor het plezier van actief zijn in de buitenlucht. Met het plaatsen van dergelijke bordjes, kunnen we deze leuke en educatieve activiteit op verschillende niveaus aanbieden.

Amfi Theater Een Amfitheater is een prachtig ontwerp voor een buitenles, akoestisch concert of theater voorstelling. Je kunt veel mensen kwijt op een klein oppervlak en je staat als uitvoerende/docent altijd in het middelpunt, letterlijk en figuurlijk.

Uitkijkbult Groningen heeft de Kardingebult, een 32 meter hoge heuvel. Een dergelijk bult met een uitkijkpunt, paden om omhoog te lopen, fietsen en een downhill parcours zou ook aan de Grote Wielen heel goed passen. Ook zou het eerder genoemde Amfitheater hier in opgenomen kunnen worden en zo een natuurlijke overkapping kunnen krijgen.

Bomen De afgelopen jaren heeft het terrein in de wintermaanden meerdere malen deels onder water gestaan. Dit heeft een slechte invloed gehad op de bomen en haar wortels. Ook zijn de Essen aangetast door de Essentakziekte, waardoor het gehele gebied veel bomen aan het kwijtraken is. Een goede reden om, samen met de mogelijke herinrichting van het terrein, te kijken naar een boom-plant-plan.

Doorgaand wandelpad Om vanuit Leeuwarden bij de Grote Wielen te komen, is de ventweg langs de Bonkevaart, en het verlengde ervan, de enige route. Met de uitbreiding van Blitsaerd en de nieuwe ontsluitingsbrug, zou je met een pad langs de Murk en de Wielhals een wandel/fietspad kunnen creëren, weg van de snelweg.

Pad onder de “Hoge Brug” De hoge brug is de grens tussen de woonwijken Camminghaburen en Blitsaerd met het Grote en Kleine Wielen gebied. We gebruiken de houten balken hieronder om onder de weg door te kunnen. Dit is echter niet voor iedereen een veilige route. Met een smalle loopbrug zou je hier wel langs kunnen lopen en een rondwandelroute creëren door het recreatie gebied met de fietstunnel als keerpunt.

Vervanging schuur/safezone Het idee is een palenconstructie met koppelstukken, waaronder een carport voor de karren, opslag voor materialen en een nieuwe safezone. Op de verdiepingsvloer een kantoorruimte met rondom een veranda.

Brug vanuit het “paalkantoor” Het schelpen wandelpad wat nu stopt bij het paintball terrein, zou doorgetrokken kunnen worden tot aan het “paalkantoor”, als een brug met aan weerszijden paintball netten en valbescherming. Het idee is gebaseerd op de “swing-bridges” of suspension bridge.

Nog een voorbeeld als inspiratie …

Hindernis voor Casa Copini

Zwembad in het buitenwater?

Memo Aan

Gemeente Leeuwarden

Opgesteld door

Datum

26 februari 2025

A. van Hooff

Kenmerk

1295274

Email

Onderwerp

Zienswijze Survivalterrein

n.v.t.

Zienswijze Survivalterrein Natuuronderzoeken Aanleiding In opdracht van de gemeente Leeuwarden heeft TAUW onderzoek gedaan naar de consequenties van de Wet natuurbescherming om het terrein aan de Wielhalsdyk te Leeuwarden te gebruiken voor trainingsdoeleinden van de Survival Vereniging Leeuwarden. Het betreft een natuurtoets in 2020 op basis waarvan een nader onderzoek naar otter heeft plaatsgevonden en een actualisatie van deze natuurtoets en nader onderzoek in 2023. De gemeente Leeuwarden heeft een zienswijze ontvangen Stichting Groene Ster Duurzaam (hierna GSD), die betrekking heeft op de onderzoeken van TAUW. In deze notitie geven wij daar een reactie op. Het betreft de volgende punten in de zienswijze: a. b.

De QuickScan van TAUW is onvoldoende, er moet een Passende Beoordeling plaatsvinden Het onderzoek naar beschermde soorten in het plangebied is te lang geleden.

Passende beoordeling Zienswijze GSD: referentiedatum In de voortoets van TAUW is geen referentiedatum gegeven, maar wordt een vergelijking gemaakt met de effecten ten opzichte van het in de afgelopen jaren gegroeide bestaand gebruik. Volgens jurisprudentie is de thans geldende planologische situatie de referentiesituatie. Dit heeft tot gevolg dat als referentiedatum moet worden aangehouden het moment dat het thans geldende bestemmingsplan werd vastgesteld (1971) en voor de effecten op het Natura 2000-gebied het moment van de eerste aanwijzing als voor de EU-vogelrichtlijn of de opname van dat gebied in de Europese lijsten voor de EU-Habitatrichtlijn. Wat dus beoordeeld moet worden is het effect van de toename van het recreatief gebruik, inclusief dat door de survival, ten opzichte van de referentiesituatie. En die is de geldende planologische situatie: het toegestane gebruik van 25 respectievelijk 53 jaar geleden.

