Bijlage 4.1 - Aerius-berekening
Tekst van het document
AERIUS Calculator Stikstofberekening Realiseren recreatie-arken & recreatiewoningen Burd te Grou
Plangegevens Naam:
AERIUS-berekening: Realiseren recreatie-arken & recreatiewoningen Burd te Grou
Plantype:
AERIUS Calculator 2025.2
Status:
Definitief
Datum:
3 juni 2025 25 februari 2026: update AERIUS Calculator 2025
Projectnummer:
25146
Initiatiefnemer: Betreft project:
Dhr. L. D. Hania Burd 20, 9001ZW te Grou
Opsteller:
Aeriusmodel.nl Aeriusmodel.nl is onderdeel van Kooistra Natuur & Milieu Kleasterdyk 47C, 8831XA Winsum (Frl) T) 0636294916 E) Kooistra@aeriusmodel.nl
Contactpersoon:
J. Kooistra MSc
Inhoud PLANGEGEVENS
2
1.
INLEIDING EN VOORNEMEN
4
2.
AERIUS-BEREKENING
5
2.1 2.2
AERIUS CALCULATOR 2025 ACTUALISATIE AERIUS CALCULATOR
5 5
3.
TOETSING ONTWIKKELING
6
3.1 LIGGING PLANGEBIED T.O.V. NATURA 2000-GEBIED 3.2 METHODE 3.2.1 BEOOGDE SITUATIE 3.3 UITGANGSPUNTEN 3.3.1 AANLEGFASE (BOUWFASE) 3.3.2 GEBRUIKSFASE
6 6 6 8 8 10
4.
11
CONCLUSIE
BRONNEN
12
BIJLAGE 1: BRANDSTOFVERBRUIK MOBIELE WERKTUIGEN
13
BIJLAGE 2: UITDRAAI AERIUS-CALCULATOR PROJECT 25146
14
3
1. Inleiding en voornemen In het kader van de voorgenomen herontwikkeling van De Burd 20 te Grou is een stikstofberekening uitgevoerd. Het project omvat de realisatie van nieuwe recreatieappartementen, waarbij het plangebied in zijn geheel wordt opgewaardeerd en gemoderniseerd. Het project omvat de realisatie van vier recreatiearken, twee recreatiewoningen, twee ligplaatsen ten behoeve van recreatiewoningen en de verbouwing van de bestaande boerderij met twee recreatieappartementen. Voor de aanleg en realisatie van de genoemde voorzieningen worden diverse mobiele werktuigen ingezet. Aangezien het plangebied gedeeltelijk herbestemd zal worden, zal er een berekening opgesteld worden voor de bouwfase en voor de gebruiksfase. Door de volledige planontwikkeling ineens in beeld te brengen, wordt recht gedaan aan de eisen die voortvloeien uit de geldende jurisprudentie. Hierbij is nadrukkelijk gekeken naar de maximale stikstofdepositie ten gevolge van de aanlegfase en het hier opvolgende gebruik. In figuur 1.1 wordt de ligging van het plangebied globaal weergegeven.
Figuur 1.1: ligging van het plangebied (bron: Google Maps)
Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling wordt stikstof uitgestoten, zoals bij de verbranding van fossiele brandstof, welke kan neerslaan in kwetsbare natuur. Initiatiefnemer heeft Aeriusmodel.nl gevraagd om de effecten van deze emissie op kwetsbare Natuur 2000 gebied te onderzoeken. In dit kader is een AERIUS-berekening uitgevoerd.
4
2. AERIUS-berekening 2.1 AERIUS Calculator 2025 AERIUS Calculator is het ‘online rekeninstrument’ wat wordt toegepast voor toestemmingverlening voor de Omgevingswet, en de initiatiefnemer en het bevoegd gezag ondersteunt bij het bepalen van de stikstofbelasting op stikstofgevoelige natuur in Nederland en net over de grens. De Wet natuurbescherming is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 komen te vervallen. De regels met betrekking tot de bescherming van Natura 2000-gebieden en stikstofdepositie zijn sindsdien opgenomen in hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), in samenhang met het Omgevingsbesluit en het stelsel van algemene en maatwerkregels uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). AERIUS Calculator is in de basis een geavanceerde maar gebruiksvriendelijke applicatie, die toegang geeft tot goedgekeurde rekenmodellen en relevante data - zoals emissiefactoren en habitattypen/leefgebieden - die noodzakelijk zijn voor het beoordelen van de impact van stikstofdepositie voor plannen en projecten op stikstofgevoelige natuur. AERIUS Calculator stelt de gebruiker in staat om activiteiten te definiëren waarbij (stikstof) emissies ontstaan en berekent de verspreiding van die stikstofemissies door de atmosfeer.
