Agendabundel

Dat moet duidelijk maken of we op de goede weg zitten of bij moeten sturen.

20

Hoe gaan we aan de slag? Wat we willen doen Bij participatie willen we doorgaan op de ingeslagen weg en de goede ervaringen die we hebben opgedaan in het meedenken, meepraten en meedoen beter en vaker gebruiken. Maar daarbij willen we binnen de gemeente wel een paar dingen verbeteren: • Bij elk plan, elke klus en elk beleidsstuk wordt vooraf goed nagedacht over participatie: gaan we aan de slag met participatie? En wat is dan belangrijk? Voor de ambtenaren die werken aan zo’n plan, klus of beleidsstuk is er al een participatieleidraad. Voor initiatiefnemers maken we er één. (Actie 1) • We zorgen ervoor dat bij plannen, klussen en beleidsstukken in het voorstel aan burgemeester en wethouders en aan de gemeenteraad aandacht gegeven wordt aan participatie 2(Actie 2): o Wat is er aan participatie gedaan? Als er aan participatie gedaan is: o Voor welke Leeuwarders in de wijken en dorpen was dat bedoeld? o Wat vonden deze Leeuwarders ervan? o Wat heeft de gemeente daarmee gedaan? o Hoe heeft de gemeente de mensen die meedachten, meepraatten en meededen verteld wat we met hun opmerkingen gedaan hebben? Samen met de Leeuwarders willen we ook een aantal dingen verbeteren.

De volgende dingen willen we samen met de Leeuwarders verder uitwerken: • We organiseren – bij voorkeur samen met de gemeenteraad - een jaarlijkse Leeuwarden-praat-mee-dag waar participatie en democratie centraal staan. Bewoners, ondernemers en organisaties worden uitgenodigd, college, raad en ambtelijke organisatie spelen een belangrijke rol in het gezamenlijke gesprek. De dag biedt inspiratie, maakt pijnpunten in participatie en democratie bespreekbaar en probeert oplossingen te geven voor taaie participatie-vraagstukken uit de Leeuwarder praktijk. (Actie 3) • Zorgen dat we zo werken dat Leeuwarders in de stad en de dorpen mee kunnen praten over de onderwerpen die voor hen belangrijk zijn: meedenken, meepraten en meedoen vinden we voor iedereen belangrijk. Dat is ook onderdeel van onze Inclusie-agenda. We zetten op weg naar European Youth Capital 2028 nu eerst in op jongeren. o Allereerst willen we de al langer lopende vraag over de financiering van de reguliere Tienskip-projectdagen vanuit de gemeente beantwoorden. Die activiteiten bereiken zo’n 2.000 Leeuwarder jongeren per jaar, waarbij Tienskip uitgaat van een gemeentelijke bijdrage van ongeveer 10 euro per jongere. Tienskip wil zich inzetten om de ambtelijke organisatie handvaten aan te reiken hoe het beste aan jongerenparticipatie gedaan kan worden.

We willen de bestaande bijdrage die Tienskip via de Leeuwarder gemeenteraad ontvangt aanvullen met maximaal 10.000 euro jaarlijks. o Verder willen we meer werk maken van jongerenparticipatie over thema’s die hen aangaan. Jongeren kunnen daarvoor zelf onderwerpen aandragen en de gemeente kan jongeren ook vragen om over beleid of plannen mee te denken die de gemeente heeft: dat is voor ons even belangrijk. Daarbij vinden we het belangrijk dat jongeren aan tafel zitten die te maken hebben met het betreffende onderwerp, beleid of plan. We zijn dus niet op zoek naar één vaste groep jongeren, maar naar wisselende groepen afhankelijk van de onderwerpen. 2 In sommige gevallen legt het college van burgemeester en wethouders aan het begin van een traject een startnotitie voor

aan de gemeenteraad. Daarin wordt ook aandacht gegeven aan participatie.

