2021-02-01 Beantwoording vragen jeugd onderwijs en preventie

Onderwerp Preventie, sport en jongerenwerk

Vragen Besteden wij ook aandacht aan de promotie van campagnes? (Denk aan Luisterlijn of Grip op je Dip)

Antwoorden Op website Leeuwarden wordt bij kop “Hulp nodig” op Corona pagina actief verwezen naar Luisterlijn en ook andere websites. • De Luisterlijn is 24/7 bereikbaar voor iedereen. De Luisterlijn is dag en nacht bereikbaar voor een vertrouwelijk gesprek per telefoon, chat en mail. Dat betekent 24 uur per dag, 7 dagen per week een luisterend oor voor iedereen. Onze 1.500 goed getrainde vrijwilligers bieden steun en troost aan mensen die zich eenzaam voelen, zorgen hebben of hun verhaal kwijt willen. De Luisterlijn valt onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en wordt gefinancierd door het Ministerie van VWS. M.u.v. lokale belkosten is de Luisterlijn gratis. Meer informatie vindt u op www.luisterlijn.nl. • Er wordt nu nog niet actief verwezen naar grip op je dip (www.gripopjedip.nl), maar gaan wij nu wel doen.

Hoe houden we contact met onze jongeren? Hoe wordt het jongerenwerk ingezet en is/ wordt dat versterkt? Wat is de betekenis van Jimmy’s in deze periode?

-

-

-

-

Jimmy’s is open voor de kwestbare groep jongeren, dit wel beperkt zodat wij rekening kunnen houden met de corona maatregelen. Beperkt betekent dagelijks open maar met een beperkte aantal jongeren per keer. Op scholen worden de kwetsbare jongeren ondersteund, dit in overleg en op verzoek van de scholen; Het OJO is op afspraak open voor jonge ouders. Tevens ook online actief; De ontmoetingsactiviteiten in de buurthuizen gaan waar mogelijk door, met een beperkte aantal jongeren per keer (niet alle buurthuizen staan hiervoor open); Online houden de jongerenwerkers contact met jongeren via Instagram, snapchat, tiktok en whatsapp . Nu tijdens de avondklok organiseren een paar jongerenwerkers een online Fifa-toernooi waar jongeren vanuit thuis deel kunnen nemen. Zodat ze thuis blijven en niet de straat op gaan. De Scooterwerkplaats is open

-

BV Sport heeft in samenwerking met Amaryllis een mooi initiatief lopen voor jongeren. De Wintergames. Zijn er al veel aanmeldingen en hoe verlopen de eerste bijeenkomsten?

Sportaanbod tijdens avondklok

Dinsdagavond 2 februari staat er een sessie gepland tussen jongeren en de wethouder onderwijs over de impact van de coronamaatregelen. Van de jongerenwerkers van Amaryllis horen we terug dat jongeren met name het fysiek samenzijn missen op school. Na een wat lastige start, veroorzaakt door diverse zaken waaronder de korte tijd waarin het opgezet moest worden en dat het samenviel met de kerstvakantie, zijn de signalen over het algemeen heel positief. Er wordt enthousiast op gereageerd door de jongeren, kinderen en ouders. Ze zijn blij dat ze deur uit kunnen en dat het leuke activiteiten zijn. Ook zijn middelbare scholen in met name Leeuwarden West blij met het initiatief, iets wat ook geldt voor de basisscholen. We krijgen ook van verschillende fysio’s en andere soortgelijke organisaties terug dat ze erg blij zijn met dit soort initiatieven, omdat zij ook zien dat de jeugd minder beweegt. De lijntjes met Amaryllis zijn kort. Het was erg makkelijk om een jongerenwerker te koppelen aan een groepje buurtsportcoaches. Wel is de ervaring met de jongerenwerkers per gebied anders maar een veel gehoorde ‘klacht’ dat ze lastig contact hebben met de jongeren. Iets wat natuurlijk erg jammer is omdat wij dat contact ook niet of nauwelijks hebben. Beide ervaren we het als een lastige maar belangrijke doelgroep.