De gebruiker krijgt inzicht in de stikstofdepositiebijdrage van de ingevoerde activiteiten/emissiebronnen op een vast hexagonengrid binnen Natura 2000-gebieden, eventueel aangevuld met resultaten op rekenpunten die de gebruiker zelf heeft gedefinieerd. Voor verschillende situaties is de gebruiker in staat de stikstofdepositie in de (kwetsbare) natuurgebieden te analyseren en een eventuele vergunningaanvraag voor te bereiden.
2.2 Actualisatie AERIUS Calculator AERIUS Calculator en AERIUS Monitor zijn op 7 oktober 2025 geactualiseerd naar versie 2025. Deze actualisatie bevatte de meest recente inzichten uit metingen en wetenschappelijk onderzoek over de stikstofuitstoot en -neerslag. Op deze manier wordt bij toestemmingsverlening en monitoring uitgegaan van de meest actuele gegevens.
5
3. Toetsing ontwikkeling 3.1 Ligging plangebied t.o.v. Natura 2000-gebied Het plangebied ligt in Grou en ligt niet omringd door Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Alde Feanen) ligt op een afstand van circa 1,7 kilometer ten noordoosten van het plangebied. In figuur 3.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van het meest dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied weergegeven.
Figuur 3.1: ligging plangebied t.o.v. N2000-gebied
3.2 Methode 3.2.1
Beoogde situatie
Om de emissie/depositie van stikstof, als gevolg van de beoogde situatie te berekenen wordt een onderscheid gemaakt in de aanleg- en gebruiksfase. Aanlegfase Betreft de daadwerkelijke bouw van een voorliggend project zoals bouwrijp maken van het plangebied, aanleg van kabels etc. Tijdens de aanlegfase kan er op twee mogelijke manieren stikstof vrijkomen: è Werkvoertuigen op de bouwlocatie: • betreft het werkmateriaal dat wordt ingezet voor het bouwrijp maken van het plangebied (voorbereidingsfase); 6
•
bouwfase (realisatiefase);
Voor vrachtverkeer van en naar het plangebied gedurende de aanlegfase wordt een afzonderlijke bron opgenomen. Er is een zo exact mogelijke inschatting gemaakt van het brandstofverbruik voor de mobiele werktuigen. Het brandstofverbruik is afhankelijk van de gemiddelde motorbelasting, het bouwjaar en het vermogen van het mobiele werktuig. De gemiddelde motorbelasting zal tussen de 20% en 35%1 liggen. Er is zodoende gerekend met het pessimistische scenario (35% belasting). Hierbij is rekening gehouden met stationair draaiende mobiele werktuigen. Het beoogde vermogen en bouwjaar van de te gebruiken werktuigen is ingeschat op basis van overleg met de opdrachtgever. Vervolgens hebben we het brandstofverbruik bepaald. Dit is gedaan op basis van de door TNO verstrekte gegevens in de factsheet ‘Mobiele werktuigen – stage klasse emissiefactoren’. 2 Deze gegevens kunnen worden afgelezen in de tabel in Bijlage 1. è Verkeersbewegingen naar de bouwlocatie: dit betreft de verkeersbewegingen van- en naar de bouwlocatie. De mate van intensiteit, samenstelling, snelheid en congestie hebben wij zo goed mogelijk in proberen te schatten. Op basis van deze invoer en emissiefactoren uit de database berekent AERIUS de emissie per meter wegvak voor het gekozen rekenjaar, voor stikstofoxiden (NOX en NO2) en ammoniak (NH3).