21

•

Dat komt het beste tot zijn recht als dat georganiseerd wordt vanuit een organisatie die dicht bij de jongeren staat en weet wat er bij hen speelt, samen met andere organisaties van en voor jongeren, en de gemeente Leeuwarden. Daarbij spelen in ieder geval de organisaties uit de raadsmotie over jongerenparticipatie (Tienskip, Claim your Future, IBOS en Jimmy’s/ jongerenwerk) en het nieuwe jongerennetwerk LWD Next een rol (Actie 4). De manier waarop bewoners in de wijken en dorpen mee kunnen praten, denken en werken aan beleid en plannen van de gemeente. Dat begint met een onderzoek naar wat de Leeuwarders in de wijken en dorpen zelf willen (Actie 5). Want we vinden het belangrijk dat bewoners zelf bepalen hoe hun mening doorklinkt bij de gemeente. Het onderzoek willen we laten uitvoeren door een onafhankelijke organisatie en willen we laten begeleiden door een groep Leeuwarders, deels vanuit de wijkpanels en dorpsbelangen, deels vanuit Leeuwarders buiten die organisaties. In een aantal wijken en dorpen zien we nieuwe manieren waarop bewoners zich organiseren. We vinden dat een goede ontwikkeling en moedigen dat aan. Als we door het onderzoek weten hoe Leeuwarders willen meepraten, meedenken en meedoen in hun wijk of dorp gaan we in gesprek met de organisaties van bewoners in de Leeuwarder wijken en dorpen.

Samen met hen bekijken we hoe we nieuwe manieren van organiseren kunnen stimuleren. We schrijven dat niet voor: we vinden dat bewoners zelf bepalen hoe ze zich organiseren.

Bij (nieuwe) democratie gaan we een aantal dingen doen die goed passen bij onze manier van werken: • Bij bouwplannen in de wijken en dorpen nemen we vaker een voorbeeld aan hoe het ging zoals bij Steenslân in Stiens. Daar werd het dorp en de toekomstige bewoners betrokken bij de plannen. Het uiteindelijke voorstel hield goed rekening met de wensen en opmerkingen van alle betrokkenen. Daarom besloot de gemeenteraad het plan als hamerstuk aan te nemen. Ook in andere plannen konden mensen meepraten en actief meedoen aan het maken van plannen, bijvoorbeeld bij Nieuw Oud Oost, Stationsgebied, Ruimte voor Romte en de Prinsentuin. Zo willen we vaker bouwplannen voorbereiden. (Actie 6). • In Leeuwarden Oost werken we als gemeente samen met veel partners aan een nieuwe toekomst van de wijken. Daarbij is er veel aandacht voor het meedenken, meepraten en meedoen van de Leeuwarders die in die wijken wonen. In Leeuwarden Oost gaan we op zoek hoe we deze Leeuwarders een duidelijke stem kunnen geven in wat er in hun wijken concreet gebeurt: we willen daar graag nieuwe dingen uitproberen (Actie 7). We hopen dat dat mooie resultaten oplevert, maar we accepteren ook dat experimenteren betekent dat er ook dingen niét lukken. We zijn ook al begonnen: door bijvoorbeeld De Nieuwe Routeaanpak van Anke Siegers in te zetten bij rondom het MFC in de Vrijheidswijk.

• We zouden ook graag in een gebied buiten de stad eenzelfde traject aan willen gaan. We zoeken daarvoor in 2025 een gebied met een aantal dorpen/dorpsbelangen die dit gezamenlijk willen verkennen en op willen pakken. (Actie 8) De belangrijkste dingen die we willen bereiken staan hierboven: daar gaat het om hoe we als gemeente onze eigen manier van werken willen aanpassen. Maar we willen ook een aantal kleinere dingen vaker doen of uitproberen. Hier gaan we de komende tijd mee aan de slag: •

Iets dat moet: er is al een verordening participatie voor de Omgevingswet. Die verordening gaan we aanpassen voor alle vormen van participatie (dus ook buiten de Omgevingswet) waar we als gemeente bij betrokken zijn. Die aanpassing vindt zijn basis in de wet Versterking Participatie op decentraal niveau. Die wordt per 1 januari 2025 van kracht. In de aangepaste verordening nemen we de uitgangspunten en de aanpak van deze notitie Overheid en samenleving mee (Actie 9). Parallel aan de verordening gaan we de bestaande

