Transcript commissie M&F 13 december 2023

De voorzitter: Dan wil ik jullie beiden danken voor deze geweldige presentatie, Elsemieke Havenga en Margot van Beusekom en ook de andere twee leden van de Sportraad wil ik hartelijk danken. 7.

Raadsinformatiebrief Sportraad, bespreking De voorzitter: En dan komen we aan bij de raadsinformatiebrief Sportraad. Daar staat bij bespreking, maar het is natuurlijk geen bespreekpunt. Mevrouw Niekus, u had een paar vragen. De samenstelling heb ik inmiddels al gehoord. Nee? Zijn er verder nog mensen die wat kwijt willen over deze vragen? Mijnheer De Jong. De heer De Jong: Ja, dat gaat over het instellingsbesluit. Daar staat op een gegeven moment dat het college kiest en draagt de leden, voor de Sportraad, en benoemt ze ook. En mijn vraag is, is daarmee dan de onafhankelijkheid gewaarborgd? De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, voorzitter. Ik was even afscheid aan het nemen van de gasten, met uw welnemen. Moet ik eerst, is het de bedoeling dat ik eerst de vraag van mevrouw Niekus beantwoord? De voorzitter: Mevrouw Niekus, de vragen waren allemaal al beantwoord. De heer Van Midden: In mijn beeld niet. De voorzitter: Doe eerst even de vraag van mijnheer De Jonge, want mevrouw Niekus heeft dan toch wel een vraag. Mevrouw Niekus: Eigenlijk meer een opmerking eigenlijk over de opstelling. Artikel 16, daar staat overige bepalingen en daar staat op een gegeven moment bij, beslist het college in en na overleg met de Jeugdraad. Ik neem aan dat dat Sportraad moet zijn. Pagina 17 van 42

De voorzitter: De heer Van Midden. Het lijkt net twee voor twaalf. De heer Van Midden: Ja, ik moet even snel kijken. Ja inderdaad, goed opgelet, mijnheer de voorzitter, door mevrouw Niekus. Ja, heel goed. De voorzitter: Dan de vraag van de heer De Jong. De heer Van Midden: Ja, de borging van de onafhankelijkheid en dan bedoelt de heer De Jong waarschijnlijk mee de onafhankelijkheid van de sportclubs. Ja, dat dat wegen we heel duidelijk mee ook … ‘…’ (Buiten microfoon) De heer Van Midden: De onafhankelijkheid ten opzichte van college of ten opzichte van … De heer De Jong: Het college kiest. Is daarna de Sportraad dan onafhankelijk als het college gewoon bepaalt wie erin komen te zitten? Is er dan een onafhankelijkheid gewaarborgd of kiest de gemeente waardoor zij mensen naar voren schuift die zij op het één of ander manier wil? Ik denk dat die Sportraad ook zelf als ter aanvulling moet komen, ook mensen moet krijgen waarvan zij vinden dat die erin passen. Dat de onafhankelijkheid ten opzichte van de gemeente gewaarborgd blijft. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Ja, mijnheer de voorzitter. Dat is inderdaad precies zoals we het doen. De Sportraad heeft zelf een voorstel gedaan met kandidaten voor de Sportraad, dat voorstel is gisteren in het college besproken en wij gaan met dat voorstel akkoord en daar wordt u binnenkort over geïnformeerd.

Maar het is inderdaad belangrijk dat de Sportraad onafhankelijk is. Even nog over de positie van de Sportraad misschien even, want mevrouw Niekus had volgens mij nog vragen over het mandaat van de Sportraad. De Sportraad geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het college en uiteindelijk kan het college dan zelf bepalen of ze de adviezen overneemt. Maar u kunt er ook van uitgaan dat als het college negen van de tien adviezen van de Sportraad niet overneemt, dat de Sportraad tegen de wethouder Van Midden zegt, wethouder zoek het maar uit met die Sportraad, wij gaan andere dingen doen. Dus dat is een beetje ook de balans die wij zoeken ook in de positie ook van zowel het college als de Sportraad. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik verder. CDA niet? Groen Laren niet? Larens Behoud, ook niet. Krijgen we dan nog een juiste versie? Dus dat de Jeugdraad eruit gaat en Sportraad erin komt? De heer Van Midden: Ja, dat zeggen we toe. De voorzitter: Oké, dank u wel. 8.

Functiebeschrijving en -waarderingen griffiepersoneel De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 8, de functiebeschrijving en -waardering van het griffiepersoneel. U heeft allemaal de stukken gelezen. Mag ik de heer De Jong het woord geven hierover als lid van de werkgeverscommissie? De heer De Jong: Ja, er zijn door het bureau De Jong, heb ik geen enkele bemoeienis mee, ik ben volledig onafhankelijk, zijn een aantal voorstellen gedaan voor de functies en die zijn hier ook binnen Laren ook Pagina 18 van 42

besproken met inbreng van de griffier en de medewerker die daar zit. En op die basis is dit afgestemd. Dat bureau heeft het ook in Blaricum gedaan en heeft dus ook die zaken op één lijn gebracht, waardoor wij in de BEL niet dadelijk allerlei verschillende functies krijgen voor hetzelfde werk. Maar daarom hebben we het ook hetzelfde bureau laten doen, omdat wij ook vonden dat zij dat goed aangepakt hebben. En op die basis hebben wij hier die functieomschrijvingen liggen. Ze zijn zeer uitgebreid en wij als commissie konden daar eigenlijk volledig achter staan en zijn benieuwd ook naar de vragen. De voorzitter: Wie mag ik hierover het woord geven? Mevrouw Van Dorst van D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel voorzitter. Ten eerste complimenten, ik vind het een prachtig stuk, echt zoals het moet. Fijn dat er een nieuwe functie is tussengekomen, ben ik blij mee. Ik had een paar onduidelijkheden. Mag ik daarop terugkomen? Ik zie bijvoorbeeld op bladzijde 2 een zin die niet afgemaakt is. Misschien wilt u daar meekijken, bladzijde 2, daar staat de zin, de benoeming en hij eindigt in niks. Dat vond ik een hele aparte. Ik denk dat er moet staan dat de benoeming in april is geaccordeerd door de raad of zo. Maar het staat er niet. Dus dat wou ik vragen om daar nog even naar te kijken.

Kunt u het vinden? Ik wil het anders wel laten, bladzijde 2, pagina 2 van het raadsvoorstel, derde regel, de benoeming tot eerste en tweede plaatsvervangend griffier is op 28 september 2022 in de raad, punt. Besloten? Is mij niet helemaal duidelijk. Komt later dan. Ja? En ook in de regel daarna staat het woord vertrek van de vorige eerste, oh nee dat klopt. Nee excuus, dat is mijn eigen, dat ben ik … De voorzitter: Ik krijg zojuist antwoord van de griffier naast me. Het is gewoon inderdaad, de raad, punt. Mevrouw Van Dorst-Brakel: De raad punt. Meer niet? Besloten? Afgesproken? Niks? Oké, dank u wel. De derde alinea, voor de huidige griffier geldt, wat bedoelt u daar precies? Voor de huidige griffier geldt dat de aanpassing pas in werking kan treden bij diens goedkeuring, dit is nu door omstandigheden niet aan de orde. Is dat niet erg belangrijk om dat wel mee te nemen, of niet? Ik kan deze vragen ook anders schriftelijk stellen. De voorzitter: Ja, doe maar schriftelijk. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Ja. En dan was het ook over een 36-urige werkweek voor de griffier en de raadsadviseur samen. Dat lijkt me sterk. Ik denk dat dat ook anders bedoeld is. De voorzitter: Stel die ook schriftelijk. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Die zal ik ook. En bij de financiën staat, met de nieuwe inschaling geldt met terugwerkende kracht tot 1 april 2023. Dat zal ook bedoeld zijn vanaf 2023 1 april.