Kenmerk

1295274

Reactie TAUW Voor een bestemmingsplan geldt de huidige feitelijk aanwezige, planologisch legale situatie de referentiesituatie. Zie hiervoor: https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RVS:2021:1371&showbutton=true&keyword= ECLI:NL:RVS:2021:1371 Het betreft daarom het huidige feitelijke aanwezige legale gebruik en niet het feitelijke aanwezige legale gebruik van meer dan 50 of 25 jaar geleden. Alleen de hindernissen en het gebruik daarvan (trainingsdoeleinden) van de survivalvereniging zijn niet legaal. Het wandelen en rennen voor trainingen zijn legaal want te vergelijken met het legale gebruik als wandel- en hardloopgebied. De recreatieve activiteiten van andere bezoekers (wandelaars, hardlopers, honden uitlaten) zijn legale activiteiten Alleen de hindernissen en het gebruik daarvan moeten daarom worden onderzocht ten opzichte van het huidige feitelijke aanwezige legale gebruik. Dit is in de natuuronderzoeken van TAUW als uitgangspunt aangehouden. De te onderzoeken activiteiten (gebruik van hindernissen voor trainingsdoeleinden) leiden niet tot negatieve effecten op de Natura 2000 doelen. Dit lichten wij hierna toe: Verstoring door menselijk aanwezigheid: Menselijke aanwezigheid kan in theorie voor optische en geluidverstoring zorgen in het Natura 2000-gebied.

Het huidige feitelijke aanwezige legale gebruik is echter dat het gebied door recreanten wordt gebruikt inclusief voor het uitlaten van honden. Van alle recreatieve activiteiten is het uitlaten van honden de meest verstorende activiteiten voor dieren (Krijgsveld et al, 2022). De survivalvereniging zorgt niet voor een toename in honden in het gebied. De menselijke aanwezigheid door de activiteiten van de survivalvereniging zijn voor de dieren in het Natura 2000-gebieden niet te onderscheiden van de menselijke aanwezigheid door het huidige feitelijke aanwezige legale gebruik. Er is daarom geen toename in verstoring door menselijke activiteiten. Optische verstoring door aanwezige hindernissen: De hindernissen liggen buiten het Natura 2000-gebied. De hindernissen zijn ook niet zichtbaar binnen het Natura 2000-gebied. Alle hindernissen worden afgeschermd door de bossen en andere opgaande begroeiing op het terrein. Effecten op de Natura 2000-doelen zijn daarom uitgesloten. Verstoring door licht: De survivalverenging heeft in maart 2024 het volgende aangegeven over het gebruik van verlichting: In de periode van medio september tot medio april worden delen van het terrein verlicht met LED verlichting (kleur wit). De verlichting is naar de grond gericht. De verlichting wordt alleen op de volgende dagen gebruikt: dinsdagavond van 19:00 tot 20:00 woensdagavond van 19:30 tot 21:00 -

donderdagavond van 19:00 tot 21:00

2/5

Kenmerk

1295274

In de volgende kaart staat een indicatie van de paden en gebied waar verlichting wordt gebruikt. De verlichting is op deze locatie niet zichtbaar in het Natura 2000-gebied doordat het wordt afgeschermd door tussenliggende bosjes en opgaande begroeiingen. Er worden evenmin watergangen door verlicht die van belang zijn als migratieroute van de meervleermuis. Een effect op de Natura 2000 doelen is daarmee uitgesloten.

Kortom de activiteiten van de survivalvereniging leidt niet tot een toename in optische, licht of geluidsverstoring ten opzichte van de huidige feitelijke aanwezige legale gebruik. Van andere mogelijke effecten is evenmin sprake. Effecten op de Natura 2000 doelen zijn uitgesloten. Zienswijze GSD: Wetenschappelijke zekerheid en voortoets of Passende beoordeling GSD geeft aan dat de doelaantallen van een aanzienlijk deel van beschermde soorten in Natura 2000-gebied Groote Wielen niet wordt gehaald. En dat daarmee het gebied in een slechte staat van instandhouding verkeert. Volgens Groene Ster Duurzaam moet voor iedere nieuwe activiteit of uitbreiding van een activiteit ten opzichte van de referentiedatum door middel van een voortoets worden beoordeeld of met wetenschappelijke zekerheid effecten op de instandhoudingsdoelen zijn uitgesloten. Is die zekerheid er niet dan moet een Passende beoordeling worden uitgevoerd. De Quickscan van TAUW is natuurbeschermingsrechterlijk ondeugdelijk en kan niet dienen als een (adequate) voortoets aldus GSD. Omdat in de Quickscan zelf al wordt aangegeven dat er een, op basis van verkeerde referentiedatum (zie hierna), gesteld ‘gering’ effect is op broedvogelgebieden van de rietzanger en het porseleinhoen in het Natura 2000-gebied aan de overzijde van de vaart.