22

•

•

•

participatieleidraad voor collega’s consequenter inzetten in de organisatie en trainingen aanbieden (Actie 10). Iets digitaals: op internet willen we vaker Leeuwarders mee laten denken over onderwerpen, via De Stem van Leeuwarden (Actie 11). We weten dat online participatie beter werkt en een grotere respons heeft als de online-omgeving gecombineerd wordt met “live”-participatie-activiteiten. Van die combinatie van online- en live-participatie maken we werk. Verder werkt Leeuwarden aan een digitale “kopie” van de gemeente: een digital twin. Een digital twin is een virtuele kopie van Leeuwarden, die we op termijn ook in willen zetten bij participatie-trajecten. Iets dat aan de basis staat van meedenken en meepraten: begrijpelijk schrijven en uitleggen en ervoor zorgen dat mensen op meerdere manieren contact kunnen hebben met de gemeente (en dus: rekening houden met de verschillen tussen Leeuwarders). Dit is geen nieuwe actie: er wordt in de organisatie al veel aandacht aan besteed. Iets dat handig is, namelijk weten wat werkt: de gemeente doet al veel aan participatie. Maar wat werkt goed in welke situatie? Dat willen we uitzoeken bij projecten en klussen die we doen. Wat ging goed? Wat is mislukt? En waarom? De lessen die we daarbij leren én de mooie voorbeelden die we hebben, delen we met zoveel mogelijk mensen.

Die kunnen dat gebruiken bij het opzetten van nieuwe klussen, nieuwe projecten en nieuw beleid. Daarom willen we aan het eind van een participatietraject terugkijken op dat traject. Daarvoor vragen we enkele betrokkenen naar hun ervaringen op basis van een vragenlijst. (Actie 12)

Hoe we de beschikbare middelen willen inzetten In het coalitie-akkoord “Nu investeren in de toekomst” is structureel € 50.000 beschikbaar voor Weerbare participatie-democratie. Veel van de bovenstaande acties worden opgepakt binnen de bestaande inzet van personeel en middelen. Voor de acties 3, 4 en 5 geldt dat niet. De beschikbare middelen willen we dan ook als volgt inzetten: Jaar 2025

2026 e.v.

Overheid en samenleving - algemeen € 20.000 Onderzoek naar manier waarop Leeuwarders in de wijken en dorpen betrokken willen worden bij gemeentelijk beleid en uitvoering. € 10.000 Een jaarlijkse Leeuwarden-praat-meedag, waar concrete vragen en uitdagingen op het terrein van dienstverlening, participatie en (nieuwe) democratie op de agenda gezet worden. € 20.000/jaar Voor het opzetten en uitvoeren van activiteiten van onderop in Leeuwarden Oost en een nader te selecteren dorpencluster op het terrein van participatie en nieuwe democratie. € 10.000/jaar Een jaarlijkse Leeuwarden-praat-meedag, waar concrete vragen en uitdagingen op het terrein van dienstverlening, participatie en (nieuwe) democratie op de agenda gezet worden.

Overheid en samenleving – jongeren € 10.000 Aanvullende bijdrage gemeente Leeuwarden voor Tienskip-projectdagen € 10.000 Opzetten werkwijze om jongeren mee te laten praten, door jongeren-organisaties en voortbouwend op de bestaande inzet van die organisaties.

€ 10.000/jaar Aanvullende bijdrage gemeente Leeuwarden voor Tienskip-projectdagen € 10.000/jaar Uitvoeren van de nieuwe werkwijze voor jongerenparticipatie, die in 2025 door jongerenorganisaties ontwikkeld wordt.