AERIUS verdeelt de lijnbron vervolgens in gelijke stukken en bepaalt de emissie per stuk weg. Ieder stuk weg wordt als een puntbron doorgerekend met zowel SRM-2 (standaardrekenmethode 2) (tot 5 km) als met OPS (Operationeel Prioritaire Stoffenmodel) (vanaf 5 km). Bij de verspreidingsberekening gaat AERIUS uit van bronkenmerken die deels door ons zijn ingevoerd en deels overeenkomen met de bronkenmerken die RIVM hanteert bij het opstellen van de GCN/GDN kaarten. De verkeersafwikkeling in de aanlegfase moet meegenomen worden tot het punt waarop het geacht te zijn opgenomen in het heersende verkeersbeeld, omdat het verkeer zich in hoeveelheid, snelheid, rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg kan bevinden. Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is dit het geval op het moment dat het aan- en afvoerende verkeer zich door zijn snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg bevindt. Gebruiksfase Betreft het daadwerkelijke gebruik van de voorgenomen ontwikkeling. In dit geval het gebruik van de nieuwe appartementen. Ook voor de gebruiksfase kan er op twee mogelijke manieren stikstof vrijkomen: 1. Gebruik: de nieuw te bouwen recreatiewoning en het tapwater zullen elektrisch verwarmd worden.
Hierbij wordt geen stikstof uitgestoten, dit kan zodoende buiten beschouwing gelaten worden. 2. Verkeersbewegingen gebruiksfase: betreft de verkeersbewegingen die de voorgenomen ontwikkeling te weeg brengt tijdens de gebruiksfase/bewoning.
7
3.3 Uitgangspunten 3.3.1
Aanlegfase (bouwfase)
Voor de berekening van de stikstofdepositie is gebruikt gemaakt van kengetallen op basis van ervaringen bij vergelijkbare bouwprojecten elders in het land. In deze gegevens is uitgegaan van het brandstofverbruik per type werkvoertuig. Het (te verwachten) aantal draaiuren is berekend op basis van het aantal dagen dat een werkvoertuig gemiddeld op de bouwplaats staat. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat een werkvoertuig gemiddeld 6 uur per dag gebruikt wordt. Door middel van deze uitgangspunten is een defensieve inschatting gemaakt van het te verwachten gebruik. In praktijk zal het verbruik en daarbij behorende stikstofdepositie, naar verwachting dan ook lager uitvallen. Voorbereidingsfase (bouwrijp maken) Voordat er gebouw kan worden, dient het plangebied bouwrijp te worden gemaakt. Verwacht wordt dat de volgende mobiele werktuigen worden gebruikt tijdens de bebouwing: Tabel 1: mobiele werkvoertuigen voorbereidingsfase (bouwrijp maken) Werktuig Graafmachine (afgraven) Kooi-aap Inzet overige werktuigen
Vermogen 140 kW 50 kW 4-takt
Stageklasse IIIB IIIB nvt
Dieselverbruik (TNO) 14,44 6,38 5
Berekend in rapport 15 8 5
Draaiuren Emissie factor Nox (kg/j) 16 3,7 3 0,5 15 0,3
Emissie factor NH3(g/j) 1,8 0 0
Toelichting: Een graafmachine wordt o.a. ingezet voor het ingraven van de riolering, waterleiding en elektra. Er wordt uitgegaan van fundering op schroefpalen. Het totale te funderen oppervlakte van de woning is maximaal 120 m2. Uitgaande van in totaal 120 m² en 0,50 meter diep, komt dit neer op 60 m³ grond (berekening: 120 m² x 0,50 m diep). Een kraanbak heeft een minimale inhoud van 0,7 m³. Dit zorgt voor 172 scheppen (berekening: 120 m³/ 0,7 m³). Een graafbeweging duurt gemiddeld 1,5 minuut. Dit komt neer op afgerond 5 uur (berekening: 172 scheppen x 1,5 minuut/ 60 minuten). Effectieve draaitijd inclusief het afbreken van een gedeelte van het bestaande bijgebouw, het afladen, opladen en afwerking wordt geschat op 16 uren. Dieselverbruik is 15 liter/draaiuur. In de boerderij wordt een gedeelte van de opbouw gesloopt ten behoeve van het realiseren van de inpandige appartementen. De grond en het puin wordt met vrachtwagens verder weggevoerd naar een dumplocatie. De inhoud van een gemiddelde vrachtwagen bedraagt 25 m³. Uitgaande van 120 m³ grond en 30 m3 puin, komt dit neer op afgerond 6 vrachtwagens (berekening: 150 m³/ 25 m³). Deze worden meegenomen in de paragraaf aangaande de verkeersgeneratie. Voor het goed aanleggen van de riolering wordt er een vrachtwagen met zand aangevoerd.
