Transcript raadsvergadering 30 maart 2026

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE LAREN d.d. 30 maart 2026

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Het is klokslag 20.00 uur. Ik heet u allemaal van harte welkom bij de gemeenteraadsvergadering van de gemeente Laren van 30 maart 2026. Allereerst een warm welkom aan de gemeenteraadsleden. Bijzondere avond vanavond, een aantal gemeenteraadsleden neemt ook afscheid. Ook een aantal commissieleden, dus die heet ik ook van harte welkom. Uiteraard het college van burgemeester en wethouders, welkom. Alle genodigden hier in de zaal en ook eventueel de luisteraars thuis. Dan gaan we naar de opening en vaststelling van de agenda. We hebben een afmelding gekregen van ons raadslid van D66, mevrouw Ellen Van Dorst. Verder hebben wij bij mededelingen geen bijzonderheden. Dan ga ik eventjes aan u vragen, kunnen wij de agenda zoals die vandaag voorligt vaststellen? Ik kijk even naar de gemeenteraadsleden, doe even een ronde. Ik zie daar allemaal instemmend geknikt, vriendelijk dank. Hierbij de agenda vastgesteld.

2.

Mededelingen De voorzitter: Dan gaan wij naar het puntje mededelingen. Zijn er vanuit de gemeenteraad mogelijke mededelingen? Ik kijk eventjes. Nee, niemand. Helder, dan hebben we ook geen mededelingen.

3.

Vragenhalfuur De voorzitter: Dan gaan we naar het vragenhalfuur. Dat hebben we bij deze formele vergadering er toch nog aan bijgevoegd. Zeer belangrijke vragen die wij ontvangen hebben van het CDA, raadslid Van den Berg en Groen Laren, raadslid Vos, over het verbeteren van biodiversiteit. Wie mag ik het woord geven om deze vragen nog voor … Raadslid Van den Berg. De heer Van den Berg: Voorzitter, dank u wel. Ik was mijn iBabs aan het opstarten op mijn telefoon. Maar u gaat heel snel inderdaad. Dus als u nog een seconde heeft, dan hoop ik dat mijn iBabs opengaat. En anders krijg ik die van mijn collega. Mag ik die van jou lenen? Dank u wel. Voorzitter, dank u wel. Collega’s, het is weliswaar de laatste raad en toch dachten de collega van Groen Laren en ondergetekende om toch te doen waar wij hier voor zitten en dat is een stukje inhoud. En dat is het volgende. Een vragensetje van vier. Laren wil een samenleving zijn waarin de natuur meer ruimte krijgt. De gemeente wil de biodiversiteit verbeteren. En in Laren is de grond van nature arm en zanderig. En op die arme grond groeien veel verschillende kruiden en bloemen die goed zijn voor insecten, omdat ze veel stuifmeel geven. En dit past goed bij de plekken waar de openbare ruimte opnieuw wordt ingericht. We hebben daar zelfs een groenbeleidsplan voor.

En op dit moment wordt er gewerkt aan de omgeving van het Kleine Brinkje aan de Sint Janstraat en komt er onder de straat ruimte om het regenwater op te vangen. En op het Brinkje wordt een wadi aangelegd. Heel goed allemaal. Maar op de website van Laren Regenklaar staat een filmpje waarin te zien is hoe het eindresultaat eruit zal zien. En dat verheugde ons, maar tegelijkertijd hebben we daar een paar vragen bij, voorzitter. De eerste vraag is, wordt er bij de herinrichting van het Kleine Brinkje arme grond gebruikt in plaats van vruchtbare teelaarde? Zijn de struiken en andere planten die worden aangeplant inheems en stuifmeelrijk? En de derde vraag is, wordt er rondom de parkeerplaatsen en bij de rand van de wadi inheems bloemenzaad 1

gebruikt dat goed is voor de biodiversiteit? En de laatste vraag, in samenwerking met collega’s van Groen Laren, is wordt er in de wadi bloemenzaad gebruikt van inheemse soorten die ook onder natte omstandigheden zaden blijven vormen? En met die vier vragen willen we eigenlijk invulling geven aan ons groenbeleidsplan. We stellen kaders en we controleren. En dit zijn de controlerende vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Berg. Ik kijk eventjes naar mijnheer Vos. Zijn hier nog aanvullingen op? De heer Vos: Integendeel, mijnheer de voorzitter. Ik denk wat de heer Van den Berg zegt, precies de lading dekt van hetgeen we graag willen weten. De voorzitter: Mooi. Dan houden we het bij deze kernachtige verwoording van raadslid Van den Berg. Dan ga ik naar het college kijken voor de beantwoording. Dat is namens het college wethouder Van Midden. Gaat uw gang. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik zal op de vragen ingaan, maar voordat ik dat doe wil ik in ieder geval opmerken dat het mij verheugt te constateren dat in de laatste raadsvergadering, ter afsluiting van deze raadsperiode, de heren Vos en Van den Berg willen praten over bloemetjes en bijtjes. Dus in die zin hebben we wat bereikt de afgelopen vier jaar, denk ik. Dan zal ik ingaan op de vragen.

Inderdaad, de heer Van den Berg verwees al naar het groenbeleidsplan, wat uiteindelijk de kaders vormt rondom de uitvoering van ons groenbeleid. Dus ik zal in de beantwoording ook her en der wat verwijzingen naar het groenbeleidsplan doen. Allereerst de vraag, wordt er bij de herinrichting van het Kleine Brinkje arme grond gebruikt in plaats van vruchtbare teelaarde? Voor de plantvakken waar heesters worden geplant wordt de grond opgewaardeerd met verrijkte teelaarde, zodat deze direct geschikt is om in te planten. Een eigenschap van deze groeiplaatsverbetering is dat deze een hoog organisch-stofgehalte heeft. Ik ga ervan uit dat de heer Vos en Van den Berg dat op hun technische merites kunnen beoordelen wat ik hier zeg. Dit is voor mij ingefluisterd ook door de deskundigen op dit gebied. Waar het kruidenrijke bermmengsel is toegepast, wordt arme grond gebruikt. En hier vindt geen groeiverbetering plaats. En in de toplaag van de bodem en talud van de wadi wordt een top zand, zandkorrels met dezelfde korrelgrootte gebruikt, ten behoeve van de waterdoorlatendheid en infiltratie. En dan de toets van het groenbeleid aan het grondgebruik. Dus arme grond versus teelaarde. Vanuit het groenbeleid wordt aangestuurd op een inrichting die is afgestemd op de groeiplaats en op een gezond evenwicht tussen de boven- en ondergrondse situatie. Ik verwijs daarvoor naar pagina 19.

Daarnaast wordt in het groenbeleid expliciet benoemd, pagina 14, dat verschraling van de bodem en het toepassen van kruidenrijke vegetaties bijdragen aan de biodiversiteit. Vraag twee, zijn de struiken en andere planten die worden aangeplant inheems en stuifmeelrijk? De planten en struiken die aangeplant worden zijn een mix van inheemse, maar ook een enkele niet-inheemse soort. De vlinderstruiken en de bodem bedekkende rozen zijn bedoeld om insecten te lokken. De bloemen dienen als belangrijke voedingsbron voor deze insecten en de lage beplanting heeft nog een bijkomend voordeel dat deze een goede schuilplaats is voor kleine dieren, zoals egels en vogels. En als we dat dan ook weer toetsen aan het groenbeleid, en dan met name als het gaat om de niet-inheemse beplanting, de vlinderstruik en de rozen: de gekozen soorten hebben als functie het aantrekken van insecten, wat aansluit bij het groenbeleid. In het groenbeleid is opgenomen de uitdrukkelijke voorkeur om een insectenvriendelijk assortiment toe te passen, met als reden dat deze een grotere ecologische waarde hebben. Zie het groenbeleidsplan pagina 19 en 21. Dat betekent dat we soms incidenteel, op kleine schaal, niet-inheemse soorten gebruiken. Dan de derde vraag, wordt er rondom de parkeerplaatsen en bij de rand van de wadi inheems bloemenzaad gebruikt dat goed is 2

voor de biodiversiteit? De randen ter hoogte van de parkeervakken en de wadi wordt een bermmengsel Optima 10 Wadi gebruikt, bestaande uit honderd procent kruiden voor bijen en overige insecten. En ik begrijp dat Optima 10 een kruidenmengsel is dat zowel in droge als in natte omstandigheden goed gedijt, wat bij uitstek natuurlijk geschikt is voor een wadi. Het betreft een bermmengsel met meerjarige soorten, 23 stuks maar liefst. De bloemen zijn rijk aan stuifmeel en nectar en zijn zeer interessant voor insecten. Ook hier weer de toetsing aan het groenbeleid, aan bermmengsel bij parkeerplaatsen en wadi. Het toepassen van een kruidenrijk, meerjarig mengsel draagt direct bij aan het vergroten van de biodiversiteit en het versterken van leefgebieden voor insecten, zoals opgenomen in het groenbeleidsplan, pagina 14 en 21. Dan de laatste vraag, wordt er in de wadi bloemenzaad gebruikt van inheemse soorten die ook onder natte omstandigheden zaden blijven vormen? De taluds en de bodem van de wadi worden ingezaaid met het bermmengsel Optima 10, wat ik net al zei, dat gedijt zowel in een natte als droge omgeving. De wadi bestaat uit inheemse plantensoorten welke bestand zijn tegen langdurige droogte en kunnen ook tegen tijdelijke natte gronden. Het mengsel is speciaal voor het inzaaien van wadi’s, oevers en taluds. Ook hier weer de toetsing aan het groenbeleid, aan de wadi.

