Transcript Commissie Ruimte & Infrastructuur 12.06.2024

Daar wil ik enorm op aandikken. De ondernemers zullen mijns inziens massaal protesteren tegen afsluiting van de Nieuweweg, is voor hun … Ja, voor autoverkeer. Is voor hun niet aan de orde. Dit mag zelfs niet in een beleidsvoorstel komen ons inziens. Dan is het natuurlijk enorm van belang dat ondernemend Laren hierin gehoord zal worden en betrokken zal worden. Dat is ook een essentiële vraag die ik hier duidelijk gesteld wil hebben. Want ondernemend Laren is essentieel voor het dorp Laren. In samenwerking met Bijzonder Laren, waar ik best wel regelmatig aanwezig ben en wij best wel wat dingen samen regelen, hebben we de afgelopen twee dagen een enquête gehouden onder alle ondernemers van de Nieuweweg en Klaaskampen. Ik vraag even Jan-Peter om dit toe te lichten. De voorzitter: Heel mooi want dan bent u al samen bijna door de tijd. Maar ik wil graag natuurlijk ook de uitslag en iedereen vast wel horen van die enquête. Gaat uw gang. De heer Hofstee: Een korte toelichting, ik heb er een paar meegenomen van de enquête die ik gisteren, eergisteren gedaan heb. Maar dank u wel voor het woord, mijnheer de voorzitter. Mijn naam is Jan-Peter Hofstee, vertegenwoordig van de Nieuweweg, Klaaskampen bij Bijzonder Laren. Ik heb die enquête gedaan omdat er onrust is ontstaan onder de ondernemers, winkeliers met betrekking tot de verkeersvisie, de

verkeersplannen. En overal staat dan inmiddels al dat de afsluiting van de Nieuweweg voor autoverkeer ter sprake komt en dat is absoluut uit den boze. Dat willen we niet, mag niet gebeuren. Gaat omzet kosten, daar komt leegstand van. Dat gaat een hoop ellende opleveren dus die verkeersplannen, daar zitten waanzinnige ideeën tussen zoals een knip maken in de buurt van de poffertjeskraam. Maar de Nieuweweg afsluiten voor autoverkeer is uit den boze. Er is 81,4 procent heeft die enquête ingevuld van de 43 mensen. Ik heb er hier een paar maar ik wil het u ook digitaal doen toekomen. Alleen waar kan ik dat naartoe sturen? De voorzitter: Naar die mevrouw naast mij, die neemt het zo meteen in ontvangst en dan zullen wij zorgen dat iedereen een kopietje krijgt. De heer Hofstee: Mooi. Dat is dus de mening van de Larense ondernemers en daarbij is 83 procent wil auto te gast, waar het kan meer parkeerplaatsen en herinrichting van de Nieuweweg. Dat is eigenlijk wat de ondernemers willen. De voorzitter: Dat is helder, dank u wel. Als u beiden de microfoon eventjes uitdoet, alleen het knopje aan de voorkant, dan komt het helemaal goed. Dan ga ik even rondkijken wie een vraag heeft. Ik begin bij mevrouw Van Dorst van D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Zoals ik het van u begrijp is het ook superbelangrijk het parkeren.

Kijk, het parkeren voor de deur, kan natuurlijk ook zijn het parkeren achter de deur. Klopt dat? Dat was mijn vraag. De voorzitter: Ja. De heer Hofstee: Dat klopt wel maar die mogelijkheid om vlak achter de winkelstraat parkeerruimte te creëren die is in het verleden al bekeken en dat is eigenlijk niet mogelijk. Als we achter de Hema in dat straatje vijftig parkeerplaatsen neer kunnen leggen die er niet zijn, of aan de kant van Hamdorff die er niet zijn. In het verleden is ons beloofd toen de schuine parkeerplaatsen weggingen, toen kwamen er langs parkeerplaatsen, zijn de helft van de parkeerplaatsen weggehaald op de Nieuweweg. En zo hebben ze het stiekem ook gedaan op de Naarderstraat, op de Sint Janstraat aan twee kanten. Maar dat we vijftig openbare parkeerplaatsen terug zouden krijgen onder het Hamdorff Complex. Dus toen het Hamdorff Complex klaar was toen ging daar een grote schuifdeur naar beneden en toen zeiden we, waar zijn onze parkeerplaatsen voor onze klanten openbaar? Nee, mijnheer Hofstee, u kunt daar een parkeerplaats kopen en huren en de buurman ook en een bewoner ook dus die zijn openbaar. Dus toen is ons al een mooi rad voor ogen gedraaid door de gemeente en daarom zijn we rustig gebleven bij het verwijderen van die parkeerplaatsen. Maar dat heeft de helft van de parkeerplaatsen op de Nieuweweg gekost.

Elke parkeerplaats op de Nieuweweg is door onderzoek, die wordt tien keer per dag gebruikt. Dus als we er tien parkeerplaatsen bij kunnen maken scheelt dat honderd mensen die gewoon op onze straat kunnen uitstappen en winkelen. De voorzitter: Dank u wel voor het antwoord. Een volgende. Hoeft niet hoor. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Volkomen helder verhaal. De voorzitter: Mijnheer Vos, Groen Laren. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, een vraag. U mag hem allebei beantwoorden, dat maakt mij niet zo heel veel uit. Het doet mij plezier dat u op basis van onderzoek uw aanbevelingen doet, dat is heel mooi. Op

basis van onderzoeken van instituten die mogelijk daar iets meer bedreven in zijn, het is u bekend dat het effect van het autovrij maken of autoluw maken van binnensteden, van dorpen een zeer positief effect heeft gehad op de retail in plaats van het veronderstelde negatieve effect. Want u veronderstelt dat de klanten wegblijven maar het blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat het tegenovergestelde het geval is. Bent u op de hoogte van dat onderzoek? De heer Hofstee: Daar hebben we natuurlijk ook naar gekeken. Als we kijken naar omliggende gemeenten, Laanstraat in Baarn en de Nassaulaan in Bussum waar er grote leegstand is. En de Kerklaan in Hilversum, daar kunnen we niet helemaal mee vergelijken. Maar er zijn een aantal winkels die nu al zeggen op de Nieuweweg, als dat afgesloten wordt voor autoverkeer dan gaan wij hier weg. En we hebben het in het verleden geprobeerd en dat onderzoek waar u op doelt, dat is niet relevant voor Laren. De voorzitter: Dat is … Dank. Mijnheer Spaan. De heer Spaan: Ik heb twee weken geleden een nieuw onderzoek is er, loopt er, in Amsterdam onder andere over inderdaad juist het toegankelijker zijn van winkels inderdaad in de rijkere gemeentes dicht bij de deur. Ja, je kan het leuk vinden of niet maar dat is een heel nieuw onderzoek met hele nieuwe inzichten.

Daar gaan ze in Amsterdam nu mee aan de gang want die hebben natuurlijk eigenlijk heel veel auto’s geweerd tot nu toe en meer en meer. Dus je moet eigenlijk het nieuwe onderzoek ook even denk ik erbij halen. De voorzitter: Oké, goed, dank u wel. We nemen het voor kennisgeving aan. Dank u wel. We gaan door. Mevrouw Van Oort. Mevrouw Van Oort: Dank u wel. Volgens mij hoorde ik de heer Hofstee aan het eind vermelden dat u positief bent over auto te gast. Klopt dat? En ook voor een herinrichting van de Nieuweweg. En ik ben in ieder geval benieuwd hoe dat voor u er dan uit zou zien, auto te gast? Even specifiek de Nieuweweg. En hoe ook die herinrichting eruit zou zien. Ik weet niet of je dat misschien kort kan samenvatten? De voorzitter: Ja. Mijnheer Hofstee, kunt u dat beantwoorden? De heer Hofstee: Jazeker. Wij hebben daar met mijnheer De Groot over gesproken en bepaalde dingen voor een entree van de Nieuweweg verbeteren. We hebben de bloemenzaak op de kop alweer terug. We willen de boompjes die te groot zijn geworden, die gaan we snoeien. En er zijn plannen neergelegd om eventueel schuinparkeren te maken. En anders in te richten met bankjes en een pleintje, horecapleintje daar bij het Kruidvat waardoor de straat wat aantrekkelijker wordt. Dat het een doorgaande weg wordt voor auto's, dat willen we niet.

