Beleidskader sport en bewegen

18 Richtlijnen toegankelijke sportaccommodaties

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

25

Inclusiviteit in de zwembaden De gemeente Leeuwarden zet zich in voor toegankelijke accommodaties, waaronder zwembaden. Zwemmen draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van verschillende doelgroepen, van kinderen tot ouderen en van recreatieve zwemmers tot mensen met speciale behoeften. De voorzieningen in de zwembaden moeten dan ook aansluiten bij de behoeften van de gebruikers, inclusief specifieke aanpassingen zoals tilliften en beweegbare bodems. Ook een geschikte locatie is van belang om zoveel mogelijk inwoners en doelgroepen in beweging te krijgen. We zien de huidige locaties als geschikte locaties om dit ook in de toekomst te kunnen faciliteren. Uitdagingen richting 2035 De drie zwembaden in de gemeente Leeuwarden voorzien veel inwoners in hun behoefte aan zwemlessen, recreatief zwemmen en zwemmen bij een vereniging. Met It Gryn hebben we een uniek (buiten) zwembad in de noordelijke dorpen en de Blauwe Golf met het golfslagbad en de glijbanen is een begrip onder de inwoners van onze gemeente en onze omgeving. Voor leszwemmen en pretzwemmen is nu en in de toekomst voldoende ruimte. Zwemverenigingen hebben te maken met een beperkte mogelijkheid om extra badwater te huren op piekuren. Echter, zien we dat het beheren, exploiteren en verduurzamen van de verouderde zwembaden uitdagingen met zich mee brengt.

De exploitatiekosten van de zwembaden zijn hoog, onder andere door het benodigde personeel. Zonder aanpassingen lopen de zwembaden het risico onbetaalbaar te worden. Niet voor niets zien we zowel landelijk als in de provincie diverse sluitingen van zwembaden. Door de sluiting van zwembaden in de omgeving krijgen de drie zwembaden in de gemeente Leeuwarden (nog) meer een centrumfunctie in het noordelijke deel van de provincie. Kijkend naar deze ontwikkelingen zijn we voornemens de drie zwembaden op de huidige locatie te behouden.

26

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

4. Financiën en vervolgstappen Bovenstaande visie, met haar ambities en doelstellingen, wijst de weg naar een vitaler en sportievere gemeente Leeuwarden. Om de visie tot uitvoering te brengen komen we met een uitvoeringsplannen. Deze bevat maatregelen en acties die nodig zijn om de doelstellingen uit de visie te bereiken. We zijn ons ervan bewust dat dit, afhankelijk van de ambitie en de actie, extra financiële middelen kan vragen. Ze zullen daarom worden opgebouwd uit verschillende scenario’s gekoppeld aan drie ambitieniveaus; Brons, Zilver en Goud. Deze scenario’s kunnen gezien worden als een soort keuzemenu en bieden de mogelijkheid om acties en plannen van verschillende scenario’s te combineren, waardoor de impact en resultaten kunnen worden vergroot. In dit hoofdstuk geven we inzicht in de huidige financiële middelen en wat we daarvoor kunnen doen. Daarnaast laten we een eerste weergave zien van wat u in de uitvoeringsplannen kunt verwachten.

4.1.

Huidige financiële middelen

Om uitvoering te geven aan het sportbeleid, zijn structurele en incidentele middelen beschikbaar. Echter, de financiële middelen, voor sport die op dit moment (2024) beschikbaar zijn, blijken onvoldoende om de basis op orde te brengen. In paragraaf 4.2.1 wordt een overzicht gegeven van wat hiervoor benodigd wordt geacht. 4.1.1.

Structurele financiële middelen

De structurele financiële middelen die beschikbaar zijn voor de uitvoering van het sportbeleid, zijn volledig voor de dienstverleningsovereenkomst met bv SPORT, opgesplitst in de volgende onderdelen: • Beheer en exploitatie van sportaccommodaties; Dit omvat zowel de binnen- als buitensportvoorzieningen, zoals sporthallen, zwembaden en sportvelden. Het doel is om te zorgen dat de sportaccommodaties voldoen aan de kwaliteitseisen en, tegen een passend tarief, veilig geëxploiteerd kunnen worden ten behoeve van het onderwijs en sport(verenigingen). • Sportstimulering; dit omvat thans o.a. de inzet van de buurtsportcoaches in de gemeente Leeuwarden. Het budgetkomt gedeeltelijk uit de Brede Regeling Combinatiefuncties, onderdeel van de SPUK Gezond & Actief Leven Akkoord. • Meerjarige Onderhoudsplanning (MJOP);Vergoeding voor de instandhouding van gymmaterialen 4.1.2.