Inheems en … (00:09:02). Wadi’s zijn bedoeld voor waterberging en infiltratie, maar ook voor het ontwikkelen van natuurwaarden en biodiversiteit. Het gebruik van inheemse soorten die bestand zijn tegen zowel droge als natte omstandigheden past hier uitstekend bij. En dit is opgenomen in het groenbeleidsplan op de pagina’s 21 en 42. Tot zover mijn vrij uitgebreide antwoord, mijnheer de voorzitter, op deze vragen. De voorzitter: Dank u, wethouder Van Midden. Ik kijk eventjes naar het CDA, de heer Van den Berg, dan wel Groen Laren, de heer Vos, of u hier nog een vervolgvraag op heeft? Heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Nee, ik dank de wethouder. Ik kan nog een heleboel vragen verzinnen, maar ik denk dat die te gedetailleerd voor hier zijn. De enige opmerking die ik terug wil maken richting de wethouder is dat hij mooi begon met verrijkte teelaarde en met een hoger organisch-stofgehalte. En daar was onze vraag precies op geënt, omdat dat juist ervoor zorgt dat plantjes heel snel groeien en daarmee eigenlijk juist ook niet recht doen aan de levensomstandigheden van arme zandgrond. Maar wat mij betreft zijn de vragen afdoende beantwoord voor nu. Dan kijk ik even naar de heer Vos, via u, voorzitter, of die nog een aanvullende opmerking of vraag heeft. De voorzitter: Ik kijk via u naar de heer Vos of die een aanvullende opmerking of vraag heeft.

En dan kijk ik nog naar de heer Koldenhof, zo direct. De heer Vos. De heer Vos: Ik wil graag reageren op wat de wethouder net gezegd heeft. Hij begon met de woorden: “Ik heb er niet zoveel verstand van.” Maar als ik u hoor praten, dan heeft u een hoop bijgeleerd de afgelopen tijd. En daar zit ook een deel officiële taal bij, maar we zijn er blij mee. Dank u wel. De voorzitter: Dank u, heer Vos, voor deze barmhartige woorden ook, zo aan het einde van deze periode. De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Dank u, voorzitter. Mag ik naar aanleiding van de vraag eigenlijk nog een suggestie meegeven? Want mijnheer Van den Berg neemt vandaag afscheid als raadslid en die gaat zich vanaf morgen natuurlijk gigantisch vervelen. Een ding wat wij als nieuwe raad misschien wel zouden moeten voorkomen, is dat mijnheer Van den Berg vervolgens elke vergadering hier ons komt, ik wil niet zeggen lastigvallen, maar adviseren. Goedbedoeld adviseren. Dus ik zou eigenlijk willen vragen aan de wethouder, kan mijnheer Van

3

den Berg … Hij woont immers aan het bewuste veldje waar hij deze vragen over stelt, het veldje ook in zelfbeheer overnemen? De voorzitter: Mijnheer Koldenhof, dank u wel. Ik kijk even naar wethouder Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik vind het een uitstekende suggestie van de heer Koldenhof. Ik ben graag bereid in onderhandeling te gaan met de heer Van den Berg om te kijken of we tot een mooie samenwerking kunnen komen. De heer Van den Berg: Staat u mij dan nog wel toe daar een korte reactie op te geven? De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ik waardeer zeer de suggestie van raadslid Koldenhof en ook de open armen van de wethouder, maar dan wil ik graag dat het echt heel arme grond is, want dan kun je namelijk een situatie creëren dat je nooit meer hoeft te maaien, behalve één keer per jaar. En anders moeten we heel veel maaien. Maar ik vind het een leuke suggestie en we zullen op blijven letten, mijnheer de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Dan ga ik nog ... Ik kijk even … Tot slot misschien wel naar de heer Spaan. Even uw microfoon nog aan. De heer Spaan: Organische stof zijn vezels eigenlijk, zijn geen meststoffen. Dus ik denk dat daar een misverstand ontstaat.

Dus organische stoffen zijn vezels en onder andere om ook het vocht vast te houden en niet per se meststoffen, dus ik denk dat daar een beetje een misverstand zit. De voorzitter: Goed. Dank u wel, de heer Spaan. Als ik zo rondkijk, denk ik dat we dit voldoende bevraagd en beantwoord hebben. En in termen van de vragen die u heeft gesteld, denk ik toch hele rijke en voedzame reacties die het college kan meenemen en daar danken we hartelijk voor. Dus dank. Dan hebben we hiermee het vragenuur afgerond. 4.

Oordeel rechtmatig verloop gemeenteraadsverkiezingen 18 maart 2026 en toelating nieuw benoemde raadsleden De voorzitter: En dan gaan we naar het volgende agendapunt en dat is het oordeel rechtmatig verloop van de gemeenteraadsverkiezingen 18 maart 2026 en de toelating van nieuwbenoemde raadsleden. We hebben een tweeledig voorstel vanavond voorliggen voor u als huidige gemeenteraad. Ik gebruik nog niet het woord oud, als huidige gemeenteraad, want u mag namelijk vanavond het oordeel uitspreken dat de gemeenteraadsverkiezingen die onlangs gehouden zijn op 18 maart 2026 rechtmatig verlopen zijn. En daarnaast is het ook aan u om de vijftien nieuwbenoemde raadsleden, zoals bijgevoegd in het conceptraadsbesluit, ook vanavond toe te laten treden als lid van de gemeenteraad van Laren. Dat lijkt me ook een enorm voorrecht. We gaan kijken op twee wijzen naar het gevraagde besluit. Eerst wordt gevraagd door u, gemeenteraad, om een rechtmatig oordeel uit te spreken of dat goed is verlopen, die gemeenteraadsverkiezingen. En daarna zullen we de nieuw toe te treden raadsleden, vijftien in aantal, ook benoemen. En daarvoor hebben wij een commissie van geloofsbrieven. En het voorstel is om de leden de heer Erwin Van den Berg, de heer Stef Merckx en de heer Ronald Spaan te benoemen tot commissie van de

4

geloofsbrieven. Dan kijk ik even rond of dat op uw instemming kan rekenen op deze avond. De leden zelf lijken het ook een goed idee te vinden, dus het leek ons een hele creatieve suggestie. Met uw instemming van de hele gemeenteraad hebben we dat in ieder geval al besloten. En dan ga ik even de vergadering schorsen, zodat u als commissie geloofsbrieven, vergezeld door de deskundige begeleiding van de griffier, hier heel deskundig naar kunt kijken en een oordeel kan vellen. En dan zie ik u straks terug. Ik schors de vergadering. De voorzitter: Het is mooi dat de zaal vanzelf een beetje kalm wordt. We pakken de vergadering na de schorsing weer op en ik geef, naar ik begreep, de voorzitter van de commissie geloofsbrieven, de heer Erwin Van den Berg, het woord. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Voorzitter, dank u wel. Dit is het rapport van de raadscommissie onderzoek geloofsbrieven aan de gemeenteraad van Laren, gevestigd aan De Brink 29, 1251 KT in Laren.

