Transcript Commissie Ruimte & Infrastructuur 09.04.2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE R&I VAN GEMEENTE LAREN d.d. 9 april 2025

1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Dames en heren, welkom allemaal. Goedenavond. Het is 20.00, dus als ik uw aandacht mag en vooral voor de mensen die hier allemaal aanwezig zijn elkaars aandacht, dan wil ik hierbij de vergadering van de commissie R&I van 9 april 2025 openen. Welkom aan alle commissieleden uiteraard, welkom aan de mensen die zo meteen de presentatie komen geven in eerste instantie. Dan hebben we ambtelijk ondersteuning, maar zeker zo belangrijk een aantal mensen. Dat komt om ook nog wat in te spreken, bij vooral agendapunt 9, de verkeersvisie. Dus daar weet u al van. Er zijn in ieder geval drie aanmeldingen geweest. Van mijnheer Heemskerk al aanwezig? Ja, perfect. Mevrouw Remken, fijn. En mevrouw Daams. Perfect. U bent gelukkig allemaal aanwezig. We gaan eerst een aantal andere dingen doen, maar dan straks zal ik u natuurlijk uiteraard vragen om toelichting te geven op wat u graag de commissie wil meegeven. En dan vertel ik ook even hoe dat precies in zijn werk gaat. Eerst gaan we even langs de aanwezigen. Larens Behoud is vertegenwoordigd door de heer Van Goozen en de heer Hurink. Mijnheer Hurink vervangt mevrouw Van Oort. De VVD is vertegenwoordigd door de heer Westendorp en volgens mij ook door mijnheer Merckx, die niet naast elkaar zitten. Heel modern. Maar goed, dat kan dan blijkbaar.

Het CDA wordt vertegenwoordigd door mevrouw Krapels, die zit toch als een soort deugd in het midden. Misschien wel. We gaan het merken vanavond. Dan Groen Laren, vertegenwoordigd door de heren Vos en Wichers-Schreur. D66 vertegenwoordigd door mevrouw Van Dorst en mevrouw Berghorst. En Liberaal Laren door de heren Oomkens en mevrouw Timmerman. Het college is voltallig aanwezig met de wethouders Van Midden, De Groot en Rood. Afwezig zijn, met mededeling zelfs, mijnheer Van Goozen, dan hoor ik hier wat. Van het CDA afwezig is de heer Van den Berg. Democratisch Laren afwezig de heer Spaan. Larens Behoud, had ik al gezegd, mevrouw Van Oort. En de VVD afwezig mevrouw De Brouwers. Dan had ik al gezegd dat wij drie mensen hebben. Is er, u heeft allemaal de agenda gezien, nog behoefte om wijziging in de agenda? Niet? Nee. Dan stellen we de agenda ... Mijnheer Vos. Nou, even kan niet, want we stellen gewoon de agenda vast en dat is het dan. Goed, bij deze vastgesteld.

2.

Presentatie Natuurbrug N525 Hilversumseweg De voorzitter: Dan gaan we naar eerst een presentatie. Die was al aangekondigd. We zijn razend benieuwd naar de ontwikkeling rondom de natuurbrug N525 over de Hilversumseweg. Er zijn vier aanwezigen, namelijk de heer Emmen als landschapsarchitect en die geeft ook de presentatie. En dan hebben mevrouw De Roo, regiomanager Gooi en Vechtstreek bij de provincie. Dan de heer Kaalman, beleidsmedewerker bij het de G&R. En als laatste ook de heer Broos, natuurprojectleider natuurbrug Westerheide. Ik neem aan ook namens de provincie. Goed, de presentatie staat niet zoals gebruikelijk in iBabs, want het document is gewoon te groot. Dat zal wel komen door alle mooie beeldmateriaal dat we zo meteen te zien krijgen. Maar daarom hebben we een exemplaar voor u geprint. Dat is niet zomaar een exemplaar, maar daar is een behoorlijke boom voor in … Heeft zich ter beschikking gesteld, zullen we maar zeggen. Dan gaan wij over naar de presentatie. Normaal gesproken hebben daarom een halfuur voor presentatie, plus het stellen van vragen door de commissieleden. Ik hoop dat dat gaat lukken. Ik geef u het woord, de heer Emmen.

1

De heer Emmen: Dank u wel. Zoals u aankondigde, mijn naam is Leon Emmen. Ik ben landschapsarchitect bij SMARTLAND landscape architects en wij hebben met een team van ontwerpers, ecologen en natuurtechnici gewerkt aan dit ontwerpend onderzoek. Bij een natuurbrug, er zijn veel dingen te kiezen en ook veel dingen af te wegen. En de provincie en het Goois Natuurreservaat heeft ons gevraagd om dat in beeld te brengen. Op een objectieve manier en daar beoordelingscriteria voor op te stellen, om die verschillende mogelijkheden langs op die beoordelingscriteria eigenlijk te beoordelen om tot een aantal voorkeursmodellen te komen. Het gaat om de natuurbrug over de Hilversumseweg en daar is natuurlijk al behoorlijk wat vooronderzoek gedaan. Dat is u ook waarschijnlijk wel bekend. Daar hebben we natuurlijk kennis van genomen en ook conclusies uitgetrokken. Ook de verschillende stakeholders hebben ons nog een paar extra opgaven meegegeven om ook in dat onderzoek mee te nemen, zoals de gemeente Laren die bijvoorbeeld ook wilde dat we een verdiepte ligging van de Hilversumseweg onder het ecoduct door mee zouden nemen in ons onderzoek. Dus dat hebben we ook gedaan. En ook de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling, ARO, heeft ons een aantal dingen meegegeven die we ook hebben onderzocht.

Een ontwerpend onderzoek, wat doe je dan? Je gaat allerlei mogelijkheden, veel mogelijkheden in beeld brengen. En die ga je beoordelen. Ruimtelijk, maar ook op criteria als cultuurhistorie, als beeldkwaliteit, als ecologie. En dan ga je dus kiezen. We hebben eerst een groot aantal verschillende mogelijkheden in beeld gebracht en dat hebben we teruggebracht tot vijf varianten die echt relevant zijn voor deze locatie, denken wij, die we verder hebben onderzocht en in beeld hebben gebracht. Daarvoor hebben we een beoordelingsmatrix op gesteld en hebben we die verschillende varianten beoordeeld. En uiteindelijk hebben we twee varianten die het beste scoorden in die matrix verder uitgewerkt tot een schetsontwerp, om ook naar de kosten te kunnen kijken. Dus die twee varianten zijn dan wat verder uitgewerkt. Zo'n ecoduct dat ontwerp je vanuit: wat zie ik als mens daarvan in het landschap? Maar natuurlijk ook, wat ziet nou een dier? En hoe ervaart een dier zo’n natuurbrug? Want die kijken heel anders en ervaren zo'n brug ook heel anders. Bijvoorbeeld de aanloop naar die brug vanuit het landschap is voor dieren heel belangrijk, dat die heel geleidelijk gaat, zodat ze overzicht houden en niet schrikken. Al die modellen, die verschillende ontwerpen, hebben we 3D gemaakt en gevisualiseerd en alle modellen op hetzelfde standpunt zodat ze eigenlijk goed te vergelijken zijn.

Vervolgens hebben we beoordelingscriteria opgesteld voor het ecologisch functioneren, de cultuurhistorische en de landschappelijke inpassing, de uitvoering, dus hoe moeilijk is het om zo'n model te gaan bouwen? En de ruimtelijke beleving, dus wat zie je ervan als mens en hoe ervaar je dat? Cultuurhistorie was een heel belangrijk onderdeel, ook voor de gemeente Laren, maar ook voor de ARO. En wij hebben daarvoor ook een cultuurhistoricus nog ingehuurd om dat eigenlijk nog extra te onderzoeken, omdat het ook een gebied is met heel veel cultuurhistorische fenomenen die nog goed in het landschap zichtbaar zijn. En een belangrijk afwegingscriteria is dan ook die cultuurhistorie. En we wilden ook vooral van de cultuurhistoricus weten, Adriaan Haartsen, hoe weeg je die cultuurhistorische fenomenen nou tegen elkaar af? Vind je karrensporen bijvoorbeeld belangrijker dan de laanbomen? Hoe moeten we dat afwegen? Daar heeft hij ons een methode voor gegeven en die hebben we meegenomen in de weging van de verschillende varianten. Die cultuurhistorie dat gaat natuurlijk over het natuurlijke landschap, over de hele bijzondere bodem die we hier hebben, maar ook de bijzondere bewoningsgeschiedenis waar nog allerlei resten van in het landschap zichtbaar zijn.