Incidentele financiële middelen

De incidentele middelen komen grotendeels voort uit specifieke uitkeringen, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord. Onder dit akkoord vallen onder andere uitvoeringsbudgetten voor het Lokaal Sportakkoord en de Brede Regeling Combinatiefuncties. Daarnaast worden incidentele financiële middelen ingezet voor de ontwikkeling en uitvoering van het sportbeleid. Dit betekent echter dat er vanaf 2026 geen financiële middelen meer beschikbaar zijn voor bijvoorbeeld de doorontwikkeling van het sportbeleid, sportcafés en communicatie. Binnen de dienstverleningsovereenkomst met bv SPORT worden incidentele projecten opgenomen. Deze projecten dragen bij aan de uitvoering van het sportbeleid, maar zijn niet structureel van aard. Naast bovenstaande middelen zijn er vanuit diverse beleidsterreinen zoals Gezondheid en Onderwijs en vanuit het Programmabureau Leeuwarden-Oost nog een aantal incidentele aanvullende middelen om sport en bewegen in te zetten als middel. Deze projecten worden uitgevoerd volgens regels vanuit de Wet Markt en Overheid.

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

27

4.2.

Vervolgstappen

Onderstaand worden de drie ambitieniveaus verder toegelicht. Verderop in dit hoofdstuk staat een overzicht van de drie ambitieniveaus en de bijbehorende acties om dit niveau te verwezenlijken. Hierbij wordt een inschatting gemaakt van benodigde financiële middelen, per ambitieniveau opgesplitst. Het is belangrijk om aan te geven dat alle financiële indicaties voor uitvoeringsplannen, gebaseerd zijn op de kennis en ervaring van nu (2025). Mogelijk verandert dit in de toekomst, waardoor ook de kosten van bijvoorbeeld de aanleg van sportaccommodaties anders zijn dan nu ingeschat. Daarom is het belangrijk om met nadere uitwerkingsplannen te komen. Ook bij de uitvoeringsplannen is integraal werken van belang, gezamenlijk met de betrokken partijen in het sportbeleid, zowel intern bij de Gemeente Leeuwarden als extern, kijken we naar hoe we cofinanciering kunnen vinden voor de ambities die zich richten op het verkleinen van gezondheidsachterstanden. Om deze ambities te realiseren, is het nodig om (op projectbasis) extra ambtelijke capaciteit in te zetten. Deze uitvoeringsplannen zijn voor 2025/2026 en voor de nieuwe coalitieperiodes 2026-2030 en 2030-2034 en worden opgesteld op basis van de financiële mogelijkheden die er op dat moment zijn.

28

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

4.2.1.

Basis op orde brengen (Brons) Onderstaande maatregelen zijn onderdeel van ambitieniveau brons, deze maatregelen zijn noodzakelijk om het sport en beweeglandschap te brengen naar een basisniveau; een niveau wat noodzakelijk is om de inwoners voldoende te faciliteren op dit moment (2025).

Brons

De focus ligt hierbij op het creëren van ruimte voor de breedtesport en het bewegingsonderwijs. Investeringen

Financiën

In Nylân is te weinig ruimte om binnensport en onderwijs

€ 450.000

te faciliteren.

Structureel

Om de breedtesport te faciliteren en turnen ook

€ 100.000

voor jongens mogelijk te maken is er behoefte aan

Structureel

een zaaldeel voor turnen met een vaste opstelling. Dit zaaldeel kan worden toegevoegd aan een (in de toekomst te ontwikkelen) sporthal. In Middelsee wordt een nieuw sportpark met minimaal

€ 650.000

één sporthal, drie velden en kleedruimtes gerealiseerd.

Structureel

Zo komt er structureel meer ruimte voor de breedtesport. Er staat spanning tussen de dienstverleningsopdracht

Nog te bepalen

aan bv SPORT en de structurele middelen die hiervoor beschikbaar zijn. Pilot Sportparkmanagement 2025/2026

€ 100.000 Incidenteel

Dekking:

Totaal:

€0

€ 1.300.000 Structureel € 100.000 Incidenteel

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

29

4.2.2.