We zijn begonnen op 5 locaties (Grou, Stiens, Valeriuskwartier, Zuiderburen en NoordOost) voor met name de doelgroep 13-17 jaar. Sinds deze week breiden we het aanbod uit, zowel op genoemde locaties als door Mantgum, Wirdum en Warten er aan toe te voegen. Dit extra aanbod is bedoeld voor kinderen van het basisonderwijs. In totaal worden er nu 13 activiteiten per week georganiseerd. Het aanbod varieert van kinderen/jongeren begeleiden met het spelen met door hen zelf meegenomen materiaal (buiten-/pleinspelen), het organiseren van toernooitjes/wedstrijdjes tot het in samenwerking met derden aanbieden van clinics (bootcamp, lasergamen, kickboksen, archery attack, etc.). Aantal deelnemers varieert van 6 à 7 tot 35/40 per activiteit. Gemiddeld zo’n 15-20 per activiteit. Opvalt het dat het wel meer kinderen dan jongeren zijn waarbij wel opgemerkt wordt dat het aantal jongeren wekelijks toeneemt. Hoewel het ons gezien het korte tijdsbestek nog aan volledig beeld ontbeert, is dat het sportaanbod van sportverenigingen na het ingaan van de avondklok, niet wezenlijk anders is dan daarvoor. Veel activiteiten voor de jeugd en jongeren zijn normaliter al op dat tijdstip klaar, uitgezonderd de wat oudere jongeren. Om die reden zijn de

trainingen over het algemeen wel wat vervroegd waardoor men in principe het reguliere trainingsregime aan kan houden maar waardoor iedereen dus wat eerder begint en eindigt.

Onderwijs

In hoeverre hebben wij een volledig beeld van alle zorgen? Schooluitval, misbruik, geweld, armoede enz.

Noodopvang: Wie en hoeveel wordt er gebruik gemaakt van de noodopvang op scholen?

Is er opvang mogelijk voor kwetsbare kinderen en/of kinderen in kwetsbare situaties?

Voor senioren geldt dat er verenigingen zijn die er voor gekozen hebben om de training te verplaatsen naar zaterdag. Daarvoor is de impact dus wel wat groter. En een aantal gymverenigingen hebben hun trainingen (in aangepaste vorm) naar buiten verplaatst, maar dat was al sinds het moment dat de binnensportaccommodaties (weer) gesloten werden. Maar al met al gaan de verenigingen er ‘goed’ en creatief mee om, al zijn er uiteraard ook (met name binnensport)verenigingen die al langere tijd geen activiteiten hebben. We kunnen niet aangeven of ons beeld compleet en volledig is. Wel onderhouden wij intensieve contact met alle partners in het veld rondom kinderen en jongeren. De effecten van de lockdown zullen veelal ook pas in een later stadium duidelijk worden. Wij zien ook de artikelen in de media en maken ons ook zorgen maar tot nu toe blijkt dit niet uit de cijfers voor onze gemeente.

Er wordt ontzettend veel gebruik gemaakt van de noodopvang. Naast kwetsbare kinderen of kinderen in kwetsbare situaties worden er ook kinderen opgevangen met één of meerdere ouders in cruciale beroepen. We zien dat ouders hun kinderen nu eerder naar de noodopvang brengen dan in het voorjaar het geval was (15 a 20% meer dan in maart). Dit vraagt erg veel van de leerkrachten en ondersteunend personeel. Over het algemeen zitten de kwetsbare kinderen of kinderen in kwetsbare situatie in de noodopvang. Hier worden de kinderen begeleid bij het online onderwijs. Ondersteuning van andere ouders gebeurt vanuit de scholen. Als gemeente faciliteren we bijvoorbeeld devices/laptops etc. In de meeste situaties kiezen scholen ervoor om online onderwijs en noodopvang te scheiden. Dit betekent dat onderwijzers vanuit huis de online lessen verzorgen. De noodopvang wordt verzorgt door het ondersteunend onderwijspersoneel en/of pabo studenten. Kinderen in de noodopvang worden begeleid bij het volgen van de onlinelessen.

Hoe zijn de contacten tussen de gemeente en het onderwijsveld?