Maar bijvoorbeeld ook de Hilversumseweg zelf, dat profiel is in de geschiedenis natuurlijk vaak veranderd, ook met een treintje wat daar heeft gereden. En verder zijn er allerlei andere cultuurhistorische elementen zichtbaar in dat landschap. Dat zie je vooral goed als je naar hoogtekaarten kijkt, dan zie je duidelijk nog allerlei karrensporen en verbindingen tussen de dorpen liggen. En we gaan een ecoduct bouwen, dus we gaan in die grond woelen op een bepaalde plek. En op welke plek kunnen we dat nou het beste doen, zodat we die cultuurhistorie eigenlijk minst verstoren? En daarvoor hebben we een kwetsbaarheidsanalyse opgesteld en een waarderingsmethode, waarbij we die verschillende 2

cultuurhistorische elementen hebben gewaardeerd. Als het bijvoorbeeld gaat om raatakker patronen, dat zijn akkers uit de IJzertijd die in het gebied verscholen liggen en ook dichtbij één van de aanlandingen van het ecoduct, als het gaat om de karrensporen die nog heel goed ook in het bestaande reliëf waarneembaar zijn. Als het gaat om het verschillende kuilen en kuilenreeksen die wat laten zien over de geologie van het gebied, de bodem. Maar ook allerlei oude verbindingen, zoals een ontginningsweg, maar ook het profiel van de Hilversumseweg zelf met grote monumentale laanbomen. Dus daar hebben we een waardering aangegeven en dat hebben we meegenomen in het beoordelen van de verschillende ontwerpen die we hebben gemaakt. Daarvoor hebben we een beoordelingsmatrix opgesteld en alle modellen eigenlijk daar op een zo objectief mogelijke manier proberen te wegen. In dat proces hebben we eigenlijk steeds de stakeholders daarin meegenomen, dus de gemeentes, de provincie, het Goois Natuurreservaat, om zo goed mogelijk te laten zien wat we doen en welke keuzes we maken en hoe we verschillende elementen beoordelen. Nog even een beeld van waar het ecoduct komt. Vanuit de heide gezien, vanaf de Hilversumseweg richting Laren gekeken, vanaf de Hilversumseweg richting Hilversum gekeken en vanuit het bosgebied aan de oostzijde van de Hilversumseweg.

We hebben dus vijf varianten eigenlijk uit ontworpen en die verschillen op allerlei manieren, bijvoorbeeld qua constructie, een vlakkenconstructie of een boogconstructie, maar ook bijvoorbeeld een verdiepte ligging van de Hilversumseweg. En dat maakt heel veel uit voor de ruimtelijke ervaring van zo'n ecoduct en bijvoorbeeld ook of je tussensteunpunten maakt, zoals bijvoorbeeld bij variant nummer 2 hier is gedaan. Die vijf varianten hebben we gelijkwaardig in beeld gebracht en in een plattegrond, in een aanzicht, in een projectie over de kaart met cultuurhistorische elementen en eigenlijk op zichtpunten vanuit het landschap. We hebben daar een soort interactieve pdf voor bedacht, zodat we steeds opdrachtgevers en stakeholders daarin konden meenemen, zodat je tussen die verschillende modellen eigenlijk kunt schakelen. Want een ontwerpend onderzoek dat gaat eigenlijk over het afwegen van verschillende varianten. Dus je wil heel graag zien, wat zijn nou de verschillen in massa ten opzichte van de bestaande situatie, in zicht, enzovoorts. Dus dit is de bestaande situatie en we hebben dus elk model in de situatie vanuit het landschap geprojecteerd. En dit is bijvoorbeeld het eerste model wat we hebben gedaan en dat hebben we dan in een plattegrond getekend, in een aanzicht geprojecteerd op de cultuurhistorische elementen.

Dus bijvoorbeeld karrensporen, wallen in het gebied, grafheuvels, enzovoorts. Vanuit het landschap gekeken en dat hebben we dus voor elk model zo gedaan. En als je dan bijvoorbeeld naar zo'n aanzicht kijkt, dan kan ik dus … Kijken of dat ook werkt hier. Dat werkt jammer genoeg niet, de interactiviteit op deze laptop. Dus ik schakel daar gewoon doorheen. Maar ik wilde eigenlijk schakelen tussen deze verschillende beelden, waarbij je heel goed ziet wat dat doet, die verschillende soorten constructies, wat dat doet voor je zicht onder die brug door, wat dat voor ruimtelijke ervaring geeft. Variant 1b is een vlakke constructie, daar zie je dat je met zo'n vlakke constructie ook hoge muren hebt bij de aanlandingspunten. We hebben hier een vlakke constructie gemaakt met tussensteunpunten. Door die tussensteunpunten kun je weliswaar het dek weer dunner maken constructief, maar het geeft ook weer een bijvoorbeeld een heel erg een tunnelgevoel. Ook weer geprojecteerd op die cultuurhistorische elementen, laten zien wat het betekent vanuit het landschap. Variant 2 hebben we dat ook voor gedaan. Een iets andere variant waarbij, bijvoorbeeld de keerwanden naar binnen staan. Deze is ook licht getoogd, ook nog met tussensteunpunten. Ook weer geprojecteerd op de cultuurhistorische elementen, zicht vanuit het landschap. Variant 3 is een boogconstructie.

Daar heb je dus niet zulke hoge keerwanden aan weerszijde van de weg. Die constructie is wel wat hoger, maar door de boog kan de constructie veel dunner zijn omdat het een hele sterke constructie is. En wat je hier bijvoorbeeld ziet is dat ook het landschap veel meer aansluit op de omgeving, omdat je makkelijker die taluds van de aanlopen naar beneden kunt brengen. Daar heb je geen keerwanden die in het zicht staan voor nodig. Die hebben we ook weer geprojecteerd in die cultuurhistorische elementenkaart, zicht vanaf de heide weer. Dan variant 4. En wat we hier hebben gedaan is 3

de weg iets verdiept. U ziet onder de brug door dat de weg daar naar beneden gaat. Dus die gaat half naar beneden. Dat is op zich een voordeel, omdat de totale oppervlakte van het ecoduct daardoor kleiner wordt. Hij wordt dus ook lager, omdat de weg lager ligt. De aanlooproutes worden minder lang. Het nadeel is wel dat de brug eigenlijk in je zicht over de weg zakt en het zicht richting Laren dus eigenlijk minder wordt. Een heel groot nadeel ook van deze situatie is dat je een heel groot stuk weg tijdelijk moet omleggen voor de bouw. Je bouwt dan niet alleen een ecoduct, maar je verlaagt ook de weg. Dus je moet een groot stuk weg weghalen, weggraven en tijdelijk ook een omleiding maken voor het verkeer, wat heel veel ruimte en ook verstoring van cultuurhistorische elementen kost. Zo hebben we dat eigenlijk voor alle varianten gedaan. Hier nog even verschil in constructie. Dus die boogconstructie die met hele dunne betonnen schillen eigenlijk werkt. De laatste variant is ook een verdiepte ligging. En de allerlaatste variant die we hebben gedaan, schakel ik even snel, dat is een totaal verdiepte ligging. Dus de eerste was een half verdiepte ligging en hier ligt het ecoduct eigenlijk zo'n beetje vlak in het landschap.

Je ziet dan ook dat in de omgeving heel weinig verstoord wordt, alleen je hebt enorme keermuren langs de weg nodig en je raakt je hele lange zichtas, die heel belangrijk wordt gevonden over deze weg, eigenlijk totaal kwijt. En je hebt ook lange taluds voor het verkeer nodig, dus ook weer veel ruimte nodig om die taluds voor het verkeer naar beneden te maken. Dat zijn eigenlijk de varianten waar ik snel doorheen ben gegaan. Die hebben we dus beoordeeld en daar kwam eigenlijk variant 1a en variant 3 het beste uit en die hebben we dus verder uitgewerkt. En wat we daar interessant in vonden is dat het ook twee echt verschillende varianten zijn qua constructie. Dus een vlakke constructie met keerwanden en een boogconstructie. En die hebben we op verschillende punten gevisualiseerd, dus van dichtbij hier gezien onder de brug door met een doorsnede, hoe het werkt, hoe de randen worden opgelost zodat de dieren bijvoorbeeld geen last hebben van de lichten van de auto's en van het geluid. Hebben we ook weer in plattegronden en doorsnedes en ook een bovenaanzicht, hoe dat ecoduct dan wordt ingericht. Met open natuur, zanderige stukken en bossige stukken en poelen om eigenlijk die dieren over dat ecoduct te leiden. Onderste plaatje is wel heel donker, maar dat is een nachtbeeld. Op mijn scherm is het nog iets lichter.