Klaar voor de toekomst (Zilver) Onderstaande maatregelen zijn onderdeel van ambitieniveau zilver, deze maatregelen zijn nodig om inwoners richting 2035 te faciliteren met voldoende ruimte, en de basis op orde te houden, uitgaande van groei van de gemeente. Daarnaast nemen we in dit niveau een aantal ambities mee die het sportklimaat versterken, en waar het positieve maatschappelijke effect aantoonbaar van is. Investeringen

Financiën

Structurele middelen vrijmaken voor de aanstelling van

€ 400.000 Structureel

Beweegcoaches (5FTE) die sportaanbod creëren in de wijken en diverse doelgroepen in beweging brengen. Structurele middelen vrijmaken voor

€ 100.000 Structureel per FTE.

Sportparkmanagement en Clubkadercoach om de verenigingen te ondersteunen en verstevigen.

Zilver

Zwembaden aanpassen aan de nieuwste

Wordt nader uitgewerkt

standaarden en ontwikkelingen, aan de hand van de duurzaamheidsambities. Kosten worden nader uitgewerkt in de verduurzamingsagenda. Extra ruimte voor de sport. • In Leeuwarden-Oost is te weinig ruimte om de

€ 400.000 Structureel

binnensport te kunnen laten groeien. • Aan de zuidkant van de stad is te weinig ruimte om de

€ 400.000 Structureel

binnensport te kunnen laten groeien. • In aan de noordkant van de stad is te weinig ruimte

€ 400.000 Structureel

om de binnenstad in de toekomst te kunnen laten groeien. Inzetten op topsport en talentontwikkeling • Sportfonds voor talentontwikkeling en topsport.

Nog te bepalen

• Basisopdracht voor Topsport Noord, inzet op

€ 50.000 Structureel

samenwerking en verbinding. • Inzetten op de maatschappelijke waarde van topsport.

€ 50.000 Structureel

• Ondersteunen van evenementen waar topsport en

€ 50.000 Structureel

breedtesport samen komen.

30

Dekking:

Totaal:

€0

Minimaal € 1.850.000 Structureel

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

4.2.3.

We gaan voor Goud Onderstaande maatregelen zijn onderdeel van ambitieniveau goud en zijn gericht op een hoog niveau van sport- en beweegparticipatie en daarbij een hoog niveau van professionaliteit en inzet op alle vlakken van het sport- en beweeglandschap. Hierbij worden ook de ambities rondom accommodaties voor talentontwikkeling en topsport* meegenomen. Investeringen

Financiën

Creëren van een Topsportaccommodatie in de

nader te bepalen

Gemeente Leeuwarden.

Goud

• Structurele lasten worden grotendeels gedekt uit de verhuuropbrengsten. Topsportverenigingen betalen een kostendekkende huur. Creëren van een extra zwembad aan de zuidkant van

nader te bepalen

de stad. Investeringskosten tussen de € 18 en €25 miljoen (afhankelijk van de faciliteiten voor verschillende doelgroepen en recreatie). • Structurele kosten moeten nog worden berekend. Aanleg van meerdere SkillsGardens op de (open)

nader te bepalen

sportparken in de gemeente. • Structurele kosten moeten nog worden berekend. Een groot (inter)nationaal sportevenement naar de stad

> € 500.000

halen.

Incidentele kosten

Dekking:

Totaal:

€0

nader te bepalen

* Uitgangspunt in accommodaties voor topsport is dat de topsportvereniging zelf verantwoordelijk zijn voor (een groot deel van) de financiering voor realisatie en exploitatie.

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

31

4.3.

Implementatie van het beleid

4.3.1.

