Transcript Gemeenteraad 03.07.2024

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE LAREN d.d. 3 juli 2024

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Goedenavond, dames en heren, leden van de gemeenteraad, leden van het college, mensen op de publieke tribune. Ik heet u van harte welkom bij de vergadering van de gemeenteraad van Laren op 3 juli 2024, de laatste vergadering voor het zomerreces. Wij hebben twee belangrijke stukken vanavond vast te stellen, ik heb ook nog een aantal punten voor het vaststellen van de agenda. Maar voordat we de agenda gaan vaststellen wilde ik even stilstaan bij het volgende. Afgelopen weekend in de nacht van zaterdag op zondag is oud-raadslid en oud-wethouder Peter Calis overleden. Dat stemt ons allen tot verdriet. Peter was een echte Erfgooier en een echte Laarder en een geweldig geestig, gul, warm en bijzonder mens. En als er iets bij hem belangrijk was, dan was dat zijn geboortedorp Laren. Hij heeft zich met hart en ziel voor onze gemeente en voor zijn inwoners ingezet. Hij heeft zich hardgemaakt voor de zelfstandigheid van ons dorp, hij heeft zich ingezet voor de financiën om ons dorp toekomstbestendig te houden en hij heeft zich hardgemaakt voor toegankelijke, laagdrempelige voorzieningen voor onze inwoners. Na zijn wethouderschap is hij zich ook weer blijven inzetten als vrijwilliger voor ons dorp als chauffeur op de Brinkbus en als vrijwilliger voor Humanitas om mensen te helpen met formulieren en met administratie.

Wij zijn hem ontzettend dankbaar wat hij voor ons heeft gedaan en hij zit in ons hart. Want het kon politiek soms best knetteren, het was een fijn vriend voor velen van ons en hij is ons zeer dierbaar. Onze gedachten gaan uit naar zijn echtgenote Desirée, hun kinderen en kleinkinderen. En namens u wens ik hen heel veel kracht en sterkte bij het verwerken van dit verlies. Ik stel voor om allemaal even te gaan staan en een minuut stilte te houden ter nagedachtenis aan Peter. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil u en de inwoners er overigens nog op wijzen dat er aanstaande zaterdag 6 juli om 10.00 uur een openbare herdenkingsdienst is in onze eigen Sint-Jansbasiliek. Dat zal druk worden want veel inwoners zullen hun respect willen betuigen. Dan kom ik bij het vaststellen van de agenda. Dat zal kort zijn. Wij hebben twee afmeldingen ontvangen. Zeer begrijpelijk van mevrouw Niekes van de fractie van de VVD, onze gedachten zijn bij haar, en van de heer Spaan van de fractie van Democratisch Laren. Aansluitend aan de raadsvergadering is er een besloten moment in ruimte 027 naast de raadzaal met betrekking tot een vertrouwelijke mededeling. Ik verzoek u allemaal na het sluiten van de vergadering daarnaartoe te gaan. Wij hebben geen amendementen voor de vergadering van vanavond ontvangen en ook geen moties ontvangen.

Maar ik wil u graag erop attenderen dat onze accountant, de heer Erik Vriesen, aanwezig is, ik stel vast dat die aanwezig is, voor het beantwoorden van vragen over de Jaarrekening en de Kadernota. En hier staat nog dat die iets later is aangezien hij uit Blaricum moet komen maar dat was kort in Blaricum want hij is er. Kan ik hiermee de agenda vaststellen? De heer Vos. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, ik begrijp niet zo goed hoe ik het moet inschatten. We hebben wel eens documenten gekregen in de middag voor de vergadering. Ik denk dat we nu een absoluut record hebben gevestigd om vijf minuten voor de vergadering nog een stuk toebedeeld gekregen te hebben. Het is misschien een beetje buiten vaststelling van de agenda maar ik stel voor dit te beschouwen als niet ontvangen. Ik vind dit eigenlijk een beetje beledigend naar de raad. Dit kunnen we niet lezen. Dat is volstrekt onmogelijk om serieus een vergadering te gaan volgen, voor te bereiden als vijf minuten voor de vergadering een stuk aangeleverd wordt. Ik vind het echt een miskenning van ons en van de raad en een blijk van onvermogen van de wethouder.

De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Op zich sluit ik mij aan bij het betoog van de heer Vos alleen maak ik een andere afslag in denken. Ik zou het stuk eigenlijk wel in behandeling omdat het ons dan de kans geeft om de wethouder ook echt hierop aan te spreken. En als we het ongenoemd laten heb ik begrepen kunnen we het stuk eigenlijk ook niet goed behandelen. Dus ik snap de opmerking en ik denk ook dat dat zo meteen eigenlijk bij iedereen wel zo gevoeld wordt maar ik zou het dus wel willen ... Maar misschien moet u nog aangeven hoe dat werkt formeel met een stuk wat zo laat komt? De voorzitter: Ja, kijk, ik ga zo meteen het woord even aan de wethouder geven maar dit is voor niemand leuk dat die dan erratum ligt. Maar ik kan u wel verzekeren dat er achter de schermen kei- en keihard gewerkt is door onze mensen van financiën om ervoor te zorgen dat alle noodzakelijke handelingen en boekingen gedaan konden worden om vanavond hier met elkaar een Jaarrekening te bespreken zodat ook de accountant vanavond een toelichting kan geven over wat zijn eindoordeel is. Behandeling zonder dit erratum van de Jaarrekening is simpelweg gewoon niet mogelijk. Ik kan mij wel heel goed de irritatie van de heer Vos voorstellen en het is dan ook terecht dat hij die irritatie uitspreekt.

Alleen ik denk dat we allemaal de afgelopen weken ons in heel veel bochten hebben moeten wringen om vanavond deze besluitvorming mogelijk te maken. Maar met uw permissie, mijnheer Van den Berg, wil ik graag nog even de heer Van Midden het woord geven om precies te duiden waarom behandeling vanavond van het erratum toch noodzakelijk is om een besluit te kunnen nemen. De heer Van Midden: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik ga, ik licht het inderdaad graag even toe en dan kunnen we van daaruit wel kijken, ook als zeg maar de reactie van de account is geweest, wat we er verder allemaal van vinden. In navolging wat de voorzitter zegt ben ik in ieder geval blij dat we dit erratum hebben dat ook betekent heeft dat de mensen van financiën, Reinier zit hier in de zaal samen met Saskia, gewoon echt tot de laatste minuut kei- en keihard gewerkt hebben om het voor elkaar te krijgen. Dat verdient wat mij betreft een groot compliment. Ik kan me voorstellen, mijnheer Vos en de overige raadsleden, dat u er niet gelukkig mee bent. Dan ben ik natuurlijk ook niet als wethouder want ik moet net zo snel als u met het meelezen en het ook nog presenteren. Maar wat ik al zeg, ik ben al heel blij dat het er ligt en met dank aan de inspanning van alle mensen. Als we kijken naar de inhoud van het erratum dan zult u zien dat het erratum grotendeels administratieve en technische correcties bevat.

Het goede nieuws is dat die correcties uiteindelijk tot een beter resultaat leiden, met een bedrag van ruim 251.000 euro dus we komen ruim op 4,5 ton positief resultaat uit. Alleen die correcties leiden niet tot een ander beeld voor wat betreft de financiële positie van de gemeente en voor de uiteindelijke vermogenspositie van de gemeente maakt het helemaal niks uit. Ja, dus in die zin heeft het geen effect op de Jaarrekening zoals die nu is en met name ook even bestuurlijk financieel. Want als je kijkt naar de Jaarrekening, en dat schrijven we ook al in de inleiding, en dan zien we dat de belangrijkste conclusies over het afgelopen jaar zijn dat onze voorzieningen heel stevig staan. We zijn in staat met het bescheiden budget wat we hebben onze voorzieningen ... De voorzitter: Wethouder, volgens mij, dat komt bij het agendapunt zelf aan de orde. Maar in hoofdzaak gaat het erom dat het met name een overzicht is van een aantal technische wijzigingen in een aantal boekingen, wat verder niks afdoet aan de financiële situatie van de gemeente. Klopt wel dat dit erratum betekent dat het saldo van de gemeente positiever is. Met uw permissie kijk ik dan nog eventjes rond naar de raad of u wel bereid bent dan het stuk te behandelen? Anders kunnen we gewoon de Jaarrekening niet vaststellen vanavond want dit hoort erbij. Mijnheer Vos.