En ook de boogconstructie hoe die dan uit ontworpen wordt, ook in doorsnede en aansluitingen op het bestaande maaiveld, in plattegrond, in doorsnedes en ook in bovenaanzicht met de hele inrichting van de natuur op het ecoduct. En dat is eigenlijk het onderzoek wat we hebben gedaan. En dit hebben we in september aan de ARO ook gepresenteerd. We hebben tijdens het proces een aantal mensen ook van de gemeente daarin meegenomen. Karel Loeff en Erwin van den Berg. Erwin van den Berg hebben mij gesproken. En zo zijn we eigenlijk tot deze twee varianten gekomen die wij adviseren om verder te gaan uitwerken. De voorzitter: Helder. Dank u wel, mijnheer Emmen, voor deze heldere en binnen de tijd gegeven presentatie. De commissie. Wie heeft een vraag aan één van de aanwezigen? Misschien als eerste aan de … Mevrouw Berghorst. Mevrouw Berghorst: Dank u wel, voorzitter. Ik vroeg me af op grond van welke overwegingen 1a en 3 zijn gekozen. En kunt u ook iets zeggen over dat aspect van geluidsoverlast voor dieren? Is dat een belangrijk element geweest? En punt drie is, ik vind het op zich mooi, de kleur die is heel erg aanwezig. Heeft u ook nog gekeken naar andere kleuren die wat minder dominant zijn? De voorzitter: Dank u wel.

Wat vindt u prettig? Om eerst alle vragen te verzamelen? Of zegt u, ik kan ook liever per vragensteller meteen de vraag beantwoorden? Dat is een signaal dat ik eerst de vragen ga inventariseren. Ga ik dat eerst doen. Wie? Mevrouw Timmerman.

4

Mevrouw Timmerman: Dank u wel voor deze heldere uiteenzetting. Ook wat de doorslag heeft gegeven bij de keuzes 1a en 3 die uiteindelijk eruit gekomen zijn. Hoe gaat het nu eigenlijk verder? Want daar ben ik wel erg benieuwd naar. Wie maakt uiteindelijk de keuze en op basis waarvan? Want ze zijn gelijkwaardig voor u wat betreft de functionaliteit. En is er nog verschil in het aantal bosareaal dat er verdwijnt voor de aanloop tussen 1a en 3? Nee, dat is het. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. En dank u wel voor de uitgebreide presentatie, vooral het beeld, dat doet mij plezier. Ik vind het wel zielig voor die boom, eerlijk gezegd. Ik heb van de voorzitter begrepen dat die zich belangeloos opgeofferd heeft om ons ter wille te zijn, maar ik vind het wel een beetje zonde eerlijk gezegd. En vooral omdat, dat vind ik een beetje een lastige, daar zit die beoordelingsmatrix in. Ik heb al plus drie, maar zelfs die helpt niet om te begrijpen wat hier staat. Dus mijn vraag is eigenlijk, ik zie dat er maar 1 punt verschil zit, 43 of 44, in het gewogen gemiddelde. En daarbij begrijp ik dat er allerlei verschillende aspecten zijn die zwaarder wegen of minder zwaar wegen. Maar als ik dan even een flauwe vraag stel met betrekking tot de kosten, staan die hier ook in? Want dat heb ik niet kunnen lezen, eerlijk gezegd.

En voor de rest ben ik wel nieuwsgierig ook naar wat mevrouw Timmerman al vroeg. En wanneer kunnen de eerste hertjes eroverheen huppelen, denkt u? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vos. Wie? Mijnheer Van Goozen, Larens Behoud. De heer Van Goozen: Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag was eigenlijk, is er ook budget om de laanbomen te herstellen die er weggaan? Of komen er bomen bij? En aan de kant van het waterwingebied daar gaan natuurlijk heel veel bomen … Dat is veel meer dan aan de andere kant. Wat gaat daarmee gebeuren? Wordt dat herplant of komt er iets voor terug? Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Krapels van het CDA. Mevrouw Krapels: Dank u wel. Dank u voor de toelichting. Mijn vraag had betrekking ook op het kostenuitgangspunt. En de vraag was, is er gevraagd aan u om vijf varianten uit te zoeken? En welke variant is dan in optiek van de landschapsarchitect, maar ook van de Goois Natuurreservaat, het meest aantrekkelijk voor de dieren? Misschien dat we daar ook nog iets over kunnen horen. De voorzitter: Helder. Mijnheer Merckx van de VVD. De heer Merckx: Dank u wel, voorzitter. En mijnheer Emmen, dank u wel voor deze uitstekende uiteenzetting. Zoveel pagina's in korte tijd weten toe te lichten in zijn kunst. Even een paar vragen. Het gaat met name over die beoordelingscriteria en die wegingsfactoren, denk ik.

En terecht is al de vraag gesteld of de kosten van de hele aanleg ook meegenomen zijn als een wegingsfactor. En ten tweede denk ik, eens even om te zien, in die wegingsfactoren daar zit denk ik ook een bepaalde subjectiviteit in. En dat komt met name in aangezicht et cetera, hoe … En ik zie dan plotseling een vier of een drie, dat kan hier een enorm verschil uitmaken, dus een score van 43 of 44, bij wijze van spreken. En daarnaast, mevrouw Timmermans noemde het al even, het aantal vierkante meters dat gegooid moet worden voor de ene variant of de andere variant. En ik denk dat, bijvoorbeeld tussenvariant 3a of b zal dat dan zijn, de ene heeft 1250 vierkante meter, de andere 5000, bijna 6000 vierkante meter. Dus dat is bijna dubbel. En dat scoort toch heel anders. Vervolgens wordt er natuurlijk 5

een opmerking gemaakt of een score gegeven aan de hoeveelheid grond die verzet moet worden. Dat is dan plotseling een één. Ik kan me voorstellen dat dat gewoon een objectieve maatregel is, maar waarom is dat een één en niet een twee? Dan heb je al plotseling weer een heel andere score te pakken. Dus dat zijn zo even een paar van de zaken waarvan ik denk, dat is wellicht handig om dat even toe te lichten. En dan ten aanzien ook van de vraag die zojuist gesteld is over het GNR, want u hebt wel met een aantal andere collega's van ons gesproken, maar in hoeverre heeft het GNR hier een bijdrage geleverd aan de score van de wegingsfactoren? Dat zijn ze. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Merckx. Ik heb meegeschreven, dus dat betekent dat mijnheer Emmen of anderen misschien de beantwoording kunnen doen. Ik zal even samenvatten. Wie gaat het proces beschrijven? Of wie kan dat … Mijnheer Broos. Misschien kunt u dat eerst beantwoorden. De heer Broos: Ik heb een aantal procesvragen gezien. Moet ik even kijken. De eerste was van mevrouw Timmerman, hoe verder? De voorzitter: Iets meer in de microfoon graag. De heer Broos: Wij willen na deze stap naar een samenwerkingsovereenkomst gaan.

Die willen we die ongeveer voor de zomer sluiten, een samenwerkingsovereenkomst met gemeente Laren, met Hilversum en met Goois Natuurreservaat, waarin dingen staan zoals hoe je het beheer regelt in de toekomst, et cetera. En dan willen wij ... De provincie is de uitvoerende partij, dat komt er ook in te staan. En ook de betalende partij, dat komt er ook in te staan. Dan gaan wij eigenlijk het ontwerpproces verder brengen en gaan wij naar een aanbesteding toewerken. En uiteindelijk gaan wij aanbesteden en dan zal er een aannemer zijn die het gaat bouwen. En ik denk dat vanaf deze zomer tot aan de aannemer gecontracteerd hebben dat daar ongeveer toch wel echt al twee jaar tussen zit. En dan heeft die aannemer vaak ook nog een aanlooptijd nodig. Dus als je nou over 2,5 jaar, 3 jaar echt werkelijk aan het bouwen bent, dat is realistisch. En de bouw zelf dat is in totaal van een klein jaar, schat ik in. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Er is veel gevraagd over het budget, de kosten. Wie betaalt, wat kost het allemaal wel niet? En is dat ook in die zin ook meegenomen in de afwegingen? De heer Broos: Ik denk dat ook Leon daar wel iets over kan zeggen. De kosten zijn wel degelijk meegenomen in de beoordelingsmatrix. Dus Leon. De voorzitter: Mijnheer Emmen.