23

24

Bijlagen Bijlage 1: teksten coalitie-akkoord 2022-2026

25

Bijlage 2: Participatieleidraad voor ambtenaren

26

Bijlage 3: Overzicht van actuele voorbeelden van de Leeuwarder inzet op Overheid en Samenleving Overheid & samenleving Wat? De basis: een goede dienstverlening

De ander betrekken: participatie (overheid betrekt samenleving; en samenleving betrekt overheid)

Hoe?

Verbetering bestaande & ontwikkeling nieuwe werkwijzen

De menselijke maat

Uitgangspunt dienstverlening: bij het antwoord “nee” -> bellen Vrije keuze kanaal – visie dienstverlening Regie op alle klantcontacten bij Publieke Dienstverlening (bijvoorbeeld terugbelbelofte) Vorm van persoonlijk contact altijd mogelijk Het antwoord past bij de vraag (en niet alleen bij de regels)

Werken vanuit vertrouwen – uitgangspunt visie dienstverlening. Inzet op begrijpelijk schrijven. Inzet ‘ervaringsdeskundigen’ bij ontwerp (nieuwe website, processen). Inzet focusgroepen. Op Maat-casusgroep. Ontwikkeling Persoonlijk digitaal platform. (MijnLeeuwarden, digitaal wordt persoonlijk) Inloopdagen werkcafe (bijvoorbeeld energietoeslag, belastingvragen)

De participatie-leidraad. De verordening participatie. Initiatieventafel. Platform voor bewonersinitiatieven. Dialoog circulair/water/leefbaarheid in De Uitkijkers Meedoen op projectdagen Tienskip – plannen van jongeren centraal. Ambitie kinder- en jongerenparticipatie. Outreachend werken. Kandidatuur European Youth Capital. Experiment tekst – en sentiments-analyse LDA De wijkplannen voor Leeuwarden-Oost die door de bewoners zijn opgesteld Netwerk positieve gezondheid (dialoogsessies gezondheidsbeleid) Sociale basis en SB-instituut. Meedenkpunt met ervaringswerkers. Hulp voor ontwikkelaars bij participatie. De Stem van Leeuwarden/digitale platformen (CA). Adviesraad Sociaal Domein. Werkgroep Inclusie. Mienskipsfonds. Doorontwikkeling gebiedsgericht werken en team gebiedswerkers. “Van buiten naar binnen” in leiderschapstraject gemeentelijke organisatie. Onboarding: “hoe werkt de gemeente?” Raad op locatie Boodschap aan de raad Jongeren betrekken in het kader van burgerschapsonderwijs.

Casusteam Uitvoering Sociaal Domein. Op Maat-aanpak. Er op af USD. Hacklab – de “alternatieve leercurve”. “Bank & koffie”/bierpong. Begrijpelijk schrijven en praten. Inzet ervaringsdeskundigen. Inzicht krijgen in de ander (stressjam) De sociale basis-houding. Kinderburgemeester

27

Samenwerkingen met studenten Programma voor nieuwe Nederlanders i.s.m. Tumba (in het kader van traject participatieverklaring) Samen besluiten over grote thema’s: democratie van deze tijd

PWE (in verkennende fase n.a.v programma Raad & Inwoners) Inzet De Nieuwe Route in de Vrijheidswijk De LDA bereidt zich voor op het mee laten stemmen van bewoners bij de keuze van een nieuwe ronde experimenten

28

Praat met de Leeuwarder gemeenteraad en het college mee! Hoe moeten de gemeente en de inwoners met elkaar samenwerken? Wij nodigen u uit voor twee avonden over de samenwerking tussen de gemeente Leeuwarden en inwoners. Samen willen we onze stad, dorpen en het buitengebied verbeteren. Wanneer: Woensdag 4 juni 2025, 19:45 – 21:45 uur (inloop vanaf 19:00 uur) Woensdag 11 juni 2025, 18:00 – 21:00 uur (inclusief eten) Locatie: Grote Kerk (Jacobijnerkerkhof 95, 8911 EN Leeuwarden) Tijdens deze avonden wordt besproken hoe de gemeente, bewoners en ondernemers kunnen samenwerken. Uw mening is belangrijk! Op 4 juni deelt een aantal landelijke en Friese deskundigen hun kennis en ervaring over de samenwerking tussen overheid en inwoners. Op 11 juni gaan we met deze informatie in gesprek met raadsleden, wethouders, bewonersorganisaties en anderen. Gespreksleider Jeroen Stek leidt beide avonden. Dit is uw kans om geïnformeerd te worden, mee te denken en uw stem te laten horen. Meld u aan via www.leeuwarden.nl/ontmoeting