De commissie uit de gemeenteraad van Laren, in wier handen werd gesteld de geloofsbrieven en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door: De heer Karel Loeff, Larens Behoud De heer Hans Van Goozen, Larens Behoud Mevrouw Desirée Niekus, Larens Behoud De heer Thijmen Jacobse, Larens Behoud De heer Jan van Midden, VVD De heer Erik Koldenhof, VVD Mevrouw Mechteld Sterken-Van Gastel, VVD De heer Niels Westendorp, VVD De heer Wessel Krale, VVD Mevrouw Jacqueline Timmerman, Liberaal Laren De heer Bart Vos, Groen Laren De heer Andreas Grunwald, Groen Laren Mevrouw Rachel Beishuizen, D66 De heer Jos Jansen, D66 De heer Jan-Huug Lobregt, CDA Deze 15 mensen zijn op 26 maart 2026 benoemd tot lid van de gemeenteraad. Rapporteert de gemeenteraad van Laren dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. Gebleken is dat 5

alle benoemden aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoen en de commissie adviseert tot toelating als lid van de gemeenteraad van Laren. De plaats is Laren, de datum is 30 maart 2026 en de commissie voornoemd bestaat uit de raadsleden de heer Stef Merckx, de heer Ronald Spaan en ondergetekende, Erwin Van den Berg. Voorzitter. De voorzitter: Dank u, voorzitter van de commissie, de heer Van den Berg. Dank ook de leden van de commissie voor hun werk. Toch nog even ter bekrachtiging. We hebben nu vijftien nieuwbenoemde raadsleden. Die heeft u gecontroleerd en heeft u daarmee ook een oordeel uitgesproken over het rechtmatig verloop van de gemeenteraadsverkiezingen? De heer Van den Berg: Dat hebben wij hiermee ook. De voorzitter: Heel goed om dat even te bevestigen en te onderstrepen, dat we ook in de openbaarheid kunnen aangeven dat we uitstekende democratische verkiezingen hebben gehouden in de gemeente Laren. Ik dank u nogmaals voor het werk en ik zal nog eventjes voor de volledigheid de namen heel snel, alleen bij achternaam, nog even noemen zodat we weten welke raadsleden woensdag geïnstalleerd worden. Dat zijn Loeff, Van Goozen, Niekus, Jacobse, Van Midden, Koldenhof, Sterken-Van Gastel, Westendorp, Krale, Timmerman, Vos, Grunwald, Beishuizen, Jansen en Lobregt. Aldus staat dat in het raadsbesluit wat wij zo meteen gaan bekrachtigen.

Ik wens alle nieuwe raadsleden van harte gefeliciteerd. Ik zie u graag, voor velen geldt degene die hier in de raad zitten en voor de anderen die woensdag aantreden. We gaan het besluit nu nemen. Ik kijk even naar de gemeenteraad. Het besluit bestaat nogmaals uit twee onderdelen, het oordeel uit te spreken dat de gemeenteraadsverkiezingen rechtmatig zijn verlopen en dat de vijftien nieuwbenoemde raadsleden zijn benoemd. Kan dat op uw instemming rekenen? Aldus besloten. Mooi. Dan hebben we een nieuwe gemeenteraad. 5.

Afscheid van de raad in oude samenstelling De voorzitter: Dan gaan we nu naar het volgende agendapunt. Dat is agendapunt 5 en dat is het afscheid van de raad in de oude samenstelling, in de huidige samenstelling. En daar gaan we mee beginnen. De agenda daarvoor ziet eruit dat ik als voorzitter van de raad toch nog even wat plechtige woorden naar u wil richten. Dat we dan van een aantal raadsleden die vanavond afscheid nemen ook een aantal woorden hebben en dan staat het u ook als gemeenteraad vrij om ook nog eventueel een aanvullende reactie te geven. Als uw nieuwbakken voorzitter heb ik toch een mooi stuk gevonden. Het zou bijna een boek kunnen worden, ik zal dat toch even uit voor gaan lezen. Dus gaat u er maar even voor zitten. Het wordt een hele plezierige avond en niet al te lang. Op een zachte avond, vanavond, terwijl buiten de straatlantaarns aangingen en het dorp langzaam tot rust kwam, verzamelde het Larense parlement zich in de raadzaal van het raadhuis van Eemnes. Daar waar de raden van de BEL-gemeenten samenkomen, namen vijftien raadsleden opnieuw plaats rond de tafel. Het was een avond van terugkijken, van herinneringen ophalen en vooral van dankbaarheid voor jarenlange inzet voor Laren. We beginnen bij Karel Loeff, een warme en open persoonlijkheid met een scherp oog voor details.

Met zijn humor en zijn kennis van ruimtelijke ordening en erfgoed wist hij menig gesprek richting te geven. Als echte verbinder bracht hij mensen samen in de raad en daarbuiten, waar hij zich onder meer inzette voor de stichting Kermis Laren. Ook als voorzitter van de werkgeverscommissie vervulde hij zijn rol met betrokkenheid en zorg. We nemen geen afscheid hoor van je, Karel. Maar het is wel … Ik kijk wel met alle raadsleden vanavond even terug. Dus wees gerust. Ik zag wat zorgelijke blikken. Ik spreek u allemaal even toe als een onderdeel van dit wellicht beginnend boek. Naast hem zat Hans Van Goozen. Een stoeltje verder. 6

Rustig, sociaal en altijd bereid om eerst goed te luisteren. Zijn warme karakter maakte hem een natuurlijke bruggenbouwer in de raad. Buiten de politiek was hij vaak te vinden met zijn camera om het dorp vast te leggen. Of als ijsmeester bij de Winter Village, waar hij hielp het winterse dorpsgevoel tot leven te brengen. Thijmen Jacobse bracht harmonie mee naar de raadzaal. Als dirigent en coach van het mannenkoor De Spuit wist hij hoe belangrijk samenspel is. Zijn inzet voor muziekeducatie liet zien hoeveel waarde hij hechtte aan cultuur en ontwikkeling. En wanneer het nodig was, vond hij ontspanning samen met zijn vrouw Mieke tijdens een stevige kickbokstraining. De vrolijke Eric Hurink zorgde vaak voor licht in de raad, soms letterlijk. Als organisator van de lichtjesavond bracht hij het dorp jaarlijks samen in een warme sfeer. Met rally’s wist hij bovendien aandacht en steun te genereren voor goede doelen, zoals de strijd tegen kinderdementie. Zijn betrokkenheid en positieve energie waren aanstekelijk. We gaan verder de raadzaal rond. Erik Koldenhof van de VVD. Met zijn warme persoonlijkheid, humor en oog voor detail bracht hij bestuurlijke ervaringen mee uit verschillende bestuurslagen, onder andere in Amsterdam. Zijn brede blik en verbindende stijl maakten hem tot een waardevolle stem, ook binnen de werkgeverscommissie.

Collega Niels Westendorp stond bekend om zijn rustige en zorgvuldige manier van werken. Hij dook graag in de details van dossiers om precies te begrijpen hoe zaken in elkaar zaten. Tegelijkertijd bleef hij altijd de trotse vader die bij het kerstfeest in de BEL samen met zijn kinderen kwam genieten van de dorpssfeer. Met energie en humor kwam Stef Merckx vaak de zaal binnen. Soms met zijn inmiddels bekende uitspraak dat hij met vlammetjes onder de banden naar de raad kwam, maar iets later was. Achter die luchtigheid zat een scherpe financiële blik en een kritische houding die de raad scherp hield. We gaan verder. Onze raad oudste, Jacqueline Timmerman, voor velen het levende geheugen van de raad. Haar kracht, doorzettingsvermogen en warme betrokkenheid maakten indruk. Ondanks alles wat ze had meegemaakt bleef zij zich onvermoeibaar inzetten voor het dorp en voor de bomen van Laren. Naast haar Evert De Jong, een scherp financieel denker, die vaak precies zag waar nog vragen gesteld moesten worden. Hij legde regelmatig de vinger op de plekken die anderen nog niet hadden gezien. En bij elke begrotingsvergadering klonk zijn vertrouwde verzoek om toch vooral ook de uitvoeringsinformatie te blijven bekijken. Bij Groen Laren bracht Bart Vos idealisme en humor samen. Met zijn grote interesse in duurzaamheid, bijen en klimaat, kijkt hij altijd verder dan de korte termijn.