Integraal werken voor maximale impact

Om onze inwoners in beweging te krijgen en sportaanbieders zo goed mogelijk te faciliteren, is een gezamenlijk gedragen aanpak belangrijk. Sport is sterk verbonden met andere domeinen zoals gezondheid, sociale basis, spelen & bewegen, onderwijs, onderwijshuisvesting, armoede en vastgoed. Door deze sectoren met elkaar te verbinden, creëren we synergiën die het sportbeleid versterken. Deze integrale samenwerking zorgt ervoor dat sport niet op zichzelf staat, maar een kerncomponent is van een brede benadering van gezondheid in de gemeente Leeuwarden. In dit kader is het van belang om de ambtelijke capaciteit op sport, welke de laatste jaren is vergroot, op peil te houden. Dit is nodig om de opdracht richting onze uitvoeringsorganisatie bv SPORT goed vorm te kunnen geven en hierop te kunnen sturen. Daarnaast speelt het beheer van ons eigen areaal aan sportaccommodaties een belangrijk onderdeel in de implementatie van het sportbeleid, hierin is nauwe samenwerking met de afdelingen vastgoedbeheer, onderwijshuisvesting en bv SPORT (voor dagelijks onderhoud en beheer) van belang om de kwaliteit en van de accommodaties te waarborgen. 4.3.2.

Extern netwerk en samenwerking

Een sterk extern netwerk is van groot belang om sport en bewegen in te kunnen zetten als middel en om gezamenlijk het sportklimaat te versterken. Samenwerkingen met regionale partners zoals Sport Fryslân, Topsport Noord, en de Adviseur Lokale Sport (opdracht vanuit NOC*NSF), evenals sportbonden, zorgen voor een gedeelde visie en aanpak, ook op regionaal niveau. Deze partners helpen ons niet alleen bij het realiseren van onze lokale doelen en ambities, maar versterken ook onze positie binnen het bredere sportlandschap in Friesland. 4.3.3.

De rol van bv SPORT als uitvoeringsorganisatie

De uitvoering van ons sportbeleid ligt grotendeels in handen van de gemeente uitvoeringsorganisatie bv SPORT. Daarnaast is BV Sport verantwoordelijk voor het beheer, klein onderhoud en exploitatie van onze gymzalen, sporthallen, buitensportaccommodaties en zwembaden. De afspraken die we hier met elkaar over hebben, worden vastgelegd in een jaarlijks vast te stellen dienstverleningsovereenkomst. 4.3.4.

Betrokkenheid van verenigingen

Een belangrijk onderdeel van de implementatie is de betrokkenheid van sportverenigingen. Deze verenigingen vormen het hart van de sportgemeenschap in de gemeente Leeuwarden en spelen een grote rol in het in beweging krijgen van inwoners. Diverse ambities en doelstellingen zijn gericht op het versterken van het sportklimaat, waaronder de verenigingen ook vallen. Door hen actief te betrekken in het beleidsproces, zorgen we ervoor dat het sportbeleid breed gedragen wordt en aansluit bij de behoeften van de gemeenschap. Om contact met elkaar te houden, zowel informatief als informeel, willen we twee keer per jaar een sportcafé organiseren.

32

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

4.4.

Monitoring en evaluatie

Bv SPORT is de uitvoeringsorganisatie van (het grootste deel van) het sportbeleid in de gemeente Leeuwarden. Naast hun rol is er ook een samenwerking met andere beleidsterreinen (intern) en organisaties (extern) om uitvoering te geven aan de doelstellingen die in dit beleidskader Sport en Bewegen zijn opgenomen. Om een goed beeld te krijgen van de effecten van dit beleid en om (op tijd) bij te kunnen sturen hebben we de monitoring en evaluatie onderverdeeld in twee hoofddelen: 1. Monitoring van de Dienstverleningsovereenkomst met bv SPORT 2. Monitoring van beweegdeelname en gezondheid 4.4.1.

Dienstverleningsovereenkomst met bv SPORT

De afspraken voor de uitvoering van het beleid door bv SPORT zijn vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst. Om te beoordelen of de activiteiten bijdragen aan de ambities en doelstellingen van het beleidskader, is het belangrijk om duidelijke prestatieafspraken te maken en deze systematisch te monitoren en evalueren. Dit proces stelt ons in staat om de doelen te realiseren en, indien nodig, tijdig bij te sturen. Aan de hand van de dienstverleningsovereenkomst, het jaarplan van bv SPORT en het jaarplan Sportontwikkeling (buurtsportcoaches) evalueren we periodiek, tijdens de Bestuurlijke Overleggen met bv SPORT, hoe de uitvoering gaat. Elke twee jaar laten we bv SPORT een klanttevredenheidsonderzoek uitvoeren, welke we vervolgens bespreken, om het dienstverleningsniveau en de behoeftes van de gebruikers in kaart te brengen. 4.4.2.

