2020-03-31 Informerende brief aan de gemeenteraad Steunstructuur 12-

Aan de gemeenteraad

Tussenrapportage Steunstructuur 12Z220891-2020 Sociaal Domein Zelf en Netwerk 14058, Hanny Voskuylen Tussenrapportage en Monetarisering casussen 9 maart 2020 Geachte leden van de gemeenteraad, In het collegeprogramma 2018 - 2022 en het Koersdocument Herijking Sociaal Domein is een van de voorgestelde bewegingen binnen het Jeugddomein; de steunstructuur 12-. Om uitvoering te geven aan deze opdracht zijn in maart 2019 de eerste Jeugdondersteuner Kindcentra op drie IKC’s gestart. Het idee achter deze steunstructuur 12- is dat door meer en betere samenwerking van onderwijs, kinderopvang, zorg en welzijn dichtbij het kind bijgedragen kan worden aan het normaliseren en het afschalen en de inzet van dure en/of zware zorg kan worden voorkomen. Zie animatie: https://vimeo.com/338674822/300db7796d

De inzet van de jeugdondersteuner is gestart op basis van breed draagvlak en commitment bij alle betrokken partijen; besturen primair onderwijs (Proloog, PCBO, BMS), kinderopvangorganisaties (Sinne Kinderopvang, SKF), Amaryllis, GGD en gemeente. De partijen delen de constatering dat de individuele en groepsgewijze multi-problematiek toeneemt. Dit trekt een zware wissel op nietonderwijzend personeel en leidt tot handelingsverlegenheid en weinig preventief werken. Dit laatste heeft hoge jeugdkosten tot gevolg. De samenwerking tussen primair onderwijs, kinderopvang en gemeente is jaren geleden al ingezet met de ontwikkeling van IKC’s. Het nu gaan verbinden van zorg aan onderwijs en kinderopvang binnen een IKC is dan ook passend en gewenst gezien de doorontwikkeling van IKC’s in de gemeente Leeuwarden. De visie die de partijen in het IKC, nu ook met de inzet van jeugdondersteuners, delen is dat we Leeuwarder jeugd al op jonge leeftijd in hun eigen kracht willen zetten; door het optimaliseren en door ontwikkelen van het jeugdstelsel met een lerende aanpak. De inzet van de jeugdondersteuners wordt landelijk met interesse gevolgd. De gemeente Leeuwarden is met dit experiment dan ook één van de 11 landelijke

Blad 2

inspiratieregio’s voor de verbinding onderwijs en zorg binnen de ‘Aanpak Met Andere Ogen’ van René Peeters 1. Tussentijdse resultaten Het afgelopen jaar is er door betrokken partijen veel inzet geleverd, geleerd en gedeeld m.b.t. de functie van de jeugdondersteuners. Voor alle betrokken partijen was deze aanpak nieuw en leidde tot nieuwe inzichten. Om ervaringen en opbrengsten in beeld te brengen is een 6-tal focussessies gehouden waar een grote groep betrokkenen aan deelgenomen heeft. Aangezien de werkwijze van de jeugdondersteuners tot een methodiekontwikkeling leidt, kent dit experiment een wetenschappelijke onderbouwing via NHL/Stenden. De tussentijdse resultaten zijn door de lectoren opgesteld. U vindt deze als bijlage toegevoegd.

Korte samenvatting van de tussenresultaten; Algemeen  de zorgplicht wordt door onderwijs en kinderopvang serieus genomen; ook het sturen op hulpverlening en kwaliteit  van de 3 onafhankelijke IKC’s komen eenduidige ervaringen en aanbevelingen  het ontwerpend vorm geven aan de functie van Jeugdondersteuner is een succesvolle werkwijze  de urgentie van de functie wordt onderkend door onderwijs en kinderopvang  de jeugdondersteuner is de ‘linking pin’ tussen het IKC en de omgeving Organisatieniveau:  er komt zicht op de wensen en benodigdheden in de (zorg)structuur rondom IKC’s  de jeugdondersteuner is het vehikel tot transformatie en verandering; processen worden blootgelegd en samenwerking versneld  IKC personeel wordt ondersteund met expertise en groepsinterventies Ouder(s)/kind  ontvangen langdurige ondersteuning  de jeugdondersteuner heeft een onafhankelijke positie en stimuleert eigen kracht  de jeugdondersteuner heeft toegang tot gezinnen die niet open staan voor hulpverlening. Zorgmijders worden bereikt zodat het kind zich kan ontwikkelen  inzet op relatie en betrokkenheid ouders (belangrijk i.v.m. grote impact scheidingen)