De heer Emmen: We hebben zoals gezegd twee varianten geraamd en verder hebben wij in die beoordelingen inderdaad zo veel mogelijk gekeken naar concrete aspecten. Dus het kappen van het aantal bomen, het rooien van het aantal vierkante meters bos, het verzetten van grond zoals al genoemd werd. Dus dat is in aantallen en volumes uitgerekend en op basis daarvan is die beoordeling tot stand gekomen. En dat geldt eigenlijk zowel voor kosten als ook ruimtelijke aspecten. De voorzitter: Dus de kosten zijn hierin meegewogen, om het zo te zeggen, bij de voorkeursvarianten. Nee, dat kan niet. Graag via mij. Maar niet nu, want we zijn nog bezig met de beantwoording. Ja.

6

De heer Broos: Ik denk dat van twee varianten, van twee voorkeursvarianten, zijn de kosten echt geraamd. Dus van variant 1 en variant 3. En ik denk dat ik even iets voor mijn beurt heb gesproken, want de kosten van de andere varianten zijn niet bepaald. We hebben wel gekeken naar bepaalde uitvoeringsaspecten en de haalbaarheid daarvan. Maar echt een kostenafweging tussen de verschillende varianten zoals ze nu op de dia's staan die getoond wordt, dat is niet gedaan. De voorzitter: Goed. Dan heb ik als derde punt de wegingsfactoren überhaupt. Kunt u nog iets toelichten, want u heeft hier een mooie tekening, maar er wordt een vraag gesteld over de wegingsfactoren. Ook onderling. De heer Emmen: Zoals ik net al zei, we hebben voor de cultuurhistorie een professional daar ook voor ingehuurd. Voor ecologie hebben we dat zelf in huis en ook voor de ruimtelijke kwaliteit. En we hebben dat vooral gedaan op concrete aspecten, dus aantallen bomen, oppervlaktes, volumes, maar ook zicht. Gewoon, wat zie je? Een zichtlijn is heel belangrijk. Hoeveel zie je nog als je zo'n brug over de weg plaatst? En wat zie je vanuit het landschap? En het is ook niet zozeer dat iets een 1 scoort, maar het is een afweging ten opzichte van elkaar daar. Vandaar ook dat ik eigenlijk wilde laten zien dat je steeds een beeld van bijvoorbeeld het aanzicht achter elkaar ziet.

En het gaat om de verschillen tussen die vijf varianten. En zo hebben we dat gewogen. De voorzitter: Dus de factoren onderling zijn niet van zwaar te verschillend, maar wel ten opzichte van elkaar. De heer Emmen: Ten opzichte van de andere modellen. De voorzitter: Helder. Dan is er veel gevraagd over de bomen. Wat moet er verdwijnen, hoeveel bossen, zitten daar verschillen in en komend er ook nieuwe bomen terug, et cetera? De heer Emmen: De bomen worden, in ieder geval de laanbomen, die zijn heel belangrijk. Dus we hebben gekeken naar een positie en een model wat zo min mogelijk kap van de laanbomen kost. Natuurlijk zullen er bomen verdwijnen en dat is ook nodig voor de ecologie, om de dieren over dat ecoduct te leiden. Daar heb je open gebieden en gesloten gebieden voor nodig. Maar er worden natuurlijk ook heel veel bomen geplant op het ecoduct en daaromheen. Dus ik denk dat per saldo het aantal bomen gecompenseerd zal worden. De voorzitter: Helder. Dan zijn er nog specifiek twee vragen over geluid voor dieren en de kleur van het viaduct. De heer Emmen: Geluid, daarvoor wordt een wal op het ecoduct aangelegd aan beide zijden. En verder is het zo dat de dieren en de mensen, die maken eigenlijk op hele verschillende tijdstippen gebruik van deze ruimte. Dus de dieren zullen vooral 's nachts migreren, wanneer er ook minder geluid is.

Die wallen zijn ook van belang voor het licht vooral, want daar hebben ze wel ook last van. En de kleur en de hele architectuur, wij hebben nog geen werkelijk ontwerp gemaakt. Dus we hebben een verbeelding gemaakt van die twee varianten. En straks zal hier een architect en een landschapsarchitect mee aan de slag gaan en dat zal nog door de hele procedure heen gaan, ook langs welstand en dergelijke neem ik aan, van de gemeente. Dus die kleuren die liggen nog niet vast. Dat komt nog. De voorzitter: Helder. Dan nog gevraagd, wat vindt GNR hiervan?

7

De heer Kaalman: Dank je wel. Wij hebben voor een groot deel natuurlijk meegedacht, zeker met de uitgangspunten. En het oorspronkelijke rapport is meegenomen hierin, van Alterra destijds. Het moge duidelijk zijn dat dit een verbetering is en een hele mooie kans om die natuur te versterken aan beide kanten. En dat is wat wij natuurlijk beogen als Goois Natuurreservaat. Dus in die zin staan wij er volkomen achter en zou het heel mooi zijn als dit ook uiteindelijk gerealiseerd wordt, voor de natuur en uiteindelijk ook weer het landschap om dat te versterken. De voorzitter: Dan heb ik volgens mij alle vragen ongeveer behandeld. Ik kijk nog eventjes rond. Mevrouw Berghorst. Mevrouw Berghorst: Dank u wel voorzitter. Wij vragen ons af wie, welke partij, provincie, Laren of gezamenlijk en GNR daarbij, dan de keuze maakt tussen variant 1a en 3? De voorzitter: Wie maakt uiteindelijk de keuze? De heer Broos: Ik denk dat dat de provincie is, in die zin dat wij als provincie de projectorganisatie zijn. Dus wij zullen de opdracht geven om dit verder te brengen. Ik heb zelf helemaal geen voorkeur, dus ik zal ook weer aan de markt gaan vragen. Wij zijn nu tot dit punt gekomen en markt, ga nu verder. En dat kan een ingenieursbureau zijn, het zou ook misschien zelfs direct al een bouwende marktpartij kunnen zijn. Daar moeten wij nog een keuze in maken.

Uiteindelijk is het niet zo dat ik of collega's van mij of de provincie daar echt een keuze in maakt, maar wij gaan er wel over. Dat wil ik daarmee zeggen. De voorzitter: Goed. Mijnheer Van Goozen. De heer Van Goozen: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor u net zeggen dat het bouwen ongeveer een klein jaartje gaat duren. Nu is de Hilversumseweg een behoorlijk drukke weg. Hoeveel verkeershinder gaan we daarvan krijgen? De heer Broos: Dat weet ik nog niet precies. Ik weet wel dat, er zijn verschillende bouwmethodes. En wat je vandaag de dag ziet als er een brug gebouwd wordt, of het nou een ecoduct of gewoon viaduct is, dat je vaak eerst landhoofden bouwt en dan liggers inhijst. Of zoals het plaatje met die getoogde variant, dat zijn feitelijk ook een soort liggers. En dat doe je vaak met weekendafsluitingen. Hinder tijdens de bouw is onoverkomelijk. Het is wel de bedoeling dat beide rijrichtingen gewoon open zullen blijven. Ik verwacht wel dat daar een snelheidsbeperking bij komt en ongetwijfeld ook een weekendafsluiting. De voorzitter: Goed. Mijnheer Merckx als laatste. De heer Merckx: Voorzitter, dank u wel. Ik hoorde u ook even noemen in het antwoord ten aanzien van het proces dat nodig is, omgevingsvergunning moet worden aangevraagd, want dat betekent natuurlijk dat er ook nog participatie plaats gaat vinden.

Klopt dat? De voorzitter: Hebt u nog andere vragen, mijnheer Merckx, dan stelt u ze nu meteen. De heer Merckx: En het tweede, het andere punt was dat kosten, zei u, zijn in de matrix meegenomen. Ik denk dat het handig was geweest dat de kosten ook daadwerkelijk in die matrix hadden gestaan, want ik denk dat

8

dat goed beeld is. En laatste vraag is een beetje een vreemde vraag, maar al die prachtige plaatjes die zijn allemaal vanuit welke kant eigenlijk geschoten … De voorzitter: Mijnheer Merckx, kunt u mij een plezier doen en deze kant op praten? Want ik kan niet begrijpen wat u vraagt. De heer Merckx: Kijk je naar Laren of kijk je naar Hilversum op alle plaatjes? De voorzitter: Oké, heldere vraag. Die twee vragen dat zijn inderdaad vragen. Ik heb die kant op gekeken, maar ik heb het rondje afgegaan, mijnheer Vos, dus ... Eén vraag. De heer Vos: Dat is plezierig. Dank u wel. Het gaat even over de leesbaarheid van de matrix. En ik vind het wel belangrijk om, misschien is dat ook aan de meneer van het Goois Natuurreservaat, want het lijkt mij eerlijk gezegd dat de natuur vooropstaat, want we noemen het een ecoduct. Maar in welk criteriarijtje moet ik dat dan zien? Eén, twee, drie of vier? En welke heeft dan naar uw mening de absolute voorkeur? Want dat is volgens mij toch het zwaarste criterium. De voorzitter: Duidelijke vraag. Dank u wel mijnheer Vos. Als je puur naar de natuur … En dan zie ik mijnheer Rood ook gebaren of wil mijnheer Rood iets zeggen? Of doen we dat na de beantwoording ambtelijk? Ja, prima. Dan gaan we eerst even naar die resterende vragen. Participatie. De heer Broos: Daar kan ik wel iets over zeggen.

