Bestemmingsplan Leeuwarden - Nieuw Oud Oost

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Inhoudsopgave

Toelichting

4

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging plangebied 1.3 Geldend bestemmingsplan 1.4 Leeswijzer

4 4 4 5 7

Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1 Bestaande situatie 2.2 Stedenbouwkundig ontwerp 2.3 Bouwprogramma

8 8 9 10

Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Gemeentelijk beleid

13 13 16 18

Hoofdstuk 4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Verkeer en parkeren 4.2 Geluid 4.3 Bodem 4.4 Luchtkwaliteit 4.5 Externe veiligheid 4.6 Milieuzonering 4.7 Ecologie 4.8 Archeologie en cultuurhistorie 4.9 Bezonning 4.10 Besluit milieueffectrapportage 4.11 Water

22 22 25 26 27 28 29 32 34 35 36 37

Hoofdstuk 5 Juridische aspecten en planverantwoording 5.1 Inleiding 5.2 Opzet van de regels 5.3 Verantwoording regels

40 40 40 42

Hoofdstuk 6

45

Economische uitvoerbaarheid

Hoofdstuk 7 Inspraak, vooroverleg en zienswijzen 7.1 Inspraak 7.2 Vooroverleg 7.3 Zienswijzen

46 46 46 46

Bijlage bij de toelichting

47

Bijlage 1

Stedenbouwkundig plan Nieuw Oud Oost

48

Bijlage 2

Resultaten parkeeronderzoek Cambuurplein

117

Bijlage 3

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai en industrielawaai

122

Bijlage 4

Bodemonderzoek

437

Bijlage 5

Onderzoek stikstofdepositie

696

BJZ.nu Bestemmingsplannen

2

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Bijlage 6

Quickscan Wet Natuurbescherming

730

Bijlage 7

Verkennend en waarderend archeologisch onderzoek

766

Bijlage 8

Zonnestudie

798

Bijlage 9

Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling

819

Bijlage 10

Watertoets

830

Bijlage 11

Reactienota

841

Bijlage 12

Zienswijzennota

846

Bijlage 13

Ambtshalve ingebrachte wijzigingsvoorstellen

848

Regels

851

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

852 852 858

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14

Bestemmingsregels Bedrijf - Nutsvoorziening Gemengd Groen Tuin Verkeer Verkeer - Parkeerterrein Verkeer - Verblijfsgebied Water Wonen Wonen - Woongebouw Leiding - Water Waarde - Archeologie 5

859 859 860 863 864 865 866 867 868 870 873 875 877

Hoofdstuk 3 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 19 Artikel 20 Artikel 21

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene aanduidingsregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Overige regels

879 879 880 882 883 884 886 887

Hoofdstuk 4 Artikel 22 Artikel 23

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

888 888 889

Bijlagen bij de regels

891

Bijlage 1

892

Kwaliteitsnota plan voor de zon

BJZ.nu Bestemmingsplannen

3

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Toelichting Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Sportclub Cambuur gaat vertrekken uit de wijk Oud Oost en krijgt een nieuwe plek nabij het WTC terrein in het westen van Leeuwarden. Het Cambuurplein, de winkels, het voetbalstadion en de voetbalvelden komen hierdoor vrij voor herontwikkeling. De gemeente Leeuwarden en ontwikkelaar Leyten, tevens eigenaar van het voetbalstadion, hebben in samenwerking met buurtbewoners, wijkpanels, wijkorganisaties, ondernemers, supporters, woningcorporaties en Cambuur (Verbindt) plannen opgesteld voor deze herontwikkeling. De plannen zijn vervat in het project 'Nieuw Oud Oost' waarin met elkaar aan de slag wordt gegaan voor een nieuwe (Cam)buurt. Concreet voorzien de plannen in de herontwikkeling van het Cambuurterrein tot een gevarieerde woonwijk met een diversiteit aan woningen in een groene omgeving, met een sterke sociale en fysieke relatie met de omliggende buurten. Het voornemen is om maximaal 548 woningen te realiseren, bestaande uit grondgebonden woningen en appartementen. Om de balans tussen koop- en huurwoningen in de wijk Nieuw Oud Oost bij te sturen, is het de ambitie om een mix van koop- en huurwoningen te realiseren, in een verhouding van circa 60/40%, waarvan circa 30% sociale huur. Naast woningbouw voorziet de ontwikkeling in de herontwikkeling van de commerciële en maatschappelijke functies die in het plangebied gevestigd zijn.

De huidige commerciële functies (waaronder de Jumbo en de Aldi) worden door de sloop van het voetbalstadion losgemaakt en middels sloop en nieuwbouw herontwikkeld tot een gemengde vorm van bebouwing met ruimte voor commerciële en maatschappelijke functies en appartementen. Per saldo wordt er 160 m² bvo aan commerciële en maatschappelijke functies toegevoegd. Binnen het nieuwe bouwprogramma van de hiervoor genoemde gemengde bestemming is ruimte voor de Jumbo een interne laad- en losruimte te realiseren met een bruto vloeroppervlak van ca. 400 m². De planologisch beschikbare winkelvloeroppervlakte voor supermarkten neemt hiermee per saldo niet toe. De plannen kennen een heldere opzet waarin het plangebied in drie deelgebieden zal zijn te onderscheiden, te weten het Cambuurplein, het voetbalstadion en 'wonen in het park'. Het Cambuurplein bestaat in de gewenste situatie uit parkeerplein met rondom een mix van commerciële en publieke functies met wonen. De commerciële en publieke functies worden in de plint of op de begane grond gerealiseerd en het wonen op de verdiepingen. Ter plaatse van het huidige voetbalstadion komen vier bouwblokken die als zijnde de tribunes van het stadion worden gebouwd. Het 'speelveld' wordt ingericht als openbare groenvoorziening, waarmee sterk gerefereerd wordt aan het voetbalstadion.

In het derde deelgebied 'wonen aan het park' worden vier gesloten bouwblokken gerealiseerd, waardoor de bouwvolumes in een groene parkachtige omgeving worden gesitueerd. Ten behoeve van de voorgenomen herontwikkeling is een herziening van het bestemmingsplan benodigd. In voorliggend bestemmingsplan wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied betreft, zoals reeds uit de aanleiding is gebleken, het Cambuurstadion en omgeving. Het stadion is gevestigd aan het Cambuurplein in het noordoosten van de kern van Leeuwarden. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern van Leeuwarden en ten opzichte van de directe omgeving weergegeven. Het plangebied is hierin indicatief aangeduid met de rode ster en rode contour. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

4

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)

1.3

Geldend bestemmingsplan

1.3.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan "Leeuwarden - Tussen Ee en Vliet", die op 11 mei 2015 is vastgesteld door de gemeenteraad van Leeuwarden. Een klein deel van het zuiden van het plangebied is daarnaast gelegen binnen de begrenzing van het "Bestemmingsplan Indische Buurt" (vastgesteld op 31 oktober 2011). Verder zijn de bestemmingsplannen "Leeuwarden - Kamerverhuur" (vastgesteld op 25 oktober 2016), "Bestemmingsplan Leeuwarden - Partiële herziening Plan voor de zon" (vastgesteld op 7 november 2018), "Leeuwarden - Partiële herziening Archeologie" (vastgesteld op 29 maart 2022) en "Leeuwarden - Partiële herziening woningsplitsing en woonzorgfuncties" (vastgesteld op 15 juni 2022) van toepassing. Voor de duiding van het planologische regime is met name het bestemmingsplan "Leeuwarden - Tussen Ee en Vliet" van belang. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen. De rode contour geef het plangebied indicatief weer.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