Tegelijk wist hij altijd met een eenvoudige vraag, is dat niet een beetje gek, vaak een hele discussie op gang te brengen. Dankzij zijn inzet kreeg begrijpelijke taal in raadsstukken de afgelopen periode meer aandacht. Naast hem Andreas Grunwald. Maatschappelijk betrokken, altijd bezig met duurzaamheid. Als energiecoach en eerste klimaatburgemeester van Laren liet hij zien hoe lokale initiatieven verschil kunnen maken. En elk najaar herinnerde hij de raad eraan om aandacht te hebben voor de impact van houtstook in de omgeving. Desirée Niekus van de Larense Vrouwenpartij, bracht warmte en betrokkenheid naar de raad. Zij zette zich in voor mensen die het minder hadden en pleitte voor meer vrouwen in de politiek. Met haar verbindende houding liet zij zien dat politiek ook begint met aandacht voor elkaar. Bij D66 zat Ellen Van Dorst, door velen liefkozend de fractiemoeder genoemd. Zorgzaam en verbindend zocht ze altijd naar samenwerking binnen de regio en de metropoolregio Amsterdam. Wanneer het nodig was, bracht zij rust en overzicht en hield zij haar fractie met aandacht bij elkaar. Wellicht luister je vanavond mee, Ellen. Dan hoor je dit. De kleurrijke Ronald Spaan van Democratisch Laren was een echt mensenmens, sociaal betrokken en soms een beetje rebels. Maar altijd met de beste bedoelingen.

Hij verdiepte zich grondig in dossiers over woningbouw, duurzaamheid en verkeer en ging graag in gesprek met dorpsgenoten om hun verhaal te horen. Tot slot was daar Erwin Van den Berg van het CDA, die na vele jaren vanavond afscheid neemt van de raad. Zijn politieke reis begon al vroeg en liep parallel aan zijn enorme inzet voor het dorpsleven. Van de kermis en Koningsdag tot Sinterklaas en de lichtjesavond. Overal was hij te vinden. Wie hem als Kerstman had gezien, wist hoe groot zijn hart voor Laren was. En terwijl de avond vorderde in de raadzaal van het raadhuis van Eemnes, zat iets verderop de griffier alles aandachtig te 7

volgen. Als stille kracht en bewaker van het geheugen van deze raad had zij al die jaren besluiten, woorden en momenten vastgelegd. Soms met een kleine glimlach, soms met een discreet briefje richting de voorzitter, maar altijd met dezelfde toewijding. Zonder de griffier zou het Larense parlement in de periode 2022–2026 slechts een gesprek zijn, met de griffier werd het geschiedenis. Aan het einde van de avond werd nog eens duidelijk wat deze jaren hadden betekend. Vijftien verschillende mensen, vijftien persoonlijkheden. Maar allemaal verbonden door dezelfde inzet voor Laren. Stoelen schoven zacht over de vloer van de raadzaal in Eemnes. Er werd nog wat nagepraat, jaar later, en handen werden geschud. Buiten was de avond rustig. En misschien was dat wel het mooiste. Dat al die inzet, al die vergaderingen en discussies, zelfs op een andere plek dan het eigen dorp, uiteindelijk bedoeld waren voor dat ene, het dorp Laren, dat zij samen met zoveel toewijding mochten dienen. Met dankbaarheid vanuit deze plek dank ik u allen. Dat is zeer vriendelijk van u. Ik moest gewoon een slokje water drinken en we gaan even door. Ik ga nu de raadsleden die afscheid nemen een voor een toch wat langer toespreken. Dit was wel even een terugblik en een moment van bewustzijn wat u allemaal heeft gedaan voor de gemeente. Ik begin bij Ellen Van Dorst.

Ellen is er vanavond niet, maar ze kan het terugluisteren en het is wel goed om daar even bij stil te staan. Zelfs als Ellen niet in de zaal staat, voelt ze toch dichtbij. Dat komt door wie ze is, warm, open en altijd oprecht geïnteresseerd in de mensen om haar heen. Wie Ellen kent, weet dat haar huis altijd openstaat. Met een Indonesische maaltijd op tafel en een sfeer waarin iedereen zich welkom voelt. In het dorp groet ze bijna iedereen die ze tegenkomt en het lijkt alsof iedereen haar ook kent. Dat zegt alles over haar hartelijkheid en haar plezier in contact met anderen. Ellen kijkt verder dan haar eigen wereld, maar verliest nooit de mensen om haar heen uit het oog. Ze brengt rust, aandacht en verbinding, simpelweg door zichzelf te zijn. En ook al is ze er vanavond niet, haar aanwezigheid voelen we wel. Dankjewel, Ellen. Misschien is het mooi om hier nog even voor te applaudisseren. Evert, vanavond staan we stil bij jouw indrukwekkende bijdrage aan onze gemeente. Jarenlang was jij een vaste waarde in deze raad, iemand die altijd het grotere geheel bleef zien en die met een enorme hoeveelheid kennis en ervaring richting gaf aan onze besluitvorming. Je hebt een reputatie opgebouwd als iemand die precies weet hoe dossiers zich door de tijd heen hebben ontwikkeld en die dat overzicht op een rustige en heldere manier met anderen weet te delen.

Binnen de werkgeverscommissie en de auditcommissie speelde je een belangrijke rol. Je werkte daar met dezelfde toewijding als in de raadszaal: zorgvuldig, betrokken en met een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Je stijl was altijd herkenbaar. Concreet, feitelijk en zonder omhaal. Collega’s wisten daardoor altijd precies waar ze aan toe waren. Je politieke loopbaan kende verschillende hoofdstukken. Maar een ding bleef constant, jouw inzet voor Laren. Je hebt je jarenlang met overtuiging ingezet voor de financiële gezondheid van de gemeente. In de periode als wethouder heb je daar grote stappen in gezet en het fundament staat er nog steeds. Het is werk dat blijvende waarde heeft gehad en waar velen op konden voortbouwen. Wat je collega’s vooral noemen, Evert, is je betrouwbaarheid. Je bent loyaal, eerlijk en iemand die zijn verantwoordelijkheid serieus neemt. Een collega met wie het prettig samenwerken is en die binnen en buiten de raad respect heeft opgebouwd. Je aanwezigheid, je betrokkenheid en je bereidheid om altijd mee te denken hebben veel betekend voor de fractie en voor de raad als geheel. En gelukkig nemen we geen afscheid van je kennis en betrokkenheid. Je blijft ons ondersteunen als commissielid, iets waar velen in deze raad oprecht blij mee zijn.

Evert, namens het gemeentebestuur wil ik je vanuit deze plek bedanken voor alles wat je hebt gedaan, voor je inzet, je vakmanschap en je betrokkenheid bij onze gemeente. Je laat een waardevolle bijdrage achter, dank je wel Evert. Je voelt al aan dat hand schudden, knuffels, zoenen, dat dat straks allemaal mag. Eric, vanavond nemen we afscheid van een raadslid dat een heel eigen bijdrage heeft geleverd aan onze gemeente. Je hebt je altijd laten zien als iemand die met een oprechte belangstelling naar mensen kijkt, die gemakkelijk contact maakt en die met een open houding het gesprek aangaat. Je aanwezigheid bracht vaak lucht en toegankelijkheid in de raad en dat werd door velen gewaardeerd. Je hebt je 8

op een bijzondere manier ingezet voor Laren, niet alleen binnen de politieke arena, maar juist ook daarbuiten. Je bent iemand die ideeën omzet in daden. Dat blijkt uit de vele initiatieven die je hebt opgezet of aangejaagd. Van dorpsradio tot Oekraïneradio, van de Brinkbus tot allerlei activiteiten die het dorp met elkaar verbinden. Steeds wist je nieuwe manieren te vinden om mensen te bereiken en samen te brengen. Je collega’s omschrijven je als een vrolijke, sociale en betrokken persoonlijkheid. Een verbinder, iemand die met enthousiasme en creativiteit beweging daadwerkelijk in gang zet. Je hebt een manier van denken die buiten de gebaande paden gaat en dat heeft de raad regelmatig nieuwe perspectieven gegeven. Ook in het dagelijks leven ben je een herkenbare verschijning in het dorp. Je verplaatst je op je geheel eigen wijze, soms op een step, soms in een opvallende auto. En dat past bij jou. Zichtbaar, benaderbaar en altijd in contact met de mensen om je heen. Je achtergrond als rijinstructeur maakte dat je niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk mensen vooruit hielp. Eric, jouw bijdrage aan de raad was er die kleur gaf, die ruimte maakte voor nieuwe ideeën en die liet zien dat betrokkenheid vele vormen kan aannemen. Je hebt laten zien hoe waardevol het is wanneer iemand met creativiteit, energie en menselijkheid deelneemt aan het lokale bestuur.