Wat ik wel graag nu uitgelegd zou willen krijgen, dat is de financiële consequentie van deze functieherwaardering bedraagt op jaarbasis 30.000 euro. Waar hebben we het dan precies over? Dat was een inhoudelijke vraag. Dank u wel. De voorzitter: Ik geef het woord even aan de griffier. Mevrouw …: Wat gebruikelijk is om in de begroting te hanteren is het maximumbedrag wat bij een schaal hoort, in dit geval is de systematiek dat het totale budget voor de griffie, voor het personeel van de griffie, maximaal een 36-urige werkweek voor de griffier en een 36-urige werkweek voor de raadsadviseur, dat dat het maximum is. Dat zal in de praktijk niet het geval zijn, want we hebben niet drie mensen nu nog en sowieso werkt niet iedereen 36 uur, dus we komen altijd lager uit dan die 30.000. Is dat duidelijk?

Pagina 19 van 42

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw …: Ik wil het anders nog weleens apart uitleggen. De voorzitter: Mevrouw Niekus had ook een vraag. Mevrouw Niekus: Ik wilde grote complimenten uitgeven aan de werkgeverscommissie die dit allemaal heeft uitgezocht en dat eindelijk Blaricum en Laren op hetzelfde niveau ingeschaald worden. Grote top. Daarnaast één kleine vraag, bijlage 9, de begrotingswijze…, dat is een stuk van dertig pagina's, maar er staat niks op. Dus ik weet niet wat dat voor zin heeft. De voorzitter: Ik denk dat het copy-paste is geweest en dat het daarop fout is gaan. De heer Van Stempvoort. De heer Van Stempvoort: Ja dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ook van ons grote complimenten, eender aan onze voorgangers. Wij vinden het dusdanig belangrijk dat het echt een key-functie is en dat het nu eindelijk gewoon goed op schrift staat. Cement tussen de stenen hoorde ik ook al vallen, dus helemaal mee eens. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Verder nog iemand het woord? De bijlage wordt dan vervangen, ja. Een hamerstuk? Ik denk het wel. Hamerstuk. 9.

Verduurzamen Openbare Verlichting De voorzitter: Dan gaan we naar punt 9, verduurzamen openbare verlichting. Dat is denk ik de heer Van Midden, of niet? De heer Van Midden: Jawel voorzitter, ik ben inderdaad alles wat over een lantaarnpalen gaat, klopt. De voorzitter: Wilt u een inleiding geven of niet? De heer Van Midden: Ja, heel even kort. Zoals we al gezien hebben en zoals ik ook regelmatig vragen en opmerkingen vanuit de raad kreeg, maar er was de laatste tijd sprake van diverse storingen in de straatverlichting. Doordat de verlichtingen verouderd zijn, zijn onderdelen steeds minder goed leverbaar, dus ook duurder. We zien dat we steeds meer spanning hadden op de huidige situatie. Wij hadden eigenlijk al een lopend verleddingsplan, om het zo maar even te zeggen, dat strekte zich uit tot 2049 waar jaarlijks 60.000 euro beschikbaar was in de begroting om die verledding vorm te geven. Met alle verstoringen die er nu zijn hebben we gezegd, we gaan dat gewoon versnellen, we gaan het naar voren halen, we gaan in een termijn van drie jaar alle lantarenpalen verledden. Wat uiteindelijk betekent dat we per saldo goedkoper uit zijn dan de oorspronkelijke gedachte die we hadden om die verledding te doen. Wat je nu ziet in het dorp, dat een deel al verled is op basis van het oude plan en we op basis van het nieuwe plan de rest gaan oppakken.

In het stuk staat ook om hoeveel geld het gaat, totaal 1,6 miljoen euro plus 60.000 voor drie afgekeurde voedingskastjes. En we zullen inderdaad zo'n 230 stuks armaturen en 260 stuks lichtmasten vervangen. En ook de scheve lantaarnpalen en lichtmasten zullen rechtgezet worden en vuile lampen opgepoetst. Dus het is eigenlijk een totaalplan om in drie jaar tijd gewoon het hele spul goed op orde te hebben. Dat is even mijn korte inleiding. De voorzitter: Wie mag ik het woord geven? De heer Grunwald van Groen Laren.

Pagina 20 van 42

De heer Grunwald: Ja, dank u wel voorzitter. We zijn heel erg blij met de verledding van de straatverlichting. Niet in de laatste plaats omdat daarmee dus een aantal mankementen tot het verleden gaan behoren. Maar we zijn bijzonder teleurgesteld over de aanpak. Ik snap wel dat het zaak is om spijkers met koppen te slaan, maar we hebben het hier toch wel ook over een verduurzamingsproject. Wat dan opvalt in het stuk is dat er eigenlijk helemaal niet over verduurzaming gesproken wordt. Ja op bladzijde twee, een oplegger eigenlijk in het voorstel waar dan even kort uitgelegd wordt dat met verduurzaming eigenlijk vervanging bedoeld wordt. Dat is jammer. We hebben in het verleden afgesproken met elkaar dat we dus bij elk raadsvoorstel dus ook een puntje verduurzaming zouden opnemen in de stukken. Dat ontbreekt hier dus en dat is dus de gemiste kans.

Want het gaat natuurlijk in de eerste plaats om de vervanging van de straatverlichting, maar daarmee zijn natuurlijk een aantal aspecten gewoon uit het oog verloren en dat strekt zich uit van enerzijds besparen we nou ook nog iets op onze stroomrekening met de vervanging van de straatlantaarns en hoe werkt dat dan door in het sommetje wat hier gedaan is? Maar wat voor ons nog veel belangrijker is, is van dat er geen enkele aandacht besteed wordt bij deze gelegenheid, en dat toch echt een gemiste kans, aan dingen als ze bezig zijn met verledding, kunnen we dan ook eens even kijken naar dynamische straatverlichting. Wat zou dat voor ons betekenen? Wat kan dat betekenen voor de ecologie in het dorp? Dus die aspecten zijn hier gewoon weggelaten en niet benoemd. En voor Groen Laren is het toch wel een belangrijke zaak dat dit puntje en die aspecten zeker nog bekeken worden en aangevuld worden op het raadsvoorstel, voordat wij hier dus onze zegen aan zouden willen hechten. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Ja dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ja, eigenlijk heeft in de kern mijnheer Grunwald gelijk dat hij zegt ik ben wat teleurgesteld over de aanpak want er wordt niet expliciet of uitgebreid over verduurzaming gesproken. Dat dat klopt.

Dit is eigenlijk veel meer een soort financieringsverhaal waarbij we zeggen, hoe kunnen we uiteindelijk het huidige verleddingsplan zoals het ooit door de raad is goedgekeurd maar zich uitzet tot 2049, hoe kunnen we dat proces versnellen? Ik heb daar geen nieuwe elementen aan toegevoegd als het gaat om duurzaamheid en duurzaamheidsambitie. Waar we wel aandacht aan gaan geven is, u noemde dat dynamische straatverlichting, die term ken ik niet, ik heb wel verzoeken gekregen met name van mensen in de buitengebieden die zeggen, ga bij het aanleggen van de verlichting ook rekening houden met allerlei beestjes als het gaat om de kleur van je verlichting. En de een zegt dat groen dan de meest voor de hand liggende verlichting is, een ander zegt weer een andere. Dat soort dingen zullen we meenemen. Wij gaan ook kijken naar blinde vlekken, dus donkere punten in de straatverlichting die we uiteindelijk kunnen verbeteren als ervan uit ook inwoners en buurten verzoeken zijn om lantaarnpalen of op een andere plaats te zetten of meer bij te zetten, dan zullen we er ook naar kijken. In beginsel gaan we uit van lantaarnpalen zoals ze nu geplaatst zijn. Maar als daar wensen zijn om het anders te doen, dan kunnen we daar ook mee uitgaan. En dat is het eigenlijk. Het is niet echt een heel groot duurzaamheidsverhaal met een enorme duurzaamheidsambitie.