Ver voordat wij met Laren zo actief in gesprek zijn gegaan is er een beleidstraject geweest waar participatie is geweest. Op het moment dat wij een samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten dan gaat de projectvoorbereiding van de uitvoering starten. Ook dan zullen wij een vorm van participatie kiezen. Die zal wel wat meer ingeperkt zijn dan die eerste participatierondes. Maar ja, wij zullen zeker aan participatie gaan doen. De voorzitter: Dan de artist impression, van welke kant kijken we waar naartoe? De heer Broos: Richting Laren. De voorzitter: We kijken richting Laren. Oké. Dus hij is vanuit Hilversum gefotografeerd om zo te zeggen en dan kijken we richting … Oké. Dat ligt ook iets hoger natuurlijk. Dus dat is wel handig om te weten. Voor de beeldvorming. Dan hebben we nog de vraag van mijnheer Vos over als de natuur alles overstijgend het belangrijkste is, welke variant dan? De heer Emmen: Ten eerste de natuur gaat hier enorm op vooruit met deze verbinding. Vandaar dat je in het blok ecologisch functioneren eigenlijk ook geen hele lage cijfers ziet. Blok één, ecologisch functioneren, hebben we op drie aspecten beoordeeld. De doelsoorten gekoppeld aan het bosmilieu, overzicht en zichtlijnen over de natuurbrug voor de dieren en de doelsoorten gekoppeld aan bodem en vegetatie in het gebied. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Dan sluiten wij de beraad...

O, ja, mijnheer Rood had ik toegezegd. Gaat uw gang. Wethouder Rood: Het is misschien een beetje het overduidelijke nog even benadrukken, maar uit de beantwoording van, waarvoor dank, aan mijn linkerzijde, zou je misschien kunnen opmaken: de provincie 9

bepaalt zo ongeveer alles. Maar zijn we natuurlijk in bestuurlijk Nederland ook niet helemaal getrouwd. Dus de raad van Laren heeft wel degelijk een say in hoe dit verder uitpakt. Dat wou ik nog wel even benadrukken, omdat het anders klinkt alsof we nu vanavond iets geleerd hebben. De provincie kan natuurlijk altijd inpassen, maar dat is wel heel extreem en die dingen gaan gewoon in overleg. Dus de raad kan hier een mening ook over vormen. De voorzitter: Daarmee zet u de sluizen open voor allemaal nieuwe vragen. Van mij mag het, maar eigenlijk vraag ik u toch iets concreter te zijn. Want we hebben een say, dat is een beetje vaag. Welk besluit wordt voorgelegd aan de raad? Wethouder Rood: Er komt natuurlijk een traject om dit te mogen aanleggen, dus daar zijn we nog lang niet. Maar of je dit mag maken, ik neem eigenlijk aan dat er best enthousiasme is voor het verbeteren van de natuur in deze omgeving. Maar dat is een aanname. En dit heeft natuurlijk ook een geschiedenis, dus het komt allemaal niet zomaar uit de lucht vallen. Maar het klonk een beetje alsof Laren echt helemaal niets in te brengen heeft en zo is het natuurlijk gewoon ook weer niet. De voorzitter: Wat heeft Laren dan wel te zeggen? Wethouder Rood: We kunnen instemmen of niet instemmen met het aanleggen. En als we dat niet doen, zouden de provincie kunnen inpassen. Die kunnen eroverheen klappen, want dat is hoger.

Zo zit het ongeveer in elkaar. Maar meestal gaan dingen gewoon in overleg en dat wou ik benadrukken. En daarin kan ik de raad verzoeken om daarin in mee te denken. De heer Broos: Mag ik een heel klein ding daar nog over zeggen? Daarstraks kwam de vraag, hoe nu verder? Daar hoort natuurlijk gewoon een ruimtelijke procedure bij die openbaar is en die wij met Laren samen gaan doen. Dus wel degelijk heeft Laren invloed. En Laren heeft natuurlijk ook een welstand, et cetera. Daar zullen we allemaal gewoon netjes langs moeten. De voorzitter: Dat zijn allemaal processen die niet per se via de raad lopen. Wat loopt nog via de raad, is de vraag. Nou, we gaan het wel zien. Ik sluit de beraadslaging. Want het gingen over het proces, wethouder was als laatste. Ik dank de presentatoren en daarbij de ondersteuning die aanwezig was voor deze heldere presentatie. En met de woorden van mijnheer Rood, we hebben er nog een say in en het wordt vervolgd. Dank u wel. 3.

Vaststelling van lijst adviezen en conclusies vergadering commissie R&I d.d. 12 maart 2025 De voorzitter: Dan ga ik over naar agendapunt 3, de vaststelling van de lijst adviezen conclusies van de vergadering van de vorige keer. Wie daarover? Niemand? Nee? Dan stellen we de lijst vast, met ook daarbij de conclusies van de vorige vergadering.

4.

Mededelingen De voorzitter: Dan ga ik naar de mededelingen. Wie van de commissieleden heeft een mededeling te doen? Ik kijk even rond. Nee, niemand? Dan hebben we het college, de wethouders. Welke wethouders hebben een mededeling te doen? Ik weet van mijnheer Rood dat hij een aantal mededelingen heeft. Hebben de andere

10

wethouders ook nog mededelingen te doen? Mijnheer Groot en … Nee, goed. Dan mijnheer Rood, gaat uw gang. Wethouder Rood: Dank u wel, voorzitter. Ik heb inderdaad een rijtje, maar dat is wel eens als er PVVB is geweest, dat is verkeer- en vervoersberaad. Dat gaat over mobiliteit. Dan spreken we ook met de provincie en daar hoor je dan best wat dingen die ook hier voor Laren implicaties hebben, dus die loop ik zo direct even langs. Maar ik heb ook een overleg gehad met het Rijk weer over het bezwaar wat Laren heeft gemaakt over asiel. En daarin hebben we eigenlijk gewisseld dat er eigenlijk geen ... Laat ik het zo zeggen, wij gaan binnenkort in het college een standpunt bepalen, heb ik u eerder ook aangegeven, over asiel. Wat ligt er nu voor nu Houtweg 29 niet doorgaat? Wat kunnen we wel eventueel nog doen, et cetera, bovenop wat we in … verband natuurlijk al georganiseerd hebben? En om alle mogelijkheden open te houden ten opzichte van dat verdeelbesluit, hebben wij een brief geschreven met een bezwaar erin. Het ministerie begrijp nu dat dat was omdat wij nog niet hebben kunnen beraadslagen over allerlei opties. Dus dat is nu gewisseld en daar is dus nog voldoende tijd voor, omdat ook de behandeling van dit bezwaar nog niet in zicht is. Daar is nog geen datum voor of zo. Dat was die.

Dan ga ik naar een aantal mededelingen, waarvan de eerste twee eigenlijk niet te maken hebben met verkeer en vervoer. De eerste is Crailo. Ik heb u eerder verteld over het verschil van inzicht wat ontstaat over vervuilde grond. Het is niet allemaal zo heel erg vervuild, maar daar zit natuurlijk na militair gebruik in het verleden ook wel vervuiling in. En het verschil van inzicht wat erover gaat dat een stukje van de grond van de provincie niet afgevoerd hoeft te worden en dat dan hetzelfde stukje grond, maar dan toevallig van Crailo, wel afgevoerd zou worden. En ik heb ook eerder aangegeven dat er gesprekken gingen lopen. Die verlopen in constructieve sfeer. Het gaat alleen niet heel snel. En we hebben wel behoefte aan wat tempo, want wij willen natuurlijk snel gewoon daar ook woningen gaan realiseren en de natuur moet eerst. Dus dat is een stok achter de deur om te zorgen dat er ook voldoende groene natuur wordt gerealiseerd. Maar de woningbouw wacht daar dus op. Nu kan dat allemaal nog, maar het begint toch wel langzamerhand steeds meer te dringen. Dus de tijd is niet onze vriend in deze. Maar we hebben goede hoop dat daaruit te komen valt.