Namens het gemeentebestuur wil ik je bedanken voor je inzet, je originaliteit en de warmte die je in je werk hebt gelegd. Je hebt veel betekend voor Laren en het blijft voelbaar. Dank je wel, Eric. Stef, vanavond nemen we afscheid van een raadslid dat een herkenbare en waardevolle rol heeft gespeeld in deze raad. Je hebt je laten zien als iemand met een open en warme persoonlijkheid. Iemand die gemakkelijk contact maakt en die met humor en betrokkenheid het gesprek aangaat. Je aanwezigheid bracht vaak ontspanning en menselijkheid in de raadszaal en dat werd door velen op prijs gesteld. Je bijdrage aan de financiële dossiers was van grote betekenis. Als woordvoerder financiën voor de fractie VVD en als lid van de audit- en riskcommissie heb je je steeds vastgebeten in de inhoud. Je wilde precies weten hoe zaken in elkaar zaten, welke keuzes erachter schuilgingen en waar mogelijke risico’s lagen. Je stelde vragen die diep gingen en die ervoor zorgden dat besluiten daardoor zorgvuldig werden afgewogen. Je collega’s omschrijven je als iemand die geen genoegen neemt met oppervlakkige antwoorden. Je zoekt naar helderheid, naar onderbouwing, naar logica. En als iets niet klopte, wist je dat feilloos te benoemen. Soms ging dat over grote lijnen, soms over details, maar altijd vanuit de overtuiging dat het geld van de inwoners verantwoord moest worden besteed.

Je manier van werken was uniek. Je kon met je vragen het college stevig uitdagen, maar altijd met een glimlach en een zekere charme. En wie jou kent, weet dat je soms zichtbaar moest worstelen met het feit dat je niet over elk onderwerp het woord mocht voeren. Je betrokkenheid was groot en dat liet je merken. Soms subtiel, soms iets minder subtiel. Dat heb ik me laten vertellen natuurlijk, Stef, dat snap je. Je achtergrond speelde daarin ook een rol. Als Brabander ben je van nature wat verhalender en in je werk voor een internationale organisatie heb je geleerd om zorgvuldig te formuleren. Een prachtige combinatie. Dat maakte dat je soms uitgebreid de tijd nam om precies te zeggen wat je wilde zeggen, maar altijd met respect en aandacht voor nuance. Stef, jouw inzet, jouw humor, je kritische blik en je betrokkenheid hebben veel betekend voor deze gemeenteraad. Je hebt laten zien dat scherpte en warmte uitstekend samen kunnen gaan. Namens het gemeentebestuur wil ik je bedanken voor je bijdrage, je inzet en de kleur die jij aan het raadswerk hebt gegeven. Dank je wel, Stef. Ik hoor iemand zeggen, nog twee. De gemeenteraad kan goed tellen, kan ik bevestigen. Ronald, vanavond staan we stil bij jouw bijdrage aan deze raad en aan onze gemeenschap. Je hebt je laten zien als iemand met een warme, toegankelijke en oprechte manier van werken.

Je hebt een natuurlijke gave om mensen op hun gemak te stellen en om gesprekken te voeren die verder gaan dan alleen de inhoud. Dat maakt je tot iemand die echt contact maakt. Iemand die de menselijke kant van het raadswerk nooit uit het oog verliest. Je maatschappelijke betrokkenheid is groot. Dat blijkt uit de vele rollen die je vervult, zowel binnen als buiten de politiek. Als energiecoach heb je inwoners geholpen om stappen te zetten richting een duurzamere toekomst. Je deed dat met kennis van zaken, maar vooral met aandacht voor de 9

persoonlijke situatie van de mensen die je sprak. Inderdaad, je hebt je steeds verdiept in de onderwerpen waar jouw expertise ligt. Je nam de tijd om dossiers zorgvuldig te bestuderen en bracht je inzicht op een rustige en heldere manier in. Je collega’s waarderen je om je bereidheid om verder te kijken dan de papieren werkelijkheid. Je wilde begrijpen wat besluiten betekenen voor de mensen die het raakt en dat maakte je tot een waardevolle gesprekspartner. Je betrokkenheid bij het dorp is ook zichtbaar in de manier waarop je contact zoekt met inwoners. Wanneer er vragen leefden of zorgen speelden, dan ging Ronald eropaf. Je luisterde, je vroeg door en je wilde weten wat er echt speelde. Dat maakte je tot iemand die niet alleen vanuit het gemeentehuis werkt, maar juist midden in de samenleving staat. En er zit ook een eigenzinnige kant aan jou, in de beste zin van het woord uiteraard. Je durft je uit te spreken, je durft te zoeken naar andere invalshoeken en je durft te laten zien waar je voor staat. Dat bracht kleur in het debat en zorgde ervoor dat onderwerpen vanuit meerdere perspectieven werden belicht. Ronald, jouw warmte, je betrokkenheid en je vermogen om mensen te verbinden hebben veel betekend voor deze raad en voor onze gemeente. Je hebt laten zien hoe waardevol het is wanneer iemand met hart voor het dorp en oog voor de mens deelneemt aan het lokale bestuur.

Namens het gemeentebestuur wil ik je bedanken voor je inzet, je menselijkheid en jouw positieve kracht die je hebt ingebracht. Dank je wel Ronald. Tot slot Erwin Van den Berg, dames en heren. Vandaag staan we stil bij iemand die al jarenlang een bijzondere rol speelt in het leven van ons dorp. Iemand die niet alleen veel heeft gedaan, maar vooral veel heeft betekend. Iemand die met zijn warmte, zijn humor, zijn inzet en zijn onvermoeibare energie een vaste waarde is geworden in Laren. Erwin, wie jou kent weet dat jij nooit onopgemerkt binnenkomt. Jij bent iemand die een ruimte vult, soms letterlijk binnenstormt, vaak net op tijd, altijd met een brede grijns en met de woorden: “net op tijd.” Het is een soort wervelwind, in de prettige zin van het woord natuurlijk, die de zaal binnenkomt. En eerlijk gezegd, het zou ook vreemd zijn als het anders was. Je collega’s typeren je als aanwezig, loyaal, goedlachs, een tikkeltje impulsief, altijd met het hart op de juiste plaats. Je hebt een manier van doen die mensen raakt. Je bent open, sociaal, warm en serieus wanneer het moet. Maar je vergeet nooit de humor die het leven lichter maakt. In de raad heb je je laten zien als iemand die zich vastbijt in een onderwerp, vooral wanneer het gaat om woningbouw, duurzaamheid, groenbeleid of verkeer. Onderwerpen waar jouw kennis en ervaring echt het verschil maakten.

Je wilde begrijpen wat er speelde, je wilde weten wat de impact was en je wilde dat besluiten eerlijk en zorgvuldig werden genomen. En als er iets speelde in het dorp, dan ging ook jij eropaf. Niet om te controleren, maar om te luisteren. Om te horen wat mensen bezighoudt. Om te begrijpen wat er achter een verhaal schuilgaat. Dat deed je bij de Erfgooierswoningen, maar ook op talloze andere momenten. Je bent een mensenmens in de meest pure zin van het woord. Je hebt ook een heerlijke eigenzinnige kant. Als je het gevoel had dat er een politiek spelletje werd gespeeld, dan kon je op het laatste moment wel eens van koers veranderen. Dan klonk er ineens: “nou, dan stem ik niet in” en daarmee kon je in een klap een zorgvuldig uitgedachte strategie volledig omgooien. En niet om dwars te liggen, maar omdat je trouw wilde blijven aan je eigen gevoel voor eerlijkheid. En dan is er de Erwin buiten de raad. De Erwin die houdt van een feestje. De Erwin die vroeger bij de brandweerkazerne altijd vooraan stond. De Erwin die op Koningsdag bij ‘t Bonte Paard niet weg te slaan was. De Erwin die soms tot lichte frustratie van het thuisfront net iets te lang bleef hangen, maar die net zo vaak met Mila tot in de kleine uurtjes de gezelligheid opzocht. Je nostalgie is herkenbaar. Je mist soms de tijd waarin raadsleden meer met elkaar optrokken.

