Bijlage 1 Belangenafweging Partiële herziening
Tekst van het document
Bijlage 1 bij raadsbrief Belangenafweging Partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster t.b.v. evenementen 1.1 Inleiding 1.1.1 Leeuwarden als evenementenstad De gemeente wenst te voorzien in een divers cultureel aanbod voor verschillende doelgroepen met uiteenlopende interesses. Deze wens is gelegen in de ontwikkeling dat evenementen een steeds groter aandeel hebben gekregen in de vrijetijdsbeleving van grote groepen mensen. De gemeente Leeuwarden ziet evenementen als een meerwaarde voor de stad en haar omgeving. Zoals ook in de gemeentelijke Visienota evenementen uit 2019 is beschreven, is het onze ambitie om een evenementenmix te hebben die Leeuwarden regionaal, nationaal en internationaal de status verschaft van top-evenementenstad in Noord-Nederland. Het gaat dan niet alleen om kleinschalige evenementen (bijvoorbeeld sportevenementen en jaarmarkten), maar ook om grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen (met of zonder kampeerterrein). Leeuwarden wil hiervoor geschikte locaties aanbieden, onder de voorwaarde dat voor de omgeving sprake blijft van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
Daarnaast is in de Omgevingsvisie Leeuwarden (vastgesteld op 22 december 2021) bepaald dat Leeuwarden gaat voor een groen-blauw netwerk in het bebouwde gebied (stad en dorpen) waarin alle inwoners kunnen wandelen, verkoeling zoeken, recreëren en genieten van een rijke stadsnatuur. En dat er gestreefd wordt naar verbinding met het buitengebied en recreatiegebieden zoals De Groene Ster. Verder heeft de gemeenteraad de lijn uit de Visienota evenementen voortgezet en bepaald dat er binnen enkele jaren een evenementenmix is die Leeuwarden regionaal, nationaal en internationaal de status verschaft van topevenementenstad in Noord-Nederland. De gemeente wil hierbij voortbouwen op de successen van het Culturele Hoofdstadjaar 2018 via Arcadia 2022 en de daarop volgende edities in 2025 en 2028. De voorliggende ‘partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster t.b.v. evenementen’ (hierna: partiële herziening) geeft de ruimtelijke kaders weer om in het recreatiegebied De Groene Ster evenementen te houden die aansluiten bij de gemeentelijke visie zoals hiervoor verwoord. 1.2.1 Locatiekeuze De Groene Ster voor grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen Grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen (met of zonder kampeerterrein) kunnen een impact op de omgeving hebben. Wij zijn ons hier van bewust.
Daarom zijn niet alle locaties geschikt voor het houden van deze evenementen, bijvoorbeeld doordat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat niet kan worden gegarandeerd of de locatie een te kleine omvang heeft. Er zijn verscheidene beleidsstukken waarin De Groene Ster als (gewenste) festivallocatie/evenementenlocatie wordt benoemd. Het gaat dan bijvoorbeeld om de hiervoor al benoemde ‘Visienota evenementen gemeente Leeuwarden’, vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders in 2019. Ook heeft de gemeenteraad de kunst en cultuurnota vastgesteld. Deze visie op kunst en cultuur heeft als titel ‘durven en samen doen’ ‘lokaal perspectief in een internationale context 2021 – 2028’. Deze nota noemt als sterk punt van Leeuwarden dat er naast de binnenstad een gebied is voor festivals (De Groene Ster). Dit wordt in de nota ‘uniek’ genoemd.
1
In het verleden zijn al vergunningen verleend voor (meerdaagse) muziekevenementen, maar ook voor kleinschaligere evenementen, waaronder omgevingsvergunningen voor strijdig gebruik met het geldende bestemmingsplan ‘Leeuwarden – Recreatiegebied Groene Ster’ (hierna: bestemmingsplan). Tegen een aantal (omgevings)vergunningen is bezwaar en beroep aangetekend. Deze zijn ook aan de rechter voorgelegd. Niet alle verleende (omgevings)vergunningen konden echter rekenen op goedkeuring door de rechtbank. Om helderheid en rechtszekerheid voor een ieder (o.a. omwonenden en organisatoren van evenementen) te scheppen is besloten om voor De Groene Ster een partiële herziening op te stellen die het gebruik ten behoeve van evenementen regelt. In het kader van de gewenste wijziging van het bestemmingsplan (in de vorm van een partiële herziening) is onderzocht of er binnen de gemeente ook andere locaties zijn waar grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen kunnen worden gehouden. Het gaat dan om redelijke alternatieven; locaties waar evenementen kunnen worden gehouden die in ieder geval qua aard en omvang vergelijkbaar zijn met de evenementen in De Groene Ster. Hiervoor is een locatiealternatievenonderzoek verricht. Met behulp van “trechtering” zijn zeven alternatieve locaties benoemd en nader onderzocht.
Voor deze locaties is een aantal relevante milieu- en ruimtelijke aspecten beschouwd: natuur, verkeer en parkeren, geluid, bodem, water en landschap. Daarnaast is ingegaan op een aantal overige aspecten: sfeer/aantrekkelijkheid van het gebied, geschiktheid bestaand gebruik/functie en grondeigendom. Op basis van de uitkomsten van de afweging van voornoemde milieu- en ruimtelijke aspecten, tezamen met de beschouwing van de overige aspecten, is onze conclusie dat De Groene Ster de meest geschikte locatie is in de gemeente Leeuwarden voor het houden van grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen (inclusief kamperen in hetzelfde gebied). Om die reden zal De Groene Ster de locatie worden voor grootschalige (meerdaagse) muziekevenementen en wijzigen we het bestemmingsplan met een partiële herziening. Voor uitgebreide inhoudelijke informatie over het locatiealternatievenonderzoek verwijzen wij u naar bijlage 2 van de toelichting van de partiële herziening. 1.2 Uitgangspunten partiële herziening voor evenementen in De Groene Ster De partiële herziening bevat regels voor het aanvullend gebruik van een deel van de gronden van het recreatiegebied De Groene Ster voor (muziek)evenementen (al dan niet in combinatie met kamperen). De regels uit het geldende bestemmingsplan blijven hiermee in stand. Voor de partiële herziening gelden o.a. de volgende uitgangspunten: 1.