5

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Leeuwarden - Tussen Ee en Vliet" (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) 1.3.2

Bestemmingen en aanduidingen

Sport De gronden binnen het plangebied zijn hoofdzakelijk bestemd met de bestemming 'Sport'. Dit betreffen de gronden van het voetbalstadion en de bijbehorende voetbalvelden. Deze gronden zijn bestemd voor gebouwen ten behoeve van een voetbalstadion en sport- en recreatieve doeleinden. Gebouwen dienen binnen het bouwvlak worden gebouwd. Ter plaatse van de hoeken van het voetbalstadion is de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding - lichtmast' opgenomen, waar lichtmasten zijn toegestaan tot een maximum bouwhoogte van 45 meter. In het zuiden en oosten is verder de aanduiding 'bijgebouwen' opgenomen, waar gebouwen ten behoeve van kleedruimte, onderhoud en beheer en kantines zijn toegestaan. Specifieke vorm van sport - detailhandel - horeca - dienstverlening Het westelijke deel van deze gronden is voorzien van de aanduiding 'specifieke vorm van sport - detailhandel - horeca - dienstverlening'. Ter plaatse van deze gronden zijn gebouwen ten behoeve van detailhandel, inclusief supermarkten, horecabedrijven categorie 1, 2, 3 en/of 4 en dienstverlenende bedrijven en/of instellingen toegestaan. In de huidige situatie is er een Aldi en Jumbo gevestigd aan het Cambuurplein. Het vigerende (huidige) bestemmingsplan staat maximaal twee supermarkten toe met een maximum bruto vloeroppervlak van 1.600 m² per supermarkt.

Voor de Jumbo is in 2015 een vergunning verleend om de supermarkt met 400 m² bvo uit te breiden. Overige bestemmingen Het terrein om de voetbalvelden is voorzien van de enkelbestemming 'Groen'. Het parkeerterrein ten westen van het stadion is daarnaast bestemd als 'Verkeer - Parkeerterrein'. De wegen ten noorden, oosten en zuiden van het plangebied zijn verder bestemd als 'Verkeer' danwel 'Verkeer - Verblijfsgebied'. In het noordwesten van het plangebied is daarnaast een nutsvoorziening aanwezig die is voorzien van de bestemming 'Bedrijf BJZ.nu Bestemmingsplannen

6

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Nutsvoorziening'. Aan de noord- en westzijde van het plangebied is daarnaast een dubbelbestemming 'Leiding - Water' opgenomen. Ten slotte is het gehele plangebied voorzien van de gebiedsaanduiding 'geluidszone industrie'. 1.3.3

Strijdigheid

De voorliggende ontwikkeling voorziet in de herontwikkeling van het Cambuurstadion en omgeving, waarmee maximaal 548 woningen worden gerealiseerd. Tevens wordt beoogd om de planologische ruimte voor de supermarkten anders in te richten, waarbij maximaal 2 supermarkten met een gezamenlijke winkelvloeroppervlak van 3.200 m² en een bruto vloeroppervlak (c.q. bedrijfsvloeroppervlak) van 4.000 m² bedrijfsvloeroppervlak worden toegestaan. Zie paragraaf 2.3.1 voor een nadere toelichting. Om het voornemen mogelijk te maken, is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk waarmee wordt voorzien in een passend planologisch kader. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in deze herziening.

1.4

Leeswijzer

Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels (met bijbehorende bijlagen) en deze toelichting (met bijbehorende bijlagen). De toelichting is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in Hoofdstuk 2 het plan beschreven. In Hoofdstuk 3 wordt het plan getoetst aan het beleidskader, waarna in Hoofdstuk 4 de uitvoerbaarheid van het plan wordt aangetoond aan de hand van relevante milieu- en omgevingsaspecten en de economische uitvoerbaarheid. In Hoofdstuk 5 volgt de wijze van bestemmen, waarin uiteen wordt gezet hoe het plan juridisch is vertaald naar de verbeelding en de regels. Tenslotte wordt in Hoofdstuk 6 ingegaan op de economische uitvoerbaarheid, waarna in Hoofdstuk 7 de resultaten van de procedure aan de orde komen.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

7

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Bestaande situatie

Het plangebied is gelegen in de wijk Oud Oost ten noordoosten van de binnenstad van Leeuwarden. In deze paragraaf wordt kort ingegaan op de ruimtelijke en functionele structuur van de directe omgeving van het plangebied. De directe omgeving van het plangebied kenmerkt zich voornamelijk door de aanwezigheid van woningen vanwege de ligging in de woonwijk Oud Oost. Ten zuiden van het plangebied bevindt zich de Indische Buurt. Het plangebied wordt begrensd door de Coopmansstraat (noorden), de Archipelweg (oosten) en de Insulindestraat (zuiden). Op circa 200 meter ten noorden van het plangebied ligt het Zamenhofpark. Op circa 350 meter ten oosten ligt het sportterrein Kalverdijkje. In de overige omgeving is binnen een straal van 1 kilometer geen noemenswaardig groen aanwezig. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van de huidige situatie ter plaatse van het plangebied opgenomen. Het plangebied is hierin aangegeven met de rode contour.

Afbeelding 2.1: Luchtfoto van de huidige situatie van het plangebied (Bron: PDOK) De westzijde van het plangebied betreft het Cambuurplein, een verhard plein dat in de bestaande situatie in gebruik is als een groot parkeerterrein met drie parkeerstraten en kent weinig verblijfskwaliteit. Het plein is gelegen tussen met name commerciële voorzieningen. Boven de winkels aan de westzijde van het Cambuurplein bevinden zich appartementen. Ten oosten van het Cambuurplein bevindt zich het stadion van Sportclub Cambuur. Naar verwachting vormt dit stadion tot september 2023 de thuisbasis van SC Cambuur, waarna de voetbalclub verhuist naar het nieuwe onderkomen op het WTC terrein in het westen van Leeuwarden. Ten oosten van het voetbalstadion bevinden zich de voormalige voetbalvelden. De voetbalvelden van VV Leeuwarden zijn al niet meer in gebruik vanwege de fusering met een andere voetbalvereniging tot SC Leovardia. De velden van deze vereniging bevinden zich op het sportterrein Kalverdijkje. Ten zuiden van de voormalige voetbalvelden bevindt zich de bebouwing (ca. 1.060 m²) behorende bij het wijkcentrum "De Klomp". De velden worden momenteel afgeschermd van de omgeving door een dicht begroeide grens van bomen en heesters. In afbeelding 2.2 wordt de huidige situatie van achtereenvolgens het Cambuurplein, het huidige BJZ.nu Bestemmingsplannen

8

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Cambuurstadion en de trainingsvelden weergegeven.