Per definitie moet dan een Passende Beoordeling worden gemaakt, omdat niet met wetenschappelijke zekerheid vaststaat dat er géén effect is.

3/5

Kenmerk

1295274

Reactie TAUW: Wetenschappelijke zekerheid en voortoets of Passende beoordeling Er is niet altijd een wetenschappelijk onderzoek nodig om met wetenschappelijke zekerheid effecten uit te kunnen sluiten. In dit geval is er geen effect op de doelen omdat de activiteiten vergelijkbaar zijn met het huidige legale gebruik én omdat de potentieel storende factoren (hindernissen en licht) niet zichtbaar zijn in het Natura 2000-gebied. Er is daar verder geen diepgaand nader onderzoek voor nodig. Dat de doelen niet worden gehaald is niet relevant: geen effect is geen effect ongeacht de huidige populatiegrootte of kwaliteit van leefgebied. Er zijn daarom ook geen mitigerende maatregelen nodig om negatieve effecten te voorkomen of te verzachten, er is namelijk geen sprake negatieve effecten. Een Passende beoordeling is daarom evenmin noodzakelijk. De natuuronderzoeken van TAUW kunnen worden beschouwd als een Voortoets. Er is namelijk onderzocht of negatieve effecten op de Natura 2000 doelen op voorhand zijn uitgesloten, zonder daarbij rekening te houden met mitigerende maatregelen. Zoals hiervoor vermeld kan er met een voortoets worden volstaan en is er geen Passende beoordeling nodig. Een voortoets is vormvrij, hiervoor bestaan geen regels. Een voortoets kan daarom slechts uit een paar pagina’s bestaan maar ook honderden pagina’s groot zijn.

Dit is afhankelijk van het type effect en de natuurdoelen zelf. De Raad van State heeft zich in de Porthos zaak (augustus 2023) uitgesproken of voor die zaak een Passende beoordeling noodzakelijk was én of de voortoets die was opgesteld volstond. Zie hiervoor: https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@138775/202107079-2-r4/ Voor de Porthos zaak is een voortoets voor de effecten van stikstofdepositie gemaakt. Effecten van stikstof zijn moeilijk op voorhand uit te sluiten in een al overbelast gebied. De voortoets van Prothos heeft daar dan ook honderden pagina’s voor nodig gehad. De Raad van State oordeelde dat ondanks de complexe materie en de uitgebreide analyses die nodig waren om effecten uit te sluiten, het onderzoek van Porthos als voortoets mocht worden beschouwd. Vergeleken met de complexe materie van het op voorhand uit sluiten van effecten bij stikstoftoenames in al overbelast gebied, zijn de activiteiten van de survivalvereniging eenvoudig te beoordelen. Hiervoor volstaat zeker een voortoets waarbij rekening houdend met het feitelijke aanwezige legale gebruik effecten op voorhand zijn uit te sluiten. Het onderzoek naar beschermde soorten in het plangebied is te lang geleden. Zienswijze GSD: verouderd onderzoek naar beschermde soorten Het onderzoek naar beschermde soorten in het plangebied, in het bijzonder de otter, heeft plaatsgevonden in het voorjaar van 2020.

Dat is nu bijna vier jaar geleden. Sindsdien heeft met name de otterpopulatie in de Groote Wielen en omgeving zich sterk uitgebreid. De constatering, na eenmalig veldbezoek van TAUW in september 2023, dat er geen reden is om verandering aan te nemen is daarmee onjuist. Het onderzoek met cameravallen zal moeten worden herhaald om verstoring van de otter uit te sluiten. Reactie TAUW: verouderd onderzoek naar beschermde soorten Het onderzoek van 2020 is inderdaad te lang geleden, in 2023 is daarom een actualisatie uitgevoerd. Hieruit bleek dat de situatie in het veld (veldbezoek) en verspreidingsgegevens (literatuuronderzoek) niet in die mate is gewijzigd dat een nieuw nader onderzoek naar otter of

4/5

Kenmerk

1295274

andere diersoorten noodzakelijk was. De conclusies uit de eerdere natuurtoetsen zijn nog steeds geldig. Overigens als otter of andere beschermde soorten zich in het gebied hebben gevestigd sinds 2020, dan is dat gebeurd terwijl in het plangebied menselijke activiteiten plaatsvonden waaronder survivalactiviteiten. Er is dan kennelijk geen sprake van een verstorende invloed van die activiteiten, in ieder geval niet in die mate waardoor vestiging van deze soorten wordt voorkomen.

5/5