er wordt voldaan aan artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening waarin onder meer is geregeld dat sprake moet zijn van een goede ruimtelijke ordening. Inhoudelijk verwijzen wij hiervoor naar de navolgende paragrafen waarin een en ander nader wordt onderbouwd; 2. er worden duidelijke regels gesteld voor het kunnen houden van evenementen, waarbij, voor zover mogelijk, rekening is gehouden met de bestaande vergunningenpraktijk. Hierbij moet worden gedacht aan het mogelijk maken van zowel de grootschaligere (muziek)evenementen (bijvoorbeeld Psy-Fi , Welcome to The Village en Conference of the Birds, evenementen die in het verleden al hebben plaatsgevonden in het gebied) als ook kleinschaligere evenementen (bijvoorbeeld de Bikkelrun). Hierbij wordt opgemerkt dat indien wordt voldaan aan de opgenomen gebruiksregels van de partiële herziening er geen omgevingsvergunning meer nodig is voor dergelijke toekomstige evenementen. Er is bijvoorbeeld nog wel een evenementenvergunning nodig; 3. evenementen kunnen en mogen worden georganiseerd, onder de voorwaarde dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Wat aanvaardbaar is, is opgenomen in de regels in combinatie met de verbeelding (plankaart); 2
4.
alleen binnen de kaders van de partiële herziening zijn (muziek)evenementen toegestaan. De regeling biedt dan ook helderheid en rechtszekerheid voor een ieder.
1.3 Gewenste invulling locatie De Groene Ster Aan de partiële herziening liggen diverse onderzoeken ten grondslag die gericht zijn op verschillende onderwerpen (bijvoorbeeld natuur, geluid en verkeer/parkeren). Ook is ten behoeve van de milieuafweging een Milieueffectrapport (hierna: PlanMER) opgesteld (zie inhoudelijk hiervoor de volgende paragraaf). Op basis van deze onderzoeken is bekeken of de gemeentelijke wensen voor (muziek)evenementen in De Groene Ster (zoals ook voortkomend uit gemeentelijk beleid / visie) uitvoerbaar zijn c.q. of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening (zoals hiervoor verwoord onder paragraaf 1.2). Dit tezamen met een afweging van andere belangen die meespelen, zijnde: het belang van omwonenden voor het behoud van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat (bijvoorbeeld qua geluid en verkeersveiligheid); het belang van recreanten om in het gebied te kunnen blijven recreëren; het belang van natuur waarop geen onaanvaardbare negatieve effecten mogen optreden; het belang van evenementenorganisatoren voor het kunnen organiseren van een evenement dat aantrekkelijk is voor bezoekers; het belang van andere gebruikers van het gebied, zoals de recreatieve ondernemers, die niet onevenredig mogen worden belemmerd in hun activiteiten.
Aan de hand hiervan is een uiteindelijke keuze gemaakt over de kaders (regels) voor (muziek)evenementen die zijn opgenomen in voorliggende partiële herziening. Voor de gemaakte belangenafweging verwijzen wij u inhoudelijk naar paragraaf 1.5 van deze notitie. Met inachtneming van het voornoemde willen wij met deze partiële herziening twee soorten evenementen mogelijk maken: de grootschaligere evenementen met versterkte muziek, met of zonder kampeerterrein (in de partiële herziening benoemd als ‘muziekevenementen groot of klein ruimtegebruik’); de kleinschaligere evenementen (in de partiële herziening benoemd als ‘overig evenementen’). Denk hierbij bijvoorbeeld aan een hardloopwedstrijd, survivalrun of goederenmarkt. 1.4 PlanMER Zoals hiervoor is aangegeven is in het kader van de partiële herziening een PlanMER opgesteld (zie bijlage 7 bij de toelichting van de partiële herziening). In het PlanMER zijn verschillende situaties/alternatieven onderzocht: het maximaal alternatief: de situatie waarbij is uitgegaan van een zoveel mogelijk onbegrensde partiële herziening voor muziek- en overige evenementen. Waardoor sprake is van maximale ruimte voor evenementen; het plusalternatief: de situatie waarbij is uitgegaan van een begrensde partiële herziening in o.a. tijd, beschikbare locaties en soort evenementen.
Het voornemen (wat wij mogelijk willen maken/regelen met deze partiële herziening) is hierbij het uitgangspunt. Op grond van diverse onderzoeken waaraan zowel het maximaal alternatief als het plusalternatief zijn getoetst, is uiteindelijk gebleken dat bij het maximaal alternatief geen sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Bijvoorbeeld omdat er dan te veel druk op het gebied en de omgeving komt te liggen (onder meer geluid en natuur). Met het plusalternatief is dit ondervangen, deels door bijvoorbeeld het opnemen van (specifieke) regels. Voor de onderbouwing verwijzen wij op deze plek kortheidshalve naar de PlanMER zoals opgenomen in bijlage 7 van de toelichting. Het plusalternatief is het voorkeursalternatief en daarmee ook het uitgangspunt voor de partiële herziening. Op basis van de uiteindelijke conclusies van alle verrichte onderzoeken zijn wij dan ook van mening dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en 3
leefklimaat. Vastlegging/borging van de uit de onderzoeken voortkomende kaders heeft plaatsgevonden in de voorliggende partiële herziening (met de regels en verbeelding als juridisch toetsingskader). Hiermee zijn de belangen van de omgeving (in de breedste zin van het woord) geborgd en wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke ambitie om evenementen in De Groene Ster te kunnen houden. 1.5 Belangenafweging 1.5.1 Inleiding Een evenement, groot of klein, legt beslag op de beschikbare ruimte van het recreatiegebied. Dit kan wringen met o.a. het huidig gebruik van het gebied en de belangen van de gebruikers van het gebied. Ook zal de invloed van bijvoorbeeld een muziekevenement verder reiken dan alleen het plangebied (denk aan geluid). Naast de vraag of er tijdens een (muziek)evenement sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, hebben wij ook gekeken naar een aanvaardbaar ruimtegebruik gelet op alle andere belangen die spelen. Deze afweging hebben wij hierna uiteengezet. Ook gaan we in op de juridische borging (hiervoor al kort aangestipt aan het einde van paragraaf 1.4). 1.5.2 Gebruik recreatiegebied door recreanten en andere gebruikers tijdens (muziek)evenementen 1.5.2.1 Algemeen Wij hebben de afgelopen jaren ervaring opgedaan met zowel muziekevenementen als overige evenementen in De Groene Ster.