Afbeelding 2.2: Van links naar rechts: Het Cambuurplein, het huidige Cambuurstadion en de trainingsvelden gezien vanaf de Archipelweg (Bron: DAAD Architecten)

2.2

Stedenbouwkundig ontwerp

Vanwege het vertrek van Sportclub Cambuur uit de wijk Oud Oost komen het Cambuurplein, het voetbalstadion, de winkels en de voetbalvelden vrij voor herontwikkeling. Samen met buurtbewoners, wijkpanels, wijkorganisaties, ondernemers, supporters, woningcorporaties en Cambuur (Verbindt) hebben de gemeente Leeuwarden en projectontwikkelaar Leyten - tevens eigenaar van het stadion - plannen gemaakt voor de herontwikkeling van het Cambuurstadion en omgeving. De plannen zijn gevat in een stedenbouwkundige plan, die is opgenomen in Bijlage 1 van deze toelichting. Het stedenbouwkundig plan kent een heldere opzet, bestaande uit drie deelgebieden met een eigen identiteit. De deelgebieden worden verbonden door een groene loper dat, zowel fysiek als sociaal, verbinding maakt met de omliggende buurten. De groene loper is de constante factor die de drie gebieden met elkaar verbindt en in alle drie de deelgebieden beleefd zal worden. De drie deelgebieden betreffen het Cambuurplein, het stadion en het 'wonen in het park'. Het Cambuurplein betreft het westelijke deel van het plangebied. Dit is de start van de groene loper. Het tweede deelgebied is het Cambuurstadion. Ondanks dat de functie van een voetbalstadion zal verdwijnen, is het voor het stedenbouwkundig plan een belangrijk uitgangspunt dat de sfeer en de 'Cambuur' identiteit blijft behouden.

Daarom zal het stadion in de vorm van de nieuwe bebouwing terugkomen. Concreet betekent dit vier bouwblokken die orthogonaal gesitueerd zijn als zijnde de voormalige tribunes van het stadion. De oost- en west tribune zullen worden doorbroken om ruimte te bieden voor de groene loper. Het 'speelveld' zal worden ingericht als openbare groenvoorziening, bijvoorbeeld door middel van een groentetuin en sportveld. In het derde deelgebied waait de groene loper uit naar een park. In het park zijn vier gesloten bouwblokken te gast. Dit betekent dat het groene karakter de overhand heeft ten opzichte van de bouwvolumes. De toevoeging van een groot wateroppervlak zorgt voor de benodigde extra buffercapaciteit waardoor piekbuien beter opgevangen kunnen worden. Het nieuwe park staat niet op zichzelf maar is een toegevoegde schakel in het bestaande groennetwerk. Hierdoor wordt een relatie gelegd met het Zamenhofpark ten noorden en het Kalverdijkje ten oosten van het plangebied. In afbeelding 2.3 en 2.4 zijn achtereenvolgens de deelgebieden en het stedenbouwkundig plan weergegeven. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op het te realiseren bouwprogramma per deelgebied.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

9

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Afbeelding 2.3: De drie deelgebieden (Bron: DAAD Architecten)

Afbeelding 2.4: Stedenbouwkundig plan 'Nieuw Oud Oost' (Bron: DAAD Architecten)

2.3

Bouwprogramma

Naast de realisatie van maximaal 548 woningen worden de huidige commerciële en maatschappelijke voorzieningen in het plangebied herontwikkeld middels sloop en nieuwbouw. Exclusief het stadion zal per saldo sprake zijn van een toename van de commerciële en maatschappelijke functies met 160 m². In onderstaande tabel is dit weergegeven. Stadion Commercieel

BJZ.nu Bestemmingsplannen

Sloop in m² 3.345 1.450

Nieuwbouw in m² 1.530

10

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Maatschappelijk Totaal (exclusief stadion) 2.3.1

1.060 2.510

1.140 2.670

Cambuurplein

Zoals in paragraaf 2.2 beschreven, gaat het plan uit van drie deelgebieden. Deelgebied 1 betreft het Cambuurplein waar in de huidige situatie een parkeerterrein en de commerciële functies zijn gevestigd. Ter plaatse van de huidige hoofdentree van het Cambuurstadion wordt een nieuwe doorgang naar de deelgebieden stadion en park gemaakt. De bestaande commerciële functies worden losgemaakt van het stadion en worden uitgebreid tot vier bouwlagen met appartementen op de verdiepingen. Naast de commerciële functies en de woonfunctie worden binnen deze bebouwing de maatschappelijke functies zoals in bovenstaande tabel gerealiseerd. De voorgenoemde functies worden in dit bestemmingsplan voorzien van een gemengde bestemming. Binnen het nieuwe bouwprogramma van de hiervoor genoemde gemengde bestemming is ruimte voor de Jumbo een interne laad- en losruimte te realiseren met een bruto vloeroppervlak van ca. 400 m². Om te voorkomen dat de realisatie van een laad- en losruimte voor de Jumbo ten koste gaat van de ontwikkelingsmogelijkheden van supermarkten elders in de stad, is het noodzakelijk om een onderscheid te maken tussen bruto vloeroppervlakte (c.q. bedrijfsvloeroppervlakte) enerzijds en winkelvloeroppervlakte anderzijds. Het vigerende (huidige) bestemmingsplan staat maximaal 3.200 m² bruto vloeroppervlak toe.

In potentie staat het vigerende bestemmingsplan daarmee ook 3.200 m² aan winkelvloeroppervlak toe. Een toename van het winkelvloeroppervlak kan beperkingen opleveren voor de vestiging van supermarkten in uitleggebieden zoals Middelsee. De vestiging van een supermarkt in een uitleggebied als Middelsee is wel gewenst omdat een goed voorzieningenniveau de leefbaarheid in deze woonwijk ten goede komt en verkeersbewegingen door de stad voorkomt. De Jumbo wil het bruto vloeroppervlak van de supermarkt met ca. 400 m² uitbreiden. Deze uitbreiding is gewenst zodat vrachtwagens, noodzakelijk voor de bevoorrading van de supermarkt, intern gelost kunnen worden. Het laden- en lossen vind nu in de buitenruimte plaats. Een interne laad- en losruimte is noodzakelijk omdat er appartementen boven de supermarkt gebouwd gaan worden. De Jumbo wil echter niet zijn winkelvloeroppervlak uitbreiden. Om te voorkomen dat de realisatie van een laad- en losruimte (bruto vloeroppervlak) ten koste gaat van de ontwikkelingsruimte elders in de stad staat het voorliggende bestemmingsplan maximaal twee supermarkten toe met een gezamenlijk winkelvloeroppervlak van 3.200 m² en een bruto vloeroppervlak van 4.000 m². In afbeelding 2.5 is een impressie van de gewenste situatie van het Cambuurplein opgenomen.

Afbeelding 2.5: Impressie Cambuurplein (Bron: DAAD Architecten)

BJZ.nu Bestemmingsplannen

11

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

2.3.2

Cambuurstadion en wonen aan het park

Deelgebied 2 betreft het voormalige stadion en zal voornamelijk worden herontwikkeld tot woningbouw. De woningen worden gerealiseerd in vier bouwblokken die als zijnde de voormalige voetbaltribunes worden gebouwd. De westelijke en oostelijke tribune betreffen 6-laagse appartementengebouwen. In de westelijke tribune komt tevens ruimte voor maatschappelijke functies op de begane grond. De noordelijke en zuidelijke tribune betreffen grondgebonden woningen. Het derde deelgebied betreft de voormalige voetbalvelden die worden getransformeerd naar een park met vier woonclusters. De woningen betreffen grotendeels grondgebonden woningen, maar er worden ook drie appartementencomplexen gerealiseerd. Twee van deze complexen worden in het noordoostelijke bouwblok gerealiseerd, het derde appartementencomplex zal in het zuidoostelijke bouwblok worden ontwikkeld. Binnen de plannen zal worden gewerkt met een hoge ambitie op het gebied van duurzame mobiliteit. De vanzelfsprekendheid van twee eigen auto's voor de deur is binnen het plan niet meer de norm. Het grootste gedeelte van de parkeerbehoefte zal worden opgevangen in een te realiseren parkeergarage. Deze wordt ten noorden van de noordelijke 'tribune' (deelgebied 2) gerealiseerd. Hier zal het grootste gedeelde van de parkeerbehoefte van het 'stadion' worden opgevangen.

