Bijlage II - brief gemeente raad 30 maart 2021.pdf

Aan de gemeenteraad

Problematiek elektriciteitsnetwerk Z233274-2021 Fysiek Domein Gebiedszaken, Economie en Bedrijfsvoering 14058 P.R. Luimstra 1 30 maart 2021

Geachte leden van de gemeenteraad, In het voorjaar van 2020 hebben wij u per brief d.d. 31 maart 2020 geïnformeerd over de problemen met betrekking tot het stroomnet. Ook heeft u bij de behandeling van de Regionale Energiestrategie en Leeuwarder Energie Agenda relevante informatie over dit probleem ontvangen. In deze brief geven wij u een update. De problematiek van het elektriciteitsnetwerk neemt toe Voor heel Nederland geldt dat de problemen rond het elektriciteitsnetwerk toenemen. Dit komt hoofdzakelijk door de toename van zonnestroom waarvan de opgewekte elektriciteit teruggeleverd wordt aan het netwerk en doordat steeds meer woningen en bedrijven naar all-electric oplossingen voor warmte gaan en hierdoor een grotere electriciteitsvraag hebben. Bij onvoldoende investeringen in het netwerk ontstaan meer knelpunten Door de energietransitie komen veel veranderingen op ons af. Zo is de hoeveelheid zonnestroom explosief gegroeid. Tien jaar geleden werd er in Nederland 0,06 miljard kWh aan zonnestroom geproduceerd en in 2020 is dat doorgegroeid naar 7,99 miljard kWh1. De verwachting is dat door een grotere vraag naar elektriciteit, door gebruik van warmtepompen en elektrische mobiliteit meer knelpunten zullen ontstaan. Ook in Fryslân en Leeuwarden kan het stroomnet de ontwikkelingen niet aan.

De energietransitie en economische ontwikkeling worden geremd Liander kan momenteel niet alle aanvragen van partijen voor de levering en/of teruglevering van stroom goedkeuren. Soms kan een maatwerkoplossing gevonden worden, maar in veel gevallen duurt het meerdere jaren voordat het 1 https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/08/productie-groene-stroom-met-40-

procent-gestegen

Blad 2

transport van stroom kan plaatsvinden. Dit remt de energietransitie en de economische ontwikkeling. De urgentie om aan de slag te gaan is daarom hoog. Transportproblemen ten aanzien van stroom treffen de ontwikkeling van onder andere zonnestroomprojecten, nieuwe woningen, kantoren, bedrijventerreinen, bedrijfsontwikkelingen en schoolgebouwen in Leeuwarden. In bijlage I vindt u een overzicht van relevante actuele knelpunten. Wat doen de netwerkbedrijven Liander pakt het nodige op, maar de hoeveelheid aan werkzaamheden is zo groot dat het jaren gaat duren alvorens het stroomnetwerk de groeiende vraag aan kan en de problemen worden opgelost. Op dit moment is het onzeker hoe lang de netwerkproblemen exact zullen duren. Liander vraagt aan partijen die stroom willen afnemen of willen leveren om zich vroegtijdig te melden, zodat tijdig geanticipeerd kan worden op de verzwaring van het netwerk en op het vinden van maatwerkoplossingen. Er is een officiële aanvraag nodig voordat het netwerkbedrijf in actie kan komen. Alle ontwikkelingen die Liander in beeld heeft, worden meegenomen in de netvisie Leeuwarden. Dit is een investeringsplan voor de komende jaren. De volgende werkzaamheden worden op dit moment door de netwerkbedrijven opgepakt: -

-

Aanleg van een middenspanningskabel vanuit onderstation Schenkeschans op o.a. bedrijventerrein De Zwette (medio 2022); Aanleg van een middenspanningskabel vanuit onderstation Schenkenschans in een lus door Middelsee en de Zuidlanden die maximaal 7,2MVA meer vermogen kan leveren; Realisatie van een mobiel middenspanningsstation (Ehouse) bij onderstation Schenkeschans zodat meer vermogen ontstaat (eind 2021); Aanleg van een middenspanningskabel op bedrijventerrein De Hemrik (tussen 2022 en 2024); Aanleg van meer laagspanningstrafo’s in de wijken, verzwaren van capaciteit van laagspanningsbekabeling in wijken en dorpen; Liander bereidt activiteiten voor om vermogen vanuit Leeuwarden over te zetten naar Dokkum. Hierdoor komt 15MVA beschikbaar voor activiteiten in Leeuwarden. Onderzoek naar een nieuw onderstation door TenneT en Liander (onderzoek in 2021 en realisatie niet voor 2026).