Het ene evenement is echter het andere niet, wat heeft geresulteerd in muziekevenementen en overige evenementen van onder andere verschillende aard, omvang en duur. Ook in de toekomst willen we evenementen faciliteren in De Groene Ster. Dit betekent echter wel dat er een werkbare/acceptabele “combinatie” moet zijn tussen het “normale” huidige gebruik van het recreatiegebied en de nieuw voorziene situatie: een situatie waarin structureel ook evenementen mogelijk worden gemaakt in hetzelfde gebied. Wij vinden het belangrijk dat tijdens evenementen het “normale” gebruik kan blijven plaatsvinden. Hiervoor dient echter wel een afweging te worden gemaakt. Wij hebben het gebied dat kan worden gebruikt ten behoeve van evenementen om die reden beperkt tot een deel van het recreatiegebied De Groene Ster. Daarmee blijven er dan ook delen van het recreatiegebied bereikbaar en beschikbaar voor recreanten en andere gebruikers tijdens een evenement (zie afbeelding zoals opgenomen op de laatste pagina van deze belangenafweging). Dit heeft ook een doorvertaling gekregen in de regels en op de verbeelding van de partiële herziening. Meer in detail: een aantal specifieke gebieden in het gebied waar evenementen mogen worden georganiseerd zijn, ook tijdens een (muziek)evenement, te allen tijde beschikbaar voor recreanten.
Dit betreft in ieder geval één strand met ligweide, het naaktstrand, één parkeerplaats (127 plekken) en een aansluitende berm. Dit is gewaarborgd in de regels van de partiële herziening (in combinatie met de verbeelding). Hiermee is geborgd dat recreanten altijd het gebied kunnen gebruiken. Tezamen met de gebieden waar sowieso geen evenementen mogen plaatsvinden, blijft er sprake van een diversiteit in recreatieve gebruiksmogelijkheden: een hondenstrand aan de westkant, (minimaal) twee stranden (waaronder het naaktstrand), ruimte om te wandelen/fietsen en parkeergelegenheid (zie ook de afbeelding op de laatste pagina van deze belangenafweging). Wij realiseren ons dat in de periode van een evenement er voor “gewone” bezoekers van De Groene Ster minder parkeerplaatsen beschikbaar zijn dan normaal. Maar het gebied is ook op andere 4
manieren goed bereikbaar, zoals per fiets. Een feit is dat tijdens met name muziekevenementen, minder ruimte beschikbaar is voor de “gewone” recreant. Gezien de grootte van het recreatiegebied vinden wij echter dat de delen die wel beschikbaar zijn tijdens muziekevenementen toereikend zijn voor het “gewone” recreatieve gebruik. Wij zijn dan ook van mening dat het gebruik van bezoekers van (muziek)evenementen en het “gewone” gebruik door bezoekers/recreanten goed te combineren is. Daarnaast is ook aangegeven in de partiële herziening gedurende welke periode evenementen zijn toegestaan. Evenementen mogen plaatsvinden in de periode van 15 mei t/m 14 oktober, dus niet het gehele jaar. 1.5.2.2 Muziekevenementen De muziekevenementen zullen het grootste beslag op de beschikbare ruimte leggen en gebieden kunnen hierbij voor langere tijd zijn afgesloten. Daarmee hebben deze evenementen de grootste impact op het gebruik van het recreatiegebied. De kleinschalige, overige evenementen hebben door hun duur, aard en omvang slechts een geringe impact op het gebruik van het gebied. In de periode van 15 mei t/m 14 oktober wordt het recreatiegebied echter ook het meest gebruikt door recreanten. Daarom zijn niet alleen regels gesteld aan de gebieden die beschikbaar moeten blijven voor recreanten.
Ook het maximaal aantal evenementendagen voor muziekevenementen en op- en afbouwdagen is vastgelegd (respectievelijk 12 evenementendagen en 48 op- en afbouwdagen). Daarbij is aanvullend in de regels van de partiële herziening opgenomen dat tussen de laatste afbouwdag en de eerste opbouwdag van een mogelijk volgend muziekevenement een periode van twee weken moet zitten waarin het gebied niet mag worden gebruikt ten behoeve van een muziekevenement. In de partiële herziening wordt voor de muziekevenementen een tweetal gebieden (qua grootte) aangewezen: klein en groot ruimtegebruik. Binnen deze gebieden dient ook de op- en afbouw plaats te vinden. Voor beide gebieden geldt dat dit het maximale gebied is wat voor een muziekevenement mag worden gebruikt. Afhankelijk van het soort muziekevenement en de hierbij behorende plannen van de organisator wordt beoordeeld welk gebied maximaal mag worden gebruikt voor het evenement. Dit kan dus ook een kleiner gebied zijn dan het gebied wat op de verbeelding is aangeven als maximum contour van het gebied voor klein dan wel groot ruimtegebruik. Met de benodigde evenementenvergunning en privaatrechtelijke afspraken (de gemeente verhuurt de gronden) wordt dat nader vastgelegd. Dit betreft dus maatwerk per geval, waarbij altijd wordt nagegaan of de ruimtebehoefte van de organisator “terecht” is.