De parkeerbehoefte van de vier bouwblokken in deelgebied 3 wordt op het binnenterrein opgevangen. Elk bouwblok krijgt één opening gericht op de openbare weg. Parkeren geschiedt daarmee in de binnenhoven en het verkeer wordt direct uit het plangebied geleid.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

12

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale omgevingsvisie (NOVI)

3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water.

In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

3.

4.

3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: BJZ.nu Bestemmingsplannen

13

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

3.1.1.4 Toetsing aan de NOVI De voorliggende ontwikkeling betreft de herontwikkeling van het Cambuurstadion en omgeving tot een gevarieerde woonwijk met een diversiteit aan woningen in een groene omgeving. Binnen deze herontwikkeling speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Met betrekking tot klimaatadaptatie biedt de realisatie van een park met vijver vele voordelen om grote piekbuien in de toekomst makkelijker op te kunnen vangen. Daarnaast is er meer capaciteit beschikbaar om water vast te houden en wordt hittestress tegengegaan. Het park biedt ook voordelen op het gebied van natuurinclusiviteit, aangezien het park zorgvuldig wordt ontworpen waarin bewuste keuzes voor de soorten beplanting worden gemaakt om bepaalde fauna aan te trekken. Binnen de ontwikkeling worden verder de kenmerken en identiteit van de locatie centraal gesteld. Met name in het deelgebied Stadion komt dit sterk terug door de bouwvolumes te realiseren in de vorm van de voormalige voetbaltribunes. Het oude voetbalveld wordt gedeeltelijk ingericht als gemeenschappelijke groentuin en sportveld voor jong en oud. Hiermee draagt het plan tevens bij aan het versterken van de sociale duurzaamheid in de wijk. Naast het realiseren van woningen op de plek van het huidige stadion en de voetbalvelden wordt een deel van de woningen gebouwd boven de bestaande bebouwing aan het Cambuurplein.

Daarmee is zowel sprake van herbestemming/herstructurering als verdichting. Deze invulling sluit goed aan bij de landelijke doelstelling om te verdichten met kwaliteit. Al met al kan worden geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de prioriteiten en afwegingsprincipes zoals verwoord in de NOVI. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

3.1.2.1 Algemeen In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), de voorloper van de NOVI, is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In het Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.'

BJZ.nu Bestemmingsplannen

14

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

3.1.2.2 Toetsing aan de Ladder Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat de Ladder van toepassing is bij ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’. Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat er in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als er meer dan 11 woningen worden gerealiseerd (ABRvS 16 september 2015;ECLI:NL:RVS:2015:2921). De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Binnen of buiten bestaand stedelijk gebied Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in de herontwikkeling van het voormalige Cambuurstadion en omgeving tot een gevarieerde woonwijk, waarbij maximaal 548 woningen worden gerealiseerd. De ontwikkeling vindt plaats in bestaand stedelijk gebied zoals bedoeld in de begripsbepalingen van het Bro.

Behoefte Zowel de provincie als het Rijk gaan uit van een regionale afstemming van de woningbouwprogrammering. De provincie bepaalt op basis van bevolkingsprognoses en in overleg met gemeenten en regio's hoeveel woningbouwruimte er is in een bepaalde periode. In de Verordening Romte gaat de provincie in op regionale afstemming en heeft de provincie tevens aangegeven dat gemeenten een actueel woonplan moeten hebben. Provincie Fryslân en gemeente Leeuwarden hebben recent nieuwe woningbouwafspraken gemaakt. De prognoses laten voor gemeente Leeuwarden tot 2030 een groei van 3.560 huishoudens zien. Om hier planologisch in te kunnen voorzien, vraagt de provincie 130% plancapaciteit om bij onverwachte planuitval snel te kunnen blijven voorzien in de behoefte. Dit betekent dat planologisch ruimte nodig is voor 3.560 * 1,3 = 4.628 woningen. In de afspraken is tevens opgenomen dat de locatie Nieuw Oud Oost één van de locaties is waar een deel van de binnenstedelijke opgave een plek kan worden geven. Op deze locatie ziet de provincie ruimte voor circa 500 woningen. Voorliggende ontwikkeling voorziet in de realisatie van maximaal 548 woningen. Ten slotte wordt opgemerkt dat de gemeente Leeuwarden bezig is met het herstructureringsplan in Heechterp. In paragraaf 3.3.3 wordt hier verder op ingegaan.

Vanwege de herstructurering op deze locatie is nieuwe woonruimte nodig in het duurdere segment. Nieuw Oud Oost is hiervoor een logisch locatie. Al met al kan worden geconcludeerd dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling aansluit bij de woningbouwafspraken met de provincie en het gemeentelijk woonbeleid en dat er daarmee gebouwd wordt voor een kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte. 3.1.3

Conclusie toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

15

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Fryslân - De Romte diele

3.2.1.1 Algemeen De provinciale Staten van Fryslân hebben op 23 september 2020 de Omgevingsvisie Fryslân - De Romte diele vastgesteld. De Omgevingsvisie geeft de komende jaren richting aan de activiteiten van de provincie. Hierin staat beschreven waar naar toe wordt gewerkt en hoe de toekomst er uit ziet. De provincie wil met de samenleving goede ideeën en mooie plannen voor Fryslân realiseren. Bij de ruimtelijke inpassing van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet aandacht worden besteed aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Dit kan door efficiënt ruimtegebruik, bijvoorbeeld door de mogelijkheden van herstructurering te onderzoeken. Ook zijn een goede beeldkwaliteit en een zorgvuldige landschappelijke inpassing van groot belang. De provincie kiest voor een concentratie van wonen, werken en voorzieningen in stedelijke gebieden. 3.2.1.2 Vier opgaven In dialoog met de samenleving zijn vier opgaven benoemd die de provincie actief wil aanpakken. Het zijn urgente vraagstukken waarvoor de provincie nú al alles op alles gaat zetten om met de samenleving oplossingen te vinden. Fryslân houdt de leefomgeving vitaal, leefbaar en bereikbaar; Fryslân zet de energietransitie met kracht voort; Fryslân wordt klimaatadaptief ingericht; Fryslân versterkt de biodiversiteit. Deze opgaven zijn groot, onderling verbonden en ze raken de hele provincie.