Daarnaast zullen er materialen gelost worden zoals materialen ten behoeve van de fundering (staalkooien, isolatie etc.), waterleiding en elektra. Bij het lossen van de diverse materialen wordt een kooi-aap of vergelijkbare machine met verbrandingsmotor gebruikt. Er wordt rekening gehouden met totaal 8 vrachtwagens. De gemiddelde tijd voor het lossen wordt begroot op 20 minuten. De totale duur van het lossen wordt afgerond op 3 draaiuren (8 vrachtwagens x 20 minuten/ 60 minuten). Dieselverbruik is 8 liter/draaiuur. Tot slot worden enkele overige werktuigen (o.a. een trilstamper) ingezet voor het aanstampen van grond. Hiervoor is rekening gehouden met een inzet van 15 draaiuren. Het brandstofverbruik bedraagt 5 liter per draaiuur.
8
Realisatiefase (bouwfase) Tabel 2: mobiele werkvoertuigen realisatiefase (bouwfase) Werktuig Autolaadkraan Inzet overige werktuigen Mini shovel Kooi-aap
Toelichting:
Vermogen 140 kW 4-takt 50 kW 50 kW
Stageklasse IIIB nvt IIIB IIIB
Dieselverbruik (TNO) 14,44 5 6,38 6,38
Berekend in rapport 15 5 8 8
Draaiuren Emissie factor Nox (kg/j) 10 2,3 12 0,2 20 3,3 6 1
Emissie factor NH3(g/j) 1,1 0 1,2 0
Ten behoeve van de aanvoer en plaatsing van bouwmaterialen op de kade wordt een autolaadkraan ingezet. Deze zal tijdelijk worden gebruikt voor het lossen van materialen op de locatie. We gaan uit van de inzet van maximaal 10 draaiuren. Het dieselverbruik bedraagt 15 liter per draaiuur. Daarnaast wordt een minishovel ingezet voor de verspreiding van zand, grond en bestratingsmateriaal rondom de boerderij. Voor de inrichting van het terrein rondom de recreatieappartementen – waaronder de aanleg van groenvoorzieningen en verharding – worden aanvullend handgereedschap en klein materieel gebruikt, aangevuld met enkele transportbewegingen voor de aanvoer van materialen zoals beplanting, tegels en grond. We gaan uit van de inzet van een minishovel van 20 draaiuren. Het dieselverbruik bedraagt 5 liter per draaiuur. We gaan uit van de inzet van overige werktuigen zoals grondstampers en trilplaten. Hiervoor rekenen we eveneens 20 draaiuren. Het brandstofverbruik van deze 4-takt machines bedraagt 3 liter per draaiuur. De bouwfase/afwerkfase verloopt voor het gros met manuele arbeid. Dit betekent dat er geen stikstof uitstotende mobiele werktuigen worden gebruikt. Wel zal er in een hiernavolgende paragraaf gerekend worden met de verkeersbewegingen van- en naar het plangebied door timmerlieden. Tot slot worden bouwmaterialen gelost op de bouwplaats.