Muziekevenementen mogen ook in de zomervakantie (schoolvakantie) plaatsvinden; één evenement in het derde weekend van juli en één evenement in het laatste weekend van augustus. Het gaat hierbij om maximaal 10 evenementendagen (exclusief op- en afbouwdagen). Wij zijn van mening dat het aantal dagen waarop het gebied kan worden gebruikt voor evenementen acceptabel is, gelet op de beschikbare ruimte voor het “gewone” recreatieve gebruik tijdens een evenement. Het aantal dagen hebben wij vastgelegd in de partiële herziening. 1.5.2.3 Overige evenementen Naast muziekevenementen mag op maximaal 10 dagen per jaar een overig evenement worden georganiseerd, waarvoor maximaal 16 op- en afbouwdagen beschikbaar zijn. Deze overige evenementen mogen niet op een evenementendag van een muziekevenement plaatsvinden. Hiermee wordt voorkomen dat de druk op het gebied te groot wordt. De overige evenementen zijn kleinschalig waardoor grote delen van De Groene Ster gewoon beschikbaar zijn voor de andere gebruikers. Ook zijn deze wat betreft tijdsduur korter als een 5
muziekevenement (maximaal 2 dagen achterelkaar en 10 dagen op jaarbasis). Daardoor hebben overige evenementen slechts een beperkt effect op het andere gebruik van het recreatiegebied. Wij zijn van mening dat dit ook passend is als aanvulling op het huidige recreatieve gebruik van De Groene Ster. 1.5.3 Geluidsbelasting als gevolg van evenementen Evenementen zorgen voor extra geluidsbelasting op de omgeving. Dit wordt in hoofdzaak veroorzaakt door de evenementen met versterkt geluid (hoog geluidniveau), de muziekevenementen. Wat voorop staat is dat wij onaanvaardbare hinder voor de omgeving door geluid tijdens muziekevenementen willen voorkomen. Hierna leggen wij uit welke voorwaarden van toepassing zijn om dit te borgen en (mogelijke) hinder aanvaardbaar te houden. 1.5.3.1 Muziekevenementen Aantal dagen Voor muziekevenementen gelden geen landelijke regels voor geluid. In de Beleidsregel geluid Evenementen in de open lucht 2022 (21 maart 2023, hierna: Beleidsregel geluid) is daarom een kader gesteld ter invulling van de bevoegdheid om op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (hierna: APV) een geluidsontheffing te verlenen. Daarin is onder andere een 12 dagen regeling opgenomen. Op een evenementenlocatie mag maximaal 12 dagen per jaar een evenement plaatsvinden met een hoog geluidniveau.
De 12 dagen regeling is afgeleid van de in de milieuwetgeving gangbare regeling voor incidentele afwijkingen van de representatieve bedrijfssituatie. Deze regeling wordt voor inrichtingen toegepast in onder andere het Activiteitenbesluit milieubeheer. Ook de Handreiking Industrielawaai en Vergunningverlening (1998), kent de mogelijkheid van incidentele afwijkingen. In de Beleidsregel geluid is daar aansluiting bij gezocht. De 12 dagen regeling is landelijk een geaccepteerd uitgangspunt voor het vaststellen van een maximum aantal dagen per jaar dat evenementen met veel geluid op een bepaalde locatie kunnen worden georganiseerd. De partiële herziening en de Beleidsregel geluid zijn daarop onderling afgestemd. Aantal muziekevenementen Daarnaast hebben wij ervoor gekozen om het aantal muziekevenementen op jaarbasis te beperken tot maximaal 3, met maximaal 5 evenementendagen achter elkaar per muziekevenement. De maximale duur hebben wij ook vastgelegd in de partiële herziening. De reden hiervan is om spreiding van evenementen te bevorderen. Dit vanwege de beschikbaarheid van de gemeentelijke- en hulpdiensten, de belastbaarheid van het gebied en de omgeving. Geluidswaarden Zoals hiervoor is aangegeven heeft de gemeente een eigen geluidsbeleid voor evenementen met een hoge geluidsbelasting.
Voor muziekevenementen hebben wij aansluiting gezocht bij de geluidswaarden uit de Nota Evenementen met een luidruchtig karakter, de zogenoemde Nota Limburg (januari 1996). Hierin is het maximale geluidsniveau bepaald aan de hand van het criterium ‘onduldbare hinder’. Er mag geen onduldbare hinder optreden voor de omgeving als gevolg van het geluid van een evenement, waaronder wordt verstaan: binnenshuis geen spraakverstoring in de dagavondperiode en geen slaapverstoring in de nachtperiode. De Beleidsregel geluid gaat uit van een tweeledige benadering om dit te waarborgen. Ten eerste zijn generieke waarden voor de geluidsniveaus ter plaatse van gevels van woningen, ter plaatse van 6
referentiepunten1 en ter plaatse van Font of House vastgelegd. Deze geluidsniveaus mogen niet worden overschreden. Ten tweede bepaalt de daadwerkelijke geluidisolatie van omliggende woningen of de generieke geluidswaarden verder moeten worden aangescherpt om de spraakverstaanbaarheid te waarborgen en te voorkomen dat slaapverstoring optreedt. Deze geluidisolatie van de omliggende woningen is door metingen van de FUMO vastgesteld. Dat betekent dat voor een deel van de woningen (waar de geluidsisolatie minder is) een strengere waarde voor het geluidsniveau op de gevel geldt, dan de generieke geluidswaarden. De Nota Limburg kent alleen normen in dB(A). Later is er in Nederland echter aandacht gekomen voor geluidnormen in dB(C). Dit vanwege de ontwikkeling van nieuwe muziekstijlen en het gebruik van hogere geluidniveaus. Uit jurisprudentie volgt tegenwoordig vaak een norm in zowel dB(A) als dB(C), als het gaat om geluidvoorschriften voor evenementen. De gemeente Leeuwarden heeft ook een maximale dB(C)- norm2 in de Beleidsregel geluid opgenomen. In de partiële herziening hebben wij de maximale geluidswaarden ter plaatse van gevels, ter plaatse van referentiepunten en in geluidgevoelige ruimten (binnenshuis) vastgelegd.