De heer Vos: Ja, ik begrijp niet dat we straks gaan beslissen over iets wat we niet hebben kunnen lezen. Dat is volstrekt onmogelijk. Als bij mij een student aankomt en die zegt, ja, ik kan het niet inleveren want mijn printer was stuk. Dan zeg ik, dan had je eerder je printer in orde moeten maken en dat is hetzelfde hier. En ik begrijp drukte maar volgens mij staat de jaaragenda als het gaat om dit soort stukken al maanden, al jaren vast. En dan kom je er niet mee weg om te zeggen, ja, het was zo druk. Ja, ik heb het ook druk, dat klopt. Maar in gemoede kunnen we dit toch niet serieus gaan nemen en erover gaan praten. Ik heb hier echt heel veel moeite mee en mogelijk ben ik de enige maar dit kan niet. We nemen onszelf niet serieus op deze manier. De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Voorzitter, misschien is het nog wel even goed om dat de wethouder even toelicht wat de andere optie is. Want als we het niet gaan behandelen, wat zijn dan de consequenties heel formeel vanuit de gemeenteraad waarvoor wij verantwoordelijk zijn, et cetera, et cetera? Kunt u daar nog iets over zeggen? De voorzitter: Ik kijk ook nog even rond naar de andere fracties of die iets hiervan vinden. De heer Loeff. De heer Loeff: Ja, voorzitter, het stuk was digitaal gemaild en nu uitgedeeld. We zouden eventueel een korte leespauze kunnen houden om de wijziging nog even door te nemen.

Misschien volstaat de toelichting van de accountant. Ik stel voor dat we gewoon dit agendapunt behandelen. En mocht de heer Vos het niet willen behandelen als erratum, dan is dat zijn eigen verantwoordelijkheid. Ik neem het in ieder geval mee want ik heb inmiddels na deze raadservaringen een cursus snellezen wel in mijn hoofd zitten. De voorzitter: De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Ja, dank u, voorzitter. Ik sluit me eigenlijk aan bij het voorstel van de heer Loeff. Ik voel wel mee met het sentiment dat ook de heer Vos en de heer Van den Berg aangeven hoor dus ik snap dat wel. Maar ik vind het, als ik het zo hoor ook van de wethouder in zijn korte toelichting voldoende om wel vanavond dit gesprek gewoon aan te gaan met elkaar. En dan zullen we aan het eind altijd nog kijken of we het gaan vaststellen of niet maar dat wil ik nu nog niet bepalen. De voorzitter: De heer De Jong. De heer De Jong: Ja, om dit in een paar minuten te lezen lijkt mij onzinnig omdat als je dit goed wil lezen en naar de bladzijden terug wil gaan waar wat gebeurt om een totaalbeeld te krijgen, daar ben je wel een aantal uren mee bezig. Dus ik heb het vanmiddag even gelezen maar de totale strekking was mij ook volledig ontgaan toen ik dit gezien had. Dus ik neem aan dat anderen dit ook niet gaat lukken om dit in vijf minuten helemaal te begrijpen in zijn ware context.

Dus ja, en mijn vraag is, zijn dit nu de laatste wijzigingen? Want na alles wat er gebeurd is begin ik me daar ook nog steeds ongerust over te maken. De voorzitter: Ik geef het woord aan mevrouw Van Dorst en ik vraag de accountant, de heer Vriesen, even naar voren te komen want misschien kan hij ons geruststellen. Mevrouw Van Dorst nog. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dat was precies mijn voorstel. Ik vind het een heel plausibel verhaal van de wethouder. Ik heb het heel snel doorgelezen en zag inderdaad geen significante veranderingen. En ik dacht, ik wil graag de accountant even hierover horen en dat is voor ons heel erg belangrijk. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Vriesen.

De heer Vriesen: Ja, voorzitter, dank u wel. Goedenavond, allemaal. Ja, ik wil even twee dingen, even de formele kant maar ongetwijfeld heeft de voorzitter daar meer verstand van dan ik. Maar als we naar de Gemeentewet kijken dan wordt het wel wat ingewikkeld om het erratum niet te behandelen. Om de simpele reden dat die integraal onderdeel is van de Jaarrekening en daar zit een deadline op van 15 juli en dat betekent dus dat niet behandelen betekent dat die datum niet gehaald gaat worden. Dus dat is in een notendop de consequentie, tenzij er nog een nieuwe raadsvergadering voor 15 jullie wordt uitgeschreven maar volgens mij geldt daar ook een oproepingstermijn voor. Als je dan kijkt naar de inhoud, en dat is volgens mij ook de vraag van mevrouw Van Dorst, is het zo dat wij vanmiddag om 13:00 uur de laatste correcties met de organisatie hebben besproken, die zijn in dit erratum verwerkt. Daar is inderdaad ook nog sprake van een resultaatcorrectie van 250.000 euro. Maar dit zijn inderdaad wel de laatste correcties die nodig zijn om tot afgifte van een controleverklaring te kunnen komen dus ja, dit zijn de laatste correcties. De overige correcties, en hij is in die zin wel redelijk in volgordelijkheid opgebouwd, zijn hoofdzakelijk van toelichtende en technische aard.

En betreft hoofdzakelijk het verschuiven van bedragen, en ook dat is in de Auditcommissie al aan de orde geweest, het verschuiven van bedragen zodat presentatie en de verwerkingswijze ook daadwerkelijk voldoet aan de verslaggevingsregels. De voorzitter: Mijnheer Vriesen, even een korte vraag ter beoordeling. Los van een oordeel over de staat van onze financiën en de druk die er staat op de werkzaamheden kan dit erratum leiden tot een ander inhoudelijk gesprek of is dit louter een overzicht van een aantal technische wijzigingen die wat betreft de inhoud niks afdoet? De heer Vriesen: Als het gaat over de techniek, en daar heeft de portefeuillehouder ook al iets over gezegd, leidt dat niet tot een wezenlijk ander beeld in de Jaarrekening. Wij hebben wel voorgesteld aan het college om de wijzigingen, en die vindt u op de laatste pagina als ik me niet vergis van het erratum, daar ziet u een overzicht van de financiële correcties, dat gaat over 250.000 euro. Nou dat is op de schaal van Laren geen klein bedrag en of dat leidt tot een ander inhoudelijk gesprek, ja, dat is een politieke vraag, dat is niet aan mij. Alleen die correcties zijn wel noodzakelijk om tot een goedkeurend oordeel te kunnen komen. De voorzitter: Helder maar ja, helder. Maar ik ga ervan uit dat het technische wijzigingen zijn waar niet zozeer iets inhoudelijks uit naar voren komt. De heer Van den Berg.

De heer Van den Berg: Dank u wel voor de toelichting. De accountant sprak al net even over uitstel. Dat zou dan inhouden dat wij voor 15 juli alsnog een vergadering moeten beleggen. Is dat überhaupt mogelijk? De voorzitter: Ja, kijk, alles kan maar we kunnen het ook gewoon niet vaststellen en het na de zomer behandelen en tegen de provincie zeggen, we zijn niet in staat geweest om voor de zomer een besluit te nemen over de Jaarrekening. Materieel gezien denk ik niet dat het nodig is om dat offer te maken. In dat licht zou ik voorstellen om een leespauze in te lassen. Ik zou geheel aan u laten om een politiek oordeel te vormen over wat u ervan vindt dat het zo laat tot u is gekomen maar ik denk dat het het materieel niet waard is om dat te doen. Mijnheer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ja, ik ben denk niet duidelijk genoeg. Wat ik eigenlijk aan u probeer te vragen is van, wat stralen wij uit als wij zeg maar het nu niet behandelen en dan moet er dus een brief naar de provincie dat wij onze Jaarrekening niet op tijd hebben vast kunnen stellen omdat wij vanavond als raad het dan, als erover gestemd zou worden, niet willen behandelen. Wat zegt dat dan over ons in Haarlem over ons hoe wij hier werken?