Dus dan heb ik nog een korte mededeling, want ik kom volgende maand daar uitgebreid op terug met een raadsinformatiebrief, en dat gaat erover dat er gesprekken zijn met Gooi en omstreken en de gemeente Laren, maar ook aan de andere kant met de bewoners, over de erfgooiersbuurt. Daarover is het een tijdje wat rustiger en stiller geweest, maar de buurt gaat er niet op vooruit. We zien daar wat leegstand, et cetera. En tijdelijke verhuur voor twee jaar mag natuurlijk niet meer, dus dat is lastig. En we zijn nu echt goed in overleg om te kijken wat we daar kunnen doen zodat er weer toekomst, perspectief en een betere situatie komt. Maar daar ga ik u komende maand over informeren, dus voor nu is dat denk ik even alles wat ik erover kan zeggen. Dan een aantal verkeers- en vervoersmededelingen. Er is een hub-strategie voor het Gooi en dat gaat eigenlijk over ov-hubs. En dat kan een treinstation zijn in het centrum van Hilversum, maar ook een HOV-halte. En het komt eigenlijk neer op het investeren in die haltes en stations, zodat het gebruikmaken van openbaar vervoer wordt bevorderd. Voor Laren zijn twee dingen eigenlijk belangrijk, de hub bij P+R Crailo en de halte P+R Eemnes/Laren. Het is natuurlijk mooi als daarin geïnvesteerd wordt, maar ik heb nog heel veel vragen.

En ik zag ergens staan en misschien u ook, vandaar dat ik daar een mededeling over doe, dat er een intentie getekend zou worden. Maar ik wil daar nog veel meer over weten. Dat is allemaal onduidelijk en ambtelijk hier in huis krijg daar ook niet al meteen antwoord op, dus daarvoor moeten we bij de regio zijn. Dus ik hou u op de hoogte. Maar als u dacht, wat gaat hij nu weer tekenen? Dan hou ik dat even tegen tot ik daar meer over weet. En als dingen bijvoorbeeld geld gaan kosten, wil u daar natuurlijk ook zich intensief mee bemoeien. Op zich is die hub-strategie een goede ontwikkeling en is het een lezenswaardig stuk om eens te kijken wat daar in dat PVVB over gewisseld is. Er gaat een intercity rijden, extra, op zondagochtend richting Amsterdam. En dat 11

is een heel klein positief nieuwtje als het gaat om de bereikbaarheid van Amsterdam, want voor de rest wordt dat en ik overdrijf niet een drama vanaf 9 mei. Als u nog plan had om naar de hoofdstad te gaan zou ik dat nu doen, want het gaat om de A1 en straks zal ik ook nog iets zeggen over de A10. Vanaf 9 mei is er onderhoud bij Diemen en daarna zijn er werkzaamheden op de A1 bij de brug over Naardertrekvaart en die duren maar liefst tot 2030. En dat is soms meer en soms minder verkeershinder, maar het gaat zeker tot files leiden en een stuk van 330 meter is daar onveilig. Men zit redelijk met hun handen in het haar, want de omleidingsroutes die hebben ook allemaal viaducten en die zijn allemaal ongeveer ook aan onderhoud toe. Dus daar krijg je dan ook nog weer vlek op vlek. Dat wordt zo goed mogelijk gedaan, maar hou er rekening mee dat de reistijden naar Amsterdam echt enorm gaan toenemen. Bijkomend probleem, je wil dat natuurlijk in de zomer doen, maar ze zeggen nu al dat die werkzaamheden heel goed zouden kunnen gaan uitlopen wegens tekorten op de arbeidsmarkt. Dus dan hebben we dat misschien met die A1 bij Diemen gehad en dan krijgen we dus nog dat Naardertrekvaart. Maar op de A10 is het de komende zomer ook steeds raak. Er komen ook nog hele grote evenementen aan, de NAVO-top. Dan krijgen we Amsterdam 750 jaar, dan kunt u uw verjaardag vieren op de A10. Dus ik zeg dat.

We gaan in de regiogemeenten zelf, dus Laren maar ook de andere gemeente, zelf ook helpen aan de communicatie hieromheen, want mensen moeten gewoon gewaarschuwd worden dat ze heel makkelijk hun vliegtuig kunnen missen, om maar eens een praktisch voorbeeld te noemen. Dus je moet daar echt goed rekening mee houden. Dan Singer Express, mijn favoriete onderwerp om kort even wat over te zeggen. We mikken dus op in ieder geval Singer Express in het weekend. Er wordt aan gewerkt. Dat staat op het netvlies van mensen die gaan over het toekennen van middelen uit de motie-Bikker. Dat zijn investeringen in openbaar vervoer. Dus ik ben eigenlijk vrij optimistisch dat we Singer Express in ieder geval in het weekend kunnen gaan realiseren. Dan nog even de A27 en de verbreding. U weet, in Almere zijn grote plannen om te bouwen, in Utrecht. Wat ligt er tussen Almere en Utrecht? De A27. Dus de verbreding van de A27 gaat ons echt wel aan en doel is vanuit de regio om 200 miljoen uit de MIRT, dat staat voor meerjarenprogramma ruimte, infrastructuur en transport, dat zijn die grote MIRT-onderzoeken, om daar 200 miljoen wel voor de A27 te behouden. En er zijn kapers op de kust en dan moet u denken aan de A28 en Hoevelaken. Dus daar zetten we lobby op in. Dan zijn we nog bijgepraat over de HOV-deelfietsen. Dat zijn deelfietsen en dat wordt een aanbesteding van de provincie.

Laren betaalt er 1 euro aan mee en ik neem aan dat ik daarvoor uw zegen wel impliciet een beetje heb. Maar wij moeten natuurlijk wel ook meewerken in procedures. En dan kun je eigenlijk met de bus naar de P+R halte, één van de twee komen en dan met een deelfiets lekker Laren in poffertjes eten of naar Singer, of wat je wil doen. Dus dat is goed nieuws en dat moet eigenlijk al in de eerste helft van 2026 gerealiseerd zijn, dus daar zit goed veel vaart in. De provincie maakt zich grote zorgen over minder geld in het algemeen vanuit het Rijk voor openbaar vervoer. Er is een klein lichtpuntje, dat is voor heel Nederland 280 miljoen wat te besteden zou zijn en HOV-hub Crailo is daarvoor aangedragen. Maar er zit nog wel concurrentie in, dus wij weten niet zeker of daar geld voor beschikbaar komt. Maar die wijk Crailo die zou natuurlijk heel erg graag bij die bushalte komen. Het is een ingewikkelde oversteek, daar ben je best een kwartier mee bezig als je pech hebt. Dus daar moet wat aan gebeuren. Maar verder in het algemeen lijkt de tijd van veel geld voor openbaar vervoer verder wel redelijk voorbij. Dan heb ik er nog één, de lobby voor een lagere maximumsnelheid op de N525, dat stuk waar we net op al die plaatjes naar keken, de provinciale weg, Hilversumseweg. Er lijkt bij de provincie weinig enthousiasme voor die 60 kilometer per uur.

Dat verbaast mij enigszins, maar dit vereist nog wat duw- en trekwerk. En Hilversum is daarin de grote pleitbezorger, maar wij trekken daarmee samen op. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Helder, dank u wel. Vragen naar aanleiding nog? Of opmerkingen? Mevrouw Van Dorst.

12

Mevrouw Van Dorst: Dank u wel, voorzitter. Ten eerste complimenten voor de veelheid aan informatie. Ben ik hartstikke blij mee, want er gebeurt heel erg veel in die regio waar wij niet altijd alles van weten, maar wat Laren betreft. Die hubs inderdaad, het was me ook opgevallen dat er ook gesproken werd over een hub bij La Place. Kunt u daar al iets over zeggen? U zegt: het is zo vaag, het zijn allemaal intenties, is allemaal niet duidelijk. Ik vond het wel verontrustend, maar ik denk dat u daar nog verder niet veel over kunt zeggen. De voorzitter: De hub kom ik zo op terug. Anderen nog naar aanleiding van de opmerkingen? Met het algemene advies volgens mij, blijf vooral thuis, beweeg niet meer. Blijf in Laren, koop in Laren. Ik kijk vooral daar. Goed, de hub bij La Place. Wethouder Rood: Ga met de trein, die extra intercity. Maar ik moet u dat antwoord schuldig blijven, die hub bij La Place. Dus daar moet ik even naar op zoek en dan kan ik daar schriftelijk op terugkomen bij u. De voorzitter: Dat is dan een toezegging waar wij nog een antwoord op krijgen. Of niet, griffier? Goed. 5.