Binnenwaarden Het geluid vanwege een muziekevenement mag binnenshuis, in een geluidgevoelige ruimte, niet meer bedragen dan: dag-/avondperiode: 50 dB(A) en 75 dB(C); nachtperiode: 25 dB(A) en 50 dB(C). Waarden op de gevel Het geluid vanwege een muziekevenement mag op de gevel van een geluidgevoelig object niet meer bedragen dan: dag- en avondperiode: 70 dB(A) en 95 dB(C); nachtperiode: 45 dB(A) en 70 dB(C). Referentiepunten Het geluid vanwege een muziekevenement mag op een referentiepunt niet meer bedragen dan: dag- en avondperiode: 70 dB(A) (punten die nabij woningen liggen) / 75 dB(A) (overige punten) en 95 dB(C); nachtperiode: 45 dB(A) en 70 dB(C). Geluidsonderzoek PlanMER/partiële herziening In het geluidsonderzoek dat in het kader van het PlanMER en de partiële herziening is uitgevoerd (zie paragraaf 4.2.4 en bijlage IV van het PlanMER), zijn in het plusalternatief bepalingen uit de Beleidsregel geluid integraal opgenomen en getoetst. Hierbij zijn ook berekeningen gemaakt van de verschillende muziekspectra: pop, dance, house en ultrabas. Uit de berekeningen blijkt dat het aantal geluidgehinderden toeneemt als gevolg van een muziekevenement. Echter wordt bij alle geluidsgevoelige objecten, waaronder de woningen in de omgeving, voldaan aan de geluidswaarden. Er ontstaat bij geen van de spectra onduldbare hinder voor de omgeving als gevolg van muziekevenementen.
De hoge geluidsniveaus (maximale geluidsbelasting) kunnen maximaal 12 dagen per jaar optreden en alleen in de dag- en avondperiode tot maximaal 23.00 uur/24.00 uur3. 1
Er zijn 7 referentiepunten opgenomen in de Beleidsregel geluid voor De Groene Ster. Deze liggen bij woningen waar niet voor de gevel gemeten kan worden en op plaatsen waar geen woningen staan. 2 dB(C) is eenheid voor geluid (de decibel), gecorrigeerd met de C-weging. 3
De eindtijd voor een hoog geluidniveau bij een muziekevenement op de vrijdag, zaterdag en dagen met daaropvolgend een feestdag is, in navolging van uitspraken van de Rechtbank Noord-Nederland, ook in de partiële herziening vastgelegd op 24.00 uur.
7
Daarbuiten geldt een lagere nachtnorm waarbij eveneens geen onduldbare hinder in de vorm van slaapverstoring in woningen optreedt. Gelet op het maximaal aantal dagen en de dagdelen (dag- en avondperiode) dat de hogere geluidsbelasting kan optreden, waarbij er geen onduldbare hinder ontstaat, vinden wij de toename van het aantal geluidgehinderden dan ook aanvaardbaar. Door het opnemen van de maximale geluidswaarden in de partiële herziening wordt gewaarborgd dat bij muziekevenementen ten alle tijden sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Plaats podia in plangebied De plaats waar podia kunnen staan is niet specifiek geregeld in de partiële herziening. Dit is ook niet nodig, omdat ten alle tijden aan de in de partiële herziening opgenomen maximale geluidswaarden moet worden voldaan (ongeacht dus de situering van het podium / de podia). Dat biedt de organisatoren enige vrijheid bij de terreinindeling voor een evenement. 1.5.3.2 Overige evenementen Geluidswaarden In het geluidsonderzoek van het PlanMER is ook de geluidssituatie bij overige evenementen onderzocht. Voor de geluidsbelasting van overige evenementen geldt ook dat hiervoor geen normen gelden vanuit bestaande wet- en regelgeving.
In de partiële herziening zijn als overige evenementen aangemerkt survivalruns, wielerwedstrijden, hardloopwedstrijden, goederenmarkten en naar de aard daarmee vergelijkbare evenementen. Bij deze evenementen bestaat het geluid hoofdzakelijk uit achtergrondmuziek en omroepinstallaties. Voor de maximale geluidswaarden, die ook zijn vastgelegd in de partiële herziening, hebben wij aansluiting gezocht bij de waarden uit het Activiteitenbesluit die gelden op de gevel van een geluidsgevoelig object (in dB(A)). Het opnemen van binnenwaarden is vanwege de beperkte hoogte van deze geluidsbelasting niet relevant.
Uit het geluidsonderzoek dat in het kader van het PlanMER en de partiële herziening is gemaakt (zie paragraaf 4.2.4 en bijlage IV van het PlanMER) blijkt dat overige evenementen kunnen worden gehouden binnen deze waarden. Er is dan ook sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Door het opnemen van maximale geluidswaarden in de regels van de partiële herziening is een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor overige evenementen gewaarborgd. 1.5.4 Op- en afbouwwerkzaamheden evenementen Bij evenementen is er sprake van een periode van opbouw en afbouw. In de regels van de partiële herziening is hiervoor een maximum aantal dagen opgenomen. Ook tijdens de op- en afbouwwerkzaamheden kan geluid ontstaan, bijvoorbeeld door het gebruik van werktuigen, aggregaten en ook als gevolg van stemgeluid. Voor de maximale geluidswaarden hebben wij aansluiting gezocht bij de waarden uit het Activiteitenbesluit die gelden op de gevel van een geluidgevoelig object. Onderstaande tabel geeft de maximale geluidwaarden en bijbehorende tijden weer. Voor muziekevenementen geldt dat op- en
8
afbouwwerkzaamheden 24 uur/dag mogen plaatsvinden. Bij overige evenementen mogen de op- en afbouwwerkzaamheden tussen 07.00 en 23.00 uur plaatsvinden.