1 https://vng.nl/sites/default/files/publicaties/2018/met_andere_ogen.pdf

Blad 3

Financiële resultaten inzet Jeugdondersteuners Kindcentra in periode maart 2019-maart 2020 Eén van de doelen van de steunstructuur 12- was om met de inzet van de jeugdondersteuner te komen tot meer en betere samenwerking van onderwijs, kinderopvang, zorg en welzijn dichtbij het kind. De tussenrapportage laat zien dat er door de inzet van jeugdondersteuners domein overstijgend gewerkt wordt; zorg, onderwijs en kinderopvang worden meer geïntegreerd. Dit zal een verbetering opleveren in de werkwijze in kinderopvang en primair onderwijs met betrekking tot professionalisering, vroegsignalering en preventief handelen. Op termijn dient zich dit financieel te vertalen in een beperking van de stijging van de zorgkosten. De periode waarin de jeugdondersteuners werkzaam zijn is te kort om te kunnen concluderen of met deze nieuwe werkwijze minder dure en/of zware zorg wordt voorkomen. Om toch zicht te krijgen op mogelijke beperkingen van de stijging van de zorgkosten is een 6-tal representatieve casussen gemonetariseerd. In de tweede bijlage vindt u de financiële uitwerking van deze casussen. De geraamde beperking van de zorgkostenstijging is ongeveer € 100.000,Voortgang steunstructuur 12De betrokken besturen van onderwijs en kinderopvang concluderen dat met de inzet van de jeugdondersteuners een goede koers is ingezet.

Op basis van de voorlopige resultaten en aanbevelingen hebben zij uitgesproken voorstander te zijn van het doorzetten van het huidige experiment en deze gefaseerd uit te breiden naar meer locaties. Daarnaast hebben zij de wens om de onafhankelijke positie van de jeugdondersteuner te borgen. Voor deze collegeperiode is er een budget beschikbaar dat ingezet kan worden. Verdere uitrol is mede afhankelijk van de inzet van alle partijen. Hierover wordt de komende periode het overleg voortgezet om het momentum te behouden. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Leeuwarden,

burgemeester. {{Signer1}}

secretaris. {{Signer2}}

*Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend

Blad 4

Doel van de inzet van Jeugdondersteuner Kindcentra Gemeente Leeuwarden, het primair onderwijs en de kinderopvang hebben gezamenlijk deze nieuwe functie van de jeugdondersteuner geïntroduceerd. Deze jeugdondersteuner heeft als kerntaak ervoor te zorgen dat kinderen tot en met 12 jaar zo snel mogelijk de (specialistische) hulp krijgen die ze nodig hebben. De jeugdondersteuner signaleert vroegtijdig mogelijke problemen en kan daardoor veelal sneller, eenvoudiger en goedkoper een oplossing voorstellen en (laten) uitvoeren. Voor het beste resultaat werkt de jeugdondersteuner samen met een interprofessioneel team van vertegenwoordigers van kinderopvang, primair onderwijs, passend onderwijs, jeugdhulp, GGD en de gemeente om de juiste zorg te geven, zo dicht mogelijk bij huis. De ervaring leert dat kinderen het snelst, best en goedkoopst worden geholpen wanneer eventuele belemmeringen in hun ontwikkeling zo vroeg mogelijk worden ontdekt. Dan kan worden voorkomen dat problemen verergeren en specialistische hulp noodzakelijk wordt. Door de gewenste hulp aan het kind vroeg en snel beschikbaar te maken en zo dicht mogelijk bij het kind te leveren, krijgt het kind de beste kansen om zich optimaal te ontwikkelen. Door nadrukkelijk meer aandacht te schenken aan preventie kunnen problemen in een later stadium worden voorkomen of verminderd.

De jeugdondersteuner ondersteunt zowel het kind als het gezin waarvan het kind deel uitmaakt en helpt pedagogische medewerkers en leerkrachten bij het signaleren, omgaan en oplossen van de situatie. Taken De jeugdondersteuner richt zich op preventie, normalisering, vroegtijdige signalering en adressering van problemen en een betere verbinding met de leefwereld van het kind buiten de school. Hij/zij werkt mee aan een inclusieve, goede pedagogische omgeving voor kinderen van 0-12 jaar, waarin snel en effectief wordt gereageerd op ontwikkelingsvragen van kinderen, opvoedvragen van ouders en ondersteunings-vragen van pedagogische medewerkers en leerkrachten. De jeugdondersteuner levert zo ook een bijdrage aan de verbeterde ketenaanpak van 0-23 jarigen, omdat al in de fase van kinderopvang en primair onderwijs problemen worden aangepakt. Structurele signalen vertaalt de jeugdondersteuner naar kinderopvang, onderwijs en gemeente om tot beleidsverbetering te komen. Zie ook de animatie: https://vimeo.com/338674822/300db7796d