aanvullende tekst op het evaluatierapport Doarpskeamer Wjukken

Beste raadsleden van de gemeente Leeuwarden,

Allereerst hartelijk dank voor de uitnodiging bij de behandeling van het evaluatierapport op 17 januari. In mijn spreektijd heb ik aangegeven dat de informatie die opgeschreven is over de Doarpskeamer Nij Baarderadiel te Mantgum (in de rest van het stuk gebruik ik alleen Doarpskeamer) niet helemaal correct is verwoord. U heeft mij uitgenodigd om hierop alsnog een reactie te schrijven. Onderstaand schrijf ik iets over de context zodat ook de raadsleden die niet bij het opstarten van de Doarpskeamer beter op de hoogte zijn gesteld. Daarna ga ik per hoofdstuk in op het evaluatierapport en daarbij geef ik aan wat er in mijn ogen niet correct is weergegeven. Ik eindig mijn reactie met aanvullende informatie omdat er toch alweer 11 maanden tussen het bezoek voor de evaluatie en de behandeling van het rapport zit. In de tussentijd is er niet stil gezeten. Het is spijtig dat er geen concept is aangeleverd voordat het rapport is opgeleverd. Het lijkt mij in het belang van iedereen dat de inhoud correct is en dat de Buurt en Dorpskamers zich herkennen in hetgeen er is opgeschreven. Voor ons was dat in ieder geval niet zo. Context: Lokatiebezoek op 28 februari 2023. Op dit tijdstip was er een zangoptreden door een groepje meiden die in vijf oefensessies een optreden van een half uur hadden. Zij hebben dit voor de Doarpskeamer gedaan.

Het was een dinsdagmiddag en dan is er ook altijd een groepje mannen (max vijf) die aan het biljarten zijn. Er heeft een gesprek plaatsgevonden met één vrijwilliger en met mij (coördinator van de Doarpskeamer). De Wjukken is een MFC dat niet standaard open is. Alleen als er een activiteit is, zorgt de Wjukken ervoor dat de kachel brand en dat het gebouw toegankelijk is. De Wjukken heeft bij de start aangegeven dat de kosten voor het gebruik van de ruimte in het gebouw ongeveer € 5.000 per jaar bedragen. Amaryllis draagt maximaal € 3.000 per jaar bij en de gemeente € 2.500. De extra € 500 die wordt ontvangen is ter dekking van het nuttigen van koffie en thee door Amaryllis en zijn bezoekers. Voor de Doarpskeamer is er een gezellige ruimte bij de bar beschikbaar. Hier is een zithoek, stamtafel, kleine tafeltjes en het biljart. Voor Amaryllis is er een spreekkamer waar afgezonderd en privé gesprekken gevoerd kunnen worden. Hier vinden ook soms cursussen plaats zoals ‘grip op geld’. Het geld dat de gemeente voor de Doarpskeamer beschikbaar stelt kan door deze afspraken niet gebruikt worden voor het organiseren van activiteiten, cursussen etc. Het gebouw is van het dorp Mantgum en is in eigen beheer tot stand gekomen.

Evaluatierapport Inleiding: In de inleiding staat wat stellig dat de Wjukken een plek is waar kinderen aan vakantieactiviteiten kunnen meedoen en ouderen een potje kunnen biljarten. Deze opsomming betreft overigens de Doarpskeamer. Het was op het moment van het gesprek een dinsdagmiddag en dan wordt er gebiljart en er was een kinderactiviteit omdat het vakantie is. Het klopt dus wel, maar het is wel een erg beperkte waarneming. Er staat gelukkig ook in dat er een rijk gevulde activiteitenkalender is. Dorpsnetwerk: Bij het bepalen van de locatie van de Doarpskeamer zijn alle dorpen betrokken geweest. Er was een akkoord voor deze centrale plek. Verder waren Mantgum foar inoar (MFI) en de kerkorganisaties (PKK RKK) betrokken. De laatste zin van deze alinea snap ik niet. Na het woordje ontstaan had er een punt moeten staan. Uiteraard zijn er diverse initiatieven in het dorp waarvoor subsidies zijn aangevraagd. Dit is echter niet interessant voor deze evaluatie. Het klopt dat er vier vrijwilligers ingezet zijn die voortvloeien uit MFI. Maar 12 waren dat niet. Inmiddels zijn er nog maar twee vrijwilligers vanuit MFI die vrijwilliger zijn bij de Doarpskeamer. Vrijwilligers: De inhoud klopt met de werkelijkheid. De vrijwilligers willen wat betekenen voor de ander. Een belangrijke intrinsieke drijfveer wat gekoesterd moet worden.

Mijn functie is overigens secretaris van Stichting Wjukken. Doelgroepen: 70+ ers zijn een belangrijke doelgroep omdat zij op de tijdstippen dat we open zijn ook mogelijkheden hebben. Werk je nog dan ben je meestal niet in staat om deel te nemen aan activiteiten die overdag plaatsvinden. In de vakantie proberen we wel kinderen te bereiken en daarmee ook de ouders. De nieuwjaarsbijeenkomst van de Doarpskeamer trok juist ook kinderen en ouders. Dan heb je weer een ander gesprek. Dit was in ieder geval een groot succes! Het is een wens dat we voor nieuwkomers een mogelijkheid bieden om bijv. de taal te oefenen. Dit komt niet erg van de grond. Hiervoor ontberen de vrijwilligers ook de vaardigheden. Hoe benader je hen en waar hebben zij behoefte aan. En de nieuwkomer moet ook willen. Dat van die taallessen was mogelijk op het moment van het gesprek een droom, maar zeker niet als zodanig al een activiteit. Wel is een vrijwilliger intensief betrokken geweest bij een echtpaar (nieuwkomers) dat vorig jaar in Mantgum is komen te wonen. Zij heeft de Nederlandse taal met ze geoefend. Er was niet echt sprake van taalles. In het stukje is dit te prominent verwoord. Sociale en fysieke toegankelijkheid: Inhoudelijk wel okay. De zin: “Daar is een gezellige inrichting die gescheiden kan worden zodat de biljarters en de andere bezoekers elkaar goed ontmoeten” is wat vreemd.

Scheiden om te ontmoeten lijkt wat tegengesteld. De ruimte is zo groot dat biljarters en andere

activiteiten naast elkaar kunnen worden gedaan. Er is juist geen sprake van scheiding. Mogelijk kan een plantenbak als scheidingswand zijn gezien?? Hoe werkt de Buurtkamer? Het is geen buurtkamer maar een Doarpskeamer. De vrijwilligersclub is een activiteitencommissie. We proberen van alles uit en als er iets wordt georganiseerd waar minder enthousiasme voor is, dan herhalen we dat niet. De activiteiten die veel belangstelling trekken worden vaker georganiseerd. Er is veel belangstelling bijv. voor lezingen, UP gesprekken, creatieve activiteiten, workshops. Voorbeeld is januari 2023 ‘gezonde maand’ met 6 activiteiten (beweging, valpreventie, voeding, yoga, gezonde huiskamer, positieve gezondheid) 150 bezoekers. Optreden Goutumer mannenkoor, 40 bezoekers. Lezing over historie Mantgum meer dan 40 deelnemers, kerststukje maken 20 deelnemers. Lezing over fraude voorkomen door de regiobank, 15 deelnemers. We zijn heel blij dat er verschillende bezoekers zijn waarvan we zeker weten dat ze het nodig hebben. Die zien het als dagbesteding. We proberen het voor hen ook zo gemakkelijk mogelijk te maken. Hoe is de samenwerking?: Zoals eerder geschreven gaat juist het budget naar de huur van de lokatie. Dus wat er staat is onjuist!. Voor de activiteiten is daardoor geen budget beschikbaar. In 2021 hebben we met dank aan Wethouder Hr.

Kuiken, € 500 (10x € 50) extra gekregen om de middenzaal voor lezingen, computerles, etc. te kunnen huren. Daar is dit bedrag ook voor ingezet. In 2022 hebben we vanuit het Coronafonds extra middelen gekregen, hiervan hebben we verschillende dingen aangeschaft en zijn er activiteiten georganiseerd. We waren hier heel blij mee. Hiermee hadden we wat ruimte om heel laagdrempelig activiteiten te organiseren waarmee de Doarpskeamer meer in de schijnwerpers kon worden gezet. Van de besteding is een rapport ingediend bij de gemeente. (op verzoek). In 2023 hebben we vanuit een ‘potje’, €500 extra gekregen voor het organiseren van activiteiten. Dit is o.a. besteed aan de UP gesprekken aangekleed met koffie, lekkers en soep na afloop. De week van ontmoeting georganiseerd door Amaryllis. Wat betreft de communicatieuitingen vinden wij het logo niet mooi. Het is een jonge mijnheer op een bank. De Doarpskeamers in de breedte zijn meer gericht op de wat ouderen denk ik. Maar goed inmiddels is de roze kleur wel heel herkenbaar. Uiteraard is het een verplichting om de Doarpskeamer te organiseren. Maar dat is toch logisch. Er is A gezegd en dan volgt B automatisch. Ik vind het een vreemde opmerking. We voelen ons verantwoordelijk voor het goed draaien van de Doarpskeamer. Er is gemeenschapsgeld mee gemoeid en dan moet je er ook je best voor doen om het tot een succes te maken.

Het stukje van Amaryllis klopt met de praktijk.

Ondersteuningsvraag: Stukje sluit aan bij de praktijk. Institutioneel & gemeenschappelijk Het MFC wordt alleen gerund door vrijwilligers. Jaarlijks ontvangt de stichting Wjukken een bijdrage van de gemeente dat ingezet wordt voor de exploitatie van het gebouw. Het gebouw is ook het clubhuis van de sportverenigingen. De Doarpskeamer is een activiteit in het gebouw. Het staat los van hoe en wat er verder in MFC Wjukken gebeurt lijkt mij. De huur moet worden betaald omdat het MFC kosten maakt om te kunnen bestaan. Deze kosten worden gedekt uit inkomsten uit huur en bijdrage vanuit de gemeente.

Wat zegt dit: Door de Doarpskeamer is de leefbaarheid binnen de gemeente voor dit gebied vergroot. Zeker voor Mantgum. (Mantgum beslaat een kleine helft van het totale aantal inwoners van deze regio) De stelling dat er al een dorpsnetwerk was in Mantgum en niet is versterkt door de Doarpskeamer onderschrijf ik niet. Dat doet ook geen recht aan de vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten voor de Doarpskeamer. De leefbaarheid is toegenomen. Inwoners die eenzaam zijn of die een beperking hebben vinden de weg naar de Doarpskeamer. Zij zijn blij dat we er zijn.! Sommige kijken er ook naar uit om naar de Doarpskeamer te gaan. Even weg uit de thuissfeer waar mantelzorg de boventoon vormt. Er even uit juist in de koude maanden om iets te doen of om naar een lezing te luisteren. Het zijn geen tientallen, maar de bezoekers die het nodig hebben en ook de weg vinden die doen er ook toe! Het is inderdaad spannend dat er nagenoeg alleen gepensioneerden vrijwilliger zijn. Maar dat is uiteraard ook juist de groep die hiervoor tijd heeft. Het is de hoop dat bij het uitstromen vanwege de leeftijd er aan de onderkant weer vrijwilligers instromen. Het is zo dat er vanuit de negen andere dorpen magere deelname is. Wat je hoort is dat er voldoende te doen is in het eigen dorp. Voor het ontmoeten en meedoen heeft de Doarpskeamer voor hun geen toegevoegde waarde.

Toch vinden de bewoners van die dorpen voor andere activiteiten in Mantgum wel de weg naar de Wjukken. Bijv. De cognitieve fitness dat een uitvloeisel is vanuit een workshop die door de Doarpskeamer is georganiseerd zijn deelnemers vanuit de wijde omtrek. De Harmonie die iedere maandag oefent in de Wjukken kent deelnemers vanuit heel Friesland. Voor de yoga (ook een uitvloeisel van een workshop vanuit de Doarpskeamer, komen er wel deelnemers uit Easterlittens. De 60+ soos trekt ook leden vanuit de andere dorpen. Schilderles vanuit het Generatiehuis wordt ook bezocht door bewoners van andere dorpen dan Mantgum. Waar het volgens mij in belangrijke mate aan ligt is dat er aan de Doarpskeamer iets hangt van ‘als je daar heen gaat, dan heb je een probleem’. Dat is heel jammer. Bij de start is er teveel aandacht gevestigd om de hulpvraag en minder op het ontmoeten en meedoen ter voorkoming van het ontstaan van een hulpvraag.

Wat doen wij allemaal voor de Doarpskeamer en delen we met de 9 andere dorpen: -

-

-

-

Maandelijks wordt een stukje geschreven waar we vertellen wat er is geweest en wat er nog komt de komende maand. Maandelijks wordt de activiteitenkalender gedeeld We plaatsen de info op de website van de Wjukken. Mogelijk zou de Doarpskeamer een eigen website moeten hebben, maar wie wil dat dan weer beheren. Er is wel een vraag gesteld door Jellum-Bears; ‘Op onze website hebben we wat info over de dorpskamer, WMO, etc. geplaatst. Omdat het best moeilijke materie is, wil ik vragen of je er eens naar wilt kijken. Misschien is het een idee dat de gemeente, of wie ook maar verantwoordelijk is, eens een korte overzichtelijke tekst aanlevert voor alle dorpsbelangen, die ze dan op de website van de dorpen kunnen plaatsen?’ Organiseren een divers palet aan activiteiten. De best bezochte activiteiten zijn: - lezingen - kinderactiviteiten - openingsdag (burendag) van het seizoen - fietstocht ter afsluiting seizoen - creatieve activiteiten (kerststukje, keramiek schilderen, happy stones, scrapbook, etc.) - bingo - UP gesprekken (onderwerpen: toekomst, het nieuwe nu, dankbaarheid, wensen en dromen) - voorstellingen (bingo bijv.) - themamaand (januari gezonde maand) De activiteiten zijn laagdrempelig en bezoekers waarvan bekend is dat de beurs klein is worden ontzien zonder stigmatiserend te werk te gaan. (geen of kleine bijdrage, gratis stempelkaart)

Het is jammer dat het altijd weer om geld draait. Maar dat is nu eenmaal zo. De doarpskeamer Nij Baarderadiel genereert zelf geld door een verloting tijdens de opening van het seizoen, Een kleine opslag bij activiteiten waarvoor een bijdrage wordt gevraagd, donaties van vrijwilligers. Een kraampje tijdens de voorjaarsmarkt met daarin ter verkoop plantjes en zelf gemaakte spullen. Met deze inkomsten worden dan weer de gratis activiteiten gefinancierd.