2023-05-17 Woonzorgvisie presentatie

WOONZORGVISIE LEEUWARDEN 17 MEI 2023

OPBOUW 1. Aanleiding en doel: Nationale en lokale ambities 2. De opgave: Cijfers + een eerste denkrichting 3. Speelveld: Relatie met andere opgaven 4. Stakeholders: met wie + voor wie 5. Proces en organisatie: fasering + aanpak + planning

AANLEIDING EN DOEL: NATIONALE EN LOKALE AMBITIES

AANLEIDINGEN

•

Vooronderzoek Rekenkamer huisvesting voor kwetsbare groepen

•

Verplichting woonzorgvisie 1-1-2024 vanuit Wet regie op Volkshuisvesting

•

Verschuivingen in woonzorgvraag en -aanbod

BEOOGDE RESULTATEN Resultaat 1: Woonzorgvisie

Resultaat 2: Uitvoeringsagenda

Gezamenlijke visie op wonen met zorg

Gezamenlijke agenda voor de toekomst: Wat gaan we doen?



Woonzorganalyse: Prognoses bevolking, (toekomstige) status vastgoed en zorg

 

•

Concrete acties en afspraken het

Kaders en ontwikkelrichting t.a.v. organisatie

vervolgproces: De verdeling van rollen, taken,

van wonen met zorg en welzijn

verantwoordelijkheden en risico’s.

Duiding van de samenwerking

•

Aanwijzen van programma en/of projecten

DE OPGAVE: WAT KOMT ER OP ONS AF?

GROEI AANTAL 65+ T/M 2040 Toename van 150%

2022

Nu 37.000 ouderen, straks 54.000 = +16.000 ouderen erbij 2040

Dubbele vergrijzing: Nu 13.000 75+, straks 22.000 = 0

10000

20000

30000

40000

65+

75+

85+

50000

60000

+9.000 75+ en ouder erbij

MATE VAN HULPVRAAG 100% 80%

Vanaf 75+ verdubbelt de hulpvraag, dus

60%

vooral groei van 75+ heeft impact op (wonen mét) zorgvraag

40% 20% 0% 18-24

25-34

35-44

Nee

Ja..soms

45-54

55-64

Ja..geregeld

65-74

75-85 TOTAAL

Ja..vaak

GROEI 75+ STAD VS. DORPEN Percentueel groei gelijk

Stad

Zowel in stad als in dorpen toename van 75+ +/- 70%. Dorpen

Absoluut wel grote verschillen: 0

10000

Huidige aantal ouderen

20000

30000

Groei 65+

40000

50000

Groei 75+ en hoger

In stad toename 75+ en ouder = + 7000 In dorpen toename 75+ en ouder = + 2000

GROEI ALLEENWONENDEN Het aantal 1-persoonshuishoudens neemt toe, samenwonenden nemen af. Meer alleenwonenden 75+ en ouder = Grote consequenties voor het welzijn en de zorg.

Bi n Po nen tm st ar ad ge z So Ou one nn d en -O os b t W or Vo es gh e t ss . ep eind o. ar e k & e. o. Hu Hel i He Nijl izu con ec ân mW & ht De es er p C Z t & Bi amm Sc wet lga te h ar ing ieri ha ng d & b Ha ure en va n nk e.o pa . Vr rk e i . Do jhe o. kk ids um w er ijk Ie Al St e.o dl He i ân . e m & ns e pe De .o ns /T He . ee m rn s & G rik ou Zu id tum er bu re Do n rp en Gr Do o Z rp uid u en -O Zu os id t -W es t

6000

5000

MEESTE VERGRIJZING IN DE TOEKOMST

4000

Meeste 65-plussers in 2040 (> 2.700):

3000

Top 3: Stiens, Camminghaburen, Aldlan

2000

Top 6: Bilgaard, Grou, Oud-Oost

1000

Minste aantal 65-plussers in 2040 (< 900):

0

Top 3: Dokkumer Ie, Heechterp,

2022 2040

Binnenstad

GROEI ZORGVRAAG T/M 2040 30000

Drie typen zorg:

25000 20000 15000

•

Zvw (huisarts + wijkverpleging) 5.000 + 2.500 inwoners met Zvw

•

Wmo (o.a. Huishoudelijke hulp) 11.000 + 3.000 inwoners met Wmo

•

Wlz (verzorging & verpleging) 1.050 + 650 inwoners met Wlz

10000 5000 0 2020 Wijkverpleging

2025

2030

Wmo zonder verblijf

2035 Wmo verblijf

2040 Wlz-zorg

Meer intensieve zorg thuis opvangen, want niet meer plekken in verpleeghuis

BEREIKBAARHEID VOORZIENINGEN •

Zowel in de stad als in de dorpen zijn er witte vlekken op de kaart qua bereikbaarheid voorzieningen (= zones die niet groen zijn)

•

Voorbeeld Vrijheidswijk = Voorzieningen (huisarts, apotheek, supermarkt) te ver voor hulpbehoevende ouderen.