Via de website van Liander worden regelmatig updates gegeven: www.liander.nl/transportcapaciteit/friesland www.liander.nl/leeuwarden

Blad 3

Wat doen wij als gemeente? De geschetste problematiek heeft voor ons hoge prioriteit. Er worden investeringen voorbereid en deze moeten ook op korte termijn plaatsvinden om de klimaatdoelen en economische ontwikkeling niet in gevaar te brengen. In onze bestuurlijke contacten vanuit de gemeente met de netwerkbedrijven wordt benadrukt dat de urgentie hoog is en wordt verzocht aan de netwerkbedrijven om snel te handelen. Overige activiteiten die wij samen met Liander, TenneT en andere overheden oppakken zijn: -

-

Organiseren van het contact tussen het netwerkbedrijf en de partijen die tegen transportproblemen aanlopen; Het in kaart brengen van probleemgevallen en dit overzicht delen met het netwerkbedrijf; Faciliteren van de werkzaamheden van de netwerkbedrijven zoals bij locatiekeuze en planologische begeleiding; Goede planning ten aanzien van de elektriciteitsvoorziening. Zowel op gemeentelijk niveau op basis van casuïstiek als op strategisch systeemniveau richting 2030 samen met de provincie en Friese gemeenten, vanuit de Friese takforce netwerkproblematiek (Regionale Energie Strategie); Faciliteren en ondersteunen door het verstrekken van relevante informatie aan bedrijven en ontwikkelaars; Aanjagen en faciliteren van innovatieve projecten. Nadenken over alternatieven die de druk op het stroomnetwerk verkleinen (bijvoorbeeld de realisatie van warmte koude opslag en het warmtenet). En energieopslag-projecten (zoals op de Energie Campus).

De netwerkproblematiek heeft onze aandacht en wij zullen u bij belangrijke veranderingen of actualiteiten informeren. Hoogachtend,

burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer1} secretaris. {{Signer2}}

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend.

Blad 4

Bijlage I (stand van zaken 4 maart 2021)

Bedrijven

Grou (bron: www.liander.nl)

Leeuwarden – Cammingaburen (bron: www.liander.nl)

Schenkeschans Leeuwarden zuidwest (bron: www.liander.nl)

Wergea (bron: www.liander.nl)

Uitbreiding capaciteit bedrijventerreinen De Hemrik, De Zwette uitbreiding Zwette VI

Afname 7 bedrijven met leveringsproblemen zijn bij ons bekend.

Teruglevering 3 bedrijven hebben aangegeven zonnestroom niet te kunnen terugleveren

Door spanningsproblematiek op verdeelstation Grou, is het tijdelijk niet mogelijk te voldoen aan nieuwe aanvragen voor het terugleveren van elektriciteit. Liander plant momenteel de werkzaamheden voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet in dit gebied. Door spannings- en capaciteitsproblematiek op het verdeelstation Leeuwarden is het tijdelijk niet mogelijk te voldoen aan nieuwe aanvragen voor het afnemen en terugleveren van elektriciteit. Liander verwacht de werkzaamheden voor het uitbreiden van het elektriciteitsnet in 2025 afgerond te hebben. Door spannings- en capaciteitsproblemen op verdeelstation Schenkenschans en onderliggende verdeelpunten, is het tijdelijk niet mogelijk te voldoen aan nieuwe aanvragen voor het terugleveren en afnemen van elektriciteit. TenneT bouwt samen met Liander een nieuw onderverdeelstation bij Leeuwarden. Onderzoek wordt gedaan in 2021 en de realisatie zal niet voor 2026 zijn. Door spanningsproblematiek op het station Wergea, aangesloten op het station Leeuwarden, is het tijdelijk niet mogelijk te voldoen aan nieuwe aanvragen voor het terugleveren van elektriciteit. Het is nodig een nieuwe kabelverbinding te leggen tussen de elektriciteitsstations in Wergea en Wartena van in totaal 6 kilometer. Liander verwacht de werkzaamheden hiervoor op zijn vroegst afgerond te hebben in 2023.

Er wordt gewerkt aan meer capaciteit door de aanleg van middenspanningskabels op De Hemrik en De Zwette. Dit is naar verwachting in 2023 gereed. Ook wordt gewerkt aan de plaatsing van een Ehouse waardoor meer vermogen ontstaat. (Het Ehouse staat er eind 2021). Door Liander en Tennet worden haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd naar de realisatie van een nieuw onderstation, waardoor 160 MW aan vermogen vrij komt en waarmee ook de bestaande onderstations Schenkeschans en Leeuwarden meer ruimte krijgen. Liander heeft

Blad 5

Ontwikkelingen Middelsee en De Werp

Scholen

aangegeven dat het onderstation op zijn vroegst eind 2026 gereed zal zijn. Woningen kunnen aangesloten worden op het stroomnet, maar Liander maakt wel een voorbehoud voor de daadwerkelijke beschikbaarheid. Voor grootverbruikers zoals een Integraal Kindcentrum (IKC), een zorginstelling en horeca is er geen capaciteit beschikbaar. Bij twee schoolgebouwen (één nieuwbouw en één herbouw) is bekend dat op dit moment de gevraagde stroomlevering niet mogelijk is.