Samenvatting Het stuk over overheid en samenleving is best lang. De gemeente Leeuwarden wil in de samenwerking met de Leeuwarder samenleving zo duidelijk mogelijk zijn. Daarom is het hele verhaal hieronder kort en bondig opgeschreven: •

•

•

•

•

•

Wij willen de gemeente Leeuwarden mooier en beter maken voor iedereen. Dat doen we graag samen met iedereen in de stad, in de dorpen en in het buitengebied: bewoners, ondernemers en organisaties. We hopen dat we daarmee ook werken aan andere belangrijke dingen: aan het gevoel van Leeuwarders dat ze grip hebben op hun eigen leven en aan het vertrouwen tussen de gemeente Leeuwarden en de Leeuwarders. Ook als we verderop in deze tekst “Leeuwarders” gebruiken, dan bedoelen we daarmee steeds alle inwoners van de gemeente Leeuwarden: in de stad/wijken, in de dorpen en in het buitengebied. De gemeente Leeuwarden en de Leeuwarders hebben op veel verschillende manieren met elkaar te maken. In dit stuk gaat het over drie van die manieren: o De dienstverlening van de gemeente: als je als Leeuwarder iets wilt weten of nodig hebt. o Bij participatie: daarmee bedoelen we meedenken, meepraten en meedoen van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daar maken we werk van als de gemeente een plan heeft waar Leeuwarders bij betrokken worden. Maar het geldt ook als Leeuwarders een plan hebben, waar ze de gemeente bij nodig hebben. o Bij (nieuwe) democratie: als de gemeente Leeuwarders betrekt bij het nemen van besluiten. Hoe we de dienstverlening, participatie en nieuwe democratie het beste kunnen aanpakken is in iedere situatie verschillend.

Het moet passen bij de Leeuwarders waar het voor bedoeld is. Dat maakt het ook best ingewikkeld om het goed te doen: elke situatie is anders en vraagt een eigen oplossing. Gelukkig heeft de gemeente de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met dienstverlening en participatie. Daarvan hebben we geleerd en er gebeuren veel goede dingen. Maar we vinden dat het beter kan en beter moet. Voor dienstverlening is de bestaande dienstverleningsvisie opnieuw tegen het licht gehouden en vernieuwd. De menselijke maat staat voorop. We vermijden zware procedures zoveel mogelijk: als we het snel, praktisch en in begrijpelijke taal kunnen oplossen, dan doen we dat. Waar nodig, geven we extra tijd en aandacht om de situatie en wens te begrijpen. Er wordt goed gekeken naar (de belangen en de behoeften) van degenen die gebruik maken van de gemeentelijke dienstverlening, er is aandacht voor de werkwijze die we daarbij hanteren en zo nodig wordt die verbeterd/vernieuwd. De dienstverlening volgt zijn eigen traject (programma Dienstverlening) en in dit stuk zult u het verder alleen zijdelings tegenkomen. Desondanks benoemen we dit onderdeel nadrukkelijk: het is van belang in de relatie overheid en samenleving, en voor veel mensen is dat verreweg het belangrijkste deel van die relatie.

Bij participatie willen we doorgaan op de ingeslagen weg en de goede ervaringen die we hebben opgedaan in het meedenken, meepraten en meedoen beter en vaker gebruiken. Dat Maar we willen binnen de gemeente wel een paar dingen verbeteren: o Bij elk plan, elke klus en elk beleidsstuk wordt vooraf goed nagedacht over participatie: wat gaan we daarin doen? Voor de ambtenaren die werken aan zo’n plan, klus of beleidsstuk is er al een participatieleidraad, voor initiatiefnemers komt er één.