Opgave = goed kijken waar wonen mét zorg mogelijk is

BESCHIKBARE HULPVERLENERS Professionals = Aanbod 2030: 13.500 Vraag 2030: 17.500 Nu al tekort van +2000 professionals, loopt straks op naar +4.000 Mantelzorgers (50-64 jr) = Nu 10 per oudere beschikbaar, maar door krimp beroepsbevolking straks 4 per oudere beschikbaar. 60% mantelzorgers minder beschikbaar.

Vraagt om slimmer/efficiënter inrichten van de zorg

WONINGVOORRAAD

ZELFSTANDIG NIET-GECLUSTERD

ZELFSTANDIG GECLUSTERD

Inzet: Zo lang mogelijk zelfstandig thuis, met een stevig netwerk van (mantel)zorg

ONZELFSTANDIG GECLUSTERD

WONEN MÉT ZORG VOOR OUDEREN 3X WOONVORMEN

ZELFSTANDIG NIET-GECLUSTERD

1.300X NULTREDEWONINGEN (ZORGGESCHIKT)

BESCHIKBARE WONINGVOORRAAD IN LEEUWARDEN IN 2023

ZELFSTANDIG GECLUSTERD

ONZELFSTANDIG GECLUSTERD

1.000X AANLEUN/ SENIORENWONINGEN

960X VERPLEEGHUIS PLEKKEN

18.000 APPARTEMENTEN, (MET ÉN ZONDER LIFT) 43.000 OVERIGE WONINGEN (MET TRAPPEN)

70% van de voorraad niet geclusterd, mét trappen

Grote vervangingsopgave: iig 680 plekken in verpleeghuizen + geen nieuwe verpleeghuisplekken er meer bij

VERHUIS GENEIGDHEID 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 18-24

25-34 Ja

35-44

Nee

45-54

55-64

65-74

75-85 TOTAAL

Ik.zou.wel.willen.maar.kan.niet

•

Verhuisplannen vanaf 55+ zijn marginaal blijkt uit inwonersenquete

•

Er zijn maar weinig ouderen die wel willen verhuizen maar dat niet kunnen

OPGAVE VOOR LEEUWARDEN •

Steeds meer oudere alleenwonenden met een intensieve zorgvraag, zonder mantelzorger, die niet in een verpleeghuis terecht kunnen en waarbij geen uitbreiding van zorg mogelijk is.

•

Verhuisgeneigdheid boven de 75+ is nihil, ook wanneer kwetsbaarheid toeneemt.

•

Maar zorgaanbod (en voorzieningen) is niet overal en altijd beschikbaar.

LOKALE KEUZES WONEN MÉT ZORG •

Verpleeghuisplekken vervangen: Op dezelfde plek of kans om beter te spreiden?

•

Ontwikkelen geclusterde woningen: Meer clusteren van zorgvragers is nodig, maar hoe en waar: Dichtbij voorzieningen, dichtbij waar ouderen nu wonen of huidige vastgoed?

•

Doorstroom naar meer zorggeschikte woningen: Waar is dit het meest zinvol?

INHOUDELIJKE CONTEXT: EEN EERSTE DENKRICHTING

VERTREKPUNT = BESTAAND BELEID Visie Sociale basis + Volkshuisvestingvisie + Omgevingsvisie = Fundament woonzorgvisie

VISIE SOCIAAL: STERKE SOCIALE BASIS Belangrijkste uitgangspunten:

•

De inwoner staat centraal. En vrijwilligers en beroepskrachten zijn dichtbij, zichtbaar en laagdrempelig aanwezig en werken nauw samen.

•

Initiatief van onderop

•

Uitvoering = Maatwerk per wijk of dorp.

VISIE WONEN: ONGEDEELDE SAMENLEVING Belangrijkste uitgangspunten:

•

Iedereen in Leeuwarden kan zoveel mogelijk meedoen in de samenleving: In elke kern is er plek voor een brede doelgroep/ keuzevrijheid, een pleidooi voor mix van kwetsbare en nietkwetsbare doelgroepen

•

Als je niet meer passend kunt wonen, ondersteunen we je om elders een passende plek te vinden.

ONTWIKKELPRINCIPES STAD EN DORPEN 3x ontwikkelprincipes (Omgevingsvisie 2021) Iedere ingreep die we doen, draagt bij aan:

•

Vergroenen: Emissievrije, circulaire, biodiverse en klimaatadaptief ingerichte leefomgeving.

•

Verbinden: Uitnodiging tot ontmoeting en beweging en de bereikbaarheid, inclusiviteit, veiligheid en gezondheid verbeteren.

•

Verwaarden: Kwaliteit toevoegen aan de leefomgeving en bijdrage aan ‘brede welvaart’.