De voorzitter: Ja, dat weet ik niet, ik ben niet de commissaris van de Koning. Maar nogmaals, ik denk dat we dat gesprek niet ... Ja, ik laat het echt even aan u hoor om daar een oordeel over te hebben maar ik zou het gewoon in behandeling nemen. De heer Grunwald. De heer Grunwald: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb eigenlijk nog een verdergaande vraag want het gaat natuurlijk niet alleen maar om het erratum maar volgens mij zit er dus ook geen accountantsverslag bij dus daar hebben we helemaal geen kennis van kunnen nemen. En zelfs al zou de notaris, of sorry, de notaris, de accountant genegen zijn om dit hier even korte te berde te brengen of zo, acht ik me helemaal niet in staat om dat dan inderdaad te verbinden met wat ik hier heb moeten lezen. Dus het is nogal wat, wat nu aan ons gevraagd wordt onder het mom van, nou ja, het is vijf over twaalf maar goed, we hebben ons best gedaan en laten we er nou maar mee doorgaan. Ik denk toch ook dat het … Ik wil het best wel lezen hoor in tien minuten maar ik weet niet of ik nou in staat ben om hier dan ook iets over te zeggen of over te stemmen op dit moment vanavond. De voorzitter: Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Mag ik even interrumperen. We hebben op de vorige vergadering, de raadsvergadering, besloten en hebben ingestemd dat wij weten dat de accountantsverklaring hierna zou komen.

Dus om dat te … De heer Grunwald: Die accountantsverklaring zou voor deze vergadering komen, die is er niet. De voorzitter: Kan de heer … Wat, wie? Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik ben eigenlijk heel benieuwd naar de reden. Er wordt gezegd, ja, wij hebben er keihard aan gewerkt en dat geloof ik 100 procent. Maar waarom zo laat? Want deze vergadering stond dus al een heel jaar vast, dat de Jaarrekening dan klaar moet zijn. En dat er dan van alles en nog wat aan mis is en dan allemaal weer veranderd moet worden, wat is de reden dat dat zo laat ontdekt is? De voorzitter: Ja, even ‘…’, de reden waarom het laat is hoeft volgens mij geen reden te zijn om vanavond wel of niet het erratum te behandelen. Ik denk dat in het gesprek over de Jaarrekening heel goed de wethouder bevraagd kan worden over hoe het toch komt dat het allemaal zo laat is. We hebben natuurlijk bij de bespreking over de stand van zaken van de organisatie van de BEL heel helder van de directeur ook gehoord wat een waanzinnige onderbezetting we hebben overal op afdelingen financiën bij gemeenten, dus ook hier. Dus er moesten wel met een afdeling die behoorlijk onder spanning staat drie Jaarrekeningen worden opgeleverd.

En dat heeft in de tijd vier namelijk over de BEL zelf en dat heeft ook van de accountant volgens mij behoorlijk, ik zie, er is een rimpel bijgekomen in zijn voorhoofd, behoorlijke spanning gegeven. Dus ja, wat mij betreft, lijkt daar wel twee rimpels, blijkt daar wel een reden uit waarom het er vanavond ligt. Maar het is aan u om het wel of niet te behandelen. De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Nou, ik vind de vraag van mevrouw Timmerman op zich wel terecht alleen hij past nu inderdaad wat u eigenlijk zegt, voorzitter, niet helemaal bij deze discussie. Maar ook al omdat ik dit nu voor het eerst zie denk ik wel dat het goed is om in het volgende presidium dit hele proces even door te nemen. Want het is niet het eerste jaar dat dit gebeurt. In ieder geval, nou, zo’n erratum niet maar dit hebben we al, ik ken nog niet anders sinds ik hier twee jaar raadslid ben, dat dit op deze manier gaat. En ik ben daar wel verbaasd over en dat zou ik dan graag meer in algemene zin willen bespreken.

De voorzitter: Ja, mijnheer Van den Berg en dan gaan we echt … De heer Van den Berg: Maar dan is het juist een reden om het erratum erbij te doen want dan kunnen we er dadelijk ook een punt bij maken bij de Jaarrekening. De voorzitter: En zo is het. Wij hebben daar vanavond om daar ook een oordeel met elkaar over te vellen en om daar stevig de degens over te kruisen. Om nu te besluiten het erratum niet te behandelen en daarmee eigenlijk feitelijk besluitvorming van de Jaarrekening af te voeren, ik denk dat dat het materieel niet waard is. Mijnheer Vos. De heer Vos: U vraagt eigenlijk aan ons om onszelf niet serieus te nemen. Dat is eigenlijk in het kort wat ik hoor zeggen. Dan kan mijnheer Loeff zeggen, een leespauze eventjes. Ik begrijp dat het druk was, ik begrijp dat het voor de 15e er moet zijn maar om mijnheer Koldenhof even te citeren, het is niet de eerste keer. Dan kom je ermee weg maar het is echt een, het begint al een patroon te zijn zo langzamerhand en het irriteert mij mateloos. Gisteren heb ik met de wethouder gebeld, die zei, u krijgt morgenochtend een erratum. Wat er ook in mijn mailboxje zat, geen erratum. En ja, dan kan het tegenzitten, dat begrijp ik. Maar het is belofte op belofte en daar kom je gewoon niet mee weg. Zo simpel is het. En als we onszelf niet serieus willen nemen, be my guest.

Maar ik ga straks in ieder geval, mocht u daartoe besluiten, zeker niet stemmen. De voorzitter: Ik kijk even rond. Er is een suggestie gedaan om het erratum niet te behandelen, daarmee besluitvorming feitelijk af te voeren. Ik kijk, ik wil even non-verbale communicatie mijn kant op want volgens mij, ik voel geen meerderheid daarvoor toch? Behandelen? Oké, helder, dan gaan we het behandelen. Kan ik daarmee de agenda vaststellen? Dat is het geval. 2.

Vaststellen lijst ingekomen stukken De voorzitter: Dan kom ik bij het vaststellen van de lijst van ingekomen stukken. Kan ik die als zodanig vaststellen? Dat is het geval.

3.

Jaarrekening 2023 De voorzitter: Dan kom ik bij de Jaarrekening. Daar zijn zes beslisvoorstellen. Mij is gevraagd een mededeling te doen, namelijk dat met het besluit dat u gaat nemen vanavond stelt u het boekwerk van de Jaarrekening vast, met inbegrip van de wijzigingen zoals die in het erratum zijn opgenomen. Het erratum wijzigt daarmee ook het raadsbesluit en de resultaatsbestemming zodanig dat het voordelig saldo 251.000 euro hoger komt te liggen. Daar moeten we dus zo meteen in de besluitvorming nog met elkaar een oordeel over vellen mar feitelijk is het erratum daarmee een amendement op het raadsbesluit en zal ik dat ook mondeling zo zeggen. Ik zou eerst het woord aan de wethouder willen geven en daarna het woord aan de accountant met de mededeling over de controleverklaring. Ik begin bij de wethouder. De heer Van Midden: Ja, dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik zal het kort houden. In eerste instantie even zeg maar mijn algemene beeld teruggeven van wat we nou zien in de Jaarrekening. Dan zal vervolgens de accountant de heer Vriesen een toelichting geven op zijn bevindingen en ook het erratum en dan kunnen we daarna zeg maar de vragen behandelen van de raad.

Wat ik net al even zei in aansluiting van het erratum, als we kijken naar de Jaarrekening, resultaat van afgelopen jaar, dan zien we dat we met het budget wat we hebben toch in staat zijn geweest om alle voorzieningen die we hebben nog stevig te laten staan. Daar helpt onze samenleving ons ook geweldig bij, de vele inwoners die zich vrijwillig inzetten voor onze geweldige

voorzieningen. Die kunnen eigenlijk alleen maar bestaan omdat onze inwoners daar zo'n bijdrage aan aanleveren en dat is ons maatschappelijk kapitaal om het mooi uit te drukken. Uiteindelijk betaalt zich dat ook uit, Laren is ik geloof twee weken geleden weer tot nummer 1 in Nederland uitgeroepen als het gaat om de leefbaarste plaatsen in Nederland. Dus dat betekent inderdaad dat dat ook zeg maar algemeen ook gezien wordt. Nou, als we kijken naar de financiële kant, aan de financiële kant, dan is financieel de basis op orde. We hebben ook daar keuzemogelijkheden. Nou, we weten met zijn allen dat de onzekere landelijke ontwikkelingen al een aantal jaren boven de markt hangt. Het zogenaamde ravijnjaar in 2026 nadert en zal keuzes vragen. Nou, wat we nu zien is dat we ingezet hebben op een stabiele basis om die onzekere toekomst goed aan te kunnen. Dat laten we ook met deze Jaarrekening zien, we zien een fors verbeterde reservepositie en daarmee ook een forse verbetering van onze solvabiliteit. Die zit nu rond de 26 procent en ik denk dat een hoop mensen weten waar we uiteindelijk vandaan komen. Belangrijk hierbij is ook op te merken dat de trend in het sociale domein zich voortzet. Ook dit jaar is het resultaat redelijk in lijn met de begroting.