Dus in die zin kan ik me voorstellen dat mijnheer Grunwald teleurgesteld is. Aan de andere kant heb ik zoiets van, maar volgens mij is een ledprogramma is een duurzaamheid avant la lettre, om het maar even zo te zeggen. Dus in die zin zie ik ook niet heel direct zijn bezwaar. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Grunwald. De heer Grunwald: Ik wil er even kort op reageren. Maar u benoemt dus eigenlijk zelf het manco van het stuk en u zegt eigenlijk van ja, we geven aandacht hieraan en we geven aandacht daaraan en dit en zus en zo. Maar het staat er niet in. Dus mijn vraag was dan ook eigenlijk aan u, kunt u zorgen voor een aanvulling van het stuk

Pagina 21 van 42

waarin die aspecten genoemd worden en waaruit duidelijk wordt van wat daar dan op dit gebied gebeurt. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Ja mijnheer de voorzitter, ik moet één ding zeggen. Ik heb nog geen concreet beeld van wat mijnheer Grunwald nu zoekt naast datgene wat er al staat. Aan de ene kant, aan de andere kant is dit het plan waar we uiteindelijk een implementatie voor zullen maken en dan zullen we dit soort dingen in meewegen. Er ligt onder andere ook een motie van de VVD, kan ik me herinneren, uit de begrotingsvergadering die zegt we willen graag ook de inwoners betrekken bij het soort armaturen. Dan gaan we met name voor centrumgebied daar ook naar kijken. En dat zijn allemaal dingen die we mee kunnen nemen bij de uitvoering en de implementatie, dat zullen we bekijken. En als u zegt, ik wil graag dat u dat meeneemt in de implantatie van dit plan, dan wil ik dat met alle liefde opschrijven en meenemen als overwegingen om uiteindelijk te kijken of we daar wat mee kunnen. Maar ik ga in het plan zelf daar geen stukken over opnemen, want daar heeft het plan uiteindelijk niet betrekking op. Het is gewoon een versnelling van het huidige plan zoals het er nu ligt om uiteindelijk in korte tijd het dorp te kunnen verledden. En meer niet. De voorzitter: Is dat duidelijk, mijnheer Grunwald? De heer Grunwald: Nee, toch niet helemaal eigenlijk.

Kijk, het is gewoon zo dat als u, zoals u toezegt, daar aandacht aan besteedt dan zal dat wellicht ook consequenties hebben voor het kostenplaatje. Want het zou best weleens op onderdelen wat anders kunnen zijn. Misschien wel duurder, misschien goedkoper in die zin. Dus als u ons nog vraagt van hier onze handtekening onder te zetten, dan denk ik van ja, dan weet ik niet wat daarvan terechtkomt. Dus ik zou heel graag van u willen horen dat, en ik snap wel dat volgende week dan wel weer erg snel is, maar misschien moeten we dan toch maar zorgvuldigheid in betracht nemen en dat over de jaarwisseling heen tillen. Maar ik zou dus toch heel graag inderdaad een integraal plan willen zien waarbij dus aandacht besteed is aan dingen die u noemt en dingen die wij noemen, aan ecologische zaken die ook spelen. Want dat staat er nu gewoon niet in. Het is gewoon te kort door de bocht wat ons betreft. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel de heer Grunwald. De heer Van Stempvoort, Larens Behoud. De heer Van Stempvoort: Dank wel, mijnheer de voorzitter. Ja, juichen we het toe dat we gaan verduurzamen? De acceleratie snappen wij ook.

En ik mis ook, zoals mijn buurman ook aangeeft, wat levert dit op? Wat is de terugverdientijd? Zelf eventjes wat informatie ingewonnen maar dan kom je natuurlijk op een aantal sites uit, het gemiddelde daarvan genomen met een ledlantaarnpaal is op anderhalf jaar terugverdientijd. Maar met dynamisch dan weer, hebben we ook naar gekeken, zit je op viereneenhalf jaar. Dat zal waarschijnlijk met de technische kanten daar weer achter zijn. Het ecologische aspect snap ik ook van mijn buurman, maar de terugverdientijd, ja dat zou ik wel graag willen weten of we dan ook op de anderhalf, twee jaar zitten. Dat zou natuurlijk wel heel erg mooi zijn in de huidige tijden. Voorzitter, dat was even de vraag, wat levert het op en hoe komt dat weer terug? Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Ja dank u wel, mijnheer de voorzitter. De vraag van mijnheer Van Stempvoort moet ik verder uitzoeken. Dat zal ik doen. Ik heb op dit moment geen ambtelijke ondersteuning op dit gebied. Ik heb Pagina 22 van 42

de heer De Haar naast mij zitten voor met name het financieringsprogramma maar echt inhoudelijk moet ik naar de ambtenaren om daar een antwoord op te krijgen. Dus dat zal ik bij deze doen. De voorzitter: Gaan we naar de andere zijde. Mevrouw Van Dorst, D66. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Een korte vraag. Wat ik miste, of denk waarom staat dat er niet bij, een begrotingswijziging. Was dat niet nodig voor 60.000 euro, of heb ik de berekening niet goed begrepen? Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Die vraag geef ik even aan de heer De Haar om dat verder toe te lichten. De heer De Haar: U heeft impliciet, zonder dat u dat misschien zich daadwerkelijk gerealiseerd heeft, ingestemd bij de begroting 2024 en de meerjarenraming 25-27 met de investeringsplanning en in de investeringsplanning staan voor de jaren 2024 tot en met 2026 enorme bedragen opgenomen om deze investering mee te doen. Daarmee worden de kapitaallasten naar de begroting doorgezet. Die zijn dus al opgenomen. En bij de eerstvolgende begroting zult u zien dat 60.000 euro vervangingsbedragen die elk jaar in de begroting stonden verwijderd gaan worden. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dat is een helder antwoord. Ik kon hem niet vinden, maar hartelijk dank. De voorzitter: Mevrouw Niekus, VVD. Mevrouw Niekus: Dit was ook mijn vraag.

Met deze toelichting ben ik heel blij en ik wil even bedanken dat de VVD-motie hierin is meegenomen. Bedankt. De voorzitter: De heer De Jong, Liberaal Laren. De heer De Jong: Oké dat dat is meegenomen, maar het zou wel handig geweest zijn, ik heb het niet gelezen toen ik de begroting las maar mogelijk is het dus kennelijk wel meegenomen. Het moet wel dan misschien helderder erin gezet worden. Maar we hebben geen geld. Alles wat wij dus uitgeven moet geleend worden. En ook in deze begroting liep het aantal schulden weer fors op de komende jaren, ook door dit soort zaken die hierin meegenomen zijn. Ja, de vraag is of we dat dan moeten doen of er zijn ook nog één of twee andere mogelijkheden. En de andere mogelijkheid is gewoon voortgaan op de oude manier. Dat betekent bij iedere straat die aangepakt wordt, en dat doen we al vijftien jaar, dan wordt het verled en komen er nieuwe armaturen en zodoende is er al een behoorlijk deel van het dorp gebeurd. En als we op die manier doorgaan kunnen we gewoon op dezelfde manier verder. Er bestaat ook een mogelijkheid, want je moet toch kiezen uit alternatieven, dat je niet de armaturen vervangt want die lantarenpalen gaan economisch twintig jaar mee, nou technisch gaan ze wel vijftig jaar mee hoor, dat je alleen maar de ledlampen vervangt.

Dat is veel goedkoper en dat lijkt me een veel slimmer alternatief dan, want dan gaan we gelijk verdienen als gemeente. En ik denk dat iedereen het daar wel mee eens zou kunnen zijn. En ja, die verschillen tussen deze drie mogelijkheden, die moeten ook financieel toegelicht worden zodat we een keus hebben als raad en tussen die drie kunnen kiezen. Even kijken. Ja, dat waren mijn opmerkingen. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. De heer De Haar zal wat zeggen over de financiering. Pagina 23 van 42

De voorzitter: De heer De Haar. De heer De Haar: U heeft terecht natuurlijk de zorgen over de financiering. Dat hebben we bij de begroting ook al een keer gezegd, wij proberen zoveel mogelijk de inschatting te maken over hoe het in de toekomst gaat lopen en dat we daar aan gelden nodig zullen hebben. Natuurlijk zijn er soms opties te bedenken die goedkoper zouden kunnen uitvallen. Alleen is goedkoop misschien op de lange duur niet duurkoop. Wij willen met dit plan om snelle stappen te maken om gewoon het hele dorp in eenzelfde kwaliteit te zetten. Waarbij we ook nog een beetje de burger betrekken van wat denkt u, want het centrum is natuurlijk iets anders dan het buitengebied. En als je daarmee aan de gang gaat kan je zeggen, dan blijven we dus alleen maar lampjes vervangen. Op de lange duur gaat dat niet goedkomen en die 60.000 euro die tot 2049 was het geloof ik in de uitgavenstroom staan zijn ook hele grote uitgaven. Dus je kan beter denk ik op een gegeven moment een keer denken we gaan vooruit en we gaan proberen alles te vervangen, proberen de energiekosten naar beneden te brengen, want die zijn ondertussen alsmaar zwaarder aan het drukken op onze begroting. En daarbij, ja dan kom je inderdaad in een versnelde investeringsmode. Ik denk dat wij op dit ogenblik in de begroting daarvoor alle zaken hebben meegenomen.