In het geluidsonderzoek is dit onderdeel ook onderzocht. Geconcludeerd is dat bij op- en afbouwwerkzaamheden wordt voldaan aan deze geluidswaarden. In de partiële herziening zijn regels opgenomen voor op- en afbouwwerkzaamheden: specifieke tijden waarop deze mogen plaatsvinden en maximale geluidswaarden. Hiermee wordt gewaarborgd dat er ook tijdens de op- en afbouwwerkzaamheden sprake is van een aanvaardbare woon- en leefklimaat. Tussen de af- en opbouw van twee muziekevenementen moet minimaal twee weken zitten. Hierbinnen mogen geen activiteiten ten behoeve van muziekevenementen plaatsvinden. Deze periode is bedoeld om het gebied te laten herstellen. Activiteiten ten behoeve van overige evenementen mogen wel plaatsvinden tijdens deze periode van twee weken, als ook tijdens de open afbouwwerkzaamheden van een muziekevenement. Deze activiteiten hebben een geringe impact op het gebied. 1.5.5 Verkeers- en parkeersituatie tijdens evenementen Een evenement heeft een verkeersaantrekkende werking. Ook is er een parkeervraag. Hierdoor heeft een evenement invloed op de verkeers- en parkeersituatie in en rond het plangebied. In het PlanMER is dit onderzocht.
1.5.5.1 Muziekevenementen Uit het onderzoek blijkt dat met de gewenste uitgangspunten voor muziekevenementen, zoals verwoord in het plusalternatief, er een negatief effect is op de verkeerssituatie rond het plangebied tijdens een muziekevenement. Muziekevenementen betreffen uitzonderlijke situaties waarbij in korte tijd een grote hoeveelheid verplaatsingen worden gemaakt. Door het treffen van maatregelen (vaak in de vorm van maatwerk per evenement) is het echter mogelijk om deze overlast tot een minimum te beperken voor bijvoorbeeld andere weggebruikers van aanrijdroutes en andere gebruikers van het gebied. Om deze reden moeten organisatoren van dergelijke muziekevenementen een draaiboek inclusief mobiliteitshoofdstuk (verkeersdraaiboek) indienen. Hierin moet een grondige mobiliteitsanalyse worden opgenomen, waarin wordt beschreven hoe de verwachte bezoekers naar het evenement zullen reizen. Hierbij moet de organisatie aangeven of er voldoende parkeergelegenheid beschikbaar is, waar deze zich bevindt, en of er bijvoorbeeld elders in de stad parkeren met pendeldiensten wordt gefaciliteerd. Daarnaast moet worden aangegeven hoe het openbaar vervoer en de fietsbereikbaarheid (inclusief routes en fietsparkeren) zijn geregeld.
Afhankelijk van het evenement, moet de organisatie ook een plan voor bewegwijzering, omleidingen en bereikbaarheidsroutes aanleveren, samen met de locaties waar verkeersregelaars zullen worden ingezet. Op- of afschalen van de verkeersmaatregelen moet op last van de politie altijd georganiseerd worden.
9
Wij zijn ons er van bewust dat er ondanks de genomen maatregelen toch nog overlast kan ontstaan/worden ervaren. Wij vinden dit acceptabel omdat een dergelijke situatie zich maximaal 3x per kalenderjaar voor kan doen (gedurende maximaal 12 dagen). En daarbij ook op gezette tijden; bij aanvang en na afloop van het evenement. In het overige tijdsdeel van het evenement is de verkeersinstroom minder intensief en meer geleidelijk. Als er wordt gekampeerd bij een muziekevenement is het ook mogelijk dat er enige overlast ontstaat bij opening en sluiting van de camping. Hiervan is maximaal 3x per jaar sprake (gedurende maximaal 6 dagen). 1.5.5.2 Overige evenementen Wij zijn ons er van bewust dat er ook bij overige evenementen ondanks de genomen maatregelen toch nog overlast kan ontstaan/worden ervaren. Wij vinden dit acceptabel omdat een dergelijke situatie zich maximaal 10 dagen per kalenderjaar voor kan doen. Daarbij gaat het om veel minder aanwezigen dan bij muziekevenementen, namelijk maximaal 3000 personen. Gelet op de overige evenementen die wij mogelijk maken, zoals survivalruns, goederenmarkten, zal hier ook de instroom meer geleidelijk gaan. 1.5.6 Invloed evenementen op natuurwaarden in en rond De Groene Ster 1.5.6.1 Beschermde natuurgebieden en soorten Recreatiegebied De Groene Ster kenmerkt zich door een afwisseling van bosschages, water en grasvelden.
Hiervan zijn enkele gebieden aangewezen als onderdeel van het provinciale Natuurnetwerk Nederland (hierna: NNN) of aangemerkt als ‘Natuur buiten het NNN’. Ook ligt Natura 2000-gebied Groote Wielen in de directe nabijheid van het gebied. Andere Natura 2000-gebieden zoals De Alde Feanen bevinden zich op grotere afstand. De Natura 2000-gebieden zijn beschermd op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb, gebiedsbescherming). Daarnaast is er een kans dat beschermde soorten in het plangebied voorkomen (Wnb, soortenbescherming). Een evenement mag geen negatieve gevolgen hebben voor de aanwezige natuurwaarden. Om die reden is in het kader van deze partiële herziening door ecologische bureaus uitgebreid onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van evenementen (muziek- en overige evenementen) op natuurwaarden in en in de omgeving van het plangebied (zie passende beoordeling). Deze bureaus zijn tot de conclusie gekomen dat evenementen onder voorwaarden in het recreatiegebied kunnen worden gehouden, zonder dat er sprake is van een overtreding van de Wnb (gebiedsbescherming en soortenbescherming). Ook is er geen sprake van negatieve effecten op de NNN en ‘Natuur buiten het NNN’. In drie rapporten heeft Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening (STaB) tevens geconcludeerd dat de festivals niet leiden tot overtreding van de Wnb.