Met kinderopvang en het primair onderwijs vindt sinds het instellen van de lockdown zeer geregeld overleg plaats op ambtelijk/bestuurlijk niveau. Zo wordt de druk op de noodopvang gemonitord en vindt er onderlinge afstemming tussen onderwijs en kinderopvang plaats. Daarnaast is er bestuurlijk contact met MBO en HBO bestuurders. Met de MBO en VO Scholen hebben we daarnaast contact over hoe de huidige zorgstructuur wordt ingezet voor de kwetsbare jongeren. Er zijn geen gerichte vragen specifiek voor de gemeente gekomen.

Zijn de scholen voor speciaal onderwijs open? Leerachterstanden en schooluitval: Zijn er zorgwekkende achterstanden ontstaan? Is er mogelijk actie in voorbereiding om dit te ondervangen (weekend/ zomer school oid). En zijn is er al duidelijk hoe en of hier ook financieel, na de Corona, extra middelen voor beschikbaar komen?

De scholen voor speciaal onderwijs draaien zoveel als mogelijk door of zorgen voor thuisonderwijs. Dit verloopt over het algemeen goed

Zijn er grote verschillen per school Is er sprake van meer uitval op VO, MBO en HBO? Wat mist en wat hebben onderwijzers nodig in de praktijk om zo goed mogelijk onderwijs te kunnen leveren tijdens deze lockdown (concrete voorbeelden graag)? Hoe veilig voelen onderwijzers zich tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden en hoe was dit voor de lockdown? En hoe worden onderwijzers

Er zijn nog geen cijfers bekend van de leerachterstanden op gemeentelijk/locatie niveau.

Op individueel niveau zijn leerachterstanden in beeld. Het is echter te vroeg om iets te kunnen zeggen over opgelopen leerachterstanden op locatieniveau of gemeentelijkniveau. Hier zijn (nog) geen cijfers van bekend. Bij de vorige lockdown is er gewerkt aan een zomerschool. Dat zou ook dit jaar weer een mogelijkheid kunnen zijn. Medewerking van de scholen is daarbij wel van belang. Er is nu nog niet bekend of er extra middelen beschikbaar komen voor het inlopen van achterstanden en voorkomen van schooluitval. Wij blijven in gesprek met de scholen en schoolbesturen maar verwachten dat wij u pas kunnen informeren over de cijfers bij de P&C clyclus.

Onderwijzers moeten zich kunnen richten op het geven van onderwijs op afstand. Het helpt daarbij dat ze worden ontzien bij taken rondom de noodopvang op school zelf. Onderwijzers verzorgen veelal vanuit huis de online lessen en lopen op die manier dus geen risico op besmetting. Voor het personeel dat begeleiding op de noodopvang biedt, geldt dat de bezetting van de noodopvang gemonitord wordt

beschermd tegen Corona en vinden zij dit voldoende?

en op zo’n niveau wordt gehouden dat de RIVM richtlijnen kunnen worden geborgd.

Wat mist de jeugd zelf in het onderwijs tijdens de lockdown? *Wat hebben zij nodig en hebben zij zelf suggesties ter verbetering?

Aankomende dinsdagavond staat er een sessie gepland tussen jongeren en de wethouder onderwijs en de burgemeester over de impact van de coronamaatregelen. Van de jongerenwerkers van Amaryllis horen we terug dat jongeren met name het fysiek samenzijn missen op school.

Is er voldoende aandacht en ruimte tijdens het geven lessen om stil te staan met de leerlingen bij de huidige situatie en hierop te reflecteren? Wordt er voldoende met de leerlingen over de lockdown en hun gevoelens en gedachten daarbij gesproken? Besteden mentoren op het vo hier aandacht aan? Is it bekind dat der mear schoolverzuim is troch de lockdown ( tichtplicht ) sa ja, binne hjir sifers fan? Ek blykt dat leerplichtige bern ( 5-18 jier ) net ynskreun stean op in skoalle, is dat yn de gemeente Ljouwert ek it gefal? Hoe sil soks foarkommen wurde yn de takomst? Er wordt ingezet op een versterking van de steunstructuur in en rondom scholen; het meer inbrengen van kennis en expertise in en om school/IKC, inclusief een beschikkingsvrij preventief budget. In de nieuwe steunstructuur, die gericht is op inclusie en normaliseren, wordt vroegtijdig geacteerd. De school/het IKC is niet meer alleen de plaats waar de educatie en ontwikkeling van 0-12 jarigen

Of en hoe er aandacht is tijdens de lessen over de situatie van leerlingen is niet bekend bij de gemeente. Wij zullen in onze overleggen met de schoolbesturen vragen naar hun werkwijze en vragen naar de problematiek die zij tegenkomen.