Door de heer Van Midden, wethouder Financiën, is al eens een keer aangeven dat we zeker nog een keer gaan kijken hoe we dit allemaal gaan bolwerken. Alleen, daar hebben we even tijd voor nodig. En er komen nog een paar andere grote investeringsprojecten aan, die zitten ook al voor een deel in de begroting maar we moeten wel alles in een totaalfinanciering bekijken, want anders lopen we vast op details, ben ik bang. De voorzitter: Mijnheer De Jong. De heer De Jong: Ja, er was zonet even nog een opmerking over dynamisch maar naar mijn idee is dynamisch dat lampen alleen aangaan als er beweging is in een straat. Ik heb dat toen ik wethouder was helemaal uitgezocht en dat betekent als je het echt dus alleen maar met bewegingsmelders gaat doen, dat het aangaat als er iemand loopt of iemand met een auto rijdt, ja dat is wel twee, drie keer zo duur als dat er nu meegenomen is. Dat een heel duur systeem. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Midden. Daarom dacht ik, u heeft het lampje aan. De heer Van Midden: Ja, nee, maar de heer De Jong had ook nog een vraag over waarom ga je geen ledverlichting plaatsen in de huidige armaturen, dat scheelt ook weer. Dat klopt, dat gaan we ook onderzoeken en dan gaat het met name over de armaturen in het centrum want daar zitten verschillende van die mooie in. Hoe we daarmee om willen gaan, is nog onduidelijk.

We zijn naar de verschillende opties aan het kijken, het aanpassen van de huidige armaturen naar led of dat kan, armaturen uitwisselen voor nieuwe ledarmaturen of uiteindelijk een nieuwe uitstraling, want daar gaan we ook de inwoners bij betrekken. Dus de suggestie van mijnheer De Jong, die hebben we eigenlijk al in ons plan van aanpak meegenomen om te kijken naar wat is nou het beste, ook te kijken naar de kosten die we uiteindelijk gaan maken. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer De Jong nog een keer. De heer De Jong: Ja, nee, dat vind ik heel prima dat er al bij stil gestaan wordt. De voorzitter: Dan kijk ik naar het CDA, de heer Jan-Huug Lobregt. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Eigenlijk is alles wat gezegd is een hele goede samenvatting van mijn commentaar op dit stuk. Dus ik zal het eventjes samenvatten. Ja ik vond de vragen die Pagina 24 van 42

gesteld werden, waren ook een beetje lullig. En sorry voor het woord, voor mijnheer Van Midden, want dat ging over duurzaamheid en wat levert het ons nou op. Ja, geen idee. Er is ook geen duurzaamheidsvisie in de gemeente, dus het is een vraag die mijnheer Van Midden helemaal niet kan beantwoorden dus. Ik stel voor dat we in eerste instantie gaan werken aan een duurzaamheidsvisie, dat we dat met prioriteit gaan oppakken in deze gemeente. We hebben het in de andere commissie gehad over de laadpalenvisie, toen heb ik dezelfde opmerking gemaakt. Dus mijnheer Van Midden heeft helemaal gelijk, het is alleen maar een financieel plaatje. Nou, dank u wel dat u dat even heeft bevestigd mijnheer Van Midden. Het is echter wel een heel zwak financieel plaatje. Inflatie is bijvoorbeeld niet meegenomen. Op de achterkant van die sigarendoos heb ik even uitgerekend dat we in ieder geval 80.000 euro extra kwijt zijn aan inflatie. Die komt er zomaar bovenop. Vervolgens, wie gaat dit uitvoeren voor dit bedrag? is dat al bekend? Zijn alle materialen beschikbaar? Gaat het niet veel langer duren, waardoor uiteindelijk nog veel duurder gaat worden? En vervolgens, er werden een aantal goede suggesties gedaan. Mijnheer De Jong zei, kunnen we niet hetzelfde plan, kunnen we niet doen wat we blijven doen? Ja misschien is dat financieel wel beter, geen idee.

Kunnen we alleen ledlampen doen? Nou misschien ook wel financieel beter. De ambtenaar zegt goedkoop is duurkoop, ja wie weet? Geen idee. Bij het CDA zeggen we dan altijd God zegene de greep en we gaan ervoor. Bij het CDA gaat het ook niet altijd goed moet ik, God is ook niet altijd met ons. Dus ja daar hebben we ook last van bij het CDA. Maar we kunnen ons als gemeente met de financiële positie die we hebben het ons niet veroorloven om op deze manier met ons geld om te gaan. Dus ik zou heel graag de business case waarom gepleit werd door de fracties van Larens Behoud en Groen Laren van wat levert het ons ook op qua centen naast de duurzaamheid, dat zou ik heel graag ook in kaart gebracht hebben, zodat we een beter onderbouwd financieel plaatje krijgen dan wat er nu staat in dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor de samenvatting, mijnheer Lobregt. Wilt u daar nog op reageren mijnheer Van Midden? De heer Van Midden: Ja dank u wel mijnheer de voorzitter, dank u mijnheer Lobregt voor uw vurig betoog als het gaat om slechts een samenvatting. Heel goed gedaan. De vraag ging over de inflatie, daar wil ik graag even een beroep doen op de heer De Haar om daarop te reageren.

De heer De Haar: Elk jaar bij de kadernota voorafgaand aan de begroting wordt er een gesprek met elkaar gevoerd vanuit de teams, want die weten als beste hoe het zit met materiaalkosten, inflatie van bouwmaatschappijen of kabelleggers, of verzin ze maar, hoe de toekomst eruit gaat zien. Dat kunnen wij eigenlijk alleen maar overnemen waarbij we natuurlijk wel kijken naar allerlei geaggregeerde informatie als vanuit het CBS, CPB en andere zaken. Dus daar waar het kadernota-technisch betreft mutaties zijn geweest, zijn die ook allemaal doorgevoerd naar de begroting en dus ook automatisch naar de meerjarenraming. Echter het probleem is dat wij natuurlijk maar eigenlijk één jaar vooruitkijken en verder kunnen wij niet komen. Dat gaan we wel proberen op te lossen maar momenteel is de systematiek nou eenmaal zo dat dat zo in elkaar steekt. Dus je zal als je pech hebt op de lange duur inderdaad door inflatie en de materiaalkosten, met name de laatste, wat afwijkingen gaan zien. Doordat wij dit gaan investeren in ik dacht in een afschrijvingstermijn van 40 jaar en de andere armaturen op 25 jaar, doet het natuurlijk wel iets in je begroting maar het wordt wel heel erg verzacht door de enorme lange termijn die loopt. Nogmaals, elk jaar kijken we wel opnieuw naar wat er hier gevraagd is en wat er eventueel mogelijk is of niet mogelijk is of wat we bij moeten stellen.

En daarmee zullen we de begrotingen de hele tijd aanpassen. Nogmaals, de eerste begrotingswijziging die gaat komen, hier nog niet aan verbonden omdat het plan er nog niet is et cetera, et cetera, is dat we gewoon de structurele lasten die nu in de begroting zitten op het product openbare verlichting zullen verminderen omdat die niet meer noodzakelijk zijn. Pagina 25 van 42

De voorzitter: Dank u wel. De heer Lobregt. De heer Lobregt: Ja, dank u wel voor het antwoord. Dat is proces en ik ken het proces, dus dat begrijp ik. Maar wij moeten als gemeenteraad gewoon meer inzicht hebben in … Dit is onze inschatting nu, u zegt we kunnen pech hebben. Ik kan u op een briefje geven, die pech gaan we hebben. Dus ik zou ook graag dan een inschatting erbij kunnen hebben van als het tegenzit, dan komen we zo uit, dan wordt het een soort bandbreedte, zeker omdat er nog onvoldoende onderbouwing is uiteindelijk voor wat het uiteindelijk gaat kosten. Dus dat u ons daar meer in meeneemt. En dan heb ik het dus alleen nog over de kostenkant, de batenkant hebben we het dan nog niet eens over gehad. Dus ik denk dat het financiële plaatje zeker voor zo'n grote investering en zeker omdat u zegt er komen ook nog grote investeringen aan, zullen we gewoon nog even, nou ja nog even, dat zullen we gewoon beter moeten onderbouwen. De voorzitter: Ik zie de microfoon weer aangaan bij de heer Van Midden. De heer Van Midden: Nee voorzitter, die stond nog aan. Ja eigenlijk een terechte vraag van de heer Lobregt, dat hij graag de volledige business case wil, zowel de kosten als de opbrengsten. Die is er en ik zal zorgen in ieder geval dat dat inzicht er ook komt. Uiteindelijk is dat ook de basis geweest van dit voorstel om uiteindelijk het proces te versnellen.