En wat het belangrijkste is, dat de belangrijkste of de grote negatieve uitschieters er zo'n beetje uit lijken te ontwikkelen, om het zo maar even te zeggen. Dus de onzekerheid in het sociaal domein over de risico's en de kosten nemen dus af. Nou, als we ook kijken naar afgelopen jaar hebben we voor het eerst zeg maar de belasting laten innen door de gemeente Huizen, onze samenwerking Huizen. Nou, die overgang is grotendeels soepel verlopen en de opbrengsten zijn in lijn met begrote bedragen. Voor wat betreft de ambities die we hebben als college, dan zien we ook dat in 2023 een hoop gebeurd is voor wat betreft de vertaling van het coalitieakkoord in beleid en concrete uitvoeringsprogramma's. Ons programma ‘Ons Laren’ draaide in 2023 volledig en heeft gezorgd voor een betere verbinding met het dorp, de extra bewonersavonden, buurtbezoeken en andere vormen van inwonersbetrokkenheid. U als raad heeft ook een aantal belangrijke beleidsdocumenten vastgesteld zoals het Groenplan, Visie sociaal domein, Woonvisie en het Koersdocument duurzaamheid. In 2023 zijn we ook al begonnen met een deel van de uitvoering van duurzaam, van ons Koersdocument bijvoorbeeld met extra acties voor woningisolatie. Wat bijzondere aandacht van ons heeft is de parkeerdruk in het centrum.

Nou, met extra inzet op handhaving, waarbij we nu op volledige sterkte zijn, en besluitvorming over de uitbreiding van de blauwe zone aan de Hein Keverweg zijn we vooruitlopend op de Verkeersvisie in staat geweest om snelle stappen te zetten omdat we ook de middelen daar uiteindelijk voor hadden. Ja, en het last but not least is het gemeentebestuur in 2023 verhuisd naar het Brinkhuis waardoor ook in praktische zin invulling wordt gegeven aan de wens om dichter bij de inwoners te staan. Nou, en wat ik al zei, dat alles met een bescheiden begroting van ongeveer 33 miljoen en leidend tot een resultaat van zo’n 4,5 ton voor 2023. Dat is even het beeld wat ik wil geven al in grote lijnen, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank, wethouder Van Midden. Onze accountant, de laatste voorstelling vanavond. De heer Vriesen. De heer Vriesen: Ja, en niet eens in het Brinkhuis. Ja, nogmaals goedenavond. Ja, ik proefde net wat, laat ik het zo zeggen, chagrijn bij de leden van de raad als het gaat over het moment waarop de stukken tot u zijn gekomen. Nou ja, dat chagrijn, en ik heb dat vorig jaar toen ik ook op deze plek zat, ook met u moeten delen want het is niet voor niets dat ik in de raadsvergadering zit en niet in de commissie M&F of dat we alles hebben kunnen aftikken in de Auditcommissie.

Dat heeft alles te maken, en dat heb ik vorig jaar ook gezegd, met de staat van de organisatie. Mevrouw Timmerman die vroeg daar net al naar van, goh, hoe komt het nou? Ja, en dat heeft gewoon te maken met de basiskwaliteit van de BEL-organisatie. Nou, daar gaat het al langer over. Dat heb ik, dat zeg ik ook niet voor het eerst in dit gremium. De BEL is in een aantal opzichten niet in staat om op tijd kwalitatief hoogwaardige informatie aan te leveren en dat kost dus ook tijd. En dat is ook voor een gemeente is dat ook een heel complex proces juist omdat heel veel informatie van buiten moet komen Dat betekent dus ook dat er goede afspraken moeten zijn als het gaat over, ja, welke informatie heb je nodig,

wanneer krijg je die en hoe stel je de juiste vragen over de kwaliteit van de uitvoering? En daar komt dan bijvoorbeeld de belastingsamenwerking komt daarbij. En inderdaad, ik ben het met de wethouder eens, dat is inhoudelijk best goed verlopen. Maar uiteindelijk moet je ook wel gewoon even de informatie uit Huizen krijgen van, ja, welke bedragen moeten we nou als Laren in onze Jaarrekening opschrijven? Nou, en dat is, als je dat bij alle verbonden partijen en alle subsidiërende partijen allemaal bij elkaar telt is dat een enorme klus. En we zien dat vanwege de bezetting op financiën maar ook vanwege de bezetting binnen andere afdelingen van de BEL, ja, de combinatie en ook vooral het verbinden van de inhoud, de maatschappelijke initiatieven en de maatschappelijke doelstellingen, het verbinden van die inhoud met geld, wat gebeurt er nu eigenlijk met de budgetten die de gemeente Laren ter beschikking stelt, dat dat proces beter kan en beter moet. Dat wordt ook gedeeld, daar is natuurlijk ook VIBE voor bedoeld, daar is ook extra geld voor beschikbaar gesteld. En dat heeft over 2023 nog niet tot het gewenste resultaat geleid, in ieder geval niet als het gaat over het tijdig aanleveren van stukken bij u.

Het was dan ook vanmiddag om ongeveer kwart voor twee dat we konden afconcluderen wat het oordeel bij de Jaarrekening van Laren zou worden en wat de laatste correcties moeten zijn. Dus om aan te sluiten bij mijnheer Vos, ja, vanmorgen kon nog niet want toen wisten we het nog niet. En ja, dat erratum is aan u toegestuurd en het zijn inderdaad ook de laatste stukken, het zijn ook de laatste correcties en dit is het dan ook. Ja, en dan komen we ook nog tot een goedkeurend oordeel ook en dat is mooi. Dat gaat alleen over getrouwheid overigens want zoals u weet geeft het college zelf het rechtmatigheidsoordeel af met ingang van 2023. Die vindt u ook in de jaarstukken terug. Dan ziet u ook dat het college daarin even aangeeft dat het met het rechtmatig handelen binnen de gemeente Laren best wel goed gesteld is. In de zin dat de verantwoordingsgrens van 3 procent weliswaar genaderd wordt maar dat het percentage van 3 procent niet overschreden wordt. En dat is bij heel veel gemeenten dit jaar anders omdat het Rijk pas in februari, maart, april met de detailvoorschriften op dat punt is gekomen. Dat betekent dus ook dat heel veel gemeenten en ook u daar niet op hebben kunnen anticiperen en dat een aantal dingen ook gewoon u zijn overkomen. Of liever gezegd, het college zijn overkomen.

Desondanks het oog goed genoeg op de bal maar ook daar zitten echt nog wel een aantal punten ter verbetering als het bijvoorbeeld gaat over sturen op budgetten, aanbestedingen, de Europese Aanbestedingswet en dat soort aspecten. Ik geef ook maar meteen even de voorwaarschuwing voor volgend jaar af. Voorzitter zei het net al, dan zult u mijn opvolger hier aantreffen want na acht jaar zit mijn termijn erop en hebt u wijs gekozen voor een opvolger, niet geheel toevallig van hetzelfde kantoor. Als je kijkt naar de uitdagingen waar de BEL voor staat, het inrichten van het contractmanagement, het op orde krijgen van de formatie, zowel binnen financiën als breder in de organisatie. Maar ook het oplossen van achterstanden en niet te vergeten de implementatie van een nieuw financieel pakket per 1 januari ’25, dus 1 januari aanstaande. Dan zijn er ook in het komende jaar, en dus ook voor de Jaarrekening 2024, een heleboel uitdagingen die op het pad van de organisatie liggen om op tijd met stukken te komen. Dus ja, die voorwaarschuwing wil ik al wel vast geven, dat het proces volgend jaar misschien wel beter gaat. Maar of dat op tijd of dat significant tot eerdere aanlevering leidt in de zin van dat u keurig netjes drie weken van tevoren de stukken krijgt, daar heb ik vraagtekens bij. Ja, en dat is wel even als aftrap, voorzitter, mijn belangrijkste input in deze bijdrage.