We houden rekening met het feit dat meer participatie voor een klein deel van de Leeuwarders niet betekent dat ze meer mee kunnen doen. Als je geen tijd of geen ruimte in je hoofd hebt om mee te doen, dan versterkt dat het gevoel dat je geen grip op je leven hebt. o We zorgen ervoor dat bij plannen, klussen en beleidsstukken in het voorstel aan Burgemeester en wethouders en aan de gemeenteraad aandacht is voor meedenken, meepraten en meedoen: ▪ Wat is er aan meedenken, meepraten en meedoen gedaan? ▪ Voor welke Leeuwarders was dat bedoeld? ▪ Wat vonden deze Leeuwarders ervan? ▪ Wat heeft de gemeente daarmee gedaan? ▪ Hoe heeft de gemeente de mensen die meedachten, meepraatten en meededen verteld wat er met hun opmerkingen gedaan is? Samen met de Leeuwarders willen we ook een aantal nieuwe dingen aanpakken en daarvoor hebben we ook budget beschikbaar: o We organiseren een jaarlijkse Leeuwarden-praat-mee-dag waar participatie en democratie centraal staan. We nodigen actieve bewoners, ondernemers en organisaties uit; de wethouders, de raadsleden en de ambtenaren doen actief mee in het gesprek. De dag brengt nieuwe ideeën en lost problemen op. Maar we bespreken ook ieder jaar de staat van participatie en democratie in Leeuwarden en bekijken met elkaar wat we daaraan moeten doen.

o We zorgen dat we zo werken dat alle Leeuwarders mee kunnen praten over de onderwerpen die voor hen belangrijk zijn: meedenken, meepraten en meedoen vinden we voor iedereen belangrijk. We zetten op weg naar European Youth Capital 2028 nu eerst in op jongeren. Voor de projectdagen van Tienskip is extra budget nodig omdat heel veel jongeren daar aan mee doen. En we willen een nieuwe manier ontwikkelen om jongeren te betrekken bij beleid en plannen. Uiteraard zetten we jongeren daarbij aan het roer. o We willen kijken wat de beste manier is voor bewoners in de wijken en dorpen om mee te praten, denken en werken bij plannen van de gemeente. In een aantal wijken en dorpen werken bewoners al op nieuwe manieren samen. We laten een onderzoek doen naar wat de Leeuwarders in de wijken en dorpen zelf willen en wat volgens hen goed werkt. Want we vinden het belangrijk dat bewoners zelf bepalen hoe hun mening doorklinkt bij de gemeente. Het onderzoek willen we laten uitvoeren door een onafhankelijke organisatie en willen we laten begeleiden door een groep Leeuwarders: vanuit de wijkpanels en dorpsbelangen, maar ook andere Leeuwarders uit de wijken en dorpen. Bij (nieuwe) democratie gaan we een aantal dingen doen die goed passen bij onze manier van werken: o Bij bouw- en inrichtingsplannen in de wijken en dorpen nemen we vaker een voorbeeld aan hoe het ging zoals bij Steenslân in Stiens.

Daar werden het dorp en de toekomstige bewoners betrokken bij de plannen. Het uiteindelijke voorstel hield goed rekening met de wensen en opmerkingen van alle betrokkenen. Daarom besloot de gemeenteraad het plan als hamerstuk aan te nemen. Ook in andere plannen konden mensen meepraten en actief meedoen aan het maken van plannen, bijvoorbeeld bij Nieuw Oud Oost, Stationsgebied, Ruimte voor Romte en de Prinsentuin. Zo willen we vaker bouwplannen voorbereiden. o In Leeuwarden Oost werken we als gemeente samen met veel partners aan een nieuwe toekomst voor de wijken, met daarbij steeds het belang en de vragen van de bewoners in het achterhoofd. Daarbij is er veel aandacht voor het meedenken, meepraten en meedoen van de Leeuwarders die in die wijken o