Dus ik zal zorgen dat het er komt. Ik weet niet of we dat al voor de raadsvergadering kunnen hebben maar ik zal daar in ieder geval mijn best voor gaan doen. De heer …: Maar het lijkt me dan dat we hem verschuiven naar januari. De heer Van Midden: Ik zal dat nog niet doen. Laten we eerst even, mijnheer de voorzitter, teruggaan naar de ambtenaren en dan meld ik me wel op het moment dat we dat kunnen. De voorzitter: Dus u wilt dat we … ‘…’ (Buiten microfoon) De voorzitter: Een bespreekstuk? De heer Van Midden: Jazeker, een bespreekstuk. De voorzitter: Ja, mijnheer De Jong? De heer De Jong: Ja, maar als er ook alternatieven uitgewerkt moeten worden lijkt het me dat we dat niet gaan halen voor volgende week en proef ik hier een meerderheid om het toch uit te stellen en dat we een gewoon een goede financiële onderbouwing krijgen en dat we het gewoon naar januari moeten uitstellen. Dus als hier een meerderheid voor is, stel ik voor om het toch naar januari of een maand later te verschuiven zodat we het ook goed kunnen bestuderen. En niet woensdagmiddag nog om een vijf minuten voor de vergadering.

De voorzitter: Zullen we het gewoon even aan de wethouder laten, wat hij voor elkaar krijgt, wat hij niet voor elkaar krijgt, of hij het uitstelt, ja of nee? De heer Van Midden: Ja mijnheer de voorzitter, ik ga wel mee in de schets van de heer De Jong om dan toch even in alle rust uit te werken en het in januari op de agenda te zetten. Er komt nu toch geen bloed uit voort op het moment dat we een maandje later zijn. Dus in die zin is het prima. Om even de verwachting te managen, ik ga niet met allerlei nieuwe voorstellen komen. In eerste instantie zal ik laten zien hoe we de Pagina 26 van 42

business case berekend hebben, want dat is volgens mij de eerste behoefte die de heer Lobregt heeft aangegeven en van daaruit kunnen we dan misschien eventueel verder de discussie voeren. Dus dat zal mijn eerste inspanning zijn. De voorzitter: Mevrouw Van Oort. Mevrouw Van Oort: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik hoorde nog een vraag van de heer Lobregt over wordt het extern of door eigen mensen uitgevoerd. En ik denk dat we dan ook wat meer de financiën misschien nog beter kunnen inschatten als het door eigen mensen wordt uitgevoerd of dat het wordt uitbesteed. De heer Van Midden: Mijnheer de voorzitter, dit wordt uitbesteed. Ik heb weinig mensen hier intern zitten die in staat zijn om lantarenpalen te plaatsen en armaturen en ook de apparatuur daarvoor hebben. Dus dat wordt extern uitbesteed. Ik weet niet aan welke partij op dit moment, maar dat zal ongetwijfeld al in kaart gebracht zijn wat de mogelijke partijen zijn. De voorzitter: Dan stel ik voor om dit eerst in de commissie van januari naar voren te brengen. Is dat een idee? Oké, dan gaat dit punt dus even van de agenda af. 10. Aangaan Gemeenschappelijke Regeling Streekarchieven Gooi en Vechtstreek De voorzitter: Dan gaan we naar punt 10, aangaan Gemeenschappelijke Regeling Streekarchieven Gooi en Vechtstreek. Dat is al uitvoerig besproken en volgens mij is dit gewoon eigenlijk de afhandeling.

Maar wie kan ik het woord geven? De heer Van Midden: Ja dank, mijnheer de voorzitter. Ik neem even de honneurs voor de burgemeester waar die op dit moment ziek in bed ligt. Het is inderdaad, dit voorstel is al eerder behandeld in de raad in september. In de commissievergadering hebben we ook de vertegenwoordigers van het archief gehad die fantastische documenten lieten zien, wat er allemaal opgeslagen is. Uiteindelijk zijn die voorstellen in alle raden besproken. Daar is gevraagd ook aan de raden om met zienswijzen te komen, er is geen enkele raad die een zienswijze heeft ingeleverd op dit document, inclusief Laren, en dat betekent dat eigenlijk het formele besluit nu voorligt om daadwerkelijk die samenvoeging te gaan doen. De voorzitter: Wil hier iemand het woord over? De heer De Jong zie ik. De heer De Jong: Wij kunnen hier volledig achter staan. De voorzitter: Dat is mooi. Nog iemand anders het woord? Nee. Dan is het een hamerstuk, mag ik aannemen. Dan wordt punt 10 een hamerstuk. 11. Legesverordening 2024 Laren De voorzitter: Dan 11, de Legesverordening 2024 voor de gemeente Laren. De heer Van Midden, u heeft het maar druk. De heer Van Midden: Ja, it’s all about finance, zeggen we dan in ons vakgebied. Dank u wel, mijnheer de voorzitter.

Ja, het spreekt voor zich, ik denk dat het belangrijker is om te zeggen dat we op dit moment een vooronderzoek aan het doen zijn naar de kostendekkendheid van de leges, dat wordt uitgevoerd door een externe partij. De resultaten van het onderzoek zullen in de loop van 2024 bekend worden en van daaruit Pagina 27 van 42

komen dan nieuwe voorstellen vanaf 2025 om met name die kostendekkendheid goed in orde te maken. Dus een groot deel van de leges is meegenomen in 2024 voor wat betreft ... Nee, dat is het eigenlijk ook. ‘…’ (Buiten microfoon) De heer Van Midden: Ja klopt, in de nieuwe leges hebben we ook al geanticipeerd op de nieuwe Omgevingswet, dus de effecten daarvan zijn al hierin meegenomen. De voorzitter: Wie mag ik het woord geven? De heer De Jong. De heer De Jong: Het ziet er, prima, de stijgingen zitten overal in. Wat mij altijd, en dat heb ik jaren geleden ook al gevraagd, zet nou het vorige jaar erbij zodat je kan vergelijken. In het verleden hebben we er weleens dingen uitgehaald dat er stijgingen niet goed instonden, de bedragen op een bepaalde pagina niet verhoogd waren. Maar iedere keer, dat is af en toe gebeurd, maar zet nou gewoon twee jaar naast elkaar, dan kunnen wij onze controlerende taak uitvoeren. Nu kunnen we het gewoon niet want ik ga niet al die oude stukken van vorig jaar pakken en daarnaast leggen. Voeg nou een kolom toe voortaan met het oude jaar, want er zitten vaak fouten nog in, of tarieven die niet kloppen. En dan kun je vergelijken en dan kunnen we als raad er nog iets uit te halen. Dit is compleet zinloos om het zo … Want niemand heeft een vraag op deze manier. De voorzitter: De heer Van Midden.