Beweegdeelname en gezondheid

Om de voortgang en effectiviteit van het sportbeleid in bredere zin te monitoren, voeren we in 2028 een tussentijdse evaluatie uit. Tijdens deze evaluatie kijken we hoe ver we zijn met de realisatie van de doelstellingen. Op basis van de bevindingen uit deze evaluatie kunnen we de doelen en ambities aanpassen waar nodig. In 2035 zal een eindevaluatie plaatsvinden, die als basis dient voor een herijking van het beleidskader. Het monitoren van onze ambitie welke is opgenomen in onze missie, doen we door gebruik te maken van de sport- en gezondheidsdata vanuit de GGD-Monitor (wordt elke vier jaar afgenomen) en de inwonersenquête (wordt jaarlijks afgenomen). Daarnaast laten we de MQScan uitvoeren op zo veel mogelijk basisscholen, om de motorische vaardigheden van de basisschoolleerlingen te monitoren. Samenwerking met Gezondheid en Onderwijs is hierbij van belang Naast de samenwerking met bv SPORT blijven we intensief in gesprek met andere stakeholders, zoals tijdens de sportcafés met sportverenigingen en maatschappelijke organisaties. Deze gesprekken leveren veel informatie op over hoe het in het ‘veld’ gaat. Met deze integrale aanpak beogen we dat het sportbeleid van de gemeente Leeuwarden niet alleen aansluit bij de huidige behoeften van de inwoners, maar ook toekomstbestendig is.

In samenwerking met bv SPORT en andere partners (zowel intern en extern) creëren we een sportieve, gezonde en inclusieve leefomgeving voor alle inwoners van de gemeente Leeuwarden.

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

33

Bijlage 1 Onderliggende documenten Dit Beleidskader Sport en Bewegen bouwt voort op verschillende akkoorden, beleidsstukken en visiestukken die hieronder worden toegelicht.

Coalitieakkoord ‘Nu investeren in de toekomst’ Het coalitieakkoord van de Gemeente Leeuwarden (2022-2026) legt de nadruk op het verbeteren van de brede welvaart, waarbij gezondheid, inclusie en duurzaamheid centraal staan. Een belangrijke ambitie in het coalitieakkoord is het verkleinen van gezondheidsverschillen, waarbij sport en bewegen als cruciale middelen worden ingezet. Daarnaast wordt in het coalitieakkoord genoemd dat de basisinfrastructuur op orde moet worden gebracht. Ook wordt er structureel meer geld vrijgemaakt voor de opdracht aan bv SPORT. Vanuit de ambitie om alle inwoners mee te kunnen laten doen in de samenleving, is de Gemeente Leeuwarden in juli aangesloten bij het Volwassenfonds Sport & Cultuur. Jongeren en volwassenen kunnen vanuit dit fonds een financiële bijdrage krijgen om aan te kunnen sluiten bij een sport- of cultuurvereniging. Daarnaast besteedt het coalitieakkoord aandacht aan bewegen in de openbare ruimte, waarbij het Athletic Skills Model19 wordt ingezet om de leefomgeving zo in te richten dat sport en beweging voor iedereen toegankelijk en aantrekkelijk worden.

Accommodatiebeleid In de Sportaccommodatienota20 uit 2016 wordt uiteengezet hoe de gemeente Leeuwarden omgaat met sportaccommodaties. Hoewel het beleidskader verouderd is, vormt deze nog steeds de basis voor de huidige samenwerking met bv SPORT en de overeenkomsten met de sportverenigingen. Daarnaast bevat de nota een voorzieningenplanning tot 2021, gebaseerd op prognoses van het Mulier Instituut21. De prognoses van het Mulier Instituut hebben we voor dit nieuwe beleidskader laten actualiseren en gebruiken we als basis voor het beleid, de behoeftebepaling voor nu- en de toekomst en de uitvoeringsplannen. Naast de Sportaccommodatienota zijn er nog een Visie op Sportvoorzieningen en het programma Volhoudbaar, die grote relatie hebben met het sportaccommodatiebeleid. Visie op Sportvoorzieningen Het document “Visie op Sportvoorzieningen van de gemeente Leeuwarden” uit 2022 is gebaseerd op de rapportage van het Mulier Instituut uit 2020 en richt zich op de toekomst van sportaccommodaties in de gemeente Leeuwarden. Het eerste deel bespreekt landelijke trends en ontwikkelingen in gezondheid en sport, gevolgd door een analyse van de situatie in gemeente Leeuwarden, inclusief demografische trends, lokaal beleid, het sportakkoord en sportinitiatieven.