De opgaven vragen om een integrale en gezamenlijke aanpak. Wat betreft de woningbouw zet de provincie in op concentratie in de stedelijke gebieden, waar Leeuwarden er één van is. Om de leefbaarheid en de vitaliteit van heel Fryslân te bevorderen, binnen het uitgangspunt van concentratie van woningbouw in de stedelijke gebieden, wordt uitgegaan van een evenwichtige verdeling van woningen en van woningbouw over de regio’s van Fryslân. Aandachtspunten zijn het benutten van kansen voor gevarieerde woonmilieus en voortdurend de benodigde ruimte voor wonen en werken in een goede verhouding ten opzichte van elkaar afwegen, waarbij de vier bovenstaande opgaven centraal staan binnen de planvorming. 3.2.1.3 Toetsing van het voornemen aan de Omgevingsvisie Fryslân - De Romte diele De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de herontwikkeling van het Cambuurterrein en omgeving tot een gevarieerde woonwijk. Binnen de totstandkoming van de plannen is de ambitie geformuleerd voor een stedelijk woonklimaat in een groene omgeving, met een sterke relatie met de omliggende buurten, fysiek en sociaal. De ontwikkeling is gebaseerd op een vijftal bouwstenen, te weten: 1. 2. 3. 4. 5.

Verblijven op Cambuurplein; Stadion als inspiratie; Sociale cohesie; Park; Bouwprogramma.

Naast de bouwstenen speelt duurzaamheid een belangrijke rol in het plan. Het plan levert op meerdere onderdelen een bijdrage aan het aspect duurzaamheid, waaronder de energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en sociale duurzaamheid. Voor een uitgebreide toelichting op het onderdeel duurzaamheid wordt verwezen naar paragraaf 3.3.4. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling uitstekend aansluit bij de Omgevingsvisie Fryslân - De Romte diele.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

16

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

3.2.2

Verordening Romte Fryslân 2014

3.2.2.1 Algemeen De Verordening Romte Fryslân 2014 is op 25 juni 2014 vastgesteld. Op 23 maart 2021 is de verordening geconsolideerd. De verordening stelt concrete regels die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen uit onder andere de in voorgaande paragraaf beschreven Omgevingsvisie doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. 3.2.2.2 Relevante artikelen Ruimtelijke kwaliteit (Artikel 2) De toelichting bij een ruimtelijk plan dat voorziet in een nieuwe stedelijke functie buiten bestaand stedelijk gebied bevat een verantwoording waaruit blijkt dat toepassing is gegeven van het principe van zorgvuldig ruimtegebruik, waaruit in ieder geval blijkt waarom die functie redelijkerwijs niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. Binnen bestaand stedelijk gebied wordt ruimte geboden voor het ontwikkelen van stedelijke functies, voor zover deze naar aard en omvang passen bij de kern. Wonen (artikel 3) Artikel 3.1.1. van de verordening stelt dat een ruimtelijk plan mogelijkheden voor woningbouw kan bevatten indien de aantallen en de kwaliteit van de woningbouw in overeenstemming zijn met een woonplan dat de schriftelijke instemming van Gedeputeerde Staten (GS) heeft. Op grond hiervan kan het planvoornemen worden gerealiseerd.

3.2.2.3 Toetsing van het voornemen aan de Verordening Romte Fryslân 2014 De provincie Fryslân vindt het van belang dat er goede balans is tussen buitenstedelijk en binnenstedelijk bouwen, dit vanuit het principe van duurzaam ruimtegebruik. Het plangebied ligt binnen bestaand stedelijk gebied. Vanwege de verhuizing van het Cambuurstadion naar het WTC gebied komt het huidige stadion met voormalige voetbalvelden beschikbaar voor herontwikkeling. De ontwikkeling voorziet naast woningbouwontwikkeling in ruimte voor sport en spel en is aandacht voor gezondheid en ontmoeting. De functie die de sportvelden hadden, worden op deze wijze op een nieuwe maar tegelijkertijd ook herkenbare manier ingevuld. Een deel van de te realiseren woningen zal gebouwd worden boven de bestaande bebouwing aan het Cambuurplein en op de plek waar nu de tribunes staan. Bij de ontwikkeling van Nieuw Oud Oost wordt het principe van duurzaam en zorgvuldig ruimtegebruik daarmee uitstekend toegepast. Op basis van artikel 3.1.1 dienen ruimtelijke plannen die mogelijkheden voor woningbouw bevatten instemming te hebben van de provincie. De provincie Fryslân en gemeente Leeuwarden hebben recent nieuwe woningbouwafspraken gemaakt. Tot 2030 is er naar verwachting planologische behoefte aan ruim 4.600 woningen.

In de afspraken is tevens opgenomen dat de locatie Nieuw Oud Oost één van de binnenstedelijke locaties is waar een deel van de behoefte kan worden opgevangen. Hier ziet de provincie ruimte voor circa 500 woningen. Met de realisatie van maximaal 548 woningen kan worden gesteld dat het plan in overeenstemming is met artikel 3.1.1. van de Verordening Romte. 3.2.3

Conclusie

Geconcludeerd wordt dat de voorliggende ontwikkeling in overeenstemming is met de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening van de provincie Fryslân.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

17

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Omgevingsvisie Leeuwarden

3.3.1.1 Algemeen Op 22 december 2021 is de Omgevingsvisie Leeuwarden vastgesteld. De omgevingsvisie heeft als subtitel 'Vergroenen, verbinden, verwaarden'. De omgevingsvisie is opgesteld in het kader van de wetgevingsoperatie rond de Omgevingswet en biedt een nieuwe integrale visie op de fysieke leefomgeving van de gemeente Leeuwarden. De gemeente gebruikt hierin drie hoofdambtities uit het positioneringsdocument 'Leeuwarden in 2028' als uitgangspunt: 1.

2. 3.

Het is goed leven in Leeuwarden in 2028; a. In 2028 voldoet de kwaliteit van de leefomgeving aan de principes van de brede welvaart waardoor Leeuwarden een fijne plek is om te wonen, te werken, te ondernemen en te verblijven. Leeuwarden is in 2028 het hart van een bijzondere groen-blauwe regio; a. In 2028 is Leeuwarden een gemeente waar water, natuur en open ruimte worden gekoesterd. Leeuwarden is in 2028 een sterke economische gemeente. a. In 2028 is Leeuwarden een sterke, centrale stad waarin veel functies en organisaties op het terrein van zorg, onderwijs, kennis en bedrijvigheid samenkomen.

De opgaven waar de gemeente Leeuwarden voor staat zijn groot en de ambities zijn hoog. Dat betekent dat keuzes zullen moeten worden gemaakt: niet alles kan tegelijkertijd, niet alles gaat even goed samen en niet alles kan overal. Om keuzes te kunnen maken, worden drie ontwikkelprincipes gehanteerd: vergroenen, verbinden en verwaarden. 3.3.1.2 Toetsing van de ontwikkeling aan de Omgevingsvisie Leeuwarden Met de voorgenomen ontwikkeling wordt het Cambuurstadion en omgeving herontwikkeld tot een gevarieerde woonwijk met ruimte voor maximaal 548 woningen. Het stedenbouwkundig ontwerp is opgesteld aan de hand van een vijftal bouwstenen, te weten 'Verblijven op het Cambuurplein', 'Stadion als inspiratie', 'Sociale cohesie', 'Park' en 'Bouwprogramma'. De drie ontwikkelprincipes zoals verwoord in de Omgevingsvisie Leeuwarden zijn nadrukkelijk te herkennen in het stedenbouwkundig plan en het bestemmingsplan. Verwaarden De ontwikkelingen volgen het ontwikkelprincipe van verwaarden. Binnen Oud Oost wordt kwaliteit toegevoegd door middel van nieuwe, toekomstbestendige woningen en een inrichting die een aansluit op de wensen van de wijk. Zo wordt geïnvesteerd in kwaliteit en de sociale interactie tussen mensen. Dit zijn pijlers voor de brede welvaart in de wijk. Vergroenen De herontwikkeling draagt bij aan een 'groen-blauw' Leeuwarden.