De heer Van Midden: Ja mijnheer de voorzitter, een zeer terechte opmerking van de heer De Jong. Sterker nog, het zit erbij, bij de stukken. Alleen het is wat ongelukkig ge-pdf’d. Als je kijkt naar bijlage 5, de laatste acht pagina's daar zie je de vergelijking van 21 tot en met 23. Alleen, en dan moeten we denk ik ook volgende keer in overleg met de griffie eens even goed naar kijken want de vorige voor keer gebeurde dat ook al met een document, dat zijn waarschijnlijk Excels die ge-pdf’d worden en dan in iBabs ingelezen worden waardoor het gewoon onleesbaar is. Dus het is een terecht punt van de heer De Jong. En wat ik al zeg, het is al ingevuld maar het is onleesbaar op dit moment. De voorzitter: Wie nog meer het woord? De heer Van Midden: Het beste wat we kunnen doen is even document misschien per separate mail sturen. Ik weet niet of dat mogelijk is. Ik kijk mevrouw de griffier even aan. De voorzitter: Oké, het is een IT-oplossing en daar wordt aan gewerkt. De heer Van Stempvoort. De heer Van Stempvoort: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Eens, verder een prima verhaal. Een vraag van ons is, hoe verhoudt zich dit met de omliggende gemeenten? Is er een benchmark ook gedaan met bijvoorbeeld Blaricum en Eemnes? Dank u wel, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: De heer Van Midden.

De heer Van Midden: Ik geef de vraag even aan mijnheer De Haar voordat ik zelf daar wat over gokken. De heer De Haar: In basis zijn de legesverordeningen van de drie gemeentes hetzelfde. Zeker nu we een extern bureau erbij hebben gehaald om de Omgevingswet en de omgevingsvisie-achtige documenten toe te gaan voegen. Want daar wisten wij gewoon niet van hoe we dat netjes in de systemen konden krijgen. We hebben daarbij dus ook vastgesteld van wat willen we met elkaar. Er is een heel klein deeltje van de legestarieven die Pagina 28 van 42

niet hetzelfde zijn. Die vindt u in deel B en die zijn afwijkend voor de drie gemeentes. Maar dat gaat nog over volgens mij tien legestarieven. De rest is allemaal hetzelfde in de drie gemeentes. De voorzitter: Mijnheer Van Stempvoort. De heer Van Stempvoort: Dank u wel. Heb ik het dan gemist tekstueel, dat het inderdaad gebenchmarkt is? De heer De Haar: Dat heeft u niet gemist want dat doen we al een paar jaren zo. Wij proberen eigenlijk dat deel B waar bijvoorbeeld de leges voor de bouwleges in staan eigenlijk ook op elkaar gelijk te krijgen maar dat is een discussie die ernstig lastig te voeren is. Bovendien zijn er bepaalde tarieven die in een bepaalde gemeente niet worden gevraagd. Bij bijvoorbeeld markt, daar zitten nogal wat kleine tariefdingetjes aan, al staan we op een wachtlijst. Ja, daar gaat Blaricum niks mee doen want daar is geen markt dus die doen dat niet. De heer Van Stempvoort: Dank u wel, genoeg. De voorzitter: Oké. Verder nog vragen? Nee, dan is dit ook een hamerstuk, neem ik aan. Ja. 12. Controleprotocol 2023 De voorzitter: Dan gaan we naar punt 12, controleprotocol 2023. Dat gaat weer over financiën dus dan komen we weer bij de wethouder Van Midden. De heer Van Midden: Ja mijnheer de voorzitter, dank wel. Uiteindelijk kan ik inhoudelijk niet zoveel zeggen over het controleprotocol. Het controleprotocol is zoals die voorligt.

Ik denk wel dat het goed is even te wijzen op het nieuwe proces zoals we dat dit jaar zullen hebben, waarbij uiteindelijk het college het rechtmatigheidsoordeel voor de raad voorbereid. Het voorstel aan de raad komt in de jaarrekening terecht. De raad geeft dan vervolgens aan of het het college kan volgen in het rechtmatigheidsoordeel en de accountant kijkt mee vanuit het oogpunt van getrouwheid. Dus dat is eigenlijk in het proces het enige nieuwe element. Voor de rest is het controleprotocol zoals die is. We hebben hem ook nog niet langs de auditcommissie volgens mij formeel kunnen halen, maar dan kijk ik mijnheer Lobregt aan. Maar dat zullen we uiteindelijk in de komende jaren wel gaan doen. De heer Lobregt: Nee, dat dat klopt. Wij hebben in maart, of eind februari, maart ... Maar mevrouw Boers gaat dat plannen voor ons voor de rest van het jaar en dan bespreken we hem ook. De heer Van Midden: Heel goed. De voorzitter: Heeft iemand vragen hierover? Nee. Dan hebben we weer een hamerstuk erbij. 13. Belastingverordening 2024 Laren De voorzitter: Dan gaan we naar 13, de belastingverordening 2024. In iBabs staat inmiddels een inspreekreactie van Noud Bijvoet. Die gaan we niet voorlezen, die kunt u zelf lezen. Wie wil hier het woord over hebben? Mevrouw Niekus. Mevrouw Niekus: Niet over de heer Noud Bijvoet, maar even een algemene opmerking.

Voor veel mensen worden belastingen toch wel steeds zwaarder en met name voor mensen die eigenlijk altijd al in Laren hebben Pagina 29 van 42

gewoond, en ik wil eigenlijk even toe naar de afvalstoffenheffing voor de eenpersoonshuishoudingen, voor de oudere mensen die hier altijd in Laren hebben gewoond. We sturen ze eigenlijk het dorp uit omdat de belastingen vaak te hoog worden. En in dit geval zeg ik dit, ik weet waarschijnlijk kan ik er niks aan doen want dat zijn allemaal percentages. Maar de mensen zijn geen percentages, in hun portemonnee zit ook geen percentage maar zit geld. En die afvalstoffen voor eenpersoonshuishouden, voor de oudere mensen, vandaag las ik dat de pensioenen ook niet geïndexeerd worden. Die mensen hebben geen inkomen meer die geïndexeerd worden. Maar dan worden die afvalstoffen voor die eenpersoonshuishoudens in Laren zelfs hoger dan in Blaricum en Eemnes. En dat wil ik toch eigenlijk wel vermelden dat ik dat toch eigenlijk wel heel bezwaarlijk vind voor de eenpersoonshuishoudens hier in Laren. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer Van Midden: Ja, dank u wel mijnheer de voorzitter. Mijnheer De Haar zal even wat een zeggen over de methodiek. Even ingaand op de opmerking van mevrouw Niekus dat de lasten voor een eenpersoonshuishoudens te hoog worden. Ja, ik denk in zijn algemeenheid, want u haalt er van alles bij, dat die lasten misschien hoger worden.

Voor wat betreft de belastingen op gemeentelijk niveau bestaat altijd de mogelijkheid een beroep te doen op de kwijtscheldingsregelingen. Dus als mensen echt in financiële problemen zijn, uiteindelijk gewoon de lasten niet op kunnen brengen, dan is er altijd de kwijtscheldingsregeling die we kunnen toepassen. Inhoudelijk, als het gaat om de vergelijking met de gemeentes Blaricum en Laren zal de heer De Haar een toelichting geven. De heer De Haar: Het basisbedrag wat we kwijt zijn aan de afvalstoffen is natuurlijk gewoon het ophalen door de GAD en de GAD heeft het afgelopen jaar het voor elkaar gekregen om het tarief enorm te laten oplopen. Dat is al in de kadernota gemeld. Dat was voor Laren ongeveer iets van 60.000 euro. Maar vergis je niet, dat was in Blaricum 100.000 euro. Echter, Blaricum groeit, er komen alsmaar meer huishoudens. Wat er gebeurt is dat de totale lasten van afvalstoffeninzameling, zijnde voornamelijk de GAD maar ook de betaalde btw erover en verzin ze allemaal maar, gedeeld worden door een aantal inwoners en verdeeld ook nog naar eenpersoonshuishoudens of meerpersoonshuishoudens. Die deling is eigenlijk heel erg simpel, dat mag maar één ding zijn. Hij mag niet meer dan 100 procent kostendekkend zijn. Dat is hij ook niet want dat kan helemaal niet, mag niet en zal niet.