Het tweede deel behandelt de sportaccommodaties in de gemeente, met aandacht voor zowel binnen- als buitensportfaciliteiten, huidig gebruik, behoeften en toekomstige ontwikkelingen, en mogelijke aanpassingen in de openbare ruimte om sporten en bewegen te bevorderen.

19 Home - Athletic Skills Model - Athletic Skills Model (ASM) 20 Sportaccommodatienota Gemeente Leeuwarden 2016 21 Home | Mulier Instituut

34

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

Duurzaamheid De verduurzamingsopgave is in het programma Volhoudbaar 2.0 (2023)22 vastgelegd. Onderdeel van dit programma is het verduurzamen van de eigen organisatie en het eigen vastgoed. De ambities die in dit document worden genoemd hebben een grote invloed op de sportaccommodaties in de vastgoedportefeuille van de Gemeente Leeuwarden. Veel van de accommodaties zijn verouderd, en brengen een grote verduurzamingsopgave met zich mee. Zo staan de drie Leeuwarder zwembaden bovenaan de lijst van vastgoed die veel CO2 uitstoten, ook zijn een groot deel van de gymzalen verouderd. De ambitie rondom het verduurzamen van sportaccommodaties komt terug in deel 2 van dit kader.

Herijking ‘Ruimte voor de sport in Leeuwarden’ Binnensport Het Mulier Instituut heeft in 2020 en in 2024 de behoefte voor zowel binnen- als buitensport in kaart gebracht. Deze rapportage is toegevoegd aan de bijlage van dit beleidskader. Uit de analyse blijkt dat het huidige aanbod van binnensportaccommodaties, zowel voor het onderwijs als voor de breedtesport, zich aan de onderkant van de behoefte bevindt in vergelijking met referentiegemeenten. Om sportverenigingen voldoende ruimte te bieden voor groei, is het raadzaam om het aantal sporthallen naar het midden van de vastgestelde bandbreedte te brengen. Voor 2030 betekent dit een behoefte aan 13 sporthallen in de gemeente. Voor de dorpen is het aanbod van binnensportaccommodaties nu en in de toekomst voldoende. Buitensport Ook voor de buitensport is er een behoefteanalyse uitgevoerd. Wat hierbij opvalt, is dat er vooral binnen het voetbal een aanzienlijk tekort aan velden is in de gebieden Nijlân en Leeuwarden-Zuid. De verwachting is dat deze behoefte in de toekomst alleen maar hoger wordt. In vergelijking met de behoeftebepaling van het Mulier Instituut uit het rapport van 2020, is de huidige behoefte hoger dan verwacht.

Dit is deels te verklaren door de woningbouw en de daaruit voortvloeiende sterke bevolkingsgroei aan de zuidkant van de stad, de overgang van zondag teams naar zaterdag en de verbreding van het aanbod voor diverse doelgroepen. Voor de dorpen is het aanbod van buitensportaccommodaties nu en in de toekomst voldoende. Met de komst van Sportpark Middelsee én de aanpassingen die in 2025 worden gedaan op het Sportpark Nijlân, is dit knelpunt voor de korte termijn opgelost. De lange termijn wordt meegenomen in de uitvoeringsplannen.

Gezondheid Recentelijk zijn, naast het al bestaande Nationaal Preventieakkoord (NPA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) ondertekend door verschillende partijen, waaronder de Rijksoverheid, gemeenten, GGD’en en Zorgverzekeraars. Aan de hand van deze akkoorden wordt gezamenlijk gewerkt aan de verschuiving van zorg naar gezondheid. Stip aan de horizon is een ‘Gezonde Generatie in 2040’. Hiermee wordt ingezet op preventie, om de (stijgende) druk op de zorg te verlagen. Daarnaast nemen we het beleidsdocument ‘Samen bewegen naar een gezonde gemeente’ uit 2018 mee om op voort te bouwen. ‘Samen bewegen naar een gezonde gemeente’ Het beleidskader ‘Samen bewegen naar een gezonde gemeente’ uit 2018 richt zich op het bevorderen van een gezonde leefstijl, sportstimulering, en het versterken van sportverenigingen. Het benadrukt het belang van beweging en sport voor