Kijk, er is nu al één grote verkeersremmende maatregel, dat is de drempel voor Spoelder. Als je daar harder dan 10 kilometer per uur overheen rijdt dan ligt de onderkant van je auto eraf. Dus u mag het proberen met 30 kilometer maar dan gaat het fout. Maar kijk, dat daar verkeersremmende maatregelen komen, want er zijn niet alleen … De auto's rijden daar niet zo hard maar we moeten iets bedenken voor de fatbikes en de scooters en de elektrische fietsen waardoor het daar gematigd wordt en daar zijn we voor. Maar het moet altijd bereikbaar blijven voor de auto's en het liefst met nog meer parkeerplaatsen als er nu zijn. De voorzitter: Dank u wel. Antwoord. Mevrouw Van Oort, wilt u nog een tweede vraag stellen dan? Mevrouw Van Oort: Ja, misschien wel even vooruitlopend op wat u net ook zei. Als dan het gaat om tijdelijke parkeerplaatsen, laad en los, is dat iets waar u dan ook voor openstaat? Want anders zie ik zelf niet helemaal

voor me, het is wel auto te gast en parkeren maar wat is dan het verschil met nu? Is dat dan de snelheid of hoe ziet het eruit? De heer Hofstee: Snelheid moet gebroken worden. Laden en lossen is tot 12 uur, tot 11 uur op het moment. En er is een grote laad- en losplaats op de kop van de Nieuweweg aan de overkant waar die hele grote auto's komen te staan en achter het Kruidvat en daar wordt goed gebruik van gemaakt. Die kunnen de Hema en de Kruidvat en de Expert voorzien en dat gaat allemaal via dat laad- en losplekje en zo weinig mogelijk stagnatie op de straat. De voorzitter: Dan gaan wij het rijtje af. VVD, geen behoefte? Nee. Dan gaan we als laatste naar mijnheer Van den Berg, CDA. De heer Van den Berg: Voorzitter, dank u wel. Nou, insprekers, allebei bedankt. Als inwoner aan de rand van het centrum, van het directe centrum herken ik de inbreng van beide insprekers wel want we wonen in een fantastisch mooi dorp. En ik heb eigenlijk twee vragen aanvullend. Er werd net gezegd, er parkeren gemiddeld tien keer per dag mensen dus als er tien parkeerplaatsen bij zouden kunnen komen dan kunnen er meer mensen parkeren. Is het een idee dat op de Nieuweweg nog korter dus geen blauwe zone meer maar nog korter bijvoorbeeld alleen maar een half uur geparkeerd kan worden? Waardoor daar ook een andere verbetering, dat zou ik namelijk ook wel als een creativiteit zien. Dat is een vraag.

En de tweede vraag is nog, u zegt vrij stellig allebei van, dit gaat ons omzetderving kosten en misschien nog meer leegstand. Het is een beetje historisch besef maar ik zie twee mensen zitten die misschien, waarvan er één in ieder geval heel lang al zit. Hoe zien jullie überhaupt het parkeren in Laren? Want op het moment dat je het alleen maar over de Nieuweweg hebt, het centrum is iets groter. Zijn er ook ideeën, kijkt ook naar de Hertenkamp of kijkt u anders? Of kijkt u überhaupt naar een ander plan van, hoe kunnen we parkeren verbeteren en hoe kijkt u dan in dat verband eventueel tegen betaald parkeer aan? Zijn dat nog een paar aanvullende vragen waar ik wel benieuwd ben naar de mening. De voorzitter: Ja, heel duidelijk. Nou, eerst korte parkeren en het tweede is eigenlijk in breder verband en dan nog heel specifiek betaald parkeren. Gaat uw gang. De heer Hofstee: Ja, mijnheer, heb ik al gehoord, betaald parkeren maar dat is vloeken in de kerk in Laren. Want dat willen we niet, dat willen de ondernemers niet, dat willen de klanten niet dus dat mag eigenlijk niet ter sprake komen. Als gedeeltelijke oplossing voor het parkeerprobleem is wat meer parkeerplaatsen realiseren waar dat kan.

Wil je … Als de gemeente niet kan of niet wil investeren in parkeerruimte, extra parkeerruimte vlak buiten het dorp, waar we al pas de laatste 35 jaar over praten onder het Hertenkamp en onder het voormalige busstation. Ze hadden dat natuurlijk het mooiste aan kunnen pakken toen Le Gare gebouwd werd, onder Le Gare, onder een stuk Hertenkamp, onder het busstation, onder de oude Rabobank één grote parkeergarage maken. Eerste twee uur vrij parkeren want dat kan je overal in Laren, twee uur vrij parkeren, en daarna een eurootje per uur. Gaan al die langparkeerders eronder in en dan heb je een beperkt betaald parkeren daar waar al die winkeliers en de schijfdoordraaiers kunnen staan, dus handhaving. Als de handhaving goed werkt dan zijn we al een heel groot stuk van het parkeerprobleem kwijt. Maar goed, korter parkeren zou een mogelijkheid zijn. Maar nu hebben we bij Singer al vier uur staan en in de rest van Laren twee uur. En als je op die straat een half uur mag staan en daar twee uur, ik denk dat dat onduidelijkheid voor de klant is. En dat je gewoon overal in Laren kan je twee uur staan op de blauwe zone en dat dat één regel moet zijn.

De voorzitter: Een duidelijk antwoord. Goed, dan sluiten we uw betoog eventjes af. U mag terug op uw publieke tribuneplaats stoel gaan zitten. En dan kom ik straks nog, nodig ik u nog even uit, dat doen we straks wel even. Ja, u mag het ook nu doen maar dat kan ook straks. Er wordt een uitslag van het onderzoek aangeboden en u krijgt daarvan later allemaal een afschrift. Dan ga ik naar de leden van de commissie. Wie wil hierover het woord? Want dan gaan we nu de bespreking doen van de oriëntatie …O nee, sorry, ik heb … Ik vergeet, neem me niet kwalijk, we hebben nog een inspreker. Oeh, bijna vergeten. Neem me niet kwalijk. Mevrouw De Rochelle namens Bijzonder Laren. Hetzelfde heb ik al net uitgelegd de procedure, als u de microfoon aanzet dan heeft u ongeveer vijf minuten om, ja, heel goed, om uw betoog te houden. Dan kunnen daar nog vragen gesteld worden en dan gaan we echt naar de behandeling. Gaat uw gang. Mevrouw De Rochelle: Goedenavond, ik ben Yvette De Rochelle, ik ben ondernemer in Laren op de Naarderstraat met de winkel Health Plus. Ik ben ook bewoner van Laren en ik spreek nu namens Bijzonder Laren. Bijzonder Laren die wil graag een input geven op de verkeersvisie en op andere zaken die ook spelen, ik heb er vanavond al twee gehoord waar we eventueel in mee kunnen denken.

Maar we willen graag mee ontwikkelen en mee denken met de verkeersvisie en deze mede onderbouwen met kennis en ervaringen van de ondernemers in Laren en ook uit Nederland. Wij vinden het ook belangrijk gebruik te maken van de al bestaande inzichten en uitkomsten van uitgevoerde onderzoeken bij onder andere 42 winkelgebieden door marktonderzoeker Strabo. U krijgt nu een iets ander verhaal te horen dan toen net werd gezegd. Uit de onderzoeken van Strabo blijkt onder andere dat autoluw beleid tot minder retailomzet leidt. Een afname van 20 procent aan autobezoekers leidt tot 30 procent minder retailomzet en 40 procent minder autobezoekers leidt tot 60 procent minder omzet. Als dit gebeurt in Laren dan wordt dat ontwrichtend voor de retail en voor de retailers, de omzet en uiteindelijk dus ook voor het complete winkelgebied en dat heeft leegstand tot gevolg. Om een goed advies te kunnen geven en een goed beleid te kunnen ontwikkelen willen wij graag inzage in de cijfers en de gegevens van de gemeente Laren ten aanzien van gemeentebezoekersstromen, verkeersstromen, percentage bezoekers vanuit de omliggende gemeentes en vanuit de rest van Nederland.