Niet alleen door het toevoegen van duurzaam en divers woningbouwprogramma, maar ook door hier oog voor te hebben bij de inrichting van de openbare ruimte. Zo krijgen voetgangers ruim baan, is er veel ruimte voor ontmoeten in een groene omgeving en is er volop aandacht voor klimaatbestendigheid, biodiversiteit en aansluiting op nieuwe energiebronnen. Daarnaast komt er ruimte voor groen en wordt met een duurzaam watersysteem geanticipeerd op het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering. Allerlei transformaties die aansluiten bij het principe van het vergroenen van onze leefomgeving. Verbinden Het plan draagt bij aan verbinding in de samenleving. Met de wijkvernieuwing komt ruimte vrij om een groeiend aantal huishoudens te huisvesten. Door het toevoegen van koopwoningen wordt de inwoners de kans geboden om door te stromen in de eigen wijk. Daarnaast bestaat circa 30% van het woningbouwprogramma uit sociale huur. Het binnenterrein van het nieuwe stadiongebied wordt een plek

BJZ.nu Bestemmingsplannen

18

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

waar mensen elkaar ontmoeten. Op straat, maar ook op en rondom het Cambuurplein. Nieuw Oud Oost wordt een verbonden wijk waarin goed geleefd kan worden. Er wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling uitstekend aansluit bij de doelstellingen en uitgangspunten zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie Leeuwarden. 3.3.2

Afwegingskader Woningbouw Gemeente Leeuwarden

Het gemeentelijk woonbeleid is in 2015 geactualiseerd en is vervat in het document Afwegingskader Woningbouw Gemeente Leeuwarden. De gemeente ziet de komende decennia een bevolkingsgroei voor de gemeente. Deze groei is voornamelijk te verwachten in het stedelijk gebied. Gekozen wordt voor een flexibel sturingsinstrument dat ruimte biedt om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Dit biedt marktpartijen ruimte om nieuwe initiatieven te ontwikkelen. Het karakter van de groei is meer alleenstaanden, minder jongeren en meer ouderen. In de volgende paragraaf wordt nader ingegaan op de demografische ontwikkelingen in Leeuwarden en het daarbij aansluitend woningaanbod waarmee de gemeente Leeuwarden op deze demografische ontwikkeling inspeelt. 3.3.3

Demografische ontwikkelingen en daarbij aansluitend woningaanbod

3.3.3.1 Demografische ontwikkelingen Het aantal huishoudens in gemeente Leeuwarden zal in de periode 2020-2030 toenemen met 3.564 (bron: prognose provincie Fryslân). Een deel van deze woningbouwopgave zal gerealiseerd worden in de Zuidlanden/Middelsee. Er is daar sprake van een ander woonmilieu en een andere ligging ten opzichte van de voorzieningen en het centrum. We willen ook graag een ander woon- en leefmilieu aanbieden, namelijk nieuwe woningen in een al bestaande wijk binnen een (hoog)stedelijk woonmilieu. Deze wijk heeft van zichzelf al een bijzonder karakter en een bijzondere historie. Veel inwoners van Leeuwarden zullen zich hier verbonden mee voelen. Daarbij past in dit deel van stad een meer hoogstedelijk woonmilieu, een hoger woningdichtheid dan bijvoorbeeld in de uitleggebieden. Dit is een aanvulling op bestaande woonmilieus in Leeuwarden. In de woningbouwafspraken (termijn 2020 - 2030) met de provincie getekend op 5 juli 2022) is opgenomen dat gemeente Leeuwarden binnenstedelijk zonder maximum aantal ('plafondloos') kan bouwen. De provincie Fryslân vindt het van belang dat er een goede balans is tussen buitenstedelijk en binnenstedelijk bouwen, dit vanuit het principe van duurzaam ruimtegebruik. De gemeente Leeuwarden ziet ook dat in de stad de vergrijzing toeneemt.

Door deze ouderen de mogelijkheid te bieden om in een zorggeschikt appartement te wonen nabij voorzieningen, is doorstroming in de wijk Oud Oost mogelijk. Hierdoor komen onder andere grondgebonden woningen in de verkoop, waar jonge gezinnen kunnen gaan wonen. 3.3.3.2 Herstructurering Heechterp en aandeel sociaal woningaanbod in Nieuw Oud Oost Naast de ontwikkeling Nieuw Oud Oost is de gemeente bezig met het herstructureringsplan in Heechterp. Het aanbod sociale huisvesting wordt beter in balans gebracht in de wijk Heechterp. Echter, deze huishoudens moeten geherhuisvest worden. Nieuw Oud Oost is hiervoor een logisch zoekgebied vanwege de ligging nabij Heechterp. Mede vanwege de druk op de leefbaarheid in Oud Oost heeft de gemeente Leeuwarden als uitgangspunt genomen dat er in het plangebied maximaal 30% aan sociale huur zal worden gerealiseerd. Binnen dit huursegment zal een divers aanbod gerealiseerd worden, appartementen en grondgebonden woningen. Zodat zowel 1-2 persoonshuishoudens als gezinnen een plekje kunnen krijgen. 3.3.3.3 Te realiseren aanbod Aanbod ouderenhuisvesting De gemeente Leeuwarden ziet een toename aan vraag naar huisvesting voor ouderen aankomen tot 2040. De ligging van het plangebied nabij voorzieningen (zorg, supermarkt, OV) maakt het voor ouderen aantrekkelijk BJZ.nu Bestemmingsplannen

19

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

om in dit gebied te komen wonen. Dit kan aanbod zijn in zowel de sociale huur als middenhuur. Middenhuur Naast sociale huurwoningen wil de gemeente Leeuwarden in dit gebied particuliere huurwoningen in het middensegment aanbieden. Deze woningen zijn vaak sneller beschikbaar, hebben meer kwaliteit, en zijn daardoor aantrekkelijk voor 1-2 persoonshuishoudens die een inkomen hebben boven de inkomensgrens voor sociale huurwoningen. In dit deel van Leeuwarden nabij het centrum is hier zeker een markt voor. Dit vormt circa 10% van het totale aantal te realiseren woningen. Het gebied leent zich goed voor deze doelgroep vanwege haar ligging nabij voorzieningen en centrum. In de middenhuur kan ook ruimte worden geboden aan ouderenhuisvesting (55+) via een woningcorporatie. Soms is het inkomen van ouderen te hoog om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning of wil de huurders meer kwaliteit of een grotere woning. Dit specifieke segment is een mooie toevoeging aan het brede palet van woningen wat de gemeente Leeuwarden wil aanbieden in de nieuw wijk. Koopwoningen Om een positief impuls in de wijk Oud Oost te genereren is het van belang om qua koopwoningen een gemengd segment aan te bieden. De koopwoningen zijn complementair aan het aanbod in de omgeving.