Voor het laden en lossen tijdens de realisatiefase is rekening gehouden met 18 vrachtwagens. Het lossen van bouwmaterieel duurt gemiddeld 20 minuten per vrachtwagen. Dit komt neer op in totaal 6 draaiuren (18 vrachtwagens x 20 minuten/ 60 minuten). Verkeersbewegingen naar en van plangebied Er wordt uitgegaan van de volgende verkeersbewegingen naar en van de bouwlocatie gedurende de bouw: Tabel 3: verkeersgeneratie Verkeersbewegingen Personen auto’s (personeel busjes) Middelzwaar verkeer Vrachtverkeer
Type verkeer Licht Middelzwaar Zwaar verkeer
Verkeersbewegingen (heen/terug) 480 0 100
Koude start (licht verkeer)
240
Totale emissie
NOx (kg/j) NO2 (kg/j) NH3 (g/j)
File 10% 10%
1 0,2 34,7
Wanneer verkeer- en vervoersbewegingen van en naar de inrichting worden meegenomen als emissiebron, dan moet ook bepaald worden tot welke afstand deze moeten worden meegenomen in het onderzoek. Hier zijn in de praktijk geen harde criteria voor. Er dient in alle gevallen een onderbouwde afweging gemaakt te worden tot waar het verkeer meegenomen wordt. De verkeersafwikkeling zal plaatsvinden over de Burd in noordwestelijke richting. Op deze weg wordt het verkeer geacht te zijn opgenomen in het heersende verkeersbeeld, omdat het verkeer zich in 9
hoeveelheid, snelheid, rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg kan bevinden. Voor de verkeersbewegingen naar en van het plangebied is een onderscheid gemaakt tussen lichtverkeer en middel- en zwaar verkeer. De verkeersbewegingen zijn over het plangebied heen geprojecteerd aangezien de laad- en loslocaties niet exact bekend zijn. Licht verkeer (verkeersgeneratie vaklieden) De totale duur van de aanlegfase duurt maximaal 120 werkdagen. Gedurende deze 120 werkdagen arriveren gemiddeld 2 voertuigen (auto’s en busjes) op de bouwplaats per dag. Dit leidt tot een verkeersgeneratie van 4 verkeersbewegingen per dag en 480 verkeersbewegingen in totaal (berekening: 4 * 100 werkdagen). Hierbij houden we er rekening mee dat 50%, ofwel 240 stuks, van het verkeer gemodelleerd kan worden met ‘koude start’. Middelzwaar en zwaar vrachtverkeer (o.a. aanleveren bouwmateriaal) Voor het totale project is rekening gehouden met maximaal 50 vrachtwagens (bouwrijp maken en aanleveren materieel), dit komt neer op 100 verkeersbewegingen. Het betreft o.a. een graafmachine, betonpomp, materiaal voor montage en de aanvoer van beton etc. Uitgegaan wordt dat de werkvoertuigen eenmalig naar de bouwlocatie worden gebracht/gereden. Voorzichtigheidshalve gaan we uit dat alle verkeersbewegingen zwaar vrachtverkeer betreft.
We gaan ervan uit dat er geen verkeer met koude start gemodelleerd hoeft te worden aangezien al het verkeer komt aanrijden, lossen en vertrekken.
3.3.2
Gebruiksfase
Verkeersgeneratie De verkeersgeneratie als gevolg van de beoogde ontwikkeling is bepaald op basis van de kengetallen uit publicatie CROW 744, afkomstig van het nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte. Bij het inschatten van het aantal voertuigbewegingen is gekozen voor een conservatieve benadering. Voor de recreatiearken en recreatiewoningen, gelegen in een landelijke omgeving, is een passendere categorie gehanteerd: ‘Bungalows in het buitengebied’. In deze situatie, typerend voor een niet-stedelijke omgeving, geldt een verkeersgeneratie van gemiddeld 2,8 voertuigbewegingen per eenheid per etmaal. Om de stikstofemissie in het rekenmodel conservatief te benaderen, is gerekend met het hoogste kengetal: 2,8 voertuigritten per woning per etmaal. Er zullen in totaal 10 appartementen gerealiseerd worden. Dit resulteert in 28 voertuigritten. Daarbij wordt aangenomen dat de helft van de ritten (14) wordt uitgevoerd met een koude start, omdat voertuigen doorgaans langer dan twee uur stilstaan voor vertrek. De verkeersafwikkeling voor zowel aanleg als gebruik vindt plaats via De Burd in noordwestelijke richting.
10
4. Conclusie De AERIUS-calculator 2025 geeft als uitkomst van de berekening dat er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j zijn. Voor beschreven project ligt de emissie dan ook niet hoger dan 0,00 mol/ha/j. Als gevolg van de berekende emissie vindt er dan ook géén meetbare verhoging van de depositie NOx plaats in Natura 2000-gebieden als gevolg van de bouw en gebruik van de beoogde ontwikkeling. De ontwikkeling leidt niet tot een verslechtering van de milieukwaliteit van Natura 2000- gebieden. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden. De AERIUS Calculator 2025 biedt voldoende inzicht in het effect van de voorgenomen activiteit op Natura 2000-gebieden voor het aspect stikstof. De uitkomsten van de berekeningen met de AERIUS Calculator zijn geldig en toepasbaar voor ruimtelijke plannen. Het aspect stikstof vormt geen belemmering bij de realisatie van het voorgenomen initiatief en het aanvragen van een vergunning in het kader van het geldende stelsel onder de Omgevingswet is dan ook niet noodzakelijk. De AERIUS-analysebestanden van de uitgevoerde berekeningen met rekenresultaten hebben het kenmerk: -
25146
Deze bestanden kunnen ter beschikking worden gesteld aan het bevoegde gezag.
