Bestemmingsplan Mantgum - CPO 12 woningen

Ze hebben een aantal wensen die invulling geven aan hetgeen staat omschreven in de dorpsvisie Mantgum 2015-2020. Uit eerdere inventarisaties blijkt dat er vanuit het dorp al langere tijd vraag is naar nieuwe woningen in het dorp: -

Woonenquête 2013-2014

-

Dorpsvisie Mantgum 2015 – 2020

-

Interessepeiling CPO Mantgum 2.0 Mandeguod 2019

Het CPO Mantgum voorziet in het realiseren van 12 woningen.. Dit zal doorstroming op de woningmarkt stimuleren en is belangrijk voor het behoud van voorzieningen. De ligging en de karakteristiek van het dorp vragen om een bijzondere inpassing van de uitbreiding. Er is daarom gekeken naar de historisch waardevolle kenmerken van het dorp, de landschappelijke kwaliteiten in de omgeving en de beeldkwaliteit van bestaande en de nieuwe woningen. Er is gezocht naar een passende ruimtelijke structuur voor de ontwikkeling van Mantgum.

R UI MTE L I J KE O N D E R B O U W IN G E N B E E LD KWA L I TEI TS PA N M ET W ELSTA NDS C R I TER I A C P O M A NTGUM

5

Mantgum in 1850, 1900 en 2015

VOORMALIGE MIDDELSEE

DNA Mantgum

6

2

Voor t b ouwe n a a n D o r p s -D NA Aan de hand van het ‘Dorps-DNA’ wordt bepaald welke randvoorwaarden sturing bieden aan een passende ontwikkeling als het gaat om de ruimtelijke kwaliteit. De identiteit van Mantgum wordt bepaald door de beeldbepalende groenstructuur, waterstructuur, infrastructuur en de typerende bebouwing van Mantgum. Deze identiteit worden meegenomen als inspiratie en uitgangspunten voor het nieuw te ontwikkelen plan. Het terpdorp Mangum ligt aan de oostelijke oever van de voormalige Middelsee. De ruimtelijke ontwikkeling van Mantgum is bepaald door de ligging aan de voormalige Middelsee. Door de terp en de dijken werd het dorp tegen de Middelsee beschermd. LANDSCHAPSTYPEN Rond 1200 werd de Middelsee in stappen Oudedrooggelegd. kleilandschap De Mantgumerfeart loopt ten kwelderwal noord(oost)en van het dorp. Ze loopt aan de oostzijde van Mantgum door tot aan De kleiterpenlandschap Zwette, de hoofdvaart van de voormalige Middelseepolder. Jonge kleilandschap oude zeepolders (Middelsee) Cultuurhistorische karakteristieken en landschappelijke context bieden bij toekomstige

ontwikkelingen van dorpen een belangrijke inspiratiebron. De historische gegroeide BLAUW

dorpsstructuur en het beeld bepalen de dorps- identiteit. De groene, grijze, blauwe en rode hoofdvaarweg

dragers vormen de basis van het ‘Dorps-DNA’ genoemd. Nieuwe ontwikkelingen kunnen dorpsvaart

hierop voortborduren en de bestaande identiteit versterken. GROEN bos/bosschage terp lanen Hegedyk LANDSCHAPSTYPEN Oude kleilandschap

GRIJS

kwelderwal

wegen en paden

kleiterpenlandschap

spoorlijn

Jonge kleilandschap oude zeepolders (Middelsee)

ROOD bebouwing

BLAUW

historische dorpskern

hoofdvaarweg

kerk

dorpsvaart

GROEN bos/bosschage terp lanen Hegedyk

GRIJS wegen en paden

R UI MTE L I J KE O N D E R B O U W IN G E N B E E LD KWA L I TEI TS PA N M ET W ELSTA NDS C R I TER I A C P O M A NTGUM spoorlijn

7

G RO E N E DR AGE R S Vanuit het omringende landschap heeft Mantgum een zeer groen en lommerrijk silhouet. De groene oude kern ligt op de terp rondom de kerk en pastorie. Hier liggen ook de fraaie tuinen van een aantal vrijstaande notabele woningen (Seerp van Galemawei). De rand aan zuid-oost zijde van het dorp wordt gekenmerkt door het groene dorpssilhouet. Mantgum heeft mede een groene karakteristiek door de vele hagen rond de tuinen en de karakteristieke groene ruimten in het dorp. Inspiratie bij ontwikkelingen: -

versterken van het lommerrijke dorpssilhouet

-

versterken karakteristieke groene ruimten

-

groene hagen als erfscheiding en in het straatbeeld

-

aansluiten bij het landschap (rietoevers)

Schilderij Janneke Hengst

B LA UW E DR AGE R S De Mantgumervaart vormt een van de belangrijkste dragers van Mantgum. De Mantgumervaart is een vertakking van de Zwette De diverse uitbreidingen liggen aan het water dat een verbinding vormt met de Mantgumervaart. Inspiratie bij ontwikkelingen:

8

-

(op)nieuw water in de openbare ruimte

-

aansluiten op de bestaande waterstructuur (Mantgumervaart)

-

water als woonkwaliteit

G RI JZ E D R AGE R S De hoofddrager van Mantgum is de doorgaande dorpsstraat (Seerp van Galemawei en It Bosk). Typisch smalle zijstraatjes van de dorpsstraat (Dokter Fokkewei, Frijbourren,

Fearhûsterhoeke en De

kamp) leiden naar de voor Mantgum kenmerkende groene ruimtes in de kern op de terp en de woongebieden. Inspiratie bij ontwikkelingen: -

toevoegen nieuwe bijzondere plekken aan de woonomgeving

-

inpassen nieuwe informele woonstraatjes

-

combineren kwaliteit openbare infrastructuur met water en groen

RO D E D RAGE R S In de kern en de oude dorpsstraten van Mantgum is een breed scala aan woningtypen te ontdekken. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen de woningtypen: de grotere notabele woningen op de ruimere kavels, de typisch friese middenstandswoningen met een brede gevel gericht op de straat, de woningen in rijtjes, recente uitbreidingen met woningen aan het water en een aantal bijzondere karakteristieke boerderijen in de kern. Het straatbeeld in de oude kern op de terp kent een hoge afwisseling van kaprichtingen. Er is variatie in goothoogtes. Door een varierende rooilijn ontstaat een bijzonder ritme in het straatbeeld. De kerk is bijzonder gesitueerd; aan de zuidelijke rand van de dorpskern. Inspiratie bij ontwikkelingen: -

aansluiten en voortbouwen op de bestaande gebouwtypen en kapvormen

-

varierende rooilijn

-

aansluiten en voortbouwen op de ‘gedekte’ tinten en traditionele materialen van Mantgum

R UI MTE L I J KE O N D E R B O U W IN G E N B E E LD KWA L I TEI TS PA N M ET W ELSTA NDS C R I TER I A C P O M A NTGUM

9

RADIALE STRUCTUUR

GELUIDSCNTOUR TENNISBAAN WAARDEVOLLE GROENE RUIMTEN

TERP MANTGUM

ZICHT OP HET DORP/KERK

Hoofdstructuur stedenbouwkundig plan

Stedenbouwkundige schets

10

ZICHT OP HET DORP

3

St e d e nb ouw k u n d i g p l a n L A N DS CH A P P E L IJ K E INPASSI N G Het plan betreft een nieuw te ontwikkelen woonwijk als groen erf. Dit erf maakt onderdeel uit van de stedenbouwkundige (radiale) structuur van Mantgum. Het doel is nieuwe kwaliteit toe te voegen aan deze plek en te bouwen aan de nieuwe dorpsrand Met de inpassing van dit plan ontstaat aan zuidoostzijde van het dorp een nieuwe groene dorpsrand. Deze landschappelijke inpassing zal zorgvuldig plaats vinden. Verrommeling aan de naar het buitengebied gekeerde randen moet voorkomen worden.

H O O F D UITGA NGS P UNTE N De conclusies ten aanzien van de identiteitsdragers zijn vertaald naar onderstaande hoofduitgangspunten voor het plan en de daaruit voortvloeiende uitgangspunten voor de openbare ruimte van de twee woongebieden: Omgevingsaspecten: -

geluidscontour tennisvereniging (30 m)

-

geluidscontour verkeer (10 m)

Landschappelijke inpassing -

het plan vormt een nieuwe groene dorpsrand;

-

de algehele landschappelijke inpassing van de kavel is passend bij een groen, boerenerf, o.a. riet, knotwilgen, fruitbomen, solaire bomen, zoals kastanje, beuk (geen solitaire bosschages in de vorm van ‘schaamgroen’ of los snippergroen)

-

bestaand water bepaalt de hoofdstructuur van het plan;

-

groen (boeren)erf, bestaand uit een voor- en achtererf: het 'voorerf', een groen openbaar erf (boomgaard) met wonen en het 'achtererf', met wonen aan het water;

-

het groene woongebied kent een losse bebouwingsstructuur, met 2 onder één kap of rijwoningen en vrijstaande woningen. Hiermee wordt mede voldaan aan de vraag naar woningdifferentiatie en doorstroming op de woningmarkt;

-

bebouwing passend bij een groen boerenerf (schuurtype);

-

relatie met het landschap door zichtlijn en zichtlocaties;

-

het openbaar groen en de groene oevers met riet dragen bij aan het groene karakter van Mantgum;

-

groene voorerf (boomgaard met openbare wandelroute) als aantrekkelijke groene entree en groene buffer tussen tennisbanen en woningen;

-

kavels op het achtererf: natuurlijke oevers met brede strook van riet, knotwilgen, solitaire bomen.

R UI MTE L I J KE O N D E R B O U W IN G E N B E E LD KWA L I TEI TS PA N M ET W ELSTA NDS C R I TER I A C P O M A NTGUM

11