Hoe komt men naar Laren en waarom komt deze bezoeker naar Laren? Wat vindt de bezoeker van de verbeterpunten van Laren? Vindt de bezoeker het makkelijk dat hij kan parkeren in Laren en zo zijn er nog meer vragen te beantwoorden die belangrijk zijn voordat je eigenlijk een goed advies kunt geven. We hebben het niet alleen over verkeersaders in Laren maar we hebben het ook over economische aders door het dorp. En wij willen graag, kortetermijnoplossingen, die willen we liever niet maar meedenken aan een langetermijnvisie. Wij vertegenwoordigen alle ondernemers van Laren en vinden het daarom van groot belang mee te beslissen voor een economisch gezonde toekomst van een economisch gezond Laren. Beste gemeente en politieke partijen, maak gebruik van onze inzet en betrokkenheid voor een Laren met toekomst. Ik heb één kleine aanvulling maar dat is persoonlijk. Wij hebben een toilet wat ook voor gehandicapten geschikt is en waar mensen gewoon gebruik van kunnen maken. De voorzitter: Wat is het adres? Mevrouw De Rochelle: Naarderstraat 13. De voorzitter: Nou, mooi, dat weten we dan ook weer even. Nee, daar gaan we niet op in, mevrouw Graafsma. Mevrouw De Rochelle: Wordt heel veel gebruik van gemaakt trouwens. Mevrouw Graafsma: Ik wil u gelijk toevoegen op de HogeNood app.

De voorzitter: Ik zeg net, daar gaan we dus niet op in. Dus dank u. Dan vragen over het hoofdonderwerp van uw betoog. Wie mag ik als eerste? Mijnheer Vos. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor uw bijdrage, mevrouw. Ik heb bij de vorige inspreker aangegeven dat ik dol ben op onderzoek. Ik ben heel nieuwsgierig naar het rapport waar u naar refereert. De voorzitter: Goed, ik ga deze kant langs. Nee. Dan ga ik naar mevrouw Van Oort. Mevrouw Van Oort: Ja, ik wou vragen om zeg maar nu te komen tot nu in die omgevingstoer die nu aan de gang is. En om te komen tot de verkeersvisie worden de inwoners gevraagd, en ook de ondernemers en de raad en in hoeverre wordt u betrokken bij dit proces? Want ik hoor ook dat u zelf namens Bijzonder Laren veel vragen heeft over het onderzoek en het komen tot straks de verkeersvisie want daar hebben we het eigenlijk over. In hoeverre wordt u daarin meegenomen of wat is uw ervaring daarin ook? De voorzitter: Ja, duidelijke vraag. Mevrouw De Rochelle? Mevrouw De Rochelle: Ik zit hier omdat we heel graag meer mee willen denken en meer gebruikt willen worden als kennis- en ervaringsdeskundigen. Vandaar dat we ook vragen naar data omdat vanuit data je veel beter beslissingen kunt nemen en dat is heel prettig als die eronder liggen.

Maar Bijzonder Laren wil heel graag gehoord worden in heel veel zaken en meedenken en tot beslissingen komen eventueel en misschien kunnen we ook nog wel creatief meedenken. De voorzitter: Helder verhaal. Mijnheer Westendorp, VVD. De heer Westendorp: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb even geluisterd naar alle insprekers om wellicht even iets meer te delen. Zo'n commissievergadering is om informatie in te winnen, niet om, ja, om uiteindelijk een mening te vormen maar die mening is er nog helemaal niet. Maar wel gedachtes die opkomen zou ik even willen delen omdat ik graag van juist de ondernemers wil horen hoe die daartegenaan kijken? De kunst is om een balans te vinden voor alle mensen die in het dorp wonen, inclusief de bezoekers, om daar een balans in te vinden dat we het leefbaar houden aan de ene kant en aan de andere kant natuurlijk ook met iedereen zoveel mogelijk rekening houden. Maar dat is ontzettend lastig dus we hebben ook allemaal nodig. Als ik heel even luister naar alle insprekers en even denk aan het feit dat we toch willen proberen, nou, om te beginnen het dorp niet nog drukker te maken want dat gaat al niet helemaal goed, dan denk ik in eerste instantie we moeten veel meer gaan handhaven. Want dat werd ook zojuist genoemd, meer handhaven leidt ook tot meer eerlijke verdeling van de parkeerplekken.

En dat betekent eigenlijk automatisch dat mensen die langer willen parkeren dan die twee uur automatisch andere plekken gaan zoeken. Dat zou heel veel oplossen. Ik vind wel dat de gemeente dan een enorm goed parkeerbeleid moet gaan uitvoeren waarbij langparkeerders heel veel mogelijkheden hebben ... De voorzitter: Mijnheer Westendorp, ik ga toch ingrijpen want eigenlijk ik wil dat u gewoon een vraag stelt. De heer Westendorp: Ja, maar ik ga een vraag stellen. De voorzitter: U houdt een heel betoog maar ik heb liever dat u een vraag stelt. De heer Westendorp: Ja, maar ik wil context geven bij mijn vraag, ik wil wat context geven bij mijn vraag. De voorzitter: Nee, ik wil dat u naar een vraag gaat.

De heer Westendorp: Nou, dan ga ik naar een vraag toe. Mijn vraag is heel simpel. Als we strenger gaan handhaven, we handhaven de twee uur, dat betekent dat dat in verhouding dagjesmensen niet bij u in de straat komen parkeren, die gaan allemaal naar buiten. Als de gemeente daarop inzet, hoe zouden jullie daar dan tegenaan kijken? De voorzitter: Mevrouw De Rochelle. Mevrouw De Rochelle: Ik spreek nu namens Bijzonder Laren dus dat is iets anders dan mijn eigen persoonlijke mening. Persoonlijk zou ik het zeer op prijs stellen als dat gebeurt want het gaat heel veel schelen in parkeerplekken. Je merkt dat ook op de Naarderstraat. Dat is ook waarom wij in het plan wat we hebben ontwikkeld als straat voor de aanleg van de Nieuwestraat eigenlijk hebben gevraagd om te gaan naar één uur parkeren blauwe zone. Omdat die doorstroming heel belangrijk is omdat veel klanten natuurlijk op zich, blijkt uit de praktijk, niet langer dan 45 minuten meestal de auto ergens hebben staan en dan weer vertrekken. En er staan inderdaad veel mensen die daar heel lang staan. Vanuit Bijzonder Laren zullen we het ook toejuichen omdat dat wel een manier is om te zorgen dat je een betere verdeling krijgt maar ook dat de mensen die daar de hele dag staan en die daar eigenlijk niet gebruik van horen te maken, dat die ook uiteindelijk gedwongen worden om ergens anders te gaan staan.

Dus je gaat wel een stuk oplossen van het probleem. De voorzitter: Ja, goed, duidelijk. Dan ga ik als laatste naar mijnheer Van den Berg, CDA. De heer Van den Berg: Dank, voorzitter. Allereerst dank ook voor uw inbreng. Ik wil in ieder geval vragen dadelijk aan de wethouder dat alle inbreng van alle drie de insprekers echt meegenomen wordt. Maar ook de onderzoeken waarnaar verwezen wordt en de cijfers, dat die ook actief door het college opgehaald worden. En niet van, o, ze zijn uiteindelijk wel benoemd maar niet ingediend. Dus in die zin wil ik dat graag zo meteen toegezegd horen hebben nog even van de wethouders als die reageren. Ik heb nog één aanvullende vraag. Kijk, het is altijd lastig als je het over de ene of de andere ondernemer hebt. Zoals gezegd, ik woon strak midden in het centrum. De observatie die ik heb is vooral als er evenementen zijn, en dan doe ik even niet af of dat de kermis is of Art Laren of de ijsbaan want misschien is de laatste nog wel het ergste in die zin wat ik nu ga vragen aan u.

Vanuit Bijzonder Laren, hebben jullie een idee dat het op jullie afzwengelt en afstraalt dat juist in die momenten dat meerdere keren, eigenlijk misschien wel tien tot twaalf weken per jaar het dorp met evenementen omgeven is waardoor er een extra grote parkeerdruk is en mensen zich storen, of dat een extra druk erop legt ten opzichte van het normale gemiddelde per jaar? Is daar iets, vindt u daar iets van of heeft u daar ook cijfers van of ideeën van? De voorzitter: Nou, best een ingewikkelde vraag maar ik krijg toch de indruk dat u wel begrijpt wat de bedoeling is. Mevrouw De Rochelle: Ja, ik begrijp wat de bedoeling is. Als je kijkt naar het dorp dan is een van de grote aantrekkingskrachten van het dorp zijn ook de evenementen die gehouden worden. Wat het grootste probleem momenteel in het dorp eigenlijk is, is het geweldige museum Singer die veel meer bezoekersaantallen trekt dan jaren geleden en daardoor heel veel capaciteit in parkeren eigenlijk opslokt. Dus je ziet sinds het museum eigenlijk meer bezoekers krijgt, dat daar ook meer parkeerdruk komt. En doordat er in de Naarderstraat meer parkeerdruk is gaat er ook meer parkeerdruk ontstaan waar eigenlijk de Chinees altijd was vroeger omdat het zich gaat verplaatsen.