11
Bronnen 1
TNO 2021 373-4553 Mobiele werktuigen - stage klasse emissiefactoren - Emissiefactoren NOx en NH3 uitstoot mobiele machines - Notitie NOx en NH3 uitstoot mobiele machines - Onderbouwing AERIUS emissiefactoren voor wegverkeer, mobiele werktuigen, binnenvaart en zeevaart
2
TNO 2021 R11086 Eindrapport dataonderzoek mobiele machines in Nederland
12
Bijlage 1: Brandstofverbruik mobiele werktuigen
!"#$%%"&%"G("&)*+$,-. (0789))1 #0+01"::$;$",+$" =>>? =>>D =>>G =>>> CEEE CEE= CEEC CEEF CEEA CEEB CEE? CEED CEEG CEE> CE=E CE== CE=C CE=F CE=A CE=B CE=? CE=D CE=G CE=> CECE CEC=
$,/0"1
!"# #)2$#))&G/"1#0-",G3456 0<+$#)&"G"::$;$",+$" ./ 0/ 1/ =@=A>B C?D@E C@>F B@=> D@A> =@=FG= C?A@F C@>= B@=B D@AC =@=C?G C?=@D C@GG B@=E D@FB =@==BD CB>@= C@G? B@EB D@CG =@=EA? CB?@? C@GF B@EE D@C= =@E>FD CBA@E C@G= A@>? D@=B =@EGC> CB=@B C@DG A@>= D@EG =@EDC= CA>@E C@D? A@GD D@E= =@E?=B CA?@B C@DF A@GC ?@>B =@EB=E CAA@= C@D= A@DG ?@GG =@EAE? CA=@D C@?> A@DF ?@GC =@EFEF CF>@F C@?? A@?> ?@DB =@ECE= CF?@> C@?A A@?B ?@?> =@E=EE CFA@? C@?C A@?= ?@?F 34//// CFC@F C@B> A@B? ?@BD E@>>EE CC>@> C@BD A@BC ?@BE E@>GE= CCD@? C@BB A@AG ?@AA E@>DEF CCB@A C@BF A@AA ?@FG E@>?E? CCF@= C@BE A@AE ?@FC E@>B=E CCE@> C@AG A@F? ?@C? E@>A=B C=G@D C@A? A@FC ?@CE E@>FC= C=?@B C@AA A@CG ?@=B E@>CCD C=A@F C@AC A@CA ?@E> E@>=FB C=C@C C@AE A@CE ?@EF E@>EAA C=E@= C@FD A@=? B@>G E@G>BF CED@> C@FB A@=C B@>C
$%&'()*+%')'$*,'(*--( 2/ >@D> >@DE >@?= >@B= >@AC >@FA >@CB >@=? >@ED G@>> G@>E G@GC G@DA G@?B G@BD G@A> G@A= G@FF G@CB G@=D G@E> G@EC D@>A D@GD D@D> D@DC
3// =C@E> ==@>D ==@G? ==@DB ==@?A ==@BC ==@AC ==@F= ==@CE ==@E> =E@>> =E@GG =E@DG =E@?G =E@BG =E@AD =E@FD =E@CG =E@=G =E@EG >@>G >@G> >@D> >@DE >@?= >@BC
3./ =A@F> =A@CB =A@== =F@>G =F@GB =F@D= =F@BG =F@AB =F@FC =F@CE =F@ED =C@>B =C@GC =C@DE =C@BG =C@A? =C@FA =C@CC =C@=E ==@>> ==@GD ==@D? ==@?B ==@BF ==@AC ==@F=
30/ =?@?> =?@BF =?@FD =?@C= =?@E? =B@>E =B@DB =B@?E =B@AB =B@FE =B@=? =B@E= =A@GD =A@DF =A@B> =A@AA =A@F= =A@=D =A@EF =F@>E =F@D? =F@?F =F@BE =F@FD =F@CA =F@==
31/ =G@>> =G@GE =G@?C =G@AA =G@CD =G@E> =D@>C =D@DB =D@BG =D@A= =D@CA =D@EG =?@>= =?@DB =?@B> =?@AF =?@CD =?@== =B@>? =B@GE =B@?B =B@BE =B@FB =B@CE =B@E? =A@>=