De voorwaarden voor het tegengaan van negatieve effecten op natuurwaarden zijn meegenomen in (het plusalternatief van) het PlanMER. De conclusie is dat met deze voorwaarden evenementen kunnen worden georganiseerd zonder dat negatieve effecten optreden op gebieden (Natura 2000gebieden, provinciale NNN en natuur buiten het NNN) en soorten (zie paragraaf 4.2.2 en bijlage II van het PlanMER). Zo is bijvoorbeeld de periode waarin evenementen mogen plaatsvinden beperkt (buiten het meest kwetsbare deel van het broedseizoen van vogels) en mogen evenementen niet plaatsvinden in het gebied waarin de heikikker voorkomt (dit gebied is buiten het plangebied gelaten). Daarnaast is er een ecologisch werkprotocol opgesteld waarin maatregelen staan die door de organisator moeten worden uitgevoerd voorafgaand en tijdens het evenement (bijvoorbeeld het uitvoeren van een ecologische schouw en het gebruiken van amberkleurige verlichting indien sprake is van directe lichtuitstraling op het oppervlaktewater).
10
Ook zijn voor de beschermde soort waterspitsmuis specifieke zones opgenomen langs oeverzones die onderdeel kunnen vormen van het leefgebied van de waterspitsmuis. Binnen deze zones is het gebruik ten behoeve van evenementen beperkt (geen evenement binnen 2 meter van de oever en binnen 5 meter van de oever geen podium). Zie hiervoor ook de verbeelding waarop deze zones zijn vastgelegd. In de regels van de partiële herziening zijn de voorwaarden vastgelegd waaronder evenementen kunnen worden georganiseerd, voortkomend uit de diverse natuuronderzoeken. Hiermee wordt geborgd dat er geen negatieve effecten op natuurwaarden in en buiten het plangebied optreden. 1.5.6.2 Stikstof In het kader van de partiële herziening is met betrekking tot de gebiedsbescherming het onderdeel stikstof van belang. Uit de stikstofberekening (AERIUS Calculator) blijkt dat de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige habitattypen of leefgebieden van soorten, waaronder het Natura 2000-gebied De Alde Feanen, 0.00 mol N/ha/jaar bedraagt. Een negatief effect door stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden kan dan ook worden uitgesloten.
In de berekening is namelijk uitgegaan van de maximale mogelijkheden die de partiële herziening biedt voor bijvoorbeeld het gebruik van gebieden, aantal aanwezigen, aantal evenementen, soort evenementen, aantal evenementendagen, aantal op- en afbouwdagen, etc. Het nabijgelegen Natura 2000-gebied Groote Wielen is niet als stikstofgevoelig gebied opgenomen in AERIUS Calculator en is zodoende niet in de berekening meegenomen. Voor Groote Wielen zijn ook geen instandhoudingsdoelen geformuleerd voor al dan niet stikstofgevoelige habitattypen. Wel zijn voor dit gebied voor een aantal habitat- en vogelrichtlijnsoorten, die als stikstofgevoelig gelden, instandhoudingsdoelen geformuleerd. Voor deze soorten is de hoogte van de bestaande stikstofdepositie van belang. Daarbij wordt gekeken naar de gevoeligheid van de habitats en leefgebieden van soorten voor stikstofdepositie. Het houden van evenementen in De Groene Ster heeft echter een toename van stikstof tot gevolg. Dit is inherent aan het toevoegen van een nieuwe functie. Het planvoornemen is daarom getoetst aan de Kritische Depositie Waarde (hierna: KDW) in Groote Wielen. Als de achtergronddepositie de KDW van de habitats en leefgebieden overschrijdt zijn er mogelijk effecten op soorten door een overmaat aan stikstofdepositie. In Groote Wielen zitten de achtergronddeposities ruim onder de KDW.
Effecten door stikstof zijn daarom uitgesloten (zie passende beoordeling in het natuurrapport, bijlage II van het PlanMER). 1.5.7 Invloed op bodem en water Het recreatiegebied De Groene Ster heeft een bodem die bestaat uit veen- en kleilagen die zijn opgehoogd met zand. Hierdoor is het gebied zettingsgevoelig en kan er wateroverlast ontstaan. In verrichte bodemonderzoeken zijn deelgebieden onderzocht die ook ten behoeve van evenementen kunnen worden gebruikt. Per deelgebied zijn specifieke aanbevelingen gedaan en maatregelen voorgesteld ter verbetering van de afwatering en vermindering van wateroverlast. Er is al begonnen met de uitvoering van de maatregelen in de grotere velden. Door betreding en gebruik van de ligweiden is de toplaag van de bodem plaatselijk verdicht geraakt. Om wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen, is daarom drainage aangebracht. Een goed functionerend drainagesysteem, zoals in de huidige situatie aanwezig is, bevordert de draagkracht. In de komende jaren worden de maatregelen voor alle gebieden uitgevoerd. Bij het houden van evenementen wordt de bodem intensiever gebruikt. Dit is inherent aan (tijdelijk) intensief gebruik in het algemeen. Het is daarom van belang dat voor, tijdens en na de evenementen aantasting van de bodem wordt voorkomen. In de partiële herziening zijn hiervoor aanvullende 11
regels opgenomen. Zo is het belangrijk om de bodem en het gras te laten herstellen. Hiervoor is in de partiële herziening de regel opgenomen dat tussen de af- en opbouw van een muziekevenement 2 weken moet zitten. Daarnaast is in de partiële herziening de regel opgenomen dat tijdens op- en afbouwwerkzaamheden transporten alleen buiten de paden mogen plaatsvinden als wordt gewerkt met bodembeschermende maatregelen zoals rijplaten. Wij vinden het echter van belang dat wij ons na afloop van een evenement vergewissen dat er geen schade is ontstaan. De organisator van het evenement moet het gebied in oude staat (laten) herstellen bij eventuele schade. Hierover worden tevoren schriftelijke afspraken vastgelegd. Het gebied wordt om die reden na afloop van het evenement door ons (tezamen met de organisator) geïnspecteerd waarna er maatregelen worden getroffen als er schade is ontstaan. Op deze manier borgen wij dat het voorziene gebruik van het gebied plaats kan blijven vinden. 1.6 Doorkijk naar toekomstige evenementen Na inwerkingtreding van de partiële herziening hoeven evenementenorganisatoren geen omgevingsvergunning voor het strijdig gebruik van het bestemmingsplan meer aan te vragen. Een evenement moet voldoen aan de regels die in de partiële herziening zijn gesteld. Dit biedt duidelijkheid voor evenementenorganisatoren over de mogelijkheden voor het gebruik van de gronden.