Alle kinderen zijn in beeld via melding verzuim bij leerplicht en via de thuiszittersaanpak (samenwerking scholen/samenwerkingsverband en leerplicht). Tot nu toe is het aantal meldingen van verzuim constant gebleven tijdens de lockdown.

In het voorjaar wordt u geïnformeerd over de stand van zaken van de steunstructuur 12- in een Open Podium

Specialistische Jeugdhulp

plaatsvindt, het wordt ook de plaats waar alle obstakels voor die ontwikkeling worden gesignaleerd, gediagnosticeerd en van een systeem- en gezinsgerichte aanpak worden voorzien, inclusief de regievoering die daar bij hoort. De steunstructuur 0-12 jaar wordt de ‘spin in het web’ in wijk of dorp. Vraag: kan er een update komen over deze steunstructuur? Kan de structuur nog gehandhaafd blijven of zijn er aanpassingen gemaakt? Is dagbesteding voor kwetsbare jongeren (bijv. Werkerij van Zienn ) ook (deels) stil komen te staan, of kan dat onder voorwaarden nog gewoon doorgaan? Is it bekind by de gemeente Ljouwert, hokker bern en gezinnen op dit stuit ekstra help nedich hawwe yn dizze Corona perioade, troch dat bern net nei skoalle kinne en 24/7 yn de wike thus binne.? Sa ja, hoe sil dan yngrepen wurde? Is er een toename van jeugdhulpvragen? Of juist een daling zoals in de eerste lockdown vorig jaar?

Worden er nog huisbezoeken gedaan? Hoeveel van de hulp/behandeling is nu alleen nog digitaal?

De dagbesteding voor kwetsbare jongeren is onder voorwaarden doorgegaan.

De sociaal werkers van Amaryllis hebben samen met het Jeugdexpertteam, de POH-jeugdggz, huisartsen en zorgaanbieders hebben veel jeugdigen en de gezinnen in beeld. Mocht het nodig zijn voor de situatie thuis dat kinderen in kwetsbare situaties wel naar school gaan dan is dat mogelijk. We kunnen het niet uitsluiten dat er gezinnen buiten beeld zijn. Wel blijven we continue in gesprek met alle partners in het veld. Overall is een lichte daling van jeugdhulpvragen zichtbaar, totaal 6 % daling in 2020 ten opzichte van 2019. De instroom in specialistische jeugdhulptrajecten was in 2020 vergelijkbaar met de instroom in 2019. Dit segment vormt het grootste deel aan geïndiceerde jeugdhulp ten opzichte van het totaal; 83 % in 2029 en 89% in 2020. Aanbieders hebben binnen coronaprotocol zoveel als mogelijk huisbezoeken afgelegd, vooral in het kader van veiligheid van de jeugdige.

Is der in oersjoch yn de wurkwize fan de belutsen hulpferlienende organisaasjes yn de Gemeente Ljouwert? Medisch personeel ziet een grote stijging van jonge meisjes met anorexia deze lockdown. Welke maatregelen worden er genomen om dit terug te dringen en zijn de instanties rondom jeugdhulp hier alert genoeg op

Kwetsbare jongeren vallen ten prooi aan uitbuiting en seksueel geweld door online activiteiten, iets wat deze lockdown gewoon door gaat. Welke acties worden er ondernomen om deze tieners te beschermen Kinderen die het slachtoffer worden van seksueel misbruik, komen steeds vaker via sociale media in contact met de dader. Dit wordt ook wel ‘Grooming’ genoemd. Zeker nu we in lockdown zitten en jongeren nog meer gebruik maken van hun digitale middelen. Wat kunnen we hier als gemeente tegen doen? De effecten van de lockdown op kinderen en jongeren zijn enorm. In 2017 werden er 15.000 kinderen gerapporteerd omdat ze leden onder kindermishandeling. In 2020 is dat gestegen naar 40.000. Houdt het college er al rekening mee dat we de komende jaren meer moeten investeren