32/ C=@C> C=@EG CE@GG CE@?G CE@AG CE@CG CE@E> =>@G> =>@DE =>@B= =>@FF =>@=A =G@>? =G@DD =G@B> =G@A= =G@CA =G@E? =D@GG =D@D= =D@BA =D@FD =D@CE =D@EA =?@GD =?@D=
.// CF@B> CF@F? CF@=F CC@>= CC@?> CC@AD CC@CB CC@EA C=@GF C=@?C C=@A= C=@CE C=@EE CE@GE CE@?E CE@AE CE@CE CE@E= =>@G= =>@?C =>@AF =>@CA =>@E? =G@GD =G@?> =G@B=
../ CB@GG CB@?F CB@F> CB@=A CA@>E CA@?? CA@AC CA@=> CF@>B CF@DC CF@A> CF@CD CF@EA CC@GC CC@?E CC@FG CC@=D C=@>B C=@DA C=@BF C=@FC C=@== CE@>= CE@D= CE@B= CE@F=
.0/ CG@=G CD@>= CD@?A CD@FD CD@== C?@GB C?@B> C?@FF C?@EG CB@GF CB@BG CB@FF CB@E> CA@GB CA@?= CA@FD CA@=F CF@>E CF@?D CF@AA CF@C= CC@>G CC@D? CC@BA CC@FC CC@==
.1/ FE@AG FE@=> C>@>E C>@?= C>@FC C>@EA CG@D? CG@AG CG@C= CD@>F CD@?? CD@AE CD@=F C?@GD C?@?= C?@FB C?@=E CB@GA CB@B> CB@FA CB@=E CA@GB CA@?= CA@FD CA@=A CF@>E
.2/ FC@DG FC@A? FC@=B F=@GA F=@BF F=@CF FE@>F FE@?F FE@FF FE@EA C>@DB C>@A? C>@=G CG@>E CG@?C CG@FA CG@E? CD@D> CD@BC CD@CB C?@>> C?@DF C?@AD C?@C= CB@>B CB@DE
!// FB@EG FA@DA FA@AE FA@ED FF@DA FF@AC FF@E> FC@DD FC@A? FC@=A F=@GF F=@BF F=@CC FE@>C FE@?C FE@FC FE@EF C>@DA C>@AB C>@=? CG@GG CG@?E CG@FC CG@EA CD@DD CD@BE
!./ FD@FG FD@EC F?@?? F?@FE FB@>B FB@?= FB@C? FA@>C FA@BG FA@CB FF@>C FF@B> FF@CD FC@>A FC@?F FC@F= F=@>> F=@?G F=@FD F=@ED FE@DD FE@AD FE@=D C>@GG C>@B> C>@FE
!0/ F>@?G F>@C> FG@>= FG@BA FG@=? FD@D> FD@AF FD@ED F?@D= F?@FB F?@EE FB@?B FB@F= FA@>D FA@?F FA@C> FF@>? FF@?F FF@FE FC@>G FC@?? FC@FA FC@EC F=@D= F=@AE F=@=E
!1/ A=@>G A=@BD A=@=D AE@DD AE@FD F>@>G F>@?E F>@C= FG@GF FG@A? FG@E> FD@DC FD@FB F?@>> F?@?A F?@CG FB@>C FB@BD FB@CF FA@GG FA@BA FA@C= FF@GG FF@BB FF@CC FC@>E
!2/ AA@CG AF@GB AF@AC AF@EE AC@B> AC@=D A=@D? A=@F? AE@>? AE@B? AE@=D F>@DG F>@AE F>@EC FG@?A FG@C? FD@G> FD@BC FD@=B F?@D> F?@AF F?@EG FB@DF FB@FG FB@EA FA@?>
Bron: https://www.aerius.nl/nl/factsheets/mobiele-werktuigen-stage-klasse-emissiefactoren/13-01-2022
13
0// A?@BG A?@=C AB@?G AB@CF AA@GE AA@F? AF@>F AF@B= AF@E> AC@?D AC@C? A=@GB A=@AA A=@EA AE@?B AE@CB F>@G? F>@AD F>@EG FG@DE FG@FC FD@>B FD@BG FD@C= F?@GB F?@A>
Bijlage 2: Uitdraai AERIUS-calculator project 25146
14