Terug- en vooruitblik Regio-zaken De voorzitter: Dan gaan wij van de mededelingen naar de terug- en vooruitblik van de regiozaken. Nu heeft mijnheer Rood al heel veel verteld. Heeft u dat daarmee ook al meteen samengevat? Volgens mij wel, toch? Maar zijn er nog wel vragen ten aanzien van de agenda's die zijn rondgestuurd voor de regiozaken van één van u? Nee? Is er vanuit de andere portefeuillehouders over de regiozaken nog iets te melden? Nou, het hoeft niet, hoor.

6.

Meldingen Portefeuillehouders m.b.t. Gemeenschappelijke Regelingen De voorzitter: Goed, dan slaan we dat punt over en dan gaan we naar agendapunt 6. Zijn er meldingen over de gemeenschappelijke regelingen? Neen.

7.

Stand van zaken Omgevingswet De voorzitter: Zijn er meldingen over de stand van zaken Omgevingswet? Nee.

8.

Stand van zaken vluchtelingenopvang De voorzitter: En zijn er nog stand van zaken te melden van de vluchtelingenopvang? Nee, allemaal niet.

9.

Verkeersvisie 2035 De voorzitter: Nou, dat ruimt mooi op op de agenda, want dan gaan wij naar agendapunt 9, de verkeersvisie van 2035. Daarvoor hebben zich … De wethouder Rood, die zal straks de beantwoording doen. Wordt ambtelijk ondersteund door mijnheer Van Straten. Van de BEL gemeenten. Daar komt nog een mijnheer bij, maar die staat hier dan weer niet mijn lijstje. Maar goed, allebei hartelijk welkom om zo meteen te helpen bij de beantwoording. Maar eerst gaan wij naar de mensen van de publieke tribune die zich hebben gemeld om in te spreken richting de commissie. Daarvoor heeft u 2 minuten. 5 minuten. Neem me niet kwalijk, ik ben even in de war. Aan het eind heeft u nog 2 minuten. 5 minuten om uw pleidooi te houden. Dan blijft u even zitten, want dan kan het zijn dat één of meer commissieleden nog een vraag aan u hebben ter verduidelijking. En dan 13

doen we dat circus drie keer, want we hebben drie personen die dat gaan doen. En daarna gaan we over tot de behandeling van het stuk. Als eerste wil ik graag uitnodigen mijnheer Heemskerk. Hij mag daar op die punt plaatsnemen. Als de ambtelijke ondersteuning even wil helpen met de microfoon, dan zorgen we dat die aankomt. O, u bent ervaren. Goed. Gaat uw gang, mijnheer Heemskerk. Inspreker 1: Goedenavond allemaal. Mijn naam is Mark Heemskerk. Ik ben mijn hele leven al woonachtig in het Gooi. Sinds zeven jaar ben ik woonachtig in Laren. Om te kunnen spreken moest ik vooraf eigenlijk een vragenlijst, wat vragen op papier zetten. Ik ben woonachtig op de Zevenenderdrift en de verkeersvisie van 2035 betekent dat het centrumgebied dusdanig gaat veranderen, waarbij de Zevenenderdrift een gebiedsontsluitingsweg wordt waar 30 kilometer gereden mag worden. Ik heb recentelijk een verzoek gedaan tot handhaving van de welstandsnota, omdat de gemeente Laren daar niet aan voldoet sinds 2013 dat die bestaat en dat heeft te maken met het feit dat er bij mij in de straat hele oude klinkers liggen en de weg gewoon bijzonder slecht is. Waar wij als bewoners heel veel last van hebben dat is de snelheid. En als ik dan hoor dat de weg tussen Hilversum en Laren, dat er een lobby is om die weg naar 60 te maken ... Ze rijden in het centrum als 60.

Als ik kijk dat het Larens Behoud dusdanig veel invloed heeft op het niet toepassen van bebording waarmee eigenlijk het stukje handhaving dusdanig niet gehandhaafd kan worden, want communicatie omtrent snelheid dat moet je nu eenmaal uiten. Als je Laren inrijdt en uitrijdt, dan mag je 30. Maar de wegen zijn er niet op ingericht, de snelheid is te hoog. Ik ben daar redelijk over gefrustreerd, zeker omdat ik met een ambtelijke molen te maken krijg dat ik eerst ambtenaren op bezoek krijg om de weg te beoordelen. Er komt een weginspectie, de informatie die ik toegestuurd krijg … Ik heb daar eigenlijk geen goed woord voor over hoe het nu gaat, hoe het nu is. En ik ben heel benieuwd, gezien de wijzigingen die in de toekomst gaan plaatsvinden, hoe de Zevenenderdrift eigenlijk aangepast gaat worden. Ik woon op drie meter afstand van de straat. Ik woon op het eerste stukje van de Zevenenderdrift, daar ligt straatwerk in wat 50 jaar oud is, dusdanig slecht is. En we hebben te maken met een heel ander verkeer dan 10 jaar geleden. De bussen zijn elektrisch geworden, de bussen zijn zwaarder geworden, de bussen rammelen aan alle kanten. En als ik dan vanuit de gemeente doorkrijg dat er een snelheidsmeting is gedaan een aantal jaar geleden, waaruit blijkt dat 85 procent eigenlijk al te hard rijdt, maar die 15 procent denk ik dat die met name in de ochtenden en in de avonden langsrijdt.

Waarbij ik ook benieuwd ben in hoeverre de gemeente dat denkt te kunnen handhaven in de toekomst met de huidige wegsituatie. Omdat in de verkeersvisie ook de CROW-richtlijnen gevolgd worden. Anders dan eigenlijk heel veel gemeentes doen is dat ze snelheden en dergelijke gewoon via duidelijke bebording aangeven. Als je het aangeeft, dan kan je er ook op handhaven. Als je niet aangeeft, dan kan je het eigenlijk ook niet handhaven. De weg is er niet op ingericht. Larens Behoud is daar een groot tegenstander van bebording. En ik vind eigenlijk gewoon dat het niet meer van deze tijd is. En dat ook een gemeente als Laren gewoon mee moet met landelijke richtlijnen en eigenlijk gewoon met een goede oplossing moet komen, zeker gezien het feit dat het nu niet voldoet aan de welstandsnota. Heeft te maken met straatwerk en dat er in mijn … De voorzitter: U heeft nog één minuut. Inspreker 1: Eerste gebied geen gebakken klinkers toegepast zijn. Ik dank u wel. De voorzitter: Dat is heel veel korter dan die ene minuut die u nog had, maar dat maakt niet uit. U krijgt straks nog aan het eind de gelegenheid ook nog even om uw mening te geven naar wat u allemaal hebt gehoord. Maar wellicht is er nu al iemand die aan u een vraag wil stellen. Mijnheer Westendorp.

14

De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor het inspreken. Inspreken is altijd waardevol, los van of je het met elkaar eens bent. Het helpt altijd. Als ik naar u luister, dan begrijp ik heel goed waar uw klachten vandaan komen. Als ik naar de verkeersvisie kijk, dan zie ik dat het naar 30 kilometer per uur gaat. Dat is de visie, dat moeten we nog allemaal gaan uitvoeren. Dus ik denk dat de tendens in ieder geval de goede kant opgaat. Dat wilde ik even aan u meegeven. Maar wellicht kan de wethouder daar iets over zeggen. Mijn vraag is, geeft het ook onveilige situaties of is het overlast? Of is het een combinatie van beiden? Dat zou ik willen weten. Want als het onveilige situaties zijn, dan kunnen we daar iets mee doen, want dan kan je daar prioriteit aan geven en dan kunnen we gaan kijken wat we daaraan kunnen doen. De voorzitter: Dank u. Anderen nog? Mevrouw Krapels. Mevrouw Krapels: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Heemskerk, u gaf aan dat u aan het begin van de Zevenenderdrift woont. Heeft u ook last van geparkeerde auto's? Geeft dat ook overlast? Inspreker 1: Ik heb een oprit. Mevrouw Krapels: Dus daar heeft u minder last van.