Want de mensen die normaal parkeerden op het parkeerterrein bij het Singer kunnen daar geen acht uur meer staan dus gaan een andere parkeerplek zoeken dus het verplaatst zich door het dorp heen. Dat is op vrijdag met de markt is het dan erger in het dorp maar daar is iedereen wel aan gewend dus veel klanten houden daar ook rekening mee. En bij evenementen is het

ook drukker in het dorp maar dat levert ook weer aan de andere kant ook wel weer heel veel economische goede dingen op. De voorzitter: Leuk, ja. Mevrouw De Rochelle: Dus het is meer in het grote geheel dat er eigenlijk te veel druk ontstaat omdat onder andere een van de ondernemers die heel succesvol is, heel veel mensen naar zich toetrekt. De voorzitter: Goed, ik zei als laatste maar ik moest natuurlijk het rondje af dus ik kom nu bij D66, alsnog behoefte aan een vraag? Niet. Liberaal Laren nog behoefte aan een vraag? Nee. Nee, goed. Nou, dan sluiten we uw vraag … Nee, mijnheer Spaan, ik heb u net de beurt gegeven en u had geen vraag. Maar dus dan gaan we nu door naar de commissie. Welke van de leden wil als eerste het woord? U zat zelf te kletsen net maar vooruit dan maar. Ik ga u bij de volgende commissie uit elkaar halen, de heren. De heer …: Zal ik het dan maar doen? Dat is een beetje een vreemde discussie dit. Jullie moeten misschien vragen aan de winkeliers vanuit Bijzonder Laren of ook het personeel en ook sommige eigenaren niet de hele dag hun schijf doordraaien? Ik zie het gebeuren en ja, en dat is heel moeilijk handhaven zie ik wel maar dat gebeurt heel veel ook. Nou, regelmatig. Mijn kantoor kijkt uit op de straat en ik zie het gebeuren. Mevrouw De Rochelle: Dat klopt. De voorzitter: Dat was uw niet vraag maar opmerking.

Mevrouw De Rochelle: Ondernemers worden wel aangesproken door andere ondernemers maar wij hebben niet de mogelijkheid om die auto weg te slepen of bekeuren, et cetera. Dus we kunnen wel een beroep doen op elkaar om dat niet te doen, dat is hetzelfde als bewoners die een bewonersvergunning hebben en dan ook op de Naarderstraat mogen gaan staan. Zouden we ook liever anders zien. Je kunt het vragen aan ze maar wat kan ik als ondernemer of al die andere ondernemers doen? Het komt allemaal neer op handhaving. Want als er niet gehandhaafd wordt, dan heeft iedereen echt een dikke vinger naar iedereen en alles want er is toch een heel groot deel ook in Laren die alleen maar luistert op het moment dat ze het geld gaat kosten. De voorzitter: Ja, goed. Dank u wel. De heer Vos: Mag ik hierop reageren, voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Vos. De heer Vos: Ja. Ik heb heel veel moeite met uw opmerking want u overtreedt zelf regels als winkeliers en dan gaat u daarna naar de gemeente kijken, waarom handhaaft u niet? Ik denk dat het zelfreinigend vermogen van Bijzonder Laren daar een veel belangrijkere rol in kan spelen. Ik denk dat als u elkaar wijst op uw verantwoordelijkheden en op uw ethisch moraal en kompas, dat heel veel plekken vrij zijn voor uw gewenste bezoekers. De voorzitter: Oké, waarvan akte. U mag ‘…’. Mevrouw De Rochelle: Ja, ik kan erop reageren.

Ze worden aangesproken en als dat weet ik hoe vaak is gebeurd en er gebeurt niks, dan kunnen wij niet veel meer. Dus dan moet er toch iets anders gebeuren.

De voorzitter: Prima, daar gaan we niet over in discussie. Dank u wel. U kunt plaatsnemen en ik ga naar de leden van de commissie. Mevrouw Timmerman, als eerste over het hele stuk. Mevrouw Timmerman-Hamers: Over het hele stuk. De voorzitter: Ja, want we gaan überhaupt weer beginnen over … Mevrouw Timmerman-Hamers: Over de hele enquête, dat is het enige dat hier staat, de enquête. De voorzitter: Ja. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ja. Er staat bij de enquête die ook op internet stond dat die gebaseerd is op een eerdere enquête want het merendeel van de inwoners wil autoluw. Nou zouden wij heel erg graag, het is eigenlijk mijn eerste vraag, die resultaten van die eerste enquête willen zien want die hebben we nooit gezien. Hoeveel zijn er ingevuld, de leeftijd van de mensen die het hebben ingevuld, zijn ze uit het centrum, wonen ze in Laren? Enzovoort, enzovoort. Allemaal belangrijk om daar conclusies uit te kunnen trekken. Wij vonden het eigenlijk een vreemde conclusie dat heel Laren autoluw wil. Tien jaar geleden is de L100 geweest, er waren honderd mensen die random getrokken waren uit het dorp die twee dagen met elkaar over allerlei zaken die belangrijk waren in Laren gesproken hebben onder deskundige leiding. En daar kwam uit, en dat staat ook op papier als nummertje twee, Verkeersveiligheid. Maar daar stond achter, dubbele punt, beslist niet autoluw.

Nou kan ik me niet voorstellen dat er in tien jaar zulke andere bewoners gekomen zijn die ineens allemaal iets anders willen. Dus ik wil eigenlijk weten, hoeveel mensen hebben die vorige enquête ingediend en hoeveel procent was daarvoor autoluw en wat werd daaronder verstaan? Een enquête dient een doel en dat is erachter te komen hoe mensen ergens over denken. Dat betekent dat je waardevrije vragen stelt. Deze enquête is verre van waardevrij en die is heel erg sturend. Het laatste plaatje is het ideaalbeeld van een terrasje in Zuid-Frankrijk. Overal eigenlijk op. Het is zo slecht opgezet dat je er in feite op geen enkele manier een oordeel over kunt vormen. De wethouder heeft dat trouwens toen ik dat op social media zette toegegeven dat de enquête nogal sturend is. En dan vraag ik me eigenlijk af wat we hier zitten te doen? Want als die zo sturend is, dan zijn bij voorbaat de resultaten al waardeloos. Ik heb zelf vroeger ook enquêtes gemaakt en ik weet hoe je die op een goede valide manier kunt doen en hoe je het niet doet. Nu is eigenlijk de vraag over die enquête, wie heeft deze enquête gemaakt? Want … De voorzitter: Maar uw vraag, u gaat nu in herhaling. Maar uw vraag is duidelijk, u wil meer weten over de achtergrond van de enquête. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ja.