•

•

•

wonen. In Leeuwarden Oost gaan we op zoek hoe we deze Leeuwarders een duidelijke stem kunnen geven in wat er in hun wijken concreet gebeurt: we willen daar graag nieuwe dingen uitproberen. We hopen dat dat mooie resultaten oplevert. We zijn ook al begonnen: door bijvoorbeeld De Nieuwe Route-aanpak van Anke Siegers in te zetten bij de ontwikkelingen rondom het MFC in de Vrijheidswijk. o We zouden ook graag in een gebied buiten de stad een nieuwe aanpak rondom participatie en nieuwe democratie uitproberen en vanuit de gemeente ondersteunen. We zoeken daarvoor in 2025 een gebied met een aantal dorpen/dorpsbelangen die dit gezamenlijk willen verkennen en op willen pakken. De belangrijkste dingen die we willen bereiken staan hierboven: daar gaat het om hoe we als gemeente onze manier van werken willen aanpassen. Maar we willen ook een aantal kleinere dingen vaker doen of uitproberen. Hier gaan we de komende tijd mee aan de slag: o Iets dat moet: we maken een nieuwe Verordening Participatie, met regels voor alle participatie die de gemeente doet. o Iets dat helpt: de bestaande Participatieleidraad voor ambtenaren krijgt een Participatieleidraad voor andere plannenmakers dan de gemeente. o Iets digitaals: op internet willen we vaker Leeuwarders mee laten denken over onderwerpen, via De Stem van Leeuwarden.

Als dat een beetje kan combineren we online-meedenken met echt contact met mensen: dat werkt het beste. o Iets waar je echt rekening mee moet houden: voor iedereen begrijpelijk schrijven en uitleggen. Dit is niet nieuw, we werken hier al een aantal jaren aan. o Iets dat handig is, namelijk weten wat werkt: de gemeente doet al veel aan participatie. Maar wat werkt goed in welke situatie? Dat willen we uitzoeken bij projecten en klussen die we doen. Wat ging goed? Wat is mislukt? En waarom? De lessen die we daarbij leren én de mooie voorbeelden die we hebben delen we met zoveel mogelijk mensen.

‘Whatever the problem, community is the answer.’ Margaret Wheatley

Veel gedaan, genoeg te doen Metadossier en meta-analyse van 102 rekenkameronderzoeken naar par:cipa:e

Vincent van S:pdonk en Marije van den Berg in opdracht van de

TOCH WEER EVEN OPEN…

Zo gaat het niet mis (hygienefactoren)

-

Bereid tot echt samenwerken: invloed van de gemeenschap Tijdig: er valt nog iets te kiezen Transparante eerlijke communicatie over kaders, speelruimte en verwachtingen Inclusiviteit en toegankelijkheid: diversiteit in deelnemers en werkvormen Zorgvuldige terugkoppeling Tijd, middelen, menskracht en deskundigheid voor de uitvoering van participatie Heldere rolverdeling tussen raad, college en organisatie (onderscheiden zonder te scheiden!)

‘Norm’ een gestructureerd en transparant proces, waarbij inwoners actief worden betrokken, hun inbreng serieus wordt genomen en de resultaten van participatie leiden tot betere besluiten en meer draagvlak en waarbij de institutionele partij duidelijkheid schept over de kaders en verwachtingen, en ‘volksvertegenwoordiging’ een actieve rol speelt in het bewaken van de kwaliteit van de participatie.

Je bent zelf een onbereikbare doelgroep

De beleidsbubbel

Met je beleid bepaal je alleen maar het overheidsgedrag. (Niet het gedrag van vrije mensen in gemeenschappen.)