Het is echt belangrijk dat de organisatie beter zicht krijgt op de kernprocessen, de interne verbinding op orde brengt zodat de Jaarrekening volgend jaar een minder grote bevalling is dan dat die dit jaar is geweest. Tot zover. De voorzitter: Dank, mijnheer Vriesen. Ik denk dat alle fracties het woord willen voeren. Ik wil even zien wie van de fracties het woord wil voeren? Wie namens de VVD? Wie voert het woord namens de VVD? Nee, u krijgt niet nu het woord, ik wil weten wie het woord voert namens de fractie? De heer Merckx. En namens Groen Laren? Oké, mijnheer Vos. Ik begin bij de heer Loeff.

De heer Loeff: Dank u, voorzitter. Ik ga even naar mijn papieren toe na deze inleiding over de stukken. Ja, voorzitter, wij zijn als fractie van Larens Behoud blij dat de jaarstukken er liggen, laten we daarmee beginnen. We constateren dat er heel veel werk is verricht maar dat we er nog niet zijn, we hoorden het net ook van de accountant. En dat wat ik zeg is niet meteen een reactie op de accountant want ik zat ook in de Audit & Risk commissie en daar zijn deze woorden ook al eerder gedeeld en daar hebben we ook over de situatie met elkaar gesproken. In de voorbereidingen hebben we dit dus, ja, ook al gedeeld en onze zorgen geuit en we zijn blij dat er in ieder geval met een erratum nu een Jaarrekening ligt die wij kunnen vaststellen op tijd zodat ook de provincie daarmee tevreden is. U heeft aangegeven dat de afdeling financiën en control nog niet op orde is. Dat is onze grote zorg, die van u ook. Ik wil graag de reactie van de wethouder erop want in de Audit & Risk commissie werd ook aangegeven dat dat nog wel een paar jaar kan duren.

En om inderdaad het chagrijn te voorkomen hebben we eigenlijk nog wel een vraag van, ja, wat kunnen we nu verwachten? Wat is er dan wel de komende jaren geregeld en wat is er dan niet de komende jaren geregeld? Misschien dat u daar een antwoord op kan geven? Het is jammer dat we dat ook pas eigenlijk achteraf op deze vergadering officieel constateren. Want ik had eigenlijk verwacht dat als er zo'n nieuw systeem wordt ingevoerd, dat dat ook tijdig wordt meegedeeld. En dat daar ook een circulaire van komt en dat we dan ook weten wat de stappen zijn en wat de risico's zijn en wat straks na 1 januari 2025 ook de verbeteringen zijn. Want we hebben in de Auditcommissie ook gehoord dat daar een aantal dingen verbeterd zullen worden die makkelijker zijn en die ook het werken makkelijker maken. Nou, dan ben ik heel benieuwd of we dat chagrijn kunnen ombouwen in een juichstemming dat dingen gewoon sneller en beter kunnen. Wij gunnen als fractie u als college de tijd want we kunnen immers met elkaar geen ijzer met handen breken. Echter, compacte en transparante informatie is dus wenselijk. We zijn ook blij om te vernemen dat de overheveling van de belastingtaken naar Huizen met betrekking tot de OZB goed heeft uitgepakt. Hierover zijn we complimenteus aan het college want we hebben hier eerder wel een duidelijke uitleg over gehad, ook vanuit de gemeente Huizen zelf.

En we konden direct vragen stellen in de commissie en dat hebben we zeer op prijs gesteld dus in die zin een compliment voor de wethouder financiën. We hadden een aantal vragen gesteld en die vragen die zijn inmiddels ook vanmiddag schriftelijk beantwoord. Die kwamen ook bij ons laat, dat geef ik u ook toe want ook binnen onze fractie zijn de mensen ook niet altijd meteen dan in staat om dingen te lezen en door te sturen. En die zijn in principe goed beantwoord behalve de vraag die nog eigenlijk rest en dat gaat toch over de terugbetaling van de leningen. Het is mij nog niet helemaal duidelijk hoe dat nou precies zit met het terugbetalen van leningen van de verschillende organisaties. Het gaat over de BEL, het BEL-zwembad en over de hockey. Het lijkt erop dat er jaarlijks moet worden afbetaald. U stelt, ja, sommigen moeten in één keer worden afbetaald. Wat is het nou? Is er nou een afbetalingsverplichting die niet is nagekomen? Is er gezegd, nou, u hoeft niet terug te betalen? Of blijkt dit iets wat niet terugbetaald kan worden? Dan staat het dus toch verkeerd in de Jaarrekening. Dan staat er, dit kan maar dat doen we niet. Maar eigenlijk staat er in de begroting of in de Jaarrekening op pagina 100 van, er is niet afgelost. Nou, dan constateer ik dat er dus iets niet goed is gegaan. Dus graag zou ik daar nog meer uitleg over wil hebben.

Wat dat betreft, we hebben alle stukken verder gelezen. Het is een heel ingewikkeld verhaal maar we zijn blij dat er een positief resultaat ligt. En dat is natuurlijk deels door de grondverkoop gerealiseerd en deels door andere incidentele baten. En dat is natuurlijk een heel mooi gegeven maar in de algemene beschouwingen zal ik daar nader op ingaan want dat geeft natuurlijk ook een risico. Al met al geen verdere vragen in de details. Maar wel nog één ding en dat is de speciale dank die wij als fractie willen uitspreken naar Theo De Haar, hier gelukkig aanwezig in de zaal. Nog steeds belangstellend, hij heeft onze fractiespecialisten in de afgelopen jaren steeds tijdig meegenomen, vandaar dat we hier ook geen inhoudelijke vragen meer hebben over de Jaarrekening. We zijn goed geïnformeerd, dank daarvoor. We gaan Theo ook missen. Theo, bedankt. En wij hopen en we spreken ook uit naar de nieuwe mensen bij de BEL-Combinatie en met twee daarvan hebben we al kennisgemaakt en we hebben nog een interim personeelslid gezien, we hopen dat die ook de implementatie en de Jaarrekening toch

goed kunnen vlottrekken. En dat er misschien ook van ambtelijke kant een toezegging kan worden gedaan dat wij volgend jaar op tijd de Jaarrekening zullen mogen ontvangen. Dat was onze inbreng voor deze eerste termijn. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Loeff. De heer Merckx. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen ons aansluiten natuurlijk bij de woorden van de heer Loeff ten aanzien van de heer De Haar. Onze dank ook aan hem voor de steun al die jaren. Het is natuurlijk ook een beetje een duaal situatie qua gevoel. We hebben te maken met een mooie gemeente waar een heleboel dingen heel goed gaan en waar we met heel veel plezier wonen. Zoals de wethouder ook zei, de mooiste, de beste, de fijnste gemeente om te wonen in Nederland. Om dat zo te houden zijn er ook een aantal verbetertrajecten ingezet, waarvan akte is gegeven ook tijdens de Audit & Riskcomité. Daaruit is gebleken dat er inderdaad verbetertrajecten worden ingezet en dat dat ook nog steeds nodig is. Het is jammer dat nu ook tijdens deze vergaderingen blijkt dat het ook echt nodig is. Het is natuurlijk een ingewikkeld spel tussen een aantal gemeentes samen en ja, probeer maar eens drie gemeentes, een belastingorganisatie en een sociaal domein wat ook nog buiten wordt uitgevoerd, om dat allemaal tijdig geboekt te krijgen.

Maar wat we nu zien is een vereenvoudigingstraject en ik denk dat we daar heel hard op zijn allen moeten blijven drukken zodat we dit soort situaties niet meer mee gaan maken. Het blijft zorgelijk daarentegen dat er gewoon, kijk, het maakt mij niet uit dat er een tabelletje staat waarin 2018 boven staat, such things happen. Maar dat we gewoon even 2,5 ton een verschillend resultaat hebben, dat is van een ander niveau. Dus daar moeten we straks maar even denk ik beter over praten. Het gaat ons financieel beter, nu 2,5 ton beter zelfs ook nog maar we lopen nog steeds langs het randje. En daar groeien misschien wel de mooiste bloemen maar dat komt ook omdat er heel weinig mensen daar gaan plukken. En dus is dat zo omdat we aan de incidentele kant goed blijven gaan en incidentele baten die hebben er nu voor gezorgd dat we boven Jan zijn om het zomaar te zeggen, mijnheer Van Midden. En dat we het beter hebben afgetikt dit jaar maar het blijft een groot risico. We hebben een aantal vragen gesteld en mea culpa want ik was geloof ik degene die gisteravond om kwart over tien de laatste versie stuurde. Dus ik ben zeer dankbaar dat iedereen hard heeft gewerkt om een groot aantal vragen te beantwoorden en tegelijkertijd ook nog de Jaarrekening bij elkaar heeft weten te sjeffen en daar 250.000 euro extra uit te knijpen. Ik heb wel een paar nog additionele vragen als dat mag.