En welke opdracht is er gegeven voor de enquête en welk doel? Want de voorstellen namelijk die hier allemaal in staan die komen rechtstreeks uit de centrumvisie van tien jaar geleden. Het is een herhaling van zetten en dat is allemaal afgeblazen omdat het niet haalbaar was. En nu, toen ik het zag dacht ik, jeetje, gaan we nu weer opnieuw beginnen? Het autoluw maken van bijvoorbeeld de Nieuweweg, dat is al een keertje voorbijgekomen. Er moesten minder auto's komen. Tien jaar geleden is de hele Nieuweweg op de schop gegaan, de rijbaan is versmald, de stoepen zijn verbreed en er zijn heel veel parkeerplaatsen weggehaald. Mijnheer Hofstee die zei ook al van, die zouden weer terugkomen maar dat is inderdaad in die kelder, dat is nooit gebeurd. En dan even een paar inhoudelijke voorbeelden. Bovendien, de Nieuweweg die was de weekenden op een gegeven moment afgesloten en iedere keer werd de paal eruit getrokken omdat mensen er toch door wilden. Het was een fiasco en het hele autovrij maken van de Nieuweweg, dat is teruggedraaid destijds en nu gaan we er weer over beginnen. Moeten we nou alles elke tien jaar weer overdoen? En dan inhoudelijk een paar. De knip die u voorstelt. Nou, voorstelt, het wordt

gewoon voorgesteld want dan wordt alles mooier. Dan komen de vrachtwagens in de woonstraten. En dat hebben we al een keertje gezien toen op de Eemnesserweg of op de Naarderstraat aan de straat gewerkt werd. Even kijken hoor. Het omrijden heeft bovendien veel meer fijnstof en rijden tot gevolg dus dat is ook allemaal, dan krijgen we een soort, worden we een soort onbereikbaar Hilversum. En wij vinden dat het hele dorp voor iedereen bereikbaar moet zijn. Ook voor ouderen die eventjes met de auto die nog zelfredzaam zijn even een boodschapje, dat ze niet ergens aan de rand van het dorp hun auto neerzetten en dan een heel stuk moeten lopen, en het regent hier nogal vaak, om hun boodschapje te kunnen doen. Want dan gaan ze gewoon ergens anders naartoe, dat doe ik zelf ook. De auto's weghalen bij De Brink, dat vond ik helemaal een rare want eerst hebben we het Brinkhuis wat eerst de Warrekamp was, zo opgetuigd dat het hét huis van Laren moest worden. Alles wordt daarin gedaan, ook heel veel ouderen. En vervolgens ga je de parkeerplaatsen weghalen. Dat, ik vind het totaal niet logisch en ook, dat … Nou ja, dat is belachelijk. De voorzitter: Mag ik vragen om naar een afronding te gaan? Mevrouw Timmerman-Hamers: Wat is ons voorstel? Ja, ik ga, wat is ons voorstel? Ga de stoepen opknappen.

Als je het hebt over verkeersveiligheid, de verkeersveiligheid van de voetganger is ook heel erg belangrijk. Want ik zou iedereen willen uitnodigen om een keer met een kinderwagen of met een rollator door het dorp te gaan, het is niet te doen want het is niet onderhouden en het is allemaal verzakt. De wegen naar de straat, nou, daar komt nu, heb ik gehoord, schot in. Vrachtwagen venstertijden, dat maakt het al een heel stuk veiliger. Evenementen en Singer, laat inderdaad al die auto’s die er van Singer, die voor Singer komen, laat daar een busje voor rijden. En ik heb dat wel eens vaker aan Singer voorgesteld, één euro meer voor een kaartje. Als er 200.000 bezoekers komen voor een voorstelling, dan kun je daar een goed busje voor laten rijden. Hier wil ik het voorlopig even bij laten. De voorzitter: Ja, dank u wel. Ja, mevrouw Van Oort. Mevrouw Van Oort: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, even kijken. Wij hebben dus ook de enquête bekeken en uit het onderzoek, zo lees ik, blijkt dat de bewoners die klagen over drukte en met name in het centrum van het dorp, dus dat dat eigenlijk het uitgangspunt is, om daar wat aan te doen. We praten al heel lang over maatregelen. Larens Behoud die wil iets zoeken om problemen op te lossen en dat zien wij in de vorm van pilots.

Dus experimenten in het dorp waarbij kan worden uitgeprobeerd wat het effect is van bepaalde maatregelen die mogelijk de verkeersdrukte tegengaan. Ons is gevraagd om een reactie te geven op zes denkrichtingen met steeds drie mogelijkheden daarop. Het college die wil graag een volgende stap nemen. We hebben nu vanavond wat insprekers gehad, de ondernemers. Ons was ook een onderzoek ten gehore gekomen van Hans Van Tellingen die dus het autoluw maken, ja, heel negatief heeft beoordeeld het rapport. Dus eigenlijk willen wij in ieder geval aan de gemeente vragen om ook de ondernemers mee te nemen in het plan tot het komen van de verkeersvisie. Er is in ieder geval meer tijd nodig voor het beoordelen van verkeersplannen omdat er eigenlijk zo ontzettend veel informatie nog op te halen is, zo lijkt het, om nu echt tot een concrete beoordeling ook te komen. En ja, ik wil wel inzoomen op die zes denkrichtingen maar dan eigenlijk vanuit het idee dat, ja, waar we wel of niet tegen zijn, om dat als maatregel uit te voeren in de vorm van een pilot. Even kijken hoor. Je hebt een denkrichting één, die gaat eigenlijk over minder autoverkeer in het hart van het centrum door verplaatsing van parkeerplaatsen van De Brink naar de rand van het centrum. Daar gaat het over. Ja, wij vinden inderdaad dat alle parkeerplaatsen weghalen rond De Brink, dat lijkt ons geen goed idee.

In het dorp zijn ook ouderen waarvoor bereikbaarheid per auto van belang is. We zijn wel voorstander van een beperkt aantal minder parkeerplaatsen ten gunste van de stalling van fietsen. Optie B bij de denkrichting één is dan nader te verkennen. Laten we beginnen met de plekken waar de fiets voorrang

moet krijgen en dat is de aanleiding om dan iets te doen met die parkeerplaatsen. Even kijken, ik ga gelijk door naar denkrichting twee. Moet ik zelf ook even zoeken want het is een hele administratie. Het gaat over meer ruimte voor fietsers en voetgangers, het reduceren van de verkeerssnelheid en minder ruimte voor de automobilist op doorgaande routes in het centrum. Nou, wij zien met oog op de toekomst is meer ruimte voor de fietsers een must, dit te doen bij de wegreconstructies. Daarbij moet dan rekening worden gehouden met fietsparkeren en dat zien we bijvoorbeeld tijdens de markt. Ik ga er even snel doorheen want, ja, het is ... De voorzitter: Het woord snel dat klinkt altijd goed maar ik zou toch het liefst zeggen, doet u het vooral zorgvuldig. Mevrouw Van Oort: Dat is ook goed, ja. Even kijken want de denkrichting drie gaat over minder doorgaand autoverkeer op de noord-zuidrichting langs De Brink door instellen éénrichtingsverkeer. Ja, ook in verband met de route van Singer en het dorp lijkt ons bredere stoepen van belang op sommige plekken. En ik heb al het verzoek om aanpassen van stoepen heb ik ook al eerder gehoord vanavond. Denkrichting vier gaat over geen autoverkeer op noord-zuidrichting langs De Brink door het instellen van een knip. Even kijken hoor, dit gaat even, dit gaat nog over die. Heb je één moment? Nee, dat snap ik.

De voorzitter: Nee, dat hebben we niet dus dan gaat u gewoon door. Mevrouw Van Oort: Nou, ik wil nog wel iets over punt drie is het … De voorzitter: Of komt u anders later in het verhaal nog eventjes op terug maar gaat u vooral even door. Mevrouw Van Oort: Nou, bij denkrichting drie, want anders dan haal ik dingen door elkaar, dat ging over minder doorgaand autoverkeer. Dat vinden wij een mooi streven maar hoe gaan wij dat bereiken? De denkrichting A lijkt ons niet haalbaar, denkrichting B verdeelt de drukte en denkrichting C, dat is niets te doen, ook dat lijkt ons geen optie. We denken aan tijdelijke proeven om te kijken wat de effecten zijn. Zo kunnen we zien of er andere maatregelen mogelijk zijn dan een knip die nu wordt voorgesteld. Je zou kunnen denken aan tijdelijk een éénrichtingverkeer op de Naarderstraat, als proef één maand de ene rijrichting dicht en daarna de andere. Ik hoor al hier allemaal geluiden. De vraag is wat voor effecten die proeven hebben op de omliggende straten. Eigenlijk weten we gewoon helemaal niet nu de uitkomsten van deze maatregelen en daar is het ons om te doen, om dat dan te onderzoeken. Dan ga ik nu wel door naar denkrichting vier, dat is geen autoverkeer op de noord-zuidrichting langs De Brink door het instellen van een knip. Nou, deze oplossing is nog minder rigide.