Deze moeten echter niet te ver afstaan qua prijsniveau in verhouding tot de omgeving, hierdoor kan juist een barrière tussen de bestaande en nieuwe buurt ontstaan. De gemeente Leeuwarden wil voor 1-2 persoonshuishoudens en gezinnen koopwoningen aanbieden in dit gebied. Voor de eerste doelgroep wordt meer gericht op appartementen. Voor de gezinnen worden betaalbare en duurdere koopwoningen gerealiseerd, zodoende dat er ook ruimte is voor grotere gezinnen of eventueel een extra werkkamer. 3.3.3.4 Conclusie behoefte aantal en segment woningen Voorliggende ontwikkeling voorziet in de herontwikkeling van het huidige Cambuurstadion en omgeving tot de woonwijk Nieuw Oud Oost, waar maximaal 548 woningen zullen worden gerealiseerd. In het nieuw te ontwikkelen gebied komt ruimte voor sport en spel, is aandacht voor gezondheid en ontmoeting. De functie die de sportvelden hadden, worden op deze wijze op een nieuwe manier ingevuld. Een deel van de woningen zal gebouwd worden boven de bestaande bebouwing aan het Cambuurplein en op de plek waar nu de tribunes staan. In het stedenbouwkundig plan Nieuw Oud Oost is daarmee zowel sprake van herbestemming/herstructurering als verdichting. Deze invulling sluit goed aan bij de landelijke en provinciale doelstellingen om te verdichten met kwaliteit.

Qua woningbouwbehoefte is zowel sprake van uitbreiding van het woningaanbod ten behoeve van de huishoudensgroei, maar ook ten behoeve van herstructurering van de bestaande woningvoorraad in Heechterp. De bouw van maximaal 548 wooneenheden draagt bij aan beide behoeften. Met deze ontwikkeling kan in het plangebied een goede invulling worden gegeven aan zowel de wens voor het realiseren van een hoogstedelijk woonmilieu, als een bijdrage leveren aan de behoefte aan verschillende typen woonvormen. 3.3.4

Duurzaam Leeuwarden, de sterke stad

3.3.4.1 Algemeen De gemeenteraad van Leeuwarden heeft op 29 november 2010 de visie 'Duurzaam Leeuwarden, de sterke stad' vastgesteld. Deze visie gold voor de periode van 2011 tot en met 2020. Bij het werken aan een duurzaam Leeuwarden staan twee ambities centraal: een klimaatbestendige stad en een klimaatneutrale energie- en warmtevoorziening. De gemeente focust op het faciliteren en aanjagen van sleutelprojecten die bijdragen aan een aardgasloze toekomst en een klimaatadaptieve gemeente in 2035. De gemeente Leeuwarden bevordert op haar grondgebied actief het verduurzamen van de gemeente. Deze verduurzaming richt zich op een aantal aspecten, waaronder energieverbruik, verantwoordelijk watergebruik en waterkwaliteit, ecologie en het beperken van afval. De focus ligt met name op de thema's energie en water. BJZ.nu Bestemmingsplannen

20

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

3.3.4.2 Toetsing van de ontwikkeling aan 'Duurzaam Leeuwarden, de sterke stad' Conform de geldende energienormen worden de nieuwe woningen allen gasloos gerealiseerd. Daarnaast faciliteert de ontwikkeling het aspect duurzaamheid op de volgende manieren: Klimaatadaptatie Het realiseren van een park heeft vele voordelen met betrekking tot klimaatadaptatie, zo zullen piekbuien in de toekomst makkelijker kunnen worden opgevangen, is er meer capaciteit beschikbaar waar water vastgehouden kan worden om het riool te ontlasten en wordt hittestress tegen gegaan. Natuurinclusiviteit Door het zorgvuldig ontwerpen van het park waarin bewuste keuzes voor soorten beplanting en grassen worden gemaakt, wordt bepaalde fauna aangetrokken. In combinatie met het creëren van broedplaatsen en verblijfsplaatsen voor dieren zoals een insectenhotel wordt dit een fijne plek voor dieren. Voor de bebouwing geldt dat elke woning of groep van woningen een nestkast krijgt, afgestemd op de vogelsoorten en vleermuizen die hier aanwezig zijn. Zo wordt Nieuw Oud Oost een plek voor mens en dier. Circulariteit Bij de bouw van de woningen zullen zoveel mogelijk circulaire bouwmaterialen worden toegepast. Op een aantal plekken zal ook hout (hernieuwbaar) als gevelmateriaal toegepast worden, dit zal in een nog te maken beeldkwaliteitsplan vastgelegd worden.

Sociale duurzaamheid Het realiseren van gemeenschappelijke voorzieningen in het plan draagt bij aan de verbondenheid tussen de nieuwe en reeds aanwezige bewoners van Oud-Oost. Zo wordt het oude voetbalveld van SC Cambuur gedeeltelijk ingericht als (gemeenschappelijke) groentetuin en sportveld voor jong en oud. Mobiliteit In het plan Nieuw Oud Oost is sprake van een hoge ambitie op het gebied van duurzame mobiliteit. Binnen de voorgenomen ontwikkeling is de vanzelfsprekendheid van twee eigen auto's voor de deur niet meer de norm. Door het fietsgebruik te stimuleren boven het gebruik van de auto en het aanbieden van verschillende vormen van deelmobiliteit wordt de behoefte opgevangen. Er wordt geconcludeerd dat in de voorliggende ontwikkeling sterk rekening wordt gehouden met het aspect duurzaamheid, waarmee het plan in overeenstemming is met de visie 'Duurzaam Leeuwarden, de sterke stad'. 3.3.5

Conclusie

De voorgestelde ontwikkeling past binnen het principe van duurzaam ruimtegebruik, de woningbouwafspraken met de provincie en het gemeentelijk woonbeleid.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

21

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Hoofdstuk 4

Milieu- en omgevingsaspecten

Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de van belang zijnde milieu- en omgevingsaspecten. Dit betreffen de thema's verkeer en parkeren, geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, bezonning, het besluit milieueffectrapportage en de waterhuishouding.

4.1

Verkeer en parkeren

4.1.1

Algemeen

Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en de verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. De gemeente Leeuwarden beschikt over een eigen parkeernota 'Nota parkeernormen gemeente Leeuwarden 2014'. Op basis van de parkeernota zijn in de gemeente Leeuwarden de volgende parkeernormen van toepassing: Type woning

Centrum

Woning g.o. > 120 1,8 m² Woning g.o > 80 m² 1,4 < 120 m² woning g.o. > 60 m² 1,1 < 80 m² woning g.o. < 60 m² 0,8 Serviceflat/ 0,6 Aanleunwoning g.o. = gebruiksoppervlakte