FUNDAMENT BELEID WONEN MÉT ZORG: We zetten ons ervoor in dat een inwoner met een zorg- en ondersteuningsvraag in Leeuwarden:

Een ongedeelde samenleving met een sterke sociale basis die

•

Zo lang mogelijk zelfstandig kan wonen

•

Volwaardig kan meedoen in de samenleving

•

In een passende woning en woonomgeving kan wonen, met oog voor draagkracht in een wijk en

dichtbij, zichtbaar en laagdrempelig is.

toegankelijkheid van voorzieningen

•

Wordt ondersteund door een stevig sociaal netwerk te creëren en te onderhouden

GEZAMENLIJKE MISSIE (OPBRENGST KICK-OFF) Ouderen met een zorg- en ondersteuningsvraag in de gemeente Leeuwarden

•

Hebben regie over hun eigen leven en kunnen volwaardig meedoen

•

Wonen passend, zowel qua woning als woonomgeving

•

Ontvangen de zorg en ondersteuning die zij nodig hebben.

1X FUNDAMENT

3x UITGANGPUNTEN

Een ongedeelde

Ouderen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen, ondersteunt door een stevig sociaal netwerk.

Actielijn 1 Vitale wijken en dorpen

Ouderen kunnen passend wonen, zowel qua woning als woonomgeving.

Actielijn 2 Geschikte woning & woonomgeving

Ouderen ontvangen de zorg en ondersteuning die nodig is.

Actielijn 3 Volhoudbaar aanbod zorg & ondersteuning

3X ACTIELIJNEN

samenleving met een sterke sociale basis die dichtbij, zichtbaar en laagdrempelig is.

1X FUNDAMENT

3x UITGANGPUNTEN

Een ongedeelde

Ouderen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen, ondersteunt door een stevig sociaal netwerk.

samenleving met een sterke sociale basis die dichtbij, zichtbaar

Ouderen kunnen passend wonen, zowel qua woning als woonomgeving.

en laagdrempelig is. Ouderen ontvangen de zorg en ondersteuning die nodig is.

11x ACTIES 1. Gezond en veerkrachtig blijven 2. Ontmoeting per wijk en dorp stimuleren 3. Behoud/versterken voorzieningen 4. Bewustwording over toekomst 5. Langer zelfstandig wonen 6. Geclusterd wonen ontwikkelen 7. Toegankelijke woonomgeving 8. Zorgaanbod per gebied reguleren 9. Intensieve zorg thuis vergroten 10. Verduurzaming huidig (zorg)vastgoed 11. Versterken acute zorg

OP WELKE WIJZE? •

We doen het samen met de inwoners Voorbeeld: Leeuwarden Oost

•

De sociale context van inwoner = het vertrekpunt voor oplossingsrichtingen

•

Bij nieuwe of transformaties van aanbod inzetten op mix van vitale en minder vitale huishoudens (de ongedeelde stad, buurt of complex).

SPEELVELD: RELATIE MET ANDERE OPGAVEN

15X LOKALE PROJECTEN

ROOD = ONGOING IN 2023 IN DE RAAD

Andere relatie’s o.a.: •

Nieuwe visie op gezondheid

•

Akkoorden zoals GALA en IZA

•

Urgentieverordening

STAKEHOLDERS: MET WIE + VOOR WIE

MET WIE? Inzetten op een langjarige partnerschap met iedereen die betrokken is bij wonen en zorg:

•

Gemeente

•

Woningcorporaties

•

Zorgaanbieders

•

Zorgverzekeraar/zorgkantoor

•

Welzijnsorganisaties

•

Adviesraad Sociaal Domein

•

Inwonersvertegenwoordigers

VOOR WIE? Iedereen die in gemeente Leeuwarden zelfstandig woont en in meer of mindere mate een zorg- of ondersteuningsvraag heeft

•

Ouderen

•

Jongvolwassenen uit jeugdhulp

•

Inwoners met een psychiatrische kwetsbaarheid

•

Inwoners met een beperking

•

Inwoners die uitstromen uit een instelling of kwetsbare situatie

PROCES: FASERING + AANPAK + PLANNING

STAPPEN WOONZORGVISIE 1. Opgave bepalen aan de hand van woonzorganalyse + commitment van alle stakeholders vragen

2. Kader en ontwikkelrichting samen bepalen: 1. Fase 1: Ouderen 2. Fase 2: Andere aandachtsgroepen 3. Validatie door bestuurders stakeholders, consultatie raadsleden

4. Vaststellen door college en gemeenteraad

STAPPEN UITVOERINGSAGENDA 1. Per gebied actielijnen omzetten in concrete acties (maatwerk per gebied)

2. Overleg opstarten met de belangrijkste stakeholders

3. De opgave definiëren en afspraken bundelen in de uitvoeringsagenda

CONSULTATIE RAAD

Organisatie Project- en procesbegeleiding: Proces: Maarten van de Beek (Sociaal Domein) + Klasien Visser (Fysiek Domein) Gespreksleider bijeenkomsten: Bram Klouwen, Companen Expertiseteam regionale taskforce: Jildou de Jong, Reinier Pollman, Frank Nijs

VRAGEN?