Maar we komen in Laren geloof ik uit mijn blote hoofd zo uit de begroting nog herinnerende tot 98 procent en dat is de omslag geweest naar het tarief voor de inwoners. Dat betekent dat we er nog iets uit een voorziening bij moeten stoppen, maar dat is niet zo al te veel. Echter, wat een groot probleem is, is dat de kosten alsmaar blijven doorgaan en de Larense bevolking heeft de tendens niet veel groter te worden. Dat is in Blaricum wel geweest, dat is in Eemnes zo geweest. Daarom stijgen de tarieven per soort te heffen zaak voor eenpersoons of meerpersoons, zitten overigens ook aan de rioolachtige zaken, stijgen in Laren gemiddeld wat harder dan in de twee andere gemeenten. Mevrouw Niekus: Het is zaak voor veel inwoners in Laren die dan eigenlijk dus toch over de grens moeten gaan kijken om ergens anders te gaan wonen als ze het niet meer kunnen betalen, want dan zijn er wel allerlei regelingen maar ja, dat kost natuurlijk ook allemaal weer de gemeenschap gelden om allerlei bijdrages te doen. Maar dit is even mijn opmerking, ik maak me daar ongerust over, dus vandaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Niekus. Mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde inderdaad vragen, de inspraaktekst van de heer Bijvoet, heeft de wethouder daar nog een antwoord, een reactie op? Dank u wel.

Pagina 30 van 42

De voorzitter: Wethouder Van Midden. De heer Van Midden: Ja, dank u wel mijnheer de voorzitter. Kijk, het vervelende is bij dit soort dingen, en daarvoor kan ik verwijzen naar de presentatie van 24 mei die ik gehouden heb over de hele WOZ-systematiek, dat ik voor het vaststellen van het belastingpercentage zoals we het ook in de begroting opnemen die dan in november gepresenteerd wordt, moet uitgaan van vooronderstellingen. Als het gaat om de ontwikkeling van de huizenprijzen en ook als het gaat om de ontwikkeling van de inflatie, omdat we afgesproken hebben dat we jaarlijks de belasting niet laten stijgen met de uitzondering van de inflatie. En daar stellen we het vast. En dat betekent dat er weleens wat afwijkingen kunnen zijn tussen uiteindelijk de werkelijke grondslagen en de uiteindelijke heffing. Dat hebben we nu gezien bij 2023, waarbij we uiteindelijk iets meer heffen dan we misschien zouden moeten hebben. Dat is ongeveer twee ton, maar we zijn die kosten inmiddels al kwijt aan allerlei kosten voor bezwaren. Voor 2024, voor de belastingverordening zoals die nu voorligt, beschik ik inmiddels over de daadwerkelijke WOZ-waarde voor de hele gemeente Laren, de hele vastgoedportefeuille. Dat is ruim 4,9 miljard.

Die is lager dan vorig jaar en dat komt omdat we gezien hebben, en dat hebben de mensen in Huizen gedaan, dat op basis van de bezwaren waarbij 72 procent van het aantal bezwaren is toegekend, op basis van de bezwaren de WOZ-waarde bijgesteld moet worden. En dat heeft alles te maken met achterstallig onderhoud in woningen. Dus waar ik nu over beschik is echt de taxaties zoals ze werkelijk en ook actueel zijn per, ik geloof begin november dat ze gemaakt zijn. Uiteindelijk is het dynamisch, want er komen natuurlijk altijd wel objecten bij en gaan er objecten af en waardes wijzigen. Maar als ik kijk naar de portefeuille zoals we hem nu hebben en ik laat het belastingpercentage erop los zoals we nu voorgesteld hebben, dan kom ik vanuit de begroting zoals we hem opgesteld hebben te kort. Dat is ongeveer 150, 160.000 euro. Dat geeft niet, ik vind dat op zich een marge op het totaal van de begroting en dat is ook een voordeeltje wat ik dan ook aan de inwoners wil geven. Dus dat is eigenlijk de situatie. En ja, mijnheer Bijvoet schrijft een mooi stuk, maar dat doet hij op basis van allerlei veronderstellingen. Hij kan ook niet anders want hij heeft uiteindelijk ook de werkelijke cijfers niet. Dus dat is eigenlijk het verhaal.

Wat ik raadsleden wel zou willen adviseren, dat als u ook naar aanleiding van dit stuk vragen heeft over de berekeningen, om dan altijd even een afspraak te maken met of Theo de Haar of met mij zodat wij even goed naar de cijfers kunnen lopen en kijken of we het allemaal ook van elkaar begrijpen. Dus dat is eigenlijk de oproep die ik hier graag bij wil doen, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Dank wel. Nog iemand anders? De heer De Jong. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Mag ik de wethouder hiervoor bedanken? Want ik ben heel erg blij met deze uitgebreide uitleg. Daar kunnen wij wat mee. Dank u wel. De heer De Jong: Nog even als aanvulling hierop, wat is dan de gemiddelde waardedaling van het gemiddelde huis in Laren wat nu als basis? Want ik begrijp dat er dus een daling is, wat dat gemiddeld is per huis in Laren. Wat gaat de gemiddelde inwoner in Laren als huizenprijsdaling of -stijging krijgen boven of onder dus het tarief wat nu met 0,29 procent hoger wordt? Zodat op basis daarvan, wat is dan uiteindelijk wat de bewoner in Laren gemiddeld per huis gaat betalen als de huiswaarde, als u die mij kunt vertellen, want u heeft die cijfers. De heer Van Midden: Ja mijnheer de voorzitter, als ik even, de juiste cijfers. De stijging ten opzichte van 2023 is over de hele portefeuille 1,3 procent in totaal. En wij zijn oorspronkelijk uitgegaan voor … De heer De Jong: Hoger of lager?

Pagina 31 van 42

De heer Van Midden: Hoger, ja. En we zijn oorspronkelijk uitgegaan van 3 procent in onze begroting. Dus uiteindelijk is hij lager dan wij ingeschat hebben. En dat komt inderdaad door de hoeveelheid correcties heb ik begrepen. En de waarde van de totale portefeuille is, als u het exact bedrag wil weten, 4.982.352.000 wat we nu hebben. De heer De Jong: Dat betekent dat er huizen zullen zijn die meer dan 10 procent stijgen en huizen die dalen. Dus wat is de deviatie-afwijking? Want er zullen ook huizen zijn die gewoon fors hoger zijn en er zullen er misschien zijn die ook 10 procent lager zijn. Is daar al enig beeld van te geven? Want we gaan toch weer behoorlijke verschillen dan krijgen. De heer Van Midden: Ja, maar die verschillen krijg je altijd. Want je krijgt natuurlijk altijd de discussie van iemand die verdronken is in water van 30 centimeter diep gemiddeld. Je hebt natuurlijk altijd, omdat ik gewoon over de totale portefeuille kijk, altijd uitschieters naar boven toe en uitschieters naar beneden toe. Maar gemiddeld kom ik uiteindelijk op die stijging van 1,3 procent uit ten opzichte van de waardes van vorig jaar. Ik weet niet of wij echt inzicht hebben in al die, want dan moet je echt in de portefeuille kijken, in al die verschillen. Ik weet niet of we daar ook een poging voor zouden moeten doen, want dan moeten we iets van 5.600 objecten bekijken, dat is best wel veel.

Maar ik weet wel dat we steeds nauwkeuriger, zeker met de overgang naar huisgegevens, kijken op dit gebied. Dus ik wil me best wel inspannen om eens te kijken of we daar een soort beeld van zouden kunnen krijgen. De heer De Jong: Voorzitter, ja dat beeld zou handig zijn. Kijk courante huizen of goedkopere huizen, gaan die omhoog? Gaan dure villa's omlaag? Even een beeld per woningtype wat er gebeurt. Dat zou misschien wel heel handig kunnen zijn. De heer Van Midden: Ja mijnheer de voorzitter, die specificatie hebben wij volgens mij zelfs in ons bezit. Ik heb een overzicht gezien met woningen, flatwoningen, dat onderscheid. Dus we gaan kijken hoe wij kunnen helpen op dit gebied. De heer De Jong: Zouden we heel erg op prijs stellen. De voorzitter: Kijken we verder. De heer Lobregt CDA. De heer Lobregt: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik leef mee met mevrouw Niekus als het gaat om de verhoging van de rioleringbijdrage, -belasting, rioolheffing. Wat ik wel prettig zou vinden is, we hebben nu een tarieventabel dat we ook een toelichting krijgen, want de stijging van 18,87 procent is echt behoorlijk hoog, dat we nog een toelichting krijgen waarom dat zo is. Ik begrijp dat dat te maken heeft ook met regenklaar et cetera. Dat weten wij hier, tenminste de meesten neem ik aan, maar de bewoners weten dat vaak niet.