Bijvoorbeeld over de vraag ten aanzien van de begroting en de uitkering voor de scholen. Daar hadden wij gezien dat in totaal zo'n 600.000 euro als nadeel was begroot. Er is dus ingestemd door de raad met wijzigingen in het budget maar wat wel daaruit blijkt is dat er eigenlijk dus een soort van systeem is waar niet juist wordt ingeschat wat de daadwerkelijke opbrengsten en kosten zijn en dat is denk ik waar het hem in knijpt. Dat daar een verschil is, oké, prima, maar waardoor komt het dat we daar verkeerd begroten? Ik zie ook dat vraag zes over de verdeelsleutel van de bibliotheek, daar komt u op terug, dat zien we graag komen. Dan is er nog denk ik een politieke vraag in vraag zeven over de wijze van financiering van het Leefstijlpunt. Dat kunnen we misschien doorschuiven maar de vraag blijft gewoon, wat krijgen wij als gemeente nu als vergoeding nadat de eerstelijnszorg eigenlijk wordt betaald door de zorgverzekeraars en wij nemen deze kosten over door het Leefstijlpunt te financieren. Kortom, de gemeente neemt de kosten van de zorgverzekeraars over en wordt daar een vergoeding voor gegeven. Dank overigens dat daar de bestuurlijke informatiebrief rechtstreeks met een link is in gekopieerd, dat is bijzonder gewaardeerd. Dan sluit ik mij aan bij de heer Loeff met de vraag over de aflossing en de rentekosten over een aantal leningen.

U stelt daar dat als de raad daar prijs op stelt dat u dat na kan gaan. Wij zien dat graag tegemoet. Dank daarvoor. Er zijn denk ik een paar dingen niet helemaal doorgekomen en als u mij toestaat, voorzitter, dan stel ik nog even één of twee extra vragen. Fijn. Er staat voor de Ligweide staat er een 1,88 miljoen uit mijn hoofd dat die wordt, dat is met een nadeel. Is dat puur om vanwege het feit dat die dit jaar niet geleverd is en dat dat dus wordt teruggeboekt? Wat eigenlijk was

ingeboekt als een verdienste en dat dat dus moet worden teruggeboekt en die in 2024 zien verschijnen. Dat was denk ik even een belangrijke om dat bevestigd te krijgen. Ik denk dat we er zo min of meer zijn, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Merckx. Het woord is aan de heer De Jong. De heer De Jong: Ja, zoals traditiegetrouw heb ik weer een beeld over de Jaarrekening gemeente Laren 2023. In 2023 blijft een positief saldo over van 8 ton, het verschil tussen kosten en baten in de balans. Als je hier kritisch naar kijkt blijken de kosten en opbrengsten in evenwicht, wat een keurige prestatie is. Maar komt het resultaat van 8 ton geheel uit de structurele winst op de riool, afvalstoffenheffing en grafrechten. Voeg daarbij dat de voorziening riool, grafrechten en afvalstoffenheffing met 3 ton groeit, dan is duidelijk dat deze heffingen hoger zijn dan nodig om de kosten hiervan jaarlijks te betalen. In dit nieuwe jaar, ’24, zijn rioolheffing met 19 procent en de afvalstoffenheffing met 10 procent gestegen, wat dus waarschijnlijk een buitenproportionele heffing is. Kennelijk is de organisatie niet in staat om deze heffingen kostendekkend te begroten. Dat was ook niet in 2022, ook niet in 2023 want we hielden geld over. In het jaarverslag staan de kosten 100 procent kostendekkend maar is sprake van overdekking boven de 100 procent.

Zet er dan ook het juiste percentage van 116,5 procent bij de rioolheffing in het verslag op pagina 127 want we heffen te veel. Let wel, deze heffingen mogen niet aan andere posten besteed worden, vandaar het belang. In het sociaal domein blijft de kostenontwikkeling meer dan 6 ton achter bij de totale gemiddelde kostenstijging in 2023. Een prachtig resultaat. Daarentegen stijgen de structurele overheadlasten van de BEL met meer dan een miljoen per jaar. Dat is volgens afspraak maar het is wel volledig overhead en dat zijn geen productieve uren die aan programma's worden toegerekend. We zullen moeten afwachten wat dit uiteindelijk gaat opleveren. Algemene reserve. De algemene reserve van Laren komt uit op 9,2 miljoen. Nu zo houden. De schuldpositie. Totale schuldniveau, som van daggeldleningen en lange leningen blijft in 2023 gelijk aan 29 miljoen zoals in 2022. In 2024 gaat deze schuld weer naar 33 miljoen, plus 4 miljoen en brengt Laren weer van de minst risicovolle naar het neutrale gebied wat dus wel weer een verslechtering is. De solvabiliteitsratio van de gemeente Laren bedraagt nu 26,1 procent ten opzichte van 15,6 in 2022, waarmee de gemeente van het meest risicovolle naar het neutraal gaat, wat dus positief is. In 2024 zal de solvabiliteitsratio weer zakken door de toegenomen schulden en nog net in het neutrale gebied blijven.

Zwembad De Biezem, ieder jaar komt dat ter sprake. Voor het eerst in jaren kan de vlag uit, voor het eerst komen de kosten onder de 4 ton. Volgens de oorspronkelijke begroting zouden we nooit boven die 4 ton komen. Dit is voor het eerst in tien jaar dat we eronder komen. Managementletter van de BEL 2023. Uit de Managementletter 2023 blijkt het volgende. De interne beheersing van de processen is nog niet zichtbaar. Versterking van control is nodig. Er is nog geen deugdelijk contractregistratiesysteem. De IT, de dataveiligheid, het personeelsverloop, het verzuim en de inzet van derden zijn nog niet opgelost. Het nieuwe managementteam staat voor forse uitdagingen. Conclusies, dit schreef ik vorig jaar. De aanlevering van het jaarverslag en de accountantsverklaring zijn dit jaar nog later dan vorig jaar, wat aangeeft dat de sturing van dit proces nog steeds grote manco's vertoont. Al twee jaar vragen wij om afspraken te maken over verbetering. Vorig jaar verzochten wij het college om ons uiterlijk in oktober 2023 schriftelijk aan te geven hoe u de jaarverslaglegging en de controle over 2023 zou gaan verbeteren. We begrijpen nu waarom wij niets ontvangen hebben, er is onvoldoende gebeurd en het was dit jaar nog slechter dan vorig jaar. Nu is de controller uit onvrede met vervroegd pensioen gegaan, is zijn kennis ook verdwenen.

Mijnheer De Haar, van harte bedankt voor uw inzet de afgelopen jaren. De BEL is met nieuwe afdelingsmanagers op orde gebracht alleen de manager financiën is nog niet definitief ingevuld. Deze lijnmanagers moeten zich verantwoordelijk gaan voelen voor de financiële processen van hun afdeling en het totaal en niet alleen de mensen van de afdeling control en finance. Alleen dan kan de BEL-organisatie gaan voldoen aan de eisen van deze tijd. Veel succes.

De voorzitter: Dank, mijnheer De Jong. Het woord is aan de heer Vos. De heer Vos: Ik stel mijn vragen na afloop van mijn bijdrage die straks op de rol staat dus ik heb nu geen vragen. De voorzitter: Voor de Kadernota bedoelt u? De heer Vos: Oké, dank. Dan kom ik bij de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Voorzitter, dank u wel. Ja, waar zal ik als eerst beginnen? Ik heb gisteren toen de wethouder mij belde, ons als CDA belde hem in ieder geval bedankt voor zijn transparante en open houding in dat gesprek want daar begint het mee bij cijfers. En of we nou nog wel of niet een leespauze hadden gehad of zouden krijgen verandert dat ook niet heel veel meer aan de inbreng. Ik kan u wel vertellen dat vandaag nog met mijn hulpen in de steunfractie nog wel overleg is geweest. En gelukkig zit daar heel veel financiële knowhow zodat wat ik nu zeg ook gewoon in volle eer en geweten doen. Nou, en dat dan opbouwend. Maar de naam van de heer De Haar is al een paar keer genoemd maar eigenlijk wil ik ook de medewerkers bedanken en dan in volgordelijkheid komen we ook bij de accountant. Want dat zijn wel de mensen denk ik die nu hebben gezorgd dat we hier nog wel met een enigszins gerust gemoed, ondanks alle frustratie en bijna misschien wel emotie, toch zo meteen positief kunnen besluiten. Want er zijn nog wel wat dingen gezegd door de accountant.

In de zin van een bijna explorabele staat van de organisatie, basiskwaliteit onder de maat, we zijn gewoon niet in control, we hebben de Zomernota overigens ook nog tussendoor laten schieten. Nou ja, hoeveel woorden wil je er eigenlijk nog aan toevoegen? Maar dat er dan toch door al dat harde werken vanmiddag nog een goedkeurend oordeel is gekomen, een goedkeurende verklaring, daar mogen we echt alleen maar blij mee zijn. En dat het resultaat dan ook nog eens een keer 2,5 ton positiever is, je had hier toch niet vanavond willen zitten dat dit -2,5 ton extra was geweest en geen goedkeurende verklaring. Dan was het denk ik wel echt een financieel bloedbad geweest hier. Dus, en dan kom ik uiteindelijk bij de wethouder die ik zo net mee begon, dat ik hem gisteren waardeerde dat die belde. Die zal hier toch, ondanks alle ellende en nederigheid, wel blij zitten want dit balletje had ook net zo goed de andere kant op kunnen rollen en dat is denk het allerergste wat we hier vanavond kunnen constateren. Want het systeem is één, dat we nu hebben, maar inboeken en verwerken en kwaliteit in de organisatie is natuurlijk twee.

Dus de kernvraag die zo meteen, die nu eigenlijk ligt is los van alle mooie woorden en fijne woorden, wat gaat de wethouder in een volgorde van één, twee en drie in het komende jaar doen? Waarbij ik hem ook wil vragen of hij bereid is om in het derde of in het tweede kwartaal, eind eerste kwartaal 2025 met een conceptversie van een Jaarrekening te komen? Misschien gaan we dan de druk eens wat opvoeren door daar maar eens over te gaan praten. Want, en dan haak ik aan op de accountant die net eigenlijk een winstwaarschuwing heeft gegeven, dat die ernstige twijfels heeft of het volgend jaar allemaal goedkomt. Nou, daar luister ik naar en als ik dan denk, dat zegt die niet zomaar, dan vind ik het alleszins gerechtvaardigd om hier de vraag te stellen of de wethouder bereid is om eind maart volgend jaar voor mijn part een driekwarts, een halve versie, het maakt me niet uit, maar een avond te gaan praten over de cijfertjes. Nou, dat gezegd hebbende, voorzitter, gaan we wel akkoord. Het erratum is ook wel weer fijn want daardoor moet u toch in een korte samenvatting nog wat vertellen en dan gaat het over de rechtmatigheid. Het is natuurlijk ook eigenlijk allemaal wel een beetje te slordig voor woorden dat wij een aantal zaken gewoon rechtmatig gezien niet goed doen.

Gelukkig vallen we binnen de grenzen maar dat we niet Europees aanbesteed hebben, dat kan haast niet zo zijn dat dat alleen ons treft. Dus ik ben wel eens benieuwd, en dan ga ik een beetje, en dat is ook een vraag aan de wethouder. Een paar jaar geleden waren hier nog wel eens wat handigerds die dachten van, nou ja, we zitten in één BEL-organisatie en dan splitsen we de opdracht maar voor drie gemeentes. Maar ik wil toch wel graag weten of dat daarvandaan

komt dat wij onrechtmatig bezig zijn of dat het nog erger is en dat men gewoon niet op zit te letten? En anderzijds, als de vraag niet duidelijk is, dan hoor ik het wel van de wethouder. Het allerlaatste is dat ik ook nog steeds blij ben, heb ik ook wel eens bijgezeten, dat we nog opvolging hebben. Want met zo'n Jaarrekening wil je er toch niet aan denken dat je ook nog eens een keer een nieuw accountantskantoor krijgt. Dus ik ben wel erg blij dat de heer Vriesen nu ook met een gerust gemoed afscheid kan nemen en dat volgend jaar zijn collega hier zit want anders was het denk ik nog eens een keer erger geweest. Nou, met deze paar woorden, twee vragen, voorzitter, als ik het wel heb geteld, gaan wij in ieder geval voor stemmen. De voorzitter: Ja, uw opmerking doet mij denken aan Doctor Who, dat is dan steeds dezelfde Time Lord maar dan rond de paar seizoenen gespeeld door een andere acteur. Dus volgend jaar hebben we dezelfde Time Lord maar in een andere persoon. Nou, gelukkig is de heer Vriesen bekend met Doctor Who. De heer Van den Berg: Bij interruptie. Mijn collega Jan-Huug Lobregt heeft vanmorgen nog wel gezegd, iedereen doet zijn best. En het is … Maar hier komt natuurlijk wel achteraan dat we volgend jaar een nieuwe accountant krijgen en die hoeft niet hetzelfde te praten als deze account, ieder doet op zijn eigen merites natuurlijk zijn oordeel vellen.

Dus ik ben blij dat het nu zo hier ligt zoals het ligt want ik vraag mij werkelijk anders af waar we dan in beland waren als gemeente. De voorzitter: En zo is het, mijnheer Van den Berg. De heer Merckx: Een kleine interruptie, voorzitter. Laten we dan zeggen dat we dan … De voorzitter: De heer Merckx. De heer Merckx: Laten we dan proberen een andere film niet waar te maken which is Groundhog Day. De voorzitter: Ja. O jee, ik heb een lijn in de avond wakker gemaakt. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Fijn om te horen alle complimenten voor de heer De Haar. Daar ben ik ook helemaal mee eens. Maar ik denk, ik wil ook een compliment geven aan mijn collegaraadsleden. Wat een detailvragen, hartstikke goed. Fijn dat er zo goed eigenlijk naar deze Jaarrekening wordt gekeken. Ik denk dat de wethouder daar ook weer heel blij mee mag zijn. En daar zijn wij in ieder geval als kleine fractie die hier echt niet aan toekomt heel erg blij mee. Wij zijn, we hebben wel gekeken en we hebben, wij kunnen er zeker de goedkeuring aan geven. En wij zijn er ook best trots op wat er allemaal neergelegd is de afgelopen tijd, waar we ook straks in onze algemene beschouwingen op terug zullen komen. Waar we natuurlijk ook wel onze zorgen over hebben, wat ook allemaal wordt uitgestraald, dat is inderdaad de BELorganisatie. Daar had ik namelijk ook wel een vraag over.

Ik had gelezen dat de BEL-organisatie een extra bedrag eigenlijk van ons vraagt en die vond ik best hoog, 678.000. Dat is toch meer dan wij hadden recentelijk geaccordeerd over dit jaar. Dat zag ik op bladzijde 69. Daar had ik een vraag over. En het Nationaal Programma Onderwijs, wat dat precies inhoudt? Dat was ook een vraag die ik had, die misschien beantwoord kan worden. En er was best veel overheveling naar het jaar 2024. Dat is dan wel niet uitgegeven en dat kunnen we dan later gebruiken maar het geeft inderdaad ook weer aan dat we als organisatie krap in de mensen zitten. Want totaal 1,6 miljoen niet uitgegeven geeft natuurlijk ook aan dat we heel veel dingen gewoon niet na hebben kunnen komen, dat vind ik wel jammer. Maar we zijn wel blij met de kijk op de toekomst, waar we straks in de Kadernota ook op zullen refereren, Wegbeheerplan, transparante, hoe heet het, participatie waar heel erg hard aan gewerkt wordt, daar zijn wij best wel heel blij mee. Dus ik had twee kleine vragen. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank, mevrouw Van Dorst. Het woord is aan de heer Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik zal reageren in volgorde van de vragenstellers. Ook even aansluiten bij D66, mevrouw Van Dorst is blij dat er heel veel vragen gesteld worden en gaf ook aan dat de wethouder daar ongetwijfeld ook blij van is. Nou, ik ben blij met elke vraag, groot of klein. In die zin is het ook goed en helpt het mij ook uiteindelijk om het verhaal te houden. En over blij gesproken, Larens Behoud is blij dat de Jaarrekening er ligt. Nou, dat ben ik ook kan ik u vertellen maar we zijn er nog niet. Ja, het belangrijkste is dat de afdeling finance en control op orde komt. Althans, dat geeft de heer Loeff aan. Ik denk dat het een veel breder probleem is en dat is ook iets wat de directeur van de BEL heeft toegelicht in een bespreking van de Jaarrekening van de BEL. Is een aantal maatregelen die gelijktijdig plaatsvinden die uiteindelijk zeg maar de druk op met name de afdeling finance en control moeten verlichten. Dat is in eerste instantie het nieuwe pakket wat we aanschaffen. Nou, dat pakket moet in ieder geval ertoe leiden dat er uiteindelijk veel beter dingen geregistreerd kunnen worden. Dus dat dingen niet gewoon verkeerd geboekt kunnen worden op verkeerde rekeningen waardoor er heel veel correcties plaatsvinden.

Dus ik hoop en verwacht ook dat in die zin dat systeem meer hufterproef is, om het zo maar even te zeggen, dan het huidige systeem. Daarnaast, en dat is een hele belangrijke en dat onderschatten we ook, is finance en control een beetje het afvoerputje van de organisatie geworden. Vooral ook dat op het moment dat het om cijfers gaat, nou ja, het management van de lijn om het zo maar even te zeggen de verantwoordelijkheid al heel snel bij finance legt. Wat we nu aan het doen zijn is de budgetverantwoordelijkheid veel meer in de lijn leggen. Dus dat betekent dat de managers die verantwoordelijk zijn voor de verschillende domeinen ook budgetverantwoordelijkheid hebben. Dus die hebben goed zicht op wat er uitgegeven wordt en wat er binnenkomt, ook goed zicht op de contracten die zij uiteindelijk, waar zij uiteindelijk voor verantwoordelijk zijn. En dat moet echt een slok op een borrel gaan opleveren. En als laatste, en dat is nog de lastigste om te managen, dat is gewoon de personele bezetting. Het is ontzettend lastig om gewoon mensen uit de markt te krijgen, überhaupt mensen uit de markt te krijgen, laat staan goede mensen. Daar hebben we met zijn allen mee te maken. Ik weet het uit mijn wereld, het bank- en verzekeringswezen. Ik zie het bij de accountants, het is gewoon heel moeilijk om financemensen op brede schaal en dus ook wij.

Wat we nu wel aan het doen zijn is dat we voor volgend jaar, en dat zal terugkomen ook in de bespreking ook met de begroting, wel apart budget gaan reserveren. Om in ieder geval mogelijk te maken dat we op tijd externe mensen kunnen inhuren om de processen zoals we nu hebben met de Jaarrekening goed en ook op tijd te kunnen afronden. Dat is eigenlijk een noodoplossing want je wilt natuurlijk vaste mensen hebben, in dienst hebben om dat te doen. Maar dat is op dit moment vrijwel onmogelijkheid dus vandaar dat we uiteindelijk hiernaar grijpen. Ja, en ik hoop uiteindelijk dat dat soelaas zal bieden. Dat zal niet instant gebeuren, om het zo maar even te zeggen, dus daar hebben we toch wel tijd voor nodig. Dus ik kan geen garanties geven voor volgend jaar dat het er op tijd is. Ik kan wel toezeggen wat de heer Van den Berg aan mij vraagt misschien in maart een soort update te geven van de cijfers hoe we er voorstaan. Zodat er in ieder geval wat gevoel ontstaat en al een soort uitkijkje ontstaat naar de uiteindelijke Jaarrekening. Maar ik kan niet garanderen dat het proces volgend jaar vlekkeloos loopt. Dan heeft mijnheer Loeff, dank trouwens voor het compliment over de belastingoverheveling. Dat is ook, dat is best wel een klus geweest hoor om dat uiteindelijk zeg maar goed in te regelen en het ook goed voor elkaar te krijgen.

Met ook wat mij betreft alle complimenten naar de organisatie in Huizen die daar ook met man en macht aan gewerkt hebben om vooral administratief gewoon heel goed in orde te krijgen. Voor wat betreft over de terugbetaling met de leningen. Ja, ik kan in zijn algemeenheid zeggen dat wat mij betreft geen twijfels zijn over terugbetaling van de leningen. Als het gaat om betalingsachterstand dan is het op dit moment de hockeyclub die een achterstand heeft op de aflossing van 2024 en die zijn we aan het vorderen. Dan heb ik volgens mij de Larens Behoud vragen hiermee behandeld. Dan de VVD, de vraag van de VVD. Ja, ik weet niet of het een vraag was van de heer Merckx maar hij merkt wel op van, goh, 250.000 verschil in resultaat, waar

komt dit vandaan? Ja, heel simpel, dat heeft te maken met voorschot op SPUK-uitkeringen die in eerst instantie op de balans geboekt waren. Dus zeg maar vooruitbetaalde SPUK-kosten en die nog niet geboekt waren uiteindelijk naar de exploitatie terwijl de kosten wel gemaakt worden. Nou, die SPUK-balansposten zijn uiteindelijk naar de exploitatie overgegaan waardoor die 2,5 ton verschil ontstaat. Voor de vermogenspositie maakt het uiteindelijk niet uit want het gaat van de ene balanspost uiteindelijk weer naar de andere balanspost. Maar dat is eigenlijk grofweg de oorzaak als ik heel kort in mijn lekentaal, ik ben geen accountant, samenvat, mijnheer Vriesen. Die uitkering van scholen. Ja, mijnheer Merckx, die vraag hebben we ook beantwoord in het zeg maar vragenlijstje wat u opgestuurd heeft. Wij komen zelf niet op 6 ton nadeel. We zien uiteindelijk dat de afwijking op het programma 1 ton is, ruim een ton is. Dus ik herken ieder geval die 6 ton niet. Dus ik kan daar uiteindelijk ook niet zoveel over zeggen als het gaat om zijn twijfel voor wat betreft de systemen die wij hebben om dit soort begrotingen goed in te kunnen schatten. Wat het Leefstijlpunt betreft, ik weet niet wat wij als vergoeding krijgen maar ik kijk even naar de leefstijlmanager, naar de heer De Groot die als wethouder verantwoordelijk is daarvoor. Misschien dat hij er iets over kan zeggen.

De voorzitter: Maakt u eerst al uw punten af, dan geef ik het woord aan de leefstijlmanager. De heer Van Midden: O, nou. En dan Ligweide, 1,8 miljoen nadeel. Komt dat door niet-levering 2023? Ja, volgens mij is er 2023 ook niks verkocht. De Ligweide zal uiteindelijk volgens mij een winst opleveren, zoals het ook laatst in de grex-discussie besproken is. Dan ga ik naar de vraag van Liberaal Laren. Dank ieder geval … De voorzitter: Wacht even hoor. Mijnheer Merckx, wilt u graag via de voorzitter praten? U heeft een interruptie. De heer Merckx: Ja. Sorry, kort. Ik verstond het even heel eenvoudig niet wat u zei over de Ligweide. De heer Van Midden: De Ligweide. U zei van, nou, 1,8 miljoen nadeel. De voorzitter: Mijnheer Van Midden, ook via de voorzitter praten. Dank u. De heer Van Midden: O, mijnheer de voorzitter, staat u mij toe te antwoorden op de heer Merckx. Goed. Daar staat nu 1,8 miljoen nadeel, dat is voor 2023. Uiteindelijk zal de Ligweide, de hele grex, als de woningen verkocht zijn een substantieel toch wel voordeel opleveren voor de gemeente. Dat hebben wij enkele weken gesproken, daar hebben we de drie grexen gesproken die lopen, Harmen Vosweg, Ligweide, Eemnesserweg. En daar heeft u ook kunnen zien wat daar de verwachte resultaten zijn. Liberaal Laren. Ja, mijnheer De Jong, dank voor uw doorwrochte betoog.