Schil centrum

Rest bebouwde kom

Buitengebied

1,9

2,0

2,0

Aandeel bezoekers 0,3

1,5

1,6

1,6

0,3

1,2

1,3

1,3

0,3

0,9 0,6

1,0 0,6

1,0 0,6

0,3 0,3

De laatste jaren is er een omslag in de benadering van mobiliteit zichtbaar, met name in de binnenstedelijke gebieden. De beschikbaarheid van de auto in de directe woonomgeving wordt niet langer als iets vanzelfsprekends beschouwd. Het parkeren wordt in mindere mate direct bij de woningen op eigen terrein gerealiseerd. Het (overige) parkeren vindt in beginsel plaats op enige afstand van de woningen, zodat auto's niet overheersen in de openbare ruimte. Daarbij wordt vastgehouden aan het principe dat de parkeerbehoefte in het gebied zelf wordt opgelost. Met functiemenging kan de vraag naar parkeercapaciteit op basis van de bezettingsgraad gedurende dag eventueel waar mogelijk worden beperkt. We zoeken hierbij naar ruimte om de vigerende parkeernormen beter aan te laten sluiten bij actuele inzichten met betrekking tot autobezit- en gebruik en ontwikkelingen en ambities op het gebied van duurzame mobiliteit. Om meer duurzame vormen van mobiliteit te stimuleren en het autobezit en autogebruik te beperken zijn een aantal instrumenten voorhanden. Deze bestaan onder andere uit het verbeteren van de concurrentiepositie van de voetganger en de fietsers door de realisatie van hoogwaardige voorzieningen die voldoen aan kwaliteitseisen zoals directheid, toegankelijkheid, samenhang, veiligheid, comfort en aantrekkelijkheid.

Tevens is het van belang dat voldoende en volwaarde fietsparkeervoorzieningen beschikbaar zijn en volwaardige openbaar vervoersvoorzieningen aanwezig zijn. Ook kan het hanteren van relatief lage parkeernormen en het profileren van woonwijken als gebieden waarin de auto niet langer de maat der dingen is, bijdragen aan het beperken van het autobezit en autogebruik en stimuleren van duurzame vormen van mobiliteit. Nieuw Oud Oost wordt op basis van de principes van duurzame mobiliteit ontworpen, waarbij in de

BJZ.nu Bestemmingsplannen

22

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

buitenruimte geen auto's geparkeerd kunnen worden. Deze staan op omsloten binnenterreinen binnen de woonblokken en in de te realiseren parkeergarage. Dit biedt ruimte om in samenhang daarmee de vigerende parkeernormen naar beneden bij te stellen. Hiermee wordt afgeweken van de gemeentelijke parkeernormen, zoals vastgesteld door de gemeenteraad in 2014. Voor Nieuw Oud Oost (gelegen in de stedelijke zone 'schil centrum') resulteert dit in de volgende parkeernormen: Type woning Woning g.o. > 120 m² Woning g.o > 80 m² < 120 m² woning g.o. > 60 m² < 80 m² woning g.o. < 60 m² 4.1.2

Schil centrum 1,6 1,2 0,9 0,6

Aandeel bezoekers 0,3 0,3 0,3 0,3

Parkeren

In Nieuw Oud Oost worden vijf blokken ontwikkeld. Vier van deze blokken worden ontwikkeld in deelgebied 'Wonen aan het park'. In dit deelgebied wordt het parkeren opgelost met een binnenterrein. Het vijfde blok betreft het Cambuurplein en huidige Cambuurstadion; voor dit blok wordt een parkeergarage gerealiseerd. 4.1.2.1 Wonen aan het park Voor deze blokken met binnenterrein geldt dat hier geen aangewezen parkeerplaatsen zijn, hierdoor is hier sprake van maximaal dubbelgebruik waardoor ook het bezoekersparkeren in de blokken opgelost kan worden. Dit resulteert voor de 4 blokken in de volgende parkeerbalans:

Tabel 4.1: Parkeerbehoefte deelgebied 'Wonen aan het park' (Bron: Gemeente Leeuwarden) De totale parkeerbehoefte voor dit deelgebied bedraagt 288 plekken, binnen het plan worden in totaal 310 parkeerplekken gerealiseerd. Hierdoor ontstaat binnen deze blokken ook ruimte om te voorzien in bijvoorbeeld een aantal laadplekken voor elektrische auto's, deze kunnen niet in de capaciteit mee gerekend worden aangezien deze plekken alleen zijn bedoeld voor het opladen van elektrische voertuigen, niet om langdurig te parkeren. 4.1.2.2 Cambuurplein en stadion Voor de woningen blokken die rondom het huidige Cambuurstadion worden ontwikkeld geldt onderstaande parkeerbalans:

Tabel 4.2: Parkeerbehoefte deelgebied 'Cambuurplein' en 'Cambuurstadion' (Bron: Gemeente Leeuwarden)

BJZ.nu Bestemmingsplannen

23

Leeuwarden - Nieuw Oud Oost ontwerp

Voor de 270 woningen geldt dat er een maximale parkeerbehoefte is van 214 plekken, dit wordt grotendeels opgelost in een nieuwe te realiseren parkeergarage. 12 plekken worden buiten de parkeergarage gerealiseerd, dit worden toegewezen plekken voor bewoners. De parkeergarage zal dus minimaal 202 plekken voor bewoners moeten hebben. Door het creëren van 6 lagen parkeren met elk 40 plekken in deze garage zal hier ruimschoots aan voldaan worden en is er ook ruimte om te voorzien in laadpalen voor elektrische voertuigen. Voor de bezoekers geldt dat er een maximale parkeerbehoefte is van 81 plekken. Uit recent parkeeronderzoek op het Cambuurplein blijkt dat dit bezoekersparkeren op het Cambuurplein opgelost kan worden, ook als het de capaciteit van het plein in de toekomst wordt verminderd. Hierdoor kan de parkeergarage alleen voor bewoners worden gereserveerd. De resultaten van het parkeeronderzoek aan het Cambuurplein zijn opgenomen in Bijlage 2 van deze toelichting. 4.1.2.3 Overige voorzieningen Naast de woningen verandert er door sloop/nieuwbouw ook wat in het overige programma rondom het huidige stadion. De wijzigingen in de commerciële en maatschappelijke functies is weergegeven in paragraaf 2.3. Qua commerciële functies is er sprake van een toename van 80 m². De maatschappelijke functies nemen per saldo toe met 80 m².

De veranderingen in deze functies zijn per saldo minimaal en kunnen op het Cambuurplein worden opgevangen. 4.1.3

Verkeer

Om de verkeersgeneratie te bepalen wordt aangesloten bij de CROW-publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)'. Op basis van deze publicatie kan per functie de verkeersgeneratie als gevolg van een ruimtelijke ontwikkeling worden berekend. Bij iedere functie wordt in de CROW-publicatie een maximum en minimum genoemd. Dit is de bandbreedte. In voorliggend geval zal van het gemiddelde worden uitgegaan. Om de verkeersgeneratie te berekenen dienen ten eerste de stedelijkheidsgraad en de stedelijke zone te worden bepaald. De mate van stedelijkheid is gebaseerd op de omgevingadressendichtheid (oad) van het CBS. De oad wordt uitgedrukt in het aantal adressen per vierkante kilometer. Op basis van de 'Demografische kerncijfers per gemeente 2015' wordt de gemeente Leeuwarden, met een oad van 2.181, getypeerd als 'sterk stedelijk gebied'. Het plangebied ligt op basis van de gebiedsindeling uit de Nota Parkeernormen 2014 binnen de stedelijke zone 'schil centrum'. In onderstaande tabel is de verkeersgeneratie opgenomen op basis van de door de gemeente Leeuwarden verstrekte gegevens. Voor de verkeersgeneratie is uitgegaan van de functies die logischerwijs tot extra verkeer leiden.