Op basis hiervan kan de organisator van een evenement zijn of haar plannen uitwerken. Vervolgens wordt de evenementenvergunning aangevraagd of een kennisgeving doorgegeven en door ons getoetst of het gebruik in overeenstemming is met de regels van de partiële herziening. Voor sommige evenementen, met name de grootschalige muziekevenementen, zijn ook aanvullende gemeentelijke toestemmingen nodig, bijvoorbeeld een geluidontheffing en kampeerontheffing. Ook kan provinciale toestemming voor de Wnb van toepassing zijn. Om die reden worden de binnengekomen evenementenvergunningaanvragen ook doorgestuurd naar de provincie Fryslân. De provincie geeft vervolgens aan richting de evenementenorganisator of een dergelijke vergunning of ontheffing noodzakelijk is. En of aanvullende gegevens nodig zijn. 1.7 Toezicht en handhaving Tijdens een evenement vindt toezicht plaats. Indien wordt geconstateerd dat de regels niet of niet geheel goed worden nageleefd, wordt de organisator hierop in eerste instantie aangesproken door ons. Mocht dit niet leiden tot het gewenste resultaat dan kunnen we hierna overgaan tot handhavend optreden. Voor de Wnb is de provincie Fryslân het bevoegd gezag. 1.8 Monitoring De gemeente monitort een aantal belangrijke onderwerpen in het kader van de evenementen in De Groene Ster.
Het gaat hierbij om onderwerpen waarvoor specifieke maatregelen zijn getroffen om negatieve invloed van evenementen in en op de omgeving te voorkomen. In de volgende sub paragrafen wordt hier nader op ingegaan. 1.8.1 Geluid Tijdens een muziekevenement wordt het geluid continu gemonitord op referentiepunten. Zoals eerder aangegeven liggen deze referentiepunten zowel bij woningen als in gebieden zonder woningen waarmee bescherming wordt gegeven aan achterliggende gebieden. Met real-time geluidsmetingen monitort een organisator het muziekgeluid ook continu en kan er worden bijgestuurd, zodat een overschrijding van de geluidswaarden wordt voorkomen. Hierop wordt toezicht gehouden door de gemeente.
12
1.8.2 Natuur 1.8.2.1 Broedvogelmonitoring Met ingang van 2021 wordt door een ecologisch deskundige een jaarlijkse broedvogelmonitoring uitgevoerd. Na 5 meetjaren zijn de eerste trends zichtbaar. Vervolgens wordt beoordeeld of deze trends mogelijk kunnen worden gerelateerd aan de evenementen (of dat het bijvoorbeeld een landelijke trend is). Mocht blijken dat er negatieve effecten zijn die kunnen worden gerelateerd aan evenementen, dan zal worden beoordeeld op welke manier deze negatieve effecten kunnen worden tegengegaan en welke eventuele maatregelen moeten worden getroffen. Het jaarlijkse rapport van de monitoring en de kwetsbare locaties en bijzondere broedgevallen die tijdens veldbezoeken in het jaar van het evenement worden gesignaleerd, worden gedeeld met de organisatoren van evenementen. Hierdoor kan in een vroegtijdig stadium worden geanticipeerd op eventueel te nemen maatregelen. 1.8.2.2 Heikikker Uit de passende beoordeling blijkt dat in de nabijheid van het gebied heikikkers voorkomen. De locaties die het betreft bevinden zich niet in het plangebied zodat hier geen evenementen kunnen plaatsvinden. Het is echter denkbaar dat het leefgebied van deze soort wijzigt. Om die reden wordt eenmaal in de drie jaar een aanvullend onderzoek naar de heikikker gedaan (in opdracht van de gemeente), om te bepalen of het leefgebied is gewijzigd.
Mocht dat het geval zijn, dan wordt beoordeeld welke eventuele maatregelen moeten worden getroffen. 1.9 Evaluatie Na afloop van evenementen vindt er een evaluatie plaats. Op basis hiervan wordt bepaald of er aspecten zijn die bijgestuurd moeten worden bij een volgend evenement. De uitkomsten van de monitoring worden hierbij betrokken. 1.10 Conclusie De voorliggende partiële herziening vormt de basis voor het houden van evenementen in De Groene Ster. De regels zijn het resultaat van uitkomsten van de vele en grondige onderzoeken en de afweging van de belangen die spelen in het gebied. De regels van de partiële herziening bieden de rechtszekerheid dat in geval van het houden van evenementen sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Daarnaast biedt de partiële herziening organisatoren van evenementen een duidelijk kader met voorwaarden waaronder een evenement kan worden georganiseerd.
13