Behandelvoorstel – Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed en toekomst zwembadwater (als separaat onderwerp te behandelen los van de Sportnota)

Behandelvoorstel – Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed en splitsen toekomst zwembadwater als separaat onderwerp te behandelen (lost van de Sportnota) Portefeuillehouder

Evert Stellingwerf, Gijs Jacobse

Raadsadviseur

Jellie Rijpma

Voorgesteld behandeltraject Het agenda-initiatief is tweeledig en vraagt om enerzijds meer informatie over de routekaart en de prioritering en financiering daarvan. Anderzijds willen de initiatiefnemers met elkaar in gesprek over de toekomst van het gemeentelijk zwembadwater. Dit onderwerp is onderdeel van de sportnota die later dit jaar verwacht wordt, maar houdt ook verband met het verduurzamingsvraagstuk. Initiatiefnemers vinden dit een dusdanig belangrijk punt van het sportbeleid, dat men dit onderwerp los wil trekken van de bespreking van de sportnota. Het agenda-initiatief is daarom gesplitst in twee informatieve bijeenkomsten waarbij in de eerste bijeenkomst de focus ligt op de routekaart en in de tweede informatieve bijeenkomst het onderwerp zich toespitst op de toekomst van het gemeentelijk zwembadwater. Beide bijeenkomsten beginnen met een korte ambtelijke presentatie/toelichting, waarna de raad verdiepende vragen kan stellen, aan de ambtelijk specialisten of aan de externe gasten dan wel insprekers. Routekaart Gasten: Ambtelijk specialisten: Laurens v.d. Brink & Ronald Houtsma Stadsschouwburg de Harmonie: Siart Smit (directie) B.v. Sport: Johan v.d. Kooi, Jan Belles Toekomst zwembadwater Gasten: Ambtelijk specialist: Jennifer Batteram & Laurens v.d. Brink Plaatselijk Belang Stiens B.v. Sport: Johan v.d. Kooi, Arnold van Oostrum

Samenvatting Eind oktober ontving de raad van het college de routekaart voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Er is een plan gemaakt om al het gemeentelijk vastgoed duurzamer te maken. Het doel is om de uitstoot van CO2 in 2030 met 60% te verminderen en in 2050 volledig CO2-vrij te zijn. Dit plan richt zich op energiebesparing, het gebruik van duurzame energie, circulariteit (hergebruik van materialen), klimaatadaptatie (zoals minder

Blad 2

wateroverlast), en het verbeteren van biodiversiteit (meer planten en dieren rond gebouwen). Belangrijke maatregelen zijn: • • • •

Gebouwen isoleren, gas vervangen door elektrisch verwarmen, en duurzame opwek van energie zoals zonnepanelen. Bij nieuwbouw en renovaties duurzame en herbruikbare materialen gebruiken. Aanpassingen doen om wateroverlast en hittestress tegen te gaan, zoals groen aanplanten. Investeren in laadpalen voor elektrische auto's bij grotere gebouwen.

Vooral energie-intensieve gebouwen, zoals bijvoorbeeld de zwembaden, worden eerst aangepakt. Tot 2050 is er voor de gehele portefeuille €45 miljoen nodig, waarvan bekostiging via subsidies, meerjarenonderhoudsplannen en energiebesparing terugverdiend kan worden. Grote energiegebruikers, zoals zwembaden (Blauwe Golf, Kalverdijkje en It Gryn) en culturele gebouwen (De Harmonie), krijgen speciale aandacht. Er zijn al concrete plannen voor verduurzaming. De verduurzamingsplannen voor de gemeentelijke zwembaden in Leeuwarden zijn een belangrijk onderdeel van de routekaart, omdat deze gebouwen de grootste energiegebruikers zijn. Zwembaden zoals De Blauwe Golf, It Gryn, en Kalverdijkje hebben het hoogste energieverbruik van alle gemeentelijke gebouwen. Circa 40% van de CO2reductie die nodig is om de doelstelling van 2030 te halen, kan worden gerealiseerd door de zwembaden te verduurzamen. Financiële aspecten • • •

Kosten: Voor De Blauwe Golf wordt €3,4 miljoen geraamd, voor It Gryn €4 miljoen, en voor Kalverdijkje €1,4 miljoen. Subsidies: Een deel van de investeringen kan worden gedekt door subsidies, zoals de DUMAVA-regeling. Terugverdientijd: Hoewel sommige maatregelen lang nodig hebben om zichzelf terug te verdienen, zijn ze cruciaal om duurzame verwarmingssystemen zoals warmtepompen te kunnen installeren. Het gaat dus altijd om een integraal pakket aan maatregelen om te verduurzamen.

Huidige status •

Onderzoek voor de zwembaden: In 2023 is een specifiek onderzoek gedaan naar de verduurzaming van zwembaden, zie bijlage 5 van de routekaart. Dit rapport, uitgevoerd door externe partijen, vormt de basis voor de plannen.

Blad 3

•

Uitvoering: Sommige verduurzamingsmaatregelen zijn al gestart, zoals kleinere isolatieprojecten, zonnepanelen of warmtepompen. Grote projecten zijn gepland voor de komende jaren, afhankelijk van de beschikbaarheid van financiering en capaciteit van het elektriciteitsnet.

Uitdagingen •

•

Elektriciteitsnet: De capaciteit van het elektriciteitsnet is momenteel beperkt. Dit kan de overgang naar elektrische systemen vertragen. Hier is oog voor en hierop wordt al geanticipeerd. De netverzwaring voor de zwembaden is bijvoorbeeld al aangevraagd bij Liander. Hoge kosten: Het verduurzamen van zwembaden is kostbaar en vereist forse investeringen, maar ze kunnen bekostigd worden vanuit rijkssubsidies, reguliere onderhoudsbudgetten, en verlaagde energiekosten.

Verder heeft het Mulierinstituut in 2020 een onderzoek uitgevoerd in opdracht van de gemeente Leeuwarden. Hierin is inzichtelijk gemaakt wat de verwachte toekomstige vraag is naar (openbaar) overdekt zwemwater (zie hoofdstuk 5 en bijlage 4 en 5). Stukken in iBabs 1.

Informerende brief & routekaart verduurzaming vastgoed & infographic

2. Mulieronderzoek uit 2020