Waarin verjaardagen samen gevierd werden, waarin politieke verschillen geen belemmering vormden om samen plezier te maken. En je hebt gelijk, dat waren mooie tijden. Maar het feit dat jij dat benoemt, laat zien hoe belangrijk jij ook die verbinding vindt. Hoezeer jij gelooft in samen, in gemeenschap, in het dorp als geheel. Je inzet voor het dorpsleven is enorm. Van de kermis tot Koningsdag, van Sinterklaas tot MCC, overal was je te vinden. En wie jou ooit als kerstman heeft gezien, weet hoe groot jouw hart voor Laren is. Je was jarenlang een drijvende kracht achter evenementen die het dorp 10

kleur geven. Je was bestuurslid, organisator, verbinder, aanjager en altijd iemand die zijn handen uit de mouwen stak. En dan … Het is een hele speech, Erwin. En dan toch een plechtige en feestelijke afronding van deze avond. Bij koninklijke onderscheidingen wordt altijd gekeken naar de betekenis van iemands inzet voor de samenleving. Voor gemeenteraadsleden geldt dat een periode van minimaal 12 jaar van grote waarde is. Niet omdat het om een getal gaat, maar omdat het laat zien dat iemand zich langdurig, trouw en met overtuiging heeft ingezet voor zijn gemeenschap. Maar in jouw geval, Erwin, gaat het om veel meer dan die 12 jaar. Het gaat om de manier waarop jij dat hebt gedaan, met hart, met humor, met betrokkenheid, met lef en met een enorme hoeveelheid tijd en energie die je in het dorp hebt gestoken. Het is precies die combinatie die maakt dat jouw inzet vandaag wordt bekroond. Erwin, jouw inzet, je humor, je eerlijkheid en je enorme betrokkenheid hebben diepe sporen achtergelaten in deze raad en in ons dorp. Je hebt kleur gebracht, warmte, beweging en soms ook een beetje chaos. Maar altijd op een manier die ons eraan herinnerde dat politiek mensenwerk is. En daarom is het bijzonder passend dat jouw jarenlange inzet vandaag wordt bekroond met een koninklijke onderscheiding. Een waardering voor alles wat je hebt gedaan, Erwin, maar vooral voor wie je bent.

Een man met een groot hart, een sterke betrokkenheid en een onvermoeibare inzet voor Laren. Erwin, namens de gemeenteraad, het college en alle inwoners van Laren, dank voor je toewijding, je energie, je humor en de unieke manier waarop jij deel uitmaakte en uitmaakt van deze gemeenschap. Het heeft daarom ook Zijne Majesteit de Koning behaagd u te mogen benoemen, Erwin Van den Berg, tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. En het is met buitengewoon veel warmte en plezier dat ik mijn eerste onderscheiding uitgerekend aan jou mag uitreiken. Mag ik je alsjeblieft vragen om naar voren te komen? Mevrouw …: Dag burgemeester, wij komen ons even voorstellen. De voorzitter: Een betere manier om zich voor te stellen kan bijna niet. Fantastisch gedaan. Wat ik even wil doen nu, dit is zo’n belangrijk moment, ik wil nu even de vergadering schorsen zodat er tijd is voor felicitaties voor ons kroonbenoemde raadslid en ook voor felicitaties onderling en zoenen en knuffels. Daarna pakken we het over een minuut of tien weer op. Is dat goed wat u betreft? Dan mag u elkaar nu even in de armen vallen. Dank u wel. De voorzitter: Het is precies de schorsing voorbij, dat is heel goed getimed. En ik heb, op vriendelijk verzoek van ons kroonbenoemde raadslid, om even een paar woorden tot u te richten. Dus the floor is yours, Erwin Van den Berg.

De heer Van den Berg: Je kunt soms iets voorbereiden en ik had een paar leuke woorden voorbereid, want afscheid nemen, dat ik dat ging doen dat wist ik. Maar we zitten hier in een politieke setting. Jullie hebben net een fantastische drum- en showband MCC gezien. Die kwam wel voor mij, maar die is niet van mij. Die is van Laren, die is van jullie. Dus daarvoor nog een keer een hartelijk applaus. En 9 mei, taptoe. Gratis toegankelijk. Allemaal komen. Een beetje reclame maken mag wel. Een paar woorden aan jullie. Dank jullie wel voor de afgelopen vier jaar. Want de afgelopen vier jaar waren dualistisch. Misschien klinkt dat een beetje raar, maar zo heb ik het wel ervaren. Als je al wat langer meedoet, dan hebben we ook andere tijden gekend en daar kom ik zo nog op. Maar dit was wel een dualistische raad, waarbij je soms in wisselende meerderheden, met wisselende partijen, andere standpunten, elkaar kon vinden. En ik denk dat het allermooiste cadeau,

naast dat MCC net er was, voor mij persoonlijk is als partij was dat jullie … Dat een deel van dit gezelschap had opgeschreven in een coalitieprogramma: we gaan iets niet doen. En uiteindelijk heeft de hele raad voorgestemd om het wel te doen. En dat was de natuurbrug over de weg naar 11

Hilversum. Ik wil daarmee benadrukken niet het verschil, maar juist hoe mooi Laren is. Voorzitter, daar bent u nu straks voorzitter van. Het waren vier mooie jaren. De wethouder Van Midden heeft zojuist al gezegd, de bloemetjes en de bijtjes, een mooie, spitsvondige reactie. Aangevuld door de heer Koldenhof, die mij meteen mijn vrije tijd invult, waarvoor dank. Maar het toont vooral hoe deze raad met elkaar omgaat. En nog een paar dingen, want uiteindelijk ga ik niet helemaal weg uit het leven, maar wel uit deze politieke arena. En eigenlijk ook nog wel met een gelukzalig gevoel, want het CDA heeft in ieder geval een zetel gehouden. In tegenstelling tot heel Nederland hebben alle landelijke partijen hier stemmen gewonnen en zelfs de VVD nog een zetel. De lokale partijen hebben hier wat stemmen verloren, maar zijn wel gelijk gebleven om mee te besturen. En eigenlijk is dit ook verder geen avond voor politiek. En het is ook lastig in een klein dorp om überhaupt politiek te bedrijven. Want alle vijftien hier, en iedereen die erachter zit, wil allemaal hetzelfde. En dat is eigenlijk iets goeds voor Laren. Toen ik in Laren kwam, in de gemeenteraad, althans, in de commissie, was ik de jongste. En ik heb vanavond nog even geverifieerd, tot op dit moment ben ik nog steeds de jongste. Dat is op zichzelf wel erg, in 25 jaar.

Maar hier staat een blij mens, want er komt zo meteen, op 1 april, dat is geen grapje, een raadslid in deze raad dat wij vanavond hebben toegelaten. En dat is de heer Wessel Krale van de VVD. En die is van 1994. En daar ben ik echt heel erg blij mee. Dit was nog niet eens de hele oude foto, want deze is van 2014, kom ik zo nog even op. Als je in 2000 in dit dorp kwam wonen, dan werd je politieke kleur overgeschreven en ook je geloofsovertuiging. Dus bij mij was dat de protestantse gemeente, toen nog hervormd, maar ook het CDA. Ik was al CDA-lid, dus je werd overgeschreven. En in 2001 was ik al heel gauw secretaris van de afdeling. En in 2002 kwam ik op de lijst en zat ik na de verkiezingen in de commissie bestuurlijk-organisatorische ontwikkeling. En als ik dit gezelschap en iedereen hier afkijk, wie daar toen bij waren, was dat in ieder geval Jacqueline Timmerman. We hadden sowieso toen hele mooie tijden. Want het was de tijd dat de VVD en het CDA samen acht, zeven zetels hadden. Dus dat was een democratische meerderheid. Maar toen ik in 2005, en het is toch soms leuk om dingen dan te vertellen, in de raad zou komen omdat Stef Blom afscheid zou nemen, moest ik op audiëntie komen bij Joop Sanders. Joop Sanders was een VVD coryfee en de acht-zevenverhouding moest natuurlijk wel zeker gesteld worden, dus men moest wel even weten wat voor vlees men in de kuip had.

Dus ik heb zeer genoeglijk twee uur lang op de Torenlaan bij Joop op de koffie en de thee gezeten. En ik mocht in de raad, zonder last en ruggespraak. Het werd vanzelf 2009.