Alles is er al

Zo wordt het goed -

Kies positie. Begin waar overheidsgedrag werkt (of zou moeten werken). Ruimte maken voor de handelende en producerende kracht van de samenleving. (Werk samen met de anderen uit jullie ‘machinekamer’) Werken in het domein, logica en tempo van de gemeenschap en niet (alleen) met de logica’s van van staat en markt. De praktijk van de uitvoering is je bewijsmateriaal. Bewijsmateriaal (helpen) verzamelen, voor de werking van je interventies in de samenleving. (Testen. Onderzoeken.) (POSIWID) Signalen vertalen naar sturingsinformatie. (Signaleren. Documenteren. Agenderen. Politiseren. Organiseren.) Uitproberen. Altijd nieuw gedoe. (Welkom bij je werk.) Belangenafweging organiseren op de erbij passende plek

Kies positie in de gemeenschap.

Wie niet zelf positie kiest, krijgt er eentje toegewezen.

“Versterkt dit de gemeenschap?”

‘Niet de bedoeling’

The Purpose of a System Is What It Does

POSIWID De bedoeling van een systeem is wat het doet

De instituties hebben de bewijslast.

Niet op een abstractieniveau gaan zitten, maar op een bankje in de buurt

Werken als een kip zonder kop?

Werken als de hele kip

Het gemeenschappelijke organiseren.

Samenwerking tussen overheid en gemeenschap is geen functionaris die heen en weer loopt.

Samenwerking tussen overheid en gemeenschap is geen functionaris die heen en weer loopt. Samenwerking is onderdeel van het systeem. (Of niet.)

Samenwerking tussen overheid en gemeenschap is geen functionaris die heen en weer loopt. Samenwerking is onderdeel van het systeem. (Of niet.)

Breng allereerst vanuit het perspectief van bewoners en beheerders in beeld hoe de dingen zitten, gaan en gewaardeerd worden

Geen analyses met alleen problemen en tekorten, breng de kansen en kracht in beeld.

Lever bewijs voor de werking van het huidige beleid in context waarin het zijn werk moet doen (en stel zo nodig uitbreiding of aanpassing voor)

Zoek het goede conflict op en breng (alleen) het bestuurlijke gedoe dat daarbij hoort naar de bestuurders

Voor de meeste goede dingen hoef je geen toestemming te vragen.

Je bent al bevoegd.

Versterkt dit de gemeenschap?

‘Whatever the problem, community is the answer.’ Margaret Wheatley

zou van minder cynisch worden.

laat zien hoe we de beleidsbubbel liefdevol leeg laten lopen. En wat het oplevert als we gaan werken op de plek waar beleid zijn werking moet hebben: midden in de gemeenschap.

‘Met andere manieren van kijken en werken prikken we de beleidsbubbels door.’ Kim Putters, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad

‘Dit boek is geestverruimend.’ Birgit Oelkers, community builder

‘Een pijnlijke maar noodzakelijke confrontatie.’ Martine Meijers, strategisch adviseur van de directie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Marije van den Berg werkt als onderzoeker, adviseur en publicist in het lokaal bestuur en is onder meer lid

DE BELEIDSBUBBEL

Maar dat hoeft niet. Schrijver en onderzoeker Marije van den Berg

Marije van den Berg

We tellen duizenden beleidsmakers, miljoenen uren aan vergaderingen, fondsen met miljarden erin en geen gebrek aan goede bedoelingen. En toch gaat het schrikbarend vaak mis: kinderen zonder ontbijt, hoge schulden bij steeds meer mensen, onvoldoende rechters, jeugdpsychiaters, betaalbare huizen en bijen, hardvochtig staatshandelen en collectieve onmacht om daar iets tegen te doen … En wat lijkt de oplossing voor falend beleid? Meer van dat beleid. De beleidsbubbel groeit. Een mens

DE BELEIDS BUBBEL

En hoe we die liefdevol leeg laten lopen

van de lokale rekenkamer, voorzitter van een fonds dat haar stad zorgzamer en gezelliger wil maken. Eerder schreef ze Stop. Stopstrategie voor organisaties (shortlist Managementboek van het

9

789083 288215

verhaalmetimpact.nl

Jaar 2021).

Verhaal met Impact

Marije van den Berg