Dat is dus niet een aanleiding voor de onveilige situaties op dat deel? Inspreker 1: Dat is zeker een onveilige situatie, want het eerste stukje van de Zevenenderdrift is namelijk … Dat noemen jullie ook in het tabelletje, er is maar plek voor één auto. En we hebben te maken met het verkeer wat uit het dorp komt en het verkeer wat naar het dorp toe rijdt. En zo zijn er meer gebieden, waarvan ik ook weet dat op de Sint Jansstraat in het verleden aanpassingen zijn gedaan met bebording. Het feit eigenlijk is daarin dat als mensen zien dat er een auto aankomt, er wordt gewoon heel hard gereden omdat ze dan denken: dan ben ik er nog even voorbij. En verkeersremmende maatregelen zijn er niet. En ik vind het eigenlijk bijzonder dat u noemt dat het dat we kijken naar 30 kilometer weg, want ik mag er toch van uitgaan dat 30 kilometer nu al van toepassing is? Dus dat begrijp ik eigenlijk niet. De voorzitter: Oké, goed. Die vragen zijn beantwoord. Dan mijnheer Hurink. De heer Hurink: Van Larens Behoud. Ik hoor net dat wij tegen bebording zijn en ik vraag me af waar dat vandaan komt, als ik zo vrij mag zijn. Ik ben vooral ook oud-rijinstructeur, dus ik snap heel veel van borden en ik snap heel goed hoe ze werken. Onder het bord 30 kilometer staat het bordje zone en dat betekent dat die 30 kilometer voor de bestuurder geldig is tot het einde bord zone daar is.

Of we nu extra borden gaan plaatsen maakt de regel niet anders. Ik snap dat u overlast heeft aan de weg aan Zevenenderdrift. Dat is smal, dat is gevaarlijk. Ik rijd daar zelf ook zo nu en dan. Ik probeer liever over de Zevenend te rijden omdat ik dan minder oponthoud heb. Maar men kan daar niet echt hard rijden. Verkeerstechnisch kan men daar niet hard rijden. De voorzitter: Mijnheer Hurink, wat is uw vraag? De heer Hurink: Wat zou u graag willen zien aan borden daar? Dat is mijn vraag. De voorzitter: Helder. Gaat uw gang. U mag beantwoorden, als u daar een mening over heeft. Inspreker 1: Ik heb vanuit de gemeente zelf de bevestiging gekregen dat bebording eigenlijk niet de wens is en ook vanuit Larens Behoud, dat ze daar niet op sturen. En als u mij vraagt, ze kunnen daar niet hard rijden. Als u 15

eens wist hoe hard mensen voor 8.00 door de straten heen rijden of voor 8.30, omdat ze de kinderen naar school moeten brengen. En in de avonduren als die bus niet op tijd is vanuit Crailo omdat ze daar koffie staan te drinken, die denderen met 50-60 door de straat heen met een bus. Dan mag u rijinstructeur zijn geweest, maar gaat u maar 's ochtends vroeg of 's avonds laat langs de straat staan. Dan ben ik benieuwd wat u ervan vindt. En vanavond was het weer dramatisch met de snelheid. De voorzitter: Dat is duidelijk voor het antwoord. Dan gaan we naar ... We stellen altijd maar één vraag per lid, dus we gaan naar mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst: Dank u wel, voorzitter. Ik woon bij de Sint- Jansstraat en daar hebben we een heleboel borden staan bij elke hoek, dus ik vind eigenlijk uw vraag heel terecht. En dat is een vraag voor de wethouder denk ik, omdat in een open vraag te stellen. Zouden er meer borden komen? Ik denk dat dat een hele terechte vraag is. U heeft namelijk gelijk, het is een hele smalle weg. Het is echt heel lastig. De bus gaat erdoorheen. Ik ben het helemaal met u eens. De voorzitter: Mevrouw Van Dorst … Excuus, ik wilde zeggen, de vraag die u heeft aan de wethouder die kunt u zo meteen stellen. Dat begrijpt u eigenlijk zelf ook wel.

En u heeft eigenlijk geen vraag gesteld aan de inwoner en dat is eigenlijk niet de bedoeling van deze manier van vragen stellen. Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman: Ik wil eigenlijk aan mijnheer vragen, als er in het begin van de Zevenenderdrift gewoon nog een normaal bord zou staan, 30 kilometer, dus onafhankelijk van die zone 30 kilometer, zou u dan tevreden zijn? Inspreker 1: Nee. Mevrouw Timmerman: Nee? Ook niet? Inspreker 1: Nee. En ik zal u vertellen waarom, dat bord heb ik namelijk zelf vier jaar geleden opgehangen. En dat is twee jaar geleden weggehaald. En dat heeft niet geholpen. Mevrouw Timmerman: Maar er moet dus een nieuw bord voor komen, 30 kilometer. Maar u zegt, het helpt niet. Inspreker 1: Nee, het helpt niet. En de weg is er ook niet op ingericht. En het feit dat daar aan de rechterkant auto's geparkeerd staan, blijft eigenlijk voor de mensen dat ze gas geven omdat ze nog even ervoor langs willen. De voorzitter: Nee. Eén vraag en u heeft duidelijk antwoord gegeven. Als u meer wil, dan moet u dat met de wethouder bespreken. Of met elkaar, nog liever. Mijnheer Vos. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor uw bijdrage. Volgens mij is het verschil tussen wat u ervaart en wat er is ... U zegt, er wordt heel hard gereden. 60-65. Ja, dat zou kunnen. Maar u zei, ik heb daar tellingen gezien.

Als u ze heeft gezien, dan zou u ze natuurlijk met ons kunnen overleggen. Want ik denk het ervaren van overlast … Mag ik hem misschien even afmaken, alstublieft? Het ervaren van snelheid en het ervaren van overlast, het ervaren van gevaar, dat is louter subjectief. En ik geloof u direct dat u dat zo ervaart.

16

Maar als u zegt, ik heb tellingen en die zijn er geweest, dan zou ik het heel plezierig vinden als u die zou willen delen of waar wij zouden aantreffen. De voorzitter: De vraag is duidelijk. Weet u iets van tellingen? Heeft u … Inspreker 1: Dan wil ik eigenlijk de gemeente vragen deze informatie vrij te geven, aangezien die in het bezit is van de gemeente, waarin eigenlijk aan mij gedeeld is dat 85 procent gemiddeld 37 kilometer per uur rijdt en 15 procent harder dan die 37 kilometer. Alleen op welk tijdstip en wanneer, dat wordt niet met mij gedeeld. Dus daarvoor moet u toch echt even terug naar de gemeente. De voorzitter: Goed, helder. Dank u wel. Inspreker 1: Er wordt soms ook weleens veel harder dan 60 gereden. De voorzitter: Dan is het uw tijd voorbij. Dan mag u terug plaatsnemen op de publieke tribune. Mijnheer Vos raad ik aan dezelfde vraag zo meteen aan de wethouder te stellen. En dan gaan wij door naar de volgende inspreker. Dat is mevrouw Remken. Er maar één praten. Inspreker 2: Ik. De voorzitter: Dat u dat weet. Maar u mag wel elkaars hand vasthouden van mij. Dat mag wel. Ook hier geldt, 5 minuten heeft u spreektijd. Mag ook altijd korter, maar op een gegeven moment ga ik u melden dat u nog één minuut heeft en afhameren. Dus gaat uw gang. Succes. Inspreker 2: Dank u wel, voorzitter. Allereerst dank dat ik hier mag spreken vanavond.

Ik ben Margaret Remken, met mijn dochter Patty. Eigenaar Boutique 33 op de Nieuweweg te Laren. Wij hebben het plan gelezen, verkeersvisie, parkeervisie en daar vinden we zeker goede elementen in, maar zeker ook minder goede elementen. Onder andere lazen wij 50 parkeerplaatsen weg bij het Brinkhuis. Onzes inziens en zeker andere ondernemers met ons zijn het hier absoluut niet mee eens en vinden dit zelfs onaanvaardbaar. Veel oudere inwoners en bezoekers, ook van buitenaf, willen graag en u zal zeggen, ja, hoe dan, een plek voor de deur. Want hoe gaat het met uw oude vader, moeder? Hoe komt die naar het dorp met wind en met regen? Gaat die lopen, gaat die op de fiets? Er is al jaren discussie over te weinig parkeerplaatsen binnen de gemeente Laren. Discussie over de parkeergarage is er al jaren. Dat kan niet, werd er aangegeven. Toen is op een gegeven moment door de gemeente en in die optiek mis ik onze geliefde Jan Peter enorm, want die gaf ook aan, het is door de gemeente aangegeven dat er openbare parkeerplaatsen zouden komen onder het Hamdorff, die toen gebouwd werd. Maar dat bleken, achteraf, dus volgens hem, ik citeer hem: misleidende informatie, want dat bleken achteraf parkeerplaatsen te zijn om te kopen. Dus dit was niet juist. Al jaren zijn er dus juist te weinig parkeerplaatsen in Laren, dus voor ons is dit voorstel volledig onbegrijpelijk.