20211213 beantwoording technische vragen omgevingsvisie

MEMO Aan:

Evert Stellingwerf

Van:

Hein de Haan en Bert Wassink

Datum:

13 december 2021

Onderwerp:

beantwoording technische vragen Omgevingsvisie

Registratienummer:

-

Kopie:

griffie

Hierbij een antwoord op de door u bij mail van 8 december jl. gestelde technische vragen. Indien gewenst kan de griffie deze vragen en antwoorden ook toevoegen aan de stukken in ibabs. Vraag 1: Door de Provincie en een aantal insprekers wordt aangegeven dat er meer aandacht mag zijn voor leefbaarheid in de dorpen. In dat kader: wanneer is het Afwegingskader Wonen in de Dorpen klaar? En het programma Vitaal Platteland? Wat is de reikwijdte van deze documenten? (wat staat er wel/niet in) Antwoord: Het ontwerp Beleidskader Wonen in de Dorpen zal op korte termijn ter inzage worden gelegd. Vaststelling door de raad zal dan na de verkiezingen volgen. Het beleidskader Vitaal Platteland omvat het gehele buitengebied van onze gemeente (met uitzondering van de bebouwde kommen van de dorpen) en gaat uit van een integrale benadering waarbij de vele thema’s rond platteland en leefbaarheid samenkomen. Het veenweideprogramma met de focus op veenoxidatie, waterpeilen en effecten hiervan op de landbouw is daarbij één van de bouwstenen naast onder andere bouwstenen aangaande stikstof, biodiversiteitherstel, landbouw, klimaat, natuur, nationaal landschapspark, energie. Dit beleidskader Vitaal Platteland zal u in de loop van 2022 ter behandeling worden aangeboden.

Vraag 2: Wat is na het vaststellen van de Omgevingsvisie de status van een aantal verouderde visiedocumenten? De vraag stel ik ook met het oog op het kaartbeeld op p.36, waar groenstructuren en verstedelijking weer anders ingetekend staat dan bijvoorbeeld in de visie Nieuw Stroomland en het Beleidsplan Groen. Graag per document een reactie op de status: visie NieuwStroomland, Structuurvisie Zuidlanden (2011) het GGVP (2011), het Beleidsplan

Blad 2

Groen (2016). Komen deze documenten te vervallen? En als ze allemaal geldig blijven, heeft de Omgevingsvisie dan prioriteit of niet? Antwoord: De aanduiding ‘verouderde’ visiedocumenten doet vermoeden dat dergelijke documenten niet meer van toepassing zouden zijn. Dat ligt genuanceerder. Na vaststelling door de gemeenteraad van de Omgevingsvisie is die Omgevingsvisie dé leidraad voor de ontwikkeling en inrichting van de fysieke leefomgeving, in beginsel voor langere tijd. Enkele kanttekeningen daarbij: • Nieuwe onvoorziene ontwikkelingen en zich voordoende kansen kunnen aanleiding geven om de Omgevingsvisie te actualiseren en te herzien; • Een Omgevingsvisie is een visie op hoofdlijn voor de fysieke leefomgeving en is niet een ‘alles omvattende’ uitgewerkte visie. De voorliggende Omgevingsvisie is gebaseerd op een groot aantal visies op deelterreinen, op beleidsdocumenten en op overige achtergrondinformatie; • Die visies op deelterreinen zijn veelal meer gedetailleerd en uitgewerkt op specifieke thema’s en/of voor specifieke gebieden. In die zin zijn dergelijke documenten aanvullend op de Omgevingsvisie; • Als uitwerking van de Omgevingsvisie zullen de komende jaren nieuwe Beleidskaders (thema’s) en Ontwikkelkaders (gebieden) aan de raad worden voorgelegd.

Na besluitvorming daarover vervallen in beginsel de eventuele eerder vastgestelde visies voor dergelijke thema’s en/of gebieden; • De Omgevingsvisie is zelfbindend, dat wil zeggen dat deze visie leidend is voor verdere uitwerking, bijvoorbeeld in Beleidskaders en Ontwikkelkaders, maar ook in een Omgevingsplan. Een Omgevingsvisie is niet rechtstreeks bindend voor de burger; • Daar waar strijdigheid zou bestaan tussen de Omgevingsvisie en vigerende visies op thema’s of gebieden, is de Omgevingsvisie leidend; • Bij eventuele strijdigheid tussen de Omgevingsvisie en een vigerend bestemmingsplan, is het bestemmingsplan leidend. Een bestemmingsplan is immers wel rechtstreeks bindend voor de burger. In een dergelijk geval is het logisch om het betreffende bestemmingsplan te herzien opdat plan en Omgevingsvisie in de pas lopen. In de vraag zijn de volgende specifieke documenten aangegeven: • Intergemeentelijke structuurvisie; • Structuurvisie De Zuidlanden; • Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan; • Beleidsplan Groen. Vier voorbeelden van visies/plannen voor specifieke gebieden of specifieke thema’s. Vier voorbeelden van zelfbindende documenten. Vier voorbeelden van visies en plannen die na vaststelling van de Omgevingsvisie niet vervallen, maar in geval van strijdigheid met de Omgevingsvisie, prevaleert de Omgevingsvisie.