En het aardige is dat soms een heleboel mensen … Ze zeggen wel eens als je schrijft, dan blijf je. En zo trof ik laatst in het historisch magazine van ons dorp aan geschiedschrijver Koetsier, die begon over een rotonde bij ‘t Bonte Paard. En dat bracht mij nog wel even terug in die dagen. En naast dat ik het druk had, zat ik toen ook veel met mijn vrouw op het terras bij ‘t Bonte Paard. En ik kon niet begrijpen waarom al mijn collega’s, althans, een heleboel, daar een rotonde zouden willen. Dus Van den Berg had aan tafel de petitie meegetekend. Dat werd niet heel erg gewaardeerd. Dus uiteindelijk dacht ik druk en alles bij elkaar, ik ga uit de raad. En dat was 2009. In 2010 ben ik keurig op de lijst gekomen als lijstduwer. En toen begon het toch weer te kriebelen in 2014. En toen hebben we echt een supermooie campagne gehad met een groen busje, een Volkswagenbusje. Dat zou nu ook niet meer kunnen. Want als ik daarmee naar school reed, dan zag je mensen hoestend op de fiets zitten. Want dat was een heel oud Volkswagenbusje uit 1974, maar het was wel super. En we hebben daar ook bijna, zeg ik, drie zetels mee gewonnen, op vijf stemmen na. Niet getreurd. We zaten in de raad met het CDA. De jaren kabbelden wat verder en 2018 was het iets minder. In 2022 ging het weer omhoog. En zoals gezegd, nu in 2026 ging het nog verder omhoog. Ik noemde net al even Jacqueline.

Ik wil ook deze Desirée niet onbenoemd laten. Want ook in die jaren is zij na Jacqueline het oudste raadslid waarmee ik samen heb opgetrokken. En hij staat er nog, wijlen Ernst Wortel. En toen ik de afgelopen week een beetje terug zat te denken, dacht ik Ernst heeft gewoon al twee raadsperiodes helemaal niet meer meegemaakt. Hij is in 2017 overleden, dus hoe snel gaat de tijd? Maar het is soms ook gewoon een tijd om 12

dan afscheid te nemen. En dat kun je dan ook op deze manier heel mooi doen. En het brengt toch ook gewoon … Het is goed, voor het CDA. Heel formeel moet je na 12 jaar ook uit, maar het is ook wel een grond dat er een nieuw, fris geluid komt. En in dat geval wil ik toch nog een paar complimenten maken. Onder andere aan de VVD en D66, die superveel nieuwe, enthousiaste mensen op de lijst hebben. En of ze nu van de VVD en D66 zijn en niet van Larens Behoud, CDA of de andere partijen, iedereen die wil zich voor dit dorp inzetten. En dat moet je alleen maar waarderen. Maar naast dat waarderen wil ik jullie nogmaals danken, maar in het bijzonder, in het hele bijzonder, mijn lieve Milia, die inderdaad … Maar ook mijn zonen ... (00:55:37). En vanavond hebben we nog … Die vonden het verschrikkelijk overal waar ik bij was. Want ze konden ook eigenlijk heel weinig doen, dan wel ze zagen me niet. En we maken er een grapje over. Ik heb het mogen doen. Ik heb het ook wel gewoon willen doen. Dus moet ik niet helemaal zielig doen. Maar vanavond zaten we even mijn agenda door te nemen en we kwamen tot de slotsom dat in de komende weken en maanden, als ik niet te veel naar Eric luister, er gewoon soms avonden van drie, vier dagen in de week tussen zullen gaan zitten dat ik niks ’s avonds te doen heb. Behalve dan MCC, kermis, drumband. En wat hebben we dan nog meer? Sinterklaas, kerstman.

Maar dat gezegd hebbende, dan moet ik ook op een gegeven moment stoppen met praten. Maar ik heb op een gegeven moment, op 7 maart, deed ik ’s ochtends mijn Volkskrant open. En in de Volkskrant troffen mij toch een paar woorden. En toen dacht ik die wil ik toch met jullie afsluitend delen. En het is Paulien Cornelissen die schrijft op de voorpagina van de Volkskrant, op 7 maart, het heet momentum: “Niks is wat het lijkt.” Mijn eigen invulling daaraan: niks is wat het lijkt, behalve Laren. Lief, leuk Laren. Leuk Laren lief. Laren, lief, leuk. Lief, leuk Laren. Laren, voor Laren. Samen voor Laren. Dit was het dan. Dank u wel. Zorg goed voor elkaar. De voorzitter: Mooi dat we dat zo even konden doen, Erwin. En dank voor jouw mooie en warme woorden ook. We gaan even een cadeau uitreiken aan alle raadsleden als dank voor de afgelopen periode. De heer Koldenhof, u wilt ook wat zeggen? Maar mogen we eerst het cadeau uitreiken, dat ik u dan allemaal … Dan wil ik de commissieleden nog bedanken, ik ben u niet vergeten. Er zijn wellicht nog meer fractievoorzitters of andere leden die iets willen zeggen. Mijn voorstel, met uw goedvinden, is dat we de cadeaus uitreiken, de commissieleden nog bedanken met een cadeau en dat ik u dan alle ruimte geef om nog aanvullingen te doen. Ja? Dank. Dan ga ik samen met de griffier, zo dienstbaar ben ik ook, een cadeau aan u uitreiken.

Ik schud iedereen die ik nog niet de hand heb geschud straks de hand. En ook zelfs het college heeft iets moois gekregen. Het is mooi. En ik hoop dat u zichzelf herkent. Mocht u zichzelf niet herkennen, dan zijn wij dienstbaar om u te helpen daarmee. Maar dat doen we dan straks. Dan gaan we de commissieleden naar voren roepen die de afgelopen vier jaar ook een bijdrage hebben geleverd. Nicole Van Oort, als je even naar voren wil komen. Een beetje improviseren. Dan doen we Wim Van der Zwaan. We hebben geen haast, hoor. Ellis De Brouwers. Ivonne Berghorst. Die is al … Die moest helaas weg, maar dat gaan we oplossen. Jim Juffermans. Ben Wichers Schreur. Ben is er niet. Dat gaan we ook oplossen. Boudewijn Oomkes. Jolanda Graafsma. En dan Jan-Huug Lobregt. Lieve mensen, dan hebben we de raadsleden bedankt, de commissieleden bedankt. Dan is nu inderdaad het woord aan fractievoorzitters of anderen. En dan zou ik u willen verzoeken, gezien de plechtigheid, om hier bij het katheder plaats te nemen, mocht u toch nog een woordje willen richten. Ik weet in ieder geval, de heer Koldenhof, u wilde wat zeggen. Het is misschien leuk om het hier vanuit het katheder te doen. Ik zie ook de heer Vos wil iets zeggen. De heer De Jong. Ik laat het even inventariseren, u mag ook nog van gedachten wisselen, hoor.

Dus ik heb er hier drie, ik zeg niet wie biedt er meer? Maar mijnheer Spaan, mijnheer Hurink … Vier. Mijnheer Loeff en mevrouw Niekus. Dan gaan we het op die manier doen. De heer Koldenhof, komt u hier naartoe?

13

De heer Koldenhof: Dank u wel, voorzitter. Nog nooit in mijn leven heb ik het woord gevoerd namens D66. En u moest eens weten wat ik vroeger van D66 vond. Als mijn partner en meerdere voorgangers dat zouden terug horen, of u zou dat terug horen wat ik daar toen van vond, dan kan ik niet anders zeggen dat, net als mijnheer Van den Berg het wel eens overkomt, je standpunt opeens helemaal kan veranderen. En daarom kan ik zeggen dat ik zeer vereerd ben dat Ellen Van Dorst mij heeft gevraagd om een dankwoordje namens haar aan u te richten, dus dat ga ik dan bij deze doen. Geacht college, collega-raadsleden, commissieleden en andere belangstellenden. Hierbij wil ik jullie allemaal hartelijk danken voor de afgelopen vier collegiale jaren, waar ik als raadslid een hele fijne onderlinge samenwerking heb mogen ervaren. Dat is natuurlijk ook al gememoreerd door de burgemeester. En ik denk iedereen heeft daarvoor geklapt, dus dan neem ik aan dat iedereen dat ook kan beamen. Na bijna 25 jaar geef ik graag het stokje over aan een jongere generatie. Eind vorige eeuw sloot ik me aan bij de fractie van Larense Progressieve Partijen, Progressief Nederland hoor ik daarin, bestaande uit D66, PvdA-GroenLinks en Werkers Akkoord. En heb ik als voorzitter, secretaris, commissielid en nu dus als raadslid altijd met plezier aan het gemeentebesturen van Laren mogen meewerken.