En ook voor onszelf, ter latere verantwoording van waarom we bepaalde beslissingen hebben genomen is het denk handig als we in het vervolg een toelichting krijgen bij waarom bepaalde verhogingen plaatsvinden. Dan met betrekking tot de inspreekreactie van mijnheer Bijvoet. Ik begin het een beetje vervelend te vinden, de hele discussie die we daarover hebben. Als ik u was zou ik dat ook zo vinden. U zegt daarover eigenlijk heel makkelijk, ja mijnheer Bijvoet gebruikt bepaalde aannames maar die kloppen niet altijd. Daarin geef ik u gelijk, die kloppen waarschijnlijk niet. Maar ja mijnheer Bijvoet weet ook niet met welke aannames die moet werken. Dus ja, nee, dat is ook zo, daarover zijn we het helemaal eens, mijnheer de wethouder. Mijnheer Bijvoet weet het ook niet. Maar het zou dan toch handig zijn als we dan toch wat meer inzicht krijgen in wat zijn dan wel de juiste aannames. En dan zegt u, dan kunt u langskomen en ik kom altijd graag langs, dat weet u, de koffie is hier prima en het is hier ook vaak warm. Dus daar is helemaal niks mis mee. En u bent ook niet onaardig, dus Pagina 32 van 42

daar ligt het allemaal niet aan. Maar zouden we niet gewoon een overzicht kunnen krijgen van hoe komen deze berekeningen nu tot stand, wat zijn de aannames van die berekeningen? Mijnheer De Jong vroeg, want daar gaat het straks ook over want ik zie nu al de brief van mijnheer Bijvoet weer komen van ja, de wethouder licht de boel op. Het zijn niet mijn woorden, dat zijn de woorden van mijnheer Bijvoet, want ik zeg niet dat het zo is, mijnheer de wethouder licht de boel weer op, gaat gewoon verder waar hij was met de vorige wethouder, de stijgingen, het klopt niet wat er staat. Ik ben blij met de vraag van mijnheer De Jong van wat zijn die stijgingen dan? En niet alleen het gemiddelde maar ook over het verschil. Maar kunnen we ook inzicht krijgen in wat zijn de stijgingen dan geweest, of de dalingen nu misschien, van hoeveel huizen zijn er dan met 2 procent gestegen, hoeveel met 3 procent of met 4 procent. En u geeft aan, het zijn hele grote aantallen. Ik werk als actuaris met grotere databestanden dan 5.400, dus daar rammel je zo eventjes en wordt het in Excel, rammel je daar even een modelletje doorheen en heb je het er zo uit. Dus ik zal wel eventjes wat vragen op papier ook voor u zetten om er toch voor te gaan zorgen dat we wel wat meer transparantie gaan krijgen rondom de vragen van mijnheer Bijvoet zodat we ook mijnheer Bijvoet wat adequater kunnen behandelen.

Nou begrijp ik ook dat mijnheer Bijvoet naar de ombudsman is gegaan met zijn klachten. Is daar al meer bekend over wat daaruit is gekomen? Want dat heb ik verder niet meegekregen. Dus mijn oproep is, één graag wat meer disclosure en toelichting bij de tarieven en hoe die zich ontwikkelen en waarom. Twee, kunnen we een notitie krijgen waarin toegelicht wordt wat dan de juiste aannames zijn hoe die berekeningen tot stand komen? En drie, kunnen we inzicht krijgen in de ontwikkeling van de waarde van de huizen zodat we straks als we het daar weer over gaan hebben mijnheer Bijvoet en alle andere inwoners ook op een transparante manier kunnen antwoorden? Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer de wethouder, Jan van Midden. De heer Van Midden: Ja dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik kom even met een reactie en ook een voorstel. Met een notitie komen dat de aannames juist zijn? Ja, de aannames zijn gewoon juist, want het zijn de aannames zoals ze in de begroting gemaakt zijn. Alleen de werken komen niet helemaal overeen met de werkelijkheid. Dus de aannames zoals we die op dat moment mochten nemen, dat zijn gewoon aannames die ook gewoon goed zijn. Alleen met uiteindelijk de werkelijke bepaling van de waardeportefeuille zie je dat verschillen ontstaan en in dit geval dan ten nadele van de gemeente en ten voordele van de inwoner.

Als het gaat om wat meer achtergrond over de ontwikkeling van de waarde van huizen, eigenlijk wat meer ontwikkeling of met meer achtergrond van de WOZ-ontwikkeling zou mijn voorstel zijn, en dat hebben we vanmiddag ook besproken met de heer De Haar, is om in januari of februari Huizen uit te nodigen een uitgebreide toelichting te geven op de heffing en ook de ontwikkeling van die waardes. We hebben een derde kwartaalrapportage van Huizen ontvangen, die vond ik zodanig goed dat ik gezegd heb, dit soort rapportages moeten we eigenlijk met de raad bespreken omdat die ook veel beter inzicht geven in wat er nou precies gebeurt en hoe die portefeuille zich ontwikkelt. Dus mijn voorstel zou zijn, mijnheer de voorzitter, om dat dan in januari of februari op te pakken en dan uitvoerig uitleg te geven. Als het gaat om de heer Bijvoet, ik zit met de handen in het haar, ik zou niet meer weten wat ik meer moet doen. De heer Bijvoet is ooit uitgenodigd op het gemeentehuis om uitvoerig toegelicht te krijgen hoe het in elkaar zit. Naar aanleiding van zijn vragen heb ik op 24 mei in de commissie een zeer uitgebreide verhandeling gegeven hoe de hele WOZ-systematiek in elkaar zit en hoe we uiteindelijk met die aannames gaan. We hebben hier de heer Bijvoet ook geantwoord op zijn Woo-verzoek waarbij we ook constateren dat eigenlijk alle informatie waar hij om vroeg, dat hij daar al over beschikte.

Dus ik heb eigenlijk zo langzamerhand de vraag, wat kan ik nog meer doen en dat is eigenlijk niet veel meer. Dus de enige ambitie die ik nog heb is in ieder geval de commissie en de Raad uitgebreid voor te lichten over hoe uiteindelijk vanuit de belastingen en de administratie van Huizen de waardes zich ontwikkelen en hoe de systematiek in elkaar zit. Pagina 33 van 42

De voorzitter: Dank u wel. De heer Lobregt. De heer Lobregt: De dan wachten januari of februari af. Het is wel op dit moment winterstop, dus ik heb qua sport weinig om naar uit te kijken, maar dan kan ik hier mooi naar uitkijken, mijnheer Van Midden. De heer Van Midden: Ik kan mijnheer Lobregt beloven dat we hem een topsportervaring zullen meegeven op dit gebied. En de uitvraag hebben we inmiddels, fluistert de heer De Haar mij in, al gedaan richting Huizen. Dus het proces is al in gang gezet. De voorzitter: Gaan we verder kijken. De heer Grunwald. De heer Grunwald: Ja, dank u wel voorzitter. Er is al een en ander gevraagd en geantwoord. Ik heb een aantal bescheiden detailvragen nog. De hondenbelasting stijgt niet zoals alle andere belastingen. De vraag is gewoon waarom is dat? Is die kostendekkend of is die hoger dan dat de kosten zijn? Nou, waarom? De ander vraag betreft marktgelden, daar geldt een tarief van 2,46 euro per strekkende meter, daar koop je nog geen kopje koffie meer voor, ook niet in het Brinkhuis. Maar goed, oké. En de vraag, is dat kostendekkend dan? De tweede vraag daarbij is, wat voor marktgelden worden in de ons omliggende gemeentes geheven? En de derde vraag, zijn die marktgelden inclusief eventuele energie? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Van Midden. De heer De Haar.

De heer Van Midden: Ik zal de heer De Haar vragen te reageren op de vragen van de heer Grunwald. De heer De Haar: De hondenbelasting, om mee te beginnen, we hebben in de begroting geen toename van de hondenbelasting opgeschreven, dat komt mede omdat hondenbelasting iets boven het begrote getal was uitgevallen, waarvan wij aannemen dat dat te maken heeft gehad met de inspectie op het hondenbezit. Daarom hadden we de opbrengsten niet verhoogd en dan moet je ook het tarief niet gaan verhogen, want dat is dan niet juist volgens ons. De markt, dat is een hele mooie. Het gaat inderