2024-06-05 Presentatie Informerende avond Vangnetuitkering BUIG

Aanvraag Vangnetuitkering Participatie (BUIG)

De vangnetuitkering biedt gemeenten financiële compensatie voor grote(re) tekorten op het budget als bedoeld in artikel 69 van de Participatiewet. Het begrip “grote(re) tekorten” wordt bezien in meerjarig perspectief. Zie ook: www.toetsingscommissievp.nl

Woensdag 5 juni 2024

Criteria aanvraag vangnetuitkering: - beoordeling op referte periode van 3 jaar: tekort van 2021-2023 totaal >7,5% van budget 2023 (drempel) - tekort 0-7,5% van budget : eigen risico - tekort 7,5-12,5% van budget : 50% compensatie - tekort > 12,5% van budget : 100% compensatie Het maximale eigen risico voor een gemeente is, gelet op de hiervoor beschreven treden, in totaal dus 10%.

Rol gemeenteraad: Instemmen met verzoek en verklaring van college over oorzaken, maatregelen Rol toetsingscommissie vangnet participatiewet (min. SZW) - de toets is procedureel, niet inhoudelijk - beoordeling dat gemeente voldoende duidelijk maakt dat zij: - analyse pleegt op oorzaken van het tekort - maatregelen treft voor terugdringen tekort - effecten monitort over werking maatregelen

- vangnetuitkeringen zijn onderdeel van het macro BUIG budget (omvang macro BUIG budget 2023: € 6,658 miljard)

Leeuwarden en het vangnet: Over 2020 en 2021 geen aanvraag vanwege hoge macro budgetten (tekort < 7,5%) Cf. regelgeving aanvraag vangnetuitkering over 2022 basisaanvraag Aanvraag vangnetuitkering 2023 is uitgebreide aanvraag (net als periode 2016-2019) Leeuwarden is structureel nadeelgemeente op het BUIG budget (vanaf 2005) In verdeelmodel is Leeuwarden ‘outlier’ in de uitkomst - verdeelmodel kent volume parameters en prijs parameters

Uitgevoerde onderzoeken: •

Op initiatief gemeente Leeuwarden (februari 2023): Leeuwarden en het verdeelmodel (APE/Significant)

•

Op initiatief ministerie SZW (kamerbrief december 2023): Onderzoek gemeenten (+15% en -15%) naar relatie tussen beleid en uitvoering en tekorten/overschotten (AEF/De Beleidsonderzoekers)

Inzet terugdringen kosten (2017-2023): • • •

Meerjarig tekort (vanaf 2005) Landelijk: macrobudget voldoende Lokale uitschieters: + 15% en – 15% Leeuwarden

Kosten en budget BUIG € 100.000.000 € 90.000.000 € 80.000.000 € 70.000.000 € 60.000.000 € 50.000.000 € 40.000.000 € 30.000.000 € 20.000.000 € 10.000.000 € -

2017

2018

2019 Kosten

•

2020

2021

Budget

Vanaf 2022: financiering loonkostensubsidie o.b.v. realisatie voorgaand jaar (t-1)

2022

2023

Inzet terugdringen volume (2018-2023):

Bijstandsvolume BUIG 7000 6000

• Complexe bijstandsopgave (9,2%)*

5000 4000 3000

• Bijstandsvolume start 2018: Bijstandsvolume eind 2024:

6.300 5.275

2000 1000 0

2017

2018

2019

2020

• Succes o.a. door uitplaatsen ‘goed bemiddelbare’ bijstandsontvangers • Vanaf 2023: stagnatie (ook landelijk) * afwijking landelijk ca +4% (1% punt alleenstaanden, 3% punt lokale kenmerken)

2021

2022

2023

Maatregelen verdere reductie volume en kosten:

Na lobby, deelname werkgroep met SZW voor compensatie structurele nadeelgemeenten

Zie aanvraag vangnet uitkering, oorzaak > maatregelen > effecten, o.a.: •

Inzet op banen met loonkostensubsidie

(effect: meer mensen aan het werk, gunstig voor financiering)

• •

•

Intensiveren samenwerking Caparis

(effect: meer mensen met indicatie beschut en bab aan het werk; gunstig voor rendement Caparis en BUIG volume en financiën)

Intensiveren samenwerking Buitendienst

(effect: meer kansen voor bijstandsgerechtigden voor werk door werk uit de ‘markt’ te halen)

•

Stimuleren deeltijdwerk (en premieverhoging 8% > 25%), (effect: beperkte toename deeltijdwerk, inkomensverbetering, beperking: duur/dure financiering)

•

Vereenvoudiging processen verrekening inkomsten

(effect: vereenvoudiging administratieve ballast inwoner)

•

Et cetera

Welke vragen heeft u om in te kunnen stemmen met de aanvraag voor de Vangnetuitkering 2023

Monitoring en analyse (macro) budget en situatie Leeuwarden

Monitoring en analyse (macro) budget en situatie Leeuwarden