Blad 3

Vraag 3: Hoe ziet de Leeuwarder bevolkingsprognose er uit op basis van Primos 2021? Antwoord: Primos 2021 geeft de volgende prognose: Prognose Primos 2021 Bevolking Huishoudens Ter vergelijking Prognose van uit Provincie Bevolking Huishoudens

2021 124.470 63.390

2030 127.420 67.140

2040 122.470 64.810

2050 119.490 63.410

124.481 63.284

128.504 66.848

131.565 68.814

133.002 70.055

De prognose van Primos gaat uit van een daling in bevolking-aantal na 2030. Wij hebben veel kanttekeningen bij deze prognoses van Primos bij onze gemeente. Wij hebben ter vergelijking een door de provincie Fryslan gehanteerde prognose bijgevoegd. Voor de komende 10 jaar lopen de prognoses van de provincie en Primos qua huishoudensgroei gelijk op. Daarna gaat Primos een andere rekenmethodiek toepassen en lopen de prognoses uit elkaar. Primos heeft de eerste 10 jaar het planaanbod in de rekensystematiek zitten en na deze 10 jaar gaan ze alleen uit van de autonome groei. Daarentegen neemt de provincie ook na deze 10 jaar nog het planaanbod en migratiecijfers mee en zit daarmee, als we kijken naar voorafgaande jaren, dichter bij de werkelijkheid. Overigens lijkt ook de bevolkingsprognose in 2021-2030 niet te kloppen bij Primos. We zitten in 2021 al op een groei van 1125 personen: komt overeen met ruim 38 % van de voorspelde bevolkingsgroei van 2950 personen tot 2030 volgens Primos. Vraag 4: Kan er een overzicht worden gemaakt van strategische doelstellingen die in deze visie zijn opgenomen en wanneer die gehaald moeten zijn? Antwoord: Deze Omgevingsvisie is een dynamisch instrument dat enkele decennia vooruit kijkt. De drie belangrijke strategische ambities zijn al genoemd in de Positionpaper: 1. Het is goed leven in Leeuwarden. 2.

Leeuwarden is het hart van een bijzondere groen-blauwe regio. 3. Leeuwarden is een sterke economische regio. In de Positionpaper is hierbij als richtdatum 2028 genoemd. In de nu voorliggende Omgevingsvisie beschouwen we 2028 als een eerste ijkpunt, samenvallend met LF2028, maar zeker nog geen einddatum van drie ambities die in de komende decennia invulling krijgen. Deze Omgevingsvisie is niet een gemeentelijke uitvoeringsplan met scherp in tijd vastgelegde activiteiten. Wél zijn de drie ambities vertaald in strategische doelstellingen die in de komende decennia kunnen worden uitgevoerd. Sommige strategische doelstellingen die in deze visie voorkomen komen voort uit reeds opgestelde documenten als een Leeuwarder Energie Agenda( bijvoorbeeld volledig duurzame energievoorziening in 2050). Andere

Blad 4

doelstellingen zoals bijvoorbeeld de verduurzaming van de landbouw worden wél als nieuwe ontwikkelrichting vastgelegd zonder daar een harde einddatum aan te koppelen. Ook een ruimtelijke ontwikkeling als de spoorzone kent een lange looptijd van 2020-2050 waarbij de invulling ook afhankelijk is van partijen buiten de gemeente. In deze Omgevingsvisie hebben wij dus niet de strategische doelstellingen scherp vastgelegd in onderwerp en tijdspad. Wel hebben wij aangegeven op welke wijze wij de ontwikkelingen willen beoordelen. Wij hanteren daarbij de ontwikkelprincipes Vergroenen, Verbinden en Verwaarden. Hiermee geven wij invulling aan een integrale vertaling van de ambities en doelstellingen naar gerealiseerde projecten. Vraag 5: Ik mis in hoofdstuk 5 nog het nieuwe instrument programma (bedoeld om de doelstellingen uit de Omgevingsvisie verder uit te werken en aan te geven hoe ze bereikt kunnen worden). Hoe ziet de dienst/college de inzet van het instrument programma’s? Hoe verhoudt het programma zich tot beleidskaders en ontwikkelkaders die wel worden genoemd in H5? Voor welke onderwerpen zijn programma’s in voorbereiding en op welke wijze wordt de raad daarbij betrokken? (gezien het feit dat het college programma’s volgens de Omgevingswet vaststelt).

Antwoord: Het programma is in de inleiding van 5.2 wel genoemd als instrument uit de Omgevingswet maar op dit moment hebben wij daar nog geen invulling aan gegeven voor een bepaald gebied of thema. Indien een bepaald gebied of thema in de Omgevingsvisie voldoende is uitgewerkt (en hiermee vastgesteld door de raad) en de volgende stap de uitvoering betreft, kan het programma conform de Omgevingswet een geschikt instrument zijn. Dit wordt vastgesteld door het college maar tijdens de opstelling kan nog overwogen worden om de raad voor vaststelling te consulteren. Als aanvulling op het programma uit de Omgevingswet hebben wij in deze visie het Ontwikkelkader en het Beleidskader genoemd, die door de gemeenteraad worden vastgesteld. Een goed voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het beleidskader Wonen in de Dorpen. Indien het college na vaststelling van deze Omgevingsvisie voor een bepaald onderwerp wél een programma conform de Omgevingswet wil opstellen, zal de gemeenteraad hierover worden geïnformeerd waarbij ook kan worden verkend op welke wijze afstemming met de raad kan plaatsvinden. Vraag 6: In de tekst wordt de vliegbasis genoemd in relatie tot gezondheid. Hoe staat het met de uitvoering van de aangenomen motie op dit punt? Antwoord: Bij de informatieve bijeenkomst op 8 december is bij de bespreking van deze vraag de toezegging gedaan dat de raad hierover zal worden geïnformeerd.

Ik verwijs u graag naar het toegezonden antwoord hierop.