Een mooi streven maar niet haalbaar omdat hiermee de levendigheid en bereikbaarheid in het dorp wordt aangetast. Dan hebben we nog vijf, eigenlijk de Nieuweweg autovrij maken. Ja, Larens Behoud vindt het prima om dit als pilot te proberen en bijvoorbeeld op de zaterdagen. Er moet dan wel in de straat iets georganiseerd worden om het leuker te maken, qua de vormgeving eerst als proef en alvorens een definitief besluit te nemen. Dat is onze visie en optie A klinkt dan als het meest logisch. Nou, er is ook nog iets wat we eigenlijk nog niet genoemd zien in deze enquête en dat is bijvoorbeeld het idee voor het plaatsen van chicanes, dat zijn eigenlijk wegversmallingen. Dus die zouden kunnen zorgen dat tegenliggend verkeer dan voorrang heeft dus dat heeft wat invloed op de snelheid. En daar wil ik het even bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Nou, dat is niet even maar we gaan even door. Wie van u verder? Ja, mijnheer Westendorp, VVD. De heer Westendorp: Ja, een korte reactie. Heel goed dat we deze exercitie doen uiteraard maar ik ga toch een beetje op hoofdlijnen doen in plaats van heel erg specifiek op vragen in te gaan. Want uiteindelijk vind ik

dat we heel realistisch moeten zijn van wat er nou eigenlijk wel of niet kan maar we moeten ook creatief zijn. En dat creatieve moet echt van de experts komen want daar zijn ze expert voor en daar hebben we ze ook hard bij nodig. Als we kijken naar de activiteiten wat we zien met het Singer, wat we zien met het dorp. Ik zie eerder de interesse in Laren toenemen dan afnemen. Als we dat nou even als uitgangspunt nemen dan is het terugdringen van het verkeer best een hele opgave. Het handhaven van de situatie zoals die nu is, is eigenlijk niet voldoende. Het volledig luw maken van het centrum is wellicht niet haalbaar dus we moeten ergens iets gaan vinden waar we toch met zijn allen goed mee kunnen leven waarbij we het centrum leefbaar houden en waarbij het natuurlijk fantastisch is om hier te winkelen, te vertoeven, enzovoort. Dan begint het toch weer met handhaven. Sorry, ik val in herhaling maar vaak heeft dat in de politiek succes. Als je tien, twintig jaar lang dingen blijft herhalen word je ineens heel machtig blijkbaar. Maar ik denk dat dat een van de belangrijkste elementen is om het centrum zelfs autoluw te maken. Want als we het op een fatsoenlijke manier kunnen regelen dan denk ik dat we al een hele goede eerste stap zetten om vervolgens de andere maatregelen die we gaan nemen optimaal te laten renderen.

Ik denk niet dat we moeten zoeken naar plekken erbij in het centrum, ik denk wel dat we moeten zoeken naar plekken erbij daarbuiten. Daar kunnen we een bepaalde balans in vinden maar we moeten ook creatief denken van, nou, moeten we iets met elektrisch en moeten we iets met fietsen. We kunnen denk ik op het moment dat wij het nog beter faciliteren dat er voldoende plek is voor de fietser, dat wellicht ook de bewoners net iets eerder op de fiets stappen waardoor dat er toch ook weer een bepaalde verlichting is. Elektrisch rijden, daar kan je ook mee sturen dus dat moet ook zeker worden meegenomen van, wat is de verhouding van, we hebben een laadpalenvisie maar we hebben ook een doel met de verkeersvisie. Dus misschien moet de laadpalenvisie wel weer worden herzien op het moment dat wij willen gaan sturen op verkeer en op elektrisch verkeer. Dus dat zou ik ook even willen meegeven. Er wordt ook gesproken van het reduceren van de verkeerssnelheid. Dan zou ik willen weten waar? Want volgens mij is het hele dorp is al 30. Of tenminste, ik hou me daar aan die regel. Ik zie overal bordjes van 30 en dan uiteindelijk als je dan een beetje naar buiten gaat dan mag je weer wat harder. Dus ik denk dat dat op zich voldoende zou moeten zijn. Dan wilde ik eigenlijk daar nu even bij laten. Ja. De voorzitter: Goed. Ja, dank u wel. Ja, als iemand dat zegt dan ben ik altijd meteen, mooi, klaar.

Nee, dat is niet, zo bedoel ik het niet maar dan kunnen we wel omwille van de tijd verder. Mijnheer Spaan. De heer Spaan: Ja, weer heel kort. Zoals Jacqueline Timmerman al zei, tien jaar geleden hebben we dit hele plan ook gehad. We hebben heel veel gedaan toen, ik zat er zelf in. En ja, het is voor heel veel waarschijnlijk toch nieuw. Er is eigenlijk heel weinig veranderd. Er is toen heel veel verbeterd en de opdracht was toen, de fietser heeft voorrang. Daar hebben we toen al die fietsstroken voor gemaakt. En de wegen zijn de wegen, het dorp wordt niet groter, de wegen worden niet breder. Eigenlijk hadden we dit tien jaar exact hetzelfde en er is niet heel veel veranderd moet ik zeggen hoor. Het is nou niet zoveel drukker geworden dan Singer is het eerder drukker en de horeca. Maar de lange tijd dat ik in Laren woon, dat is meer dan vijftig jaar, is de laatste tien, twintig jaar niet ontzettend veel veranderd. Wat drukker maar ... De voorzitter: Ja, dat is uw inbreng. Goed, dank u wel. Mijnheer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik zal u, ik zal het niet op de zes denkrichtingen en drie varianten gaan gooien want ik ben het met collega-sprekers eens dat dat te gedetailleerd wordt.

Iets wat mij te binnen schiet is nu, mensen willen graag in het rust en in het groen op het platteland gaan wonen en dan gaan ze naast een boer wonen en dan beginnen ze vervolgens ‘s morgens te zeuren dat die om zes uur begint te melken of dat het naar mest stinkt. Als je in het centrum van Laren gaat wonen en jij bent bereid om 1,2 miljoen euro te betalen voor een halve middenstandswoning, een halve vrijstaande woning, dan kom je in

Laren wonen met alle voor- en nadelen. Dan is dat een enorm statement maar dat slaat dan ook wel over naar eigenlijk wat net al nog door de heer Spaan werd gezegd. Wij wonen hier al, overigens wordt er goed gehandhaafd want ik heb onlangs een boete van 129 euro gekregen in de blauwe zone waar ik woon want je krijgt maar één vergunning. Maar goed, dat terzijde. Even een paar dingen, ik mis het woord visie. Het is al gezegd en ik zat er net over na te denken toen het over cijfers en getallen ging, voorzitter. En ik zou eigenlijk willen zeggen, als wij nu in 2024 leven en we gaan 35 jaar terug, zoals de heer Hofstee net zei, dan leven we in 1990. Wat was Laren toen, wat hebben we tien jaar geleden bedacht en hoe staat het er nu voor? Want we zijn een beheerdorp, het wordt niet groter, er komen misschien nog wel wat woningen bij maar er komen niet meer winkels bij, et cetera. Het verkeer zal niet minder worden, wordt al geconstateerd. Dus ik zou eigenlijk willen zeggen, waar wil Laren in 2060 staan? Dan kan je eigenlijk wel volgens mij met cijfers van 1990 van 35 jaar geleden een soort ontwikkeling schetsen waar wij heen gaan. Dat mis ik, dat is een stukje visie. En ik zou willen vragen aan het college om toch dit stuk eigenlijk weer mee terug te nemen. En niet coûte que coûte maar omdat het toevallig in het coalitieprogramma staat op details gaan uitwerken.

Om toch nog een beetje hoog over terug te gaan naar de werkelijkheid dat er niet zo heel veel verandert, dat we niet heel veel groter gaan worden maar wel een bijzonder winkeldorp zijn. Het is niet zozeer voor het CDA om nou een pleidooi te houden voor winkeliers maar we moeten ons dorp wel aantrekkelijk houden want daarom komen we hier allemaal wonen. Die visie zou ik eigenlijk wel mee willen geven aan het college om niet nu in de komende anderhalf jaar die we nog te gaan hebben met deze raadsperiode te snelle onzorgvuldige stappen te nemen, wetende dat ons dorp gewoon eigenlijk maar een heel klein beetje verandert. Er komen alleen maar meer mensen bij, er komt meer verstening. We gaan het straks nog hebben over, dus misschien komen er wel vijfhonderd woningen bij met evenzoveel mensen. Die hebben negen van de tien keer ook allemaal nog wel één of twee auto's. Het moment komt dan misschien toch nog een keer weer naderbij om een plan wat ooit er al eens een keer geweest is, om dan toch nog eens een keer, betaald parkeren is een vloekwoord, maar als we toch willen dat ons dorp bereikbaar blijft om de Hertenkamp toch nog eens serieus als dichtstbijzijnde locatie bij het centrum toch een hele belangrijke oplossingsrichting kan zijn voor lang parkeren. Waarbij ook het Singer betrokken moet worden en we misschien wel een andere visie moeten hebben.