Nee, wij houden geen overzicht bij van de werkwijze van professionals en hulpverleningsorganisaties. De gecontracteerde aanbieder Accare is gespecialiseerd in de behandeling van eetstoornissen. Accare heeft een ketennetwerk om eetstoornissen goed op te pakken, o.a. wijkteams participeren hierin. Op dit moment zijn de concrete aantallen jeugdigen met anorexia nog niet bekend. Dit wordt nader onderzocht en ook wordt onderzocht of er sprake is van incidentele dan wel structurele effecten. Voor de zeer gespecialiseerde zorg voor anorexiapatiënten is op landelijk niveau via de VNG zorg gecontracteerd. Wij gaan in gesprek met Accare en als er cijfers zijn zullen wij die met u delen tijdens het Open Podium. In het lopende regionale project Huiselijk Geweld Kindermishandeling is hier uitgebreid aandacht voor. Daarnaast is de gecontracteerde aanbieder Fier deskundig op dit gebied. Fier heeft een landelijke chatfunctie ingezet. Zij zien een toename in chatgesprekken. Wij hopen u tijdens het Open Podium meer informatie te kunnen geven van de actuele cijfers en bevindingen van Fier. Vanuit het regionale project Huiselijk Geweld Kindermishandeling heeft dit onderwerp prioriteit en worden jongeren en ouders bewust gemaakt. Ketenpartners (o.a. school, jongerenwerk, zorgaanbieders, politie) werken nauw samen in een adequate aanpak.

De Leeuwarder cijfers laten een genuanceerder beeld zien dan de landelijke, zie bijlage. Het college volgt nauwgezet de ontwikkelingen samen met Veilig Thuis en andere ketenpartners en anticipeert waar nodig. Het college streeft erna om u tijdens het Open Podium ook bij te kunnen praten over de actuele cijfers tot en met januari en ervaringen van Fier over hun chatfunctie.

in jeugdzorg en onderwijs om de schade die de lockdown aanricht bij onze jongeren te herstellen? Wachttijden: Wat was, voor de coronacrisis, de gemiddelde wachttijd per instantie voor tweedelijns jeugdhulpverlening binnen de gemeente Leeuwarden? Hoe is dat nu tijdens de coronacrisis? Wat was, voor de coronacrisis, de gemiddelde wachttijd voor een jeugdige uit de gemeente Leeuwarden om tweedelijns hulp te kunnen ontvangen (ook buiten de gemeente Leeuwarden)? Hoe is dat nu tijdens de coronacrisis? Psychische problemen: Is er in de gemeente Leeuwarden ook een toename in het aantal jongeren met psychische klachten te vernemen sinds de lockdown? Zo ja, wat zijn de cijfers? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat elke jeugdige de psychische hulp krijgt die hij nodig heeft, ook tijdens de lockdown? Wat wordt er concreet gedaan in beleid en uitvoering om psychische klachten bij de jeugd (mede) veroorzaakt door de lockdown te voorkomen?

Bij de 9 grootse (Leeuwarder) aanbieders zien we dat de wachttijd in september 2020 iets gedaald is ten opzicht van maart 2020. De wachttijd laten nu weer een lichte stijging zien. We kunnen echter geen uitspraak doen of dit afwijkend is ten opzichte van voorgaande jaren omdat we niet beschikken over de data van voor maart 2020.

Er is een lichte daling van het aantal cliënten vanaf maart. Vanaf september 2020 loopt het aantal weer wat op en in het vierde kwartaal (waarin de maatregelen steeds zwaarder worden) neemt het aantal weer wat af. De aantallen liggen in 2020 iets onder het niveau van 2019. (zie bijlage)

Jeugdigen met psychische problemen kunnen via de gebruikelijke routes ondersteuning krijgen. De reguliere routes voor psychische hulp staan ook tijdens de lockdown open. De POH-Jeugd GGZ, Amaryllis, Jeugdondersteuners Kindcentra en de medewerkers van het Jeugdexpertteam zijn extra alert in deze tijd. Er zijn concrete werkafspraken gemaakt tussen Amaryllis en het Jeugdexpertteam om ook deze problematiek zo snel mogelijk te signaleren en jeugdigen goed door te verwijzen.