22 Volhoudbaar programma

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

35

(positieve) gezondheid, sociale participatie en gemeenschapsvitaliteit. Dit kader vormt tot en met 2024 de basis voor de inzet van buurtsportcoaches. Voortbouwend op dit beleidskader zoeken we de integratie met andere gemeentelijke beleidsnota’s, zoals Gezondheid en Sociale Basis. In dit nieuwe beleidskader ligt de focus op de kracht van sport en bewegen als middel en het groeiende maatschappelijke belang van sport en bewegen. Gezondheidsnota ‘Samen Gezond’ Naar aanleiding van nieuwe akkoorden op het gebied van gezondheid en de verplichting vanuit de Wet Publieke Gezondheid om eens in de vier jaar met nieuw gezondheidsbeleid te komen, is in 2024 de nota ‘Samen Gezond’23 door de gemeenteraad vastgesteld. Sport en bewegen komt hierin terug als middel om de gezondheid van inwoners te bevorderen. De uitvoeringsplannen van de nota zijn integraal opgesteld. Hier is een aantal aanvullende opdrachten voor bv SPORT in meegenomen. Zo wordt gevraagd om specifiek voor ouderen het programma ‘Sociaal Vitaal’ uit te breidden en opvolging van dit programma naar structureel sportaanbod voor ouderen te versterken. Sportakkoord I & II Het eerste Sportakkoord, ondertekend in 2018, was een initiatief van de Nederlandse overheid in samenwerking met lokale sportorganisaties, gemeenten, bedrijven, en maatschappelijke organisaties.

Het doel van het Sportakkoord is om sport en bewegen voor iedereen toegankelijker te maken en de kracht van sport beter te benutten in de maatschappij. In 2022 is, als onderdeel van het GALA, zowel het landelijke- als het lokale sportakkoord herijkt tot Sportakkoord II24. Binnen het Sportakkoord staan zes thema’s centraal. Deze thema’s komen (grotendeels) terug in de vijf hoofdthema’s van dit beleidskader. De thema’s van het Sportakkoord II zijn: • Inclusie en diversiteit • Sociaal veilige sport • Vitale sportaanbieders • Vaardig in bewegen • Ruimte voor sport en bewegen • Maatschappelijke waarde van topsport

Sportbeleid Provincie Fryslân De beleidsbrief “Fryslân in beweging: iedereen doet mee” (2025-2028)25 legt de nadruk op een vitaal en inclusief sportklimaat in Fryslân. De provincie ondersteunt Friese sporten zoals fierljeppen en kaatsen vanwege hun culturele waarde en biedt hiervoor financiële en organisatorische steun, dit is met name gericht op ondersteuning aan de bonden en kennismaking met de sport, in samenwerking met Sport Fryslân. Ook de Gemeente Leeuwarden onderkent het belang van de instandhouding van de Friese sporten. Op regionaal niveau werken we dan ook samen met Sport Fryslân

23 Gezondheidsnota Samen Gezond gemeente Leeuwarden 2024 - 2028 24 Landelijk Sportakkoord II 25 Beliedsbrief Sport 2021-2024 Altyd priis

36

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

en diverse sportbonden aan het versterken van het sportklimaat. Dit doen we gezamenlijk met bv SPORT, die de lokale uitvoering op zich neemt.

Omgevingsvisie Met doelstellingen en ambities die aan de hand van vijf centrale thema’s worden opgesteld, sluiten we zo veel als mogelijk aan op de speerpunten uit de omgevingsvisie26: Verbinden, Vergroenen en Verwaarden. Sport wordt ingezet om sociale cohesie te bevorderen en inclusiviteit te stimuleren in zowel de stad als de dorpen. Vergroenen wordt geïntegreerd in de vorm van het verduurzamen van sportfaciliteiten en aandacht voor de inrichting van (nieuwe) sportparken tot een prettige, gezonde en groene leefomgeving. Daarnaast draagt sport bij aan de brede welvaart, wat resulteert in een hogere levenskwaliteit voor alle inwoners. Hiermee sluit het Beleidskader Sport en Bewegen aan bij de bredere doelstellingen van de gemeente Leeuwarden.

26 Omgevingsvisie Leeuwarden (2022)

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

37

38

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035

39

40

Gemeente Leeuwarden | Beleidskader Sport en Bewegen 2025-2035