Mijn stokpaardje mocht dan de regionale samenwerking binnen Gooi en Vecht en de MRA zijn, dat neemt niet weg dat ik de nieuwe raad bij deze weer een stabiele vier jaar toewens, waar vruchtbaar beleid uit voort mag komen in een prettige en gezamenlijke samenwerking. Ik heb er in ieder geval van genoten. Ik denk dat ik namens jullie allemaal kan spreken dat wij ook van Ellen hebben genoten. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Vos. Zou u dan naar voren durven treden? Gaat uw gang. De heer Vos: Dat durf ik wel, voorzitter. Ik wilde even wat tegen Erwin zeggen eigenlijk. En waarom? Daar kom ik nog wel op terug aan het einde. Erwin is bij mij onsterfelijk als de non-playing captain van het dreamteam van de voetbalvaders van De Scheper. Onder zijn bezielende leiding mochten wij de cup met de grote oren omhoog houden, gehuld in een oranje badjas. Jammer genoeg heb ik de foto’s niet meer. Er was een tijd dat je in de raad papiertjes had. En als je dan iets wilde zeggen, dan schreef je het op en dan gaf je het papiertje door. En Desirée zit te knikken. En dat vond ik eigenlijk wel grappig, dan zei je geef even door. Die cultuur hebben we niet meer. Maar met Erwin kan ik wel altijd heel goed whatsappen.

Want dan zit ik daar en hij zit daar en dan hebben we eventjes onderling een ouderwets papiertjesmoment, wat zullen we doen? En dat is mooi en dat ga ik heel erg missen. Want als er een amendement is of een motie van ons, dan stemt natuurlijk Andreas mee, dat is nogal wiedes. Maar meestal stem je ook mee. En dat gaan we natuurlijk nu wel missen. En dat vind ik wel een beetje jammer. En vanavond ook geen uitzondering natuurlijk. Onze vragen zijn dan toch weer keurig netjes beantwoord door de competente wethouder, dus dat is hartstikke fijn. Geen uitzondering, want wij zijn het vaak wel eens. Maar dat is ook niet zo onlogisch. Want Ellen, mijn vrouw, zegt: “maar Erwin is ook eigenlijk helemaal niet voor het CDA. Die is gewoon van Groen Laren.” Ja, dat zou wel kunnen. Maar bij Groen Laren houden we niet van jagers, daar hebben wij wat tegen. Dus als je het geweer in de wilgen hangt, dan ben je van harte welkom als lid bij Groen Laren. Dus ik heb ook nog een cadeautje wat je misschien ter inspiratie kan nemen. Het is wat kleiner dan je tot nu toe gehad hebt, maar ik ga het toch even overhandigen. De voorzitter: Dank, raadslid Vos. Dan ga ik naar raadslid De Jong. De heer De Jong: Goedenavond. Dit is een bijzonder moment. 25 jaar geleden werd ik door Hans Timmerman bij de VVD gehaald en kwam ik in het bestuur als secretaris. Dat heb ik toen een aantal jaren gedaan.

Daarna werd mij gevraagd om in de steunfractie te komen, drie jaar later. En toen ben ik dus inderdaad in de steunfractie aan de slag gegaan. En dat betekent dat ik nu al vanaf 2004 alle stukken die hier ook geweest zijn, 14

allemaal gelezen heb. En dat waren zulke pakketten in die tijd, die kreeg je thuisbezorgd. Zo’n pakket papier en dat moest je allemaal lezen. En ik dacht, ik was gewoon druk met mijn werk. Maar ik had in 2006 op de kandidatenlijst gestaan bij de VVD. Op de avond dat dus de lijst samengesteld werd, en daar van allerlei gekonkel was, werd deze mijnheer naar de allerlaatste plaats gebonjourd. En ik kwam op de allerlaatste plaats terecht. En ik dacht dat wordt dus helemaal niets. Maar twee jaar later waren de kandidaten op. Ze waren uit Laren vertrokken of wilden niet. En wie kwam toen bovendrijven? Toen kwam ik in 2008 in de raad. De VVD zat toen in de oppositie. En daar was heel veel gesteggel over, Erwin noemde het al, over de rotonde op De Brink. En in 2010, het kan in twee jaar zo gaan, mocht ik wethouder worden. En wat heb ik toen gedaan? Want daar lag het dossier van wat gaan we op De Brink doen? We hadden een forse subsidie van de provincie gekregen en we konden die hele Brink opknappen. Wat hebben we toen gedaan? Ik dacht we gaan geen dure adviseurs inhuren. Ik heb hier in de BEL gekeken, daar zat een ambtenaar die heel erg goed was en die dat zelf allemaal kon tekenen op de computer. Die kwam op mijn kamer. En we hebben zo’n 25 tot 30 belangengroepen en inwoners langs gehad.

En iedereen heeft wat gehad van die hele Brink, iedereen kon een aantal dingen van zichzelf terugvinden in het plan. Dus daarna zijn de commissie en de raad gelijk akkoord gegaan. Want het werd gedragen. Dus het werd mij wel heel makkelijk gemaakt eigenlijk, door de commotie die er geweest was, was dit een simpele oplossing. Ook al jarenlang waren bestemmingsplannen Laren-Noord, Laren-West, het kwam nooit van de grond, er was alleen maar ruzie over. We kregen een hele goede externe adviseur uit Limburg die hier in Laren kwam, Eveline Engels. Iedereen kent haar nog wel van Zomer vol liefde. En met haar samen dacht ik hoe gaan we dat aanpakken? Want ik wil gewoon resultaat zien. We hebben een werkgroep gecreëerd, alle partijen zaten daarin. En we hebben alles doorgesproken, alle plannen, alle inwoners die met zaken kwamen hebben we met elkaar beoordeeld en bekeken wat we ermee gingen doen. En we hadden dus aan Eveline een hele goede ambtenaar die ons gewoon behoedde voor fouten. Een aantal inwoners zijn nog naar de Raad van State geweest, maar zij heeft dat allemaal zo kunnen buigen dat alles in stand is gebleven. Dus mijn advies, ook weer voor de komende periode aan wethouders, als je bepaalde belangrijke dingen hebt, doe het met alle partijen. Doe het niet alleen met de coalitie. Neem ook de oppositie mee. Doe het met elkaar. Op die manier.

Financieel, Jan, wat heb jij het makkelijk gehad. In 2012, toen ik wethouder was, moesten we op een begroting van 20 miljoen 1 miljoen bezuinigen. Een half miljoen in de BEL en een half miljoen in Laren. En het jaar daarop ook weer 2 miljoen bezuinigen, 10 procent in twee jaar tijd. Dat is een gigantische opgave. En het geld was er niet, dus dat hebben we toen gedaan. Daarna heb ik een uitstap gemaakt naar het algemeen bestuur van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht. En daarna ben ik teruggekomen hier. En toen heb ik toch een keuze gemaakt, ik ben naar Liberaal gegaan. Ik vond me niet meer … Ik had het voor gezien bij de VVD. Dus ik dacht of ik kap ermee of ik vraag Liberaal Laren. En Jacqueline wilde mij heel graag hebben. En het voordeel van een kleine partij, we doen het met z’n tweeën in de raad. We kunnen goed sparren met elkaar, ieder heeft zijn eigen deel. Dus ik heb eigenlijk mijn eigen toko. En dat is eigenlijk wel heel leuk. Want als je in zo’n grote partij zit, heb je toch allerlei kampen en dat soort dingen. En dat had ik gewoon niet. Het was gewoon heel gezellig. Dus wat dat betreft vind ik het heel erg jammer dat het nu stopt voor mij. Maar deze periode, dit is de leukste periode die er geweest is. Al die jaren die we gehad hebben.

Het begon met het gekonkel over die rotonde en daarna als wethouder, ik zal niet in details treden, maar dat was ook niet altijd even makkelijk binnen de partij. Dus die laatste twee jaar … En als ik dan hier de groep kijk, deze raad, iedereen luistert naar elkaar, laat elkaar uitspreken. We werken met elkaar samen. De periode hiervoor was Liberaal Laren vaak tegen, stemden we ook tegen. Maar nu hebben we gewoon … Ook omdat de samenwerking plezierig was, college, de wethouders, alle vragen werden altijd keurig beantwoord. Dat had ik nog nooit meegemaakt, behalve in mijn eigen periode dan. Maar als ze niet beantwoord werden, dan kregen we voor de raadsvergadering alsnog de antwoorden toegestuurd. Echt hulde. Ik vond dat echt 15