Landelijk is er naarmate de coronacrisis voortduurt ook een toename onder jongeren met suïcidale gedachten. Hoe is dat hier en hoe wordt daar mee omgegaan?

Voor en tijdens Corona: Wat zijn de knelpunten en zorgen voor jeugdhulpverleners tijdens deze lockdown sinds maart 2020 en hoe gaan zij hier mee om? Wat doen zij om alsnog de benodigde hulp te verlenen? Is dit voldoende?

Als we kijken naar de Friese suïcidecijfers en die van 2020 vergelijken met de cijfers van 2019, dan zien we een lichte stijging. In 2020 jaar maakten helaas 76 Friezen een einde aan hun leven, in 2019 waren dat er 69. Die stijging zien we echter niet terug in de leeftijdscategorie tot 26 jaar. In 2019 stierven er 7 jongeren in 2020 waren dat er 4. Of de meest recente ontwikkelingen, zoals het instellen van de avondklok, leidt tot een ander beeld valt nog niet te zeggen. Onze inspanningen zijn op dit moment dan ook gericht op preventie en daadkrachtige ondersteuning.

Het is minder gemakkelijk om huisbezoeken af te leggen dan voorheen. Beeldschermbellen heeft zijn intrede gedaan, dit pakt overwegend positief uit. Er wordt nu zowel op de oude als op de nieuwe manier hulp verleend, of de oude en nieuwe manieren worden gecombineerd.

Wat hebben ze daarnaast nodig in de praktijk om de hulpverlening te laten slagen tijdens deze lockdown (concrete voorbeelden graag)?

In het regionale transformatieoverleg waarin ca 10 zorgaanbieders, gecertificeerde instellingen en gemeenten zijn vertegenwoordigd is hulpverlening in tijden van corona besproken. Er zijn geen hiaten onderkend en de zorgverlening gaat gewoon door of zo gewoon als mogelijk.

Wat is het verschil in beleid en uitvoering voor en na de lockdown? Welke regels zijn er veranderd voor jeugdhulpverleners? En welke daarvan zorgen volgens hen voor een andere uitkomst in het hulpverleningsproces dan voor de lockdown? Graag voorbeelden

De zorg aan jeugdigen is gecontinueerd. Sommige methodieken zijn gewijzigd (bv beeldschermtherapie) en deze zijn ook effectief gebleken.

Hoe veilig voelen jeugdhulpverleners zich tijdens het uitvoeren van hun

Jeugdhulpverleners waren al bekend met protocollen rond veiligheid. Daar is nu het corona-protocol bijgekomen.

werkzaamheden en hoe was dit voor de lockdown? Hoe worden jeugdhulpverleners beschermd tegen Corona? (Zij hebben waarschijnlijk geen recht op bv medische mondkapjes). Is dit voldoende?

De zorgaanbieder moet zorgdragen voor veiligheid in en op het werk. op de site van het NJI staan de meest recente protocollen.

Wat mist de jeugd zelf in het hulpverleningsproces tijdens de lockdown? *Wat hebben zij nodig en hebben zij zelf suggesties ter verbetering?

In verband met de nieuwe inkoop jeugdhulp zijn jongeren geconsulteerd. In de gesprekken hebben zij kunnen aangeven wat zij van de hulpverlening vinden en wat hun behoefte is. Daarnaast is het een taak van de zorgaanbieders om via bv een cliëntenraad contact te onderhouden met hun cliënten.

Wordt er voldoende met de jeugdige over het hulpverleningsproces tijdens de lockdown gesproken?

Zie hiervoor.

Blijft de regie zoveel mogelijk bij de cliënt of wordt dit bemoeilijkt door de lockdown/coronaregels? Waar blijkt dit uit en hoe is dit te verbeteren?

Regie is ongewijzigd, deze ligt altijd bij de jeugdige, ouders/verzorgers als die daartoe in staat zijn.

Kun je een beeld schetsen van hoe jongeren deze tijd doorkomen: Wat houdt het bezig (in gedachten en letterlijke zin)?

Jongeren stellen waarschijnlijk vragen als: hoe ziet mijn toekomst eruit, kan ik examen doen, kan ik een vervolgopleiding starten etc. Zij onderhouden online contacten met andere jongeren.