Die heeft het CDA ook ingebracht in de coalitie. Het is niet overgenomen maar toch zou ik willen pleiten, verkeersluw maken, verkeersvisie in Laren hoort onlosmakelijk verbonden met parkeren, hoort onlosmakelijk verbonden met evenementen en winkels hebben we net gehoord van de winkeliers en met wonen. Nou, daar heb ik net al een statement over afgegeven. Niet te kort door de bocht nu denken van, nou, we gaan vinken, we pakken van die partij dat een beetje en van die partij dat een beetje want dan gaan we denk ik het echt erger maken als dat het nu is. De voorzitter: Ja, dank u wel. Mevrouw Van Dorst, D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Ik heb weinig nu op dit moment aan te geven want ik ben erg blij met weer toch een voorzetje in een hele brede opzet. En ik ben heel erg benieuwd wat daarvoor de wethouder tot nu toe binnengehaald heeft. Inderdaad ook vanuit de ondernemers maar ook vanuit de enquête. Die heb ik nog niet gehoord. Want dat is ook voor ons belangrijk wat inwoners willen, naast wat wij ook als goede oplossing vinden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ja, dank u wel. Mijnheer Vos. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kan het niet laten om te reageren op een paar voorgaande sprekers. Dat mag wel omwille van de tijd denk ik. In 1964, mevrouw Timmerman, werd er al gezongen, the times they are changing.

En misschien is dat, mijnheer Van den Berg, ver voor onze tijd natuurlijk maar wel natuurlijk de

boodschap, tijden veranderen, de wereld verandert en onze normen en waarden veranderen. En tien jaar geleden, jemig de pemig, toen was ik nog jong. Het denken in een pilot en details, ja, volgens mij is dat voor, is het daar niet waar het om gaat in dit stuk. Het gaat hier om een enquête. We willen graag weten, wat vinden onze Laarders ervan? En dan kan je gaan lopen discussiëren over de kwaliteit van de enquête. Nou, ik denk dat die prima is. Daar kan je best over steggelen maar hij is door experts in elkaar gezet, mijnheer Westendorp, en daar houden wij van dus ik denk dat die oké is. En mijnheer Van den Berg zei, ja, een visie. Ja, dat klopt, die mis ik ook wel een beetje. Want volgens mij moeten we eens even gaan kijken naar dit stuk zoals het voorligt, het is volgens mij een prima enquête. Alleen ik heb twee keuzes, of hij is mosterd na de maaltijd of we praten voor onze beurt. Als het mosterd na de maaltijd is dan is de enquête al gedaan, hebben we helemaal niks meer in te brengen met betrekking tot samenstelling. Tot verdriet van mevrouw Timmerman want die had nog een paar aanbevelingen. En als het voor je beurt praten is dan moeten we wachten en dan komen er nog antwoorden. U moet even wachten, ik ben nog niet klaar, mevrouw Van Oort. Om even aan te sluiten op mijnheer Van den Berg want die heeft, die slaat de spijker op zijn kop. Er is hier geen visie.

Het gaat hier over stoplichten, over stoeptegels en nog een paar stenen en dat is het dan. Het biedt namelijk een oplossing maar de vraag is, voor welk probleem? Ja, we willen het autoluw hebben maar is autoluw dan het probleem? Ik denk dat het probleem wel wat groter is. Het gaat niet alleen over die stoeptegels en over verkeerslichten maar het gaat over veel grotere problemen als we het hebben over mobiliteit en over verkeer. Ik wou de wethouder graag een paar vraagjes meegeven bijvoorbeeld, hoe denken wij over de distributie? Het gaat over de Jumbo en de Albert Heijn met hun grote auto's maar er zijn, er is nog ook nog een Blokker en een Hema en er zijn … Er is toentertijd al eens nagedacht over een hub. Een hub om grote auto's daar op te pakken en met kleine busje te gaan rijden. Ik vind het niet terug. Ik zou graag daar iets zien in de visie. Ik zou wel iets willen zien over de verkeersregulering. Er wordt gemopperd over de verkeerslichten. Ja, als automobilist sta je te wachten maar als voetganger heb je mazzel want dan kan je veilig oversteken. Ik zou het wel eens willen hebben als we het over verkeersvisie hebben, ja, liever verkeersvisie dan dit stuk, het gedrag van automobilisten.

Hoe gaan we dat beïnvloeden? De mensen zetten hun auto neer voor de Albert Heijn, zetten hun knipperlicht aan en dan gaat de juffrouw loopt de Albert Heijn in of een andere leuke winkel en ondertussen storten daar een stuk wat fietsers op de auto. Hoe gaan we ons gedrag aanpassen? Hoe gaan we die verkeersdeelnemers die bij Singer hun auto parkeren en in dienst zijn van de Blokker en daar om de twee uur even hun schijf komen verdraaien, hoe gaan we ze daarop aanspreken? Ik weet niet of het van de Blokker is hoor, dat heb ik bedacht. Hoe zit het met de visie op de integraliteit in ons dorp? Bijzonder Laren zit hier. Ja, natuurlijk, de winkeliers hebben gelijk want ze willen kost verdienen. Maar volgens mij zijn heel veel dorpen, steden, mooie steden, mooie dorpen, bijzondere plekken autoluw ingericht en de retail floreert. Fantastisch. Ik ben in prachtige dorpen en steden in Nederland, in het buitenland geweest waar goddank geen auto's meer mij van de stoep rijden. Misschien moet Bijzonder Laren ook de times they are changing nog maar een keertje draaien. En misschien nog een laatste cri de coeur, het gaat over het centrum, dat begrijp ik want daar spelen de problemen, daar word je van de sokken gereden. Maar het dorp is net iets groter dan alleen De Brink en omstreken.

Volgens mij hebben we nog een paar andere buurten in het dorp waar het ook over mobiliteit gaat, waar het ook over verkeersveiligheid gaat, waar het ook over … Volgens mij, ja, ik ben vergeten om de vragen goed te definiëren. Neem me niet kwalijk, heren van het college, maar misschien heeft u ze eruit kunnen distilleren wat wij vinden. Mooie enquête, hartstikke goed. Fijn, iedereen vragen wat die ervan vindt. Prima de luxe. Maar een beetje afstand nemen en misschien de visie iets verruimen want dit is maar een stukje. Ik hoop dat ik niet te veel tijd in beslag genomen heb, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vos. Nogal wat afsluiten met een cri de coeur maar in ieder geval, het ging om denkrichtingen ophalen ook volgens mij, wethouder. Die heeft u volgens mij in bij de één wat meer concreet dan bij de ander gekregen. Misschien wat algemeen dat u kunt antwoorden over, wat gaat u ermee

doen, hoe gaat het verder? En misschien nog een paar concrete antwoorden want we kunnen onmogelijk elk onderdeel denk ik vanavond uitgebreid gaan behandelen dus misschien kunt u daar op hoofdlijn iets over zeggen. De heer Rood: Ja, ik kan ook heel snel praten en dat u allemaal heel snel luistert, dan komt het misschien ook goed. Ik wil om te beginnen een compliment maken aan de bijdrage van de fractie van Larens Behoud. Even los van het feit dat ik daar ook de wethouder van ben. Maar vanavond was bedoeld om ook reacties op te halen … De voorzitter: U bent volgens mij wethouder van heel Laren. De heer Rood: Ja, precies. Dat komt in de rest van mijn beantwoording helemaal goed, geen zorgen. Maar dat compliment wil ik toch wel even maken. Waarom? Het doel van deze avond was ook het ophalen van reacties, eerste reacties op verkennende denkrichtingen om juist te komen tot een grote visie. Ik ben blij met de bijdrage van Groen Laren, de heer Vos, die zegt, maak nou zo'n visie. Gaan we ook doen maar wat moet erin staan? Ik ben altijd van de opvatting dat de raadsleden daar tijdig bij betrokken moeten kunnen worden. Misschien doe ik dat iets overdreven maar dan leer ik dat wel af. Maar het is denk ik goed om die dialoog met zowel raadsleden als ook inwoners en ondernemers goed vorm te geven. En daar zitten we nu middenin.

Dan komt er ergens deze zomer een hoop huiswerk op ons af, dat gaan we dan doen, en is er na de zomer wel een stuk met visie. Maar ook, en dan refereer ik ook nog weer even aan de bijdrage van de heer Vos, allerlei zaken die wel in de verkeersvisie thuishoren maar nou niet per se tot dilemma’s leiden. Als het mogelijk is om vrachtverkeer hun vracht te laten overslaan op kleinere voertuigen die misschien ook geluidloos door het dorp zoeven, dan wil denk ik iedereen dat. Kan ik wel allemaal enquêtes organiseren en u vragen, hoe reageert u daarop? Maar daar wordt het dorp beter van. Zou dat betekenen dat de prijs in de winkels omhoogschieten? Ja, dan, hè … Dus wij zijn er allemaal mee bezig alleen er waren een aantal heikele punten. En om te reageren op de bijdrage van Liberaal Laren. Als we daar tien jaar geleden ook over hebben gesproken vind ik niet direct dat dat een taboe zou moeten zijn. Het verschil tussen het stuk wat vanavond voorligt en waarin u eigenlijk om uw mening wordt gevraagd en de enquête, dat moet u zijn opgevallen anders moet u nog even goed kijken maar ik vond inderdaad de vraagstelling een beetje ongelukkig in die enquête. Daar zat verder zeker van het college geen intentie achter, wellicht van het adviesbureau. Nee hoor, heb ik geen onderzoek verder naar gedaan. Ik wil ze daar zeker niet van beschuldigen.

Maar die vond ik hier en daar wat sturend in de richting van, laten we veel dingen afsluiten, autoverkeer wegjagen, et cetera. Daar ben ik nooit zo blij mee want je moet gewoon een enquête organiseren met een soort neutrale instelling en dan hoor je het wel. Dus die nuance die ziet u nu in het stuk vanavond veel evenwichtiger volgens mij dus wij leren wel eens wat. Dan ga ik er inderdaad een beetje … Ja, ik wil nog één ding benadrukken, dit zijn dus geen voorstellen en u kunt het honderd keer voorstellen noemen en denken dat de gemeente dingen van plan is. Nee, er is aan de start inderdaad ook een raadpleging geweest, zowel kwalitatief in het dorp, fysiek, alsook kwantitatief. En daarin noemde opvallend veel mensen spontaan, dus niet op een vraag daarover, maak het centrum van Laren autoluw. Dus daar was verder helemaal geen sturing, dat kwam gewoon naar boven. Maar wat betekent dat? Want het klinkt natuurlijk fantastisch, een autoluw centrum. En ja, je kan nog steeds voor de deur parkeren en je spulletjes halen. Maar een van die twee dingen moet je misschien een beetje kiezen.

En vanavond is ervoor bedoeld, en ook het gesprek op Plein 1945 wat we hebben gehad en ook een enquête die we natuurlijk met de nodige korrels zout zullen interpreteren, is daarvoor bedoeld om aan te kunnen geven, ik wil dat het ongeveer blijft zoals het nu is of voor mij mogen er wel wat minder auto's in het centrum en hoe doen we dat dan? Dus dat is het doel. Het college heeft voorlopig nog geen enkel voorstel gedaan, dat komt dus na de zomer naar u toe. Dan, ik heb driftig meegeschreven natuurlijk met de inbreng van de fractie van Larens

Behoud op de denkrichtingen maar dat kan ik verder tot mij nemen en verwerken. Ja, die 30-kilometerzone wil ik nog iets van zeggen. Je kunt een bordje 30 ophangen en dat hebben we denk ik op de goede plekken gedaan dus daar zijn we het dan allemaal over eens. Blij dat er raadsleden zijn die zich ook daadwerkelijk daaraan houden. Maar je kunt ook beter inrichten zodat 30 eigenlijk niet alleen vanwege een verbod een maximumsnelheid is maar ook om te zorgen dat je nog een beetje overlevenden overhoudt na je ritje. Dat hebben we niet overal in Laren gedaan. Dus als ik de Eemnesserweg, dat is best een groot probleem, als ik die als voorbeeld mag noemen. Daar rij je vrolijk 50, dan is er een kruising, dan komt er ineens een bordje 30, dan worden het klinkers. Nou, de ene automobilist denkt, goh, ik maak herrie, ik haal mijn voet van het gas af, de ander denkt, lekker rammelen en die gaat nog wat harder door. Die weg is niet echt als 30 ingericht. Daar zijn tegenwoordig wel voorbeelden van in den lande hoe dat kan en dat past dus in een autoluwe inrichting. De fractie van het CDA, de heer Van den Berg die zei, ja, ik mis nog visie. Inderdaad, want die gaan we nu maken met uw input dus dank daarvoor. De fractie van D66 vraagt, wat is er tot nu toe opgehaald? Ik kan daar nog niet een goed antwoord op geven. U krijgt dat met gezwinde spoed zodra bij mij het beeld duidelijk is.

Ik heb natuurlijk zelf ook gestaan op dat plein. Ik heb nog niet naar resultaten van enquêtes gekeken en ik zal dat met de nodige nuance ook doen. En dan komt het allemaal op u af, samen met de stukken. Het verslag van die eerdere enquête, die had bij de stukken voor vanavond misschien niet misstaan maar die is wel gepubliceerd indertijd. Dus ook bij de avond die met de raadsleden in juni is, sorry, in april is en we zitten nu in juni, in april is geweest zijn die verslagen van eerdere enquêtes en ook de reacties die mensen hebben gegeven gerapporteerd. Dus dat is nog even terugzoeken. Ja, dan ben ik toch redelijk vlot volgens mij door de beantwoording heen. Wat gaan we nu doen? Ons huiswerk. Dus we gaan nu een visie maken met allerlei punten die niet tot heel veel discussie leiden maar misschien wel de onmogelijkheden kun je ze niet opnemen. Als het kan nemen we dat zeker op. Ik heb een aantal dingen gehoord van fracties die zeiden van, nou, een knip gaat best heel ver, willen we niet. Ondernemers die maken zeg maar vaak genoeg duidelijk hoe ze in de materie staan op het Plein, hier vanavond, in het stakeholdersgesprek wat nog gaat komen. Dus dat punt nemen we zeker mee, dat belang. Maar we moeten uiteindelijk natuurlijk belangen afwegen en mijn oproep aan u als raad is, doe dat.

En het college neemt natuurlijk heel veel uitvoerend werk voor zijn rekening en wij zijn daar de komende zomer druk mee. Dan komt er na de zomer een concept verkeersvisie op u af. De voorzitter: U noemt het woord stakeholdersmeeting. Begrijp ik daaruit dat het verzoek van de inspreker, mevrouw De Rochelle, dat zij graag wil meedenken. Bijzonder Laren, sorry, ik moest even heel snel nadenken, dat zij daar ook voor uitgenodigd gaat worden of misschien wel een apart gesprek? De heer Rood: Nou, ik zal niet … Laat ik het zo zeggen. Het is al iets langer duidelijk bij best veel ondernemers dat ze uitgenodigd worden voor een stakeholdersgesprek. Niettemin zijn ze natuurlijk in elke raadsvergadering van harte welkom om dat nog eens te onderstrepen want dan hoort u het als fracties ook want wie weet vergeet ik het verslag bij de stukken te doen. Maar dat is in ieder geval de heer Hofstee al ietsje langer duidelijk. De voorzitter: Goed, prima. Dan is dat in ieder geval beantwoord want die vraag werd gesteld. Dus omwille van de tijd, het was de bedoeling van u om een reactie op te halen. De een stelt vraagtekens bij de enquête, de ander komt heel concreet met een reactie op de gedane voorstellen. Dat is ongeveer het spectrum. U komt nog met een visie in het najaar, u gaat dan met de stakeholders aan de slag.

En dan is het pas na de zomer dat de raad wordt gevraagd om echt ook keuzes te maken of die afweging te maken. Dat gezegd hebbende wil ik eigenlijk voorstellen, ook gelet op de tijd, om deze bespreking af te ronden. En alleen nog misschien een procedurevraag maar geen inhoudelijke discussie meer want we hebben nog een groot onderwerp hierna staan. Het is al over tienen dus en de wethouder wil ook daar uw mening graag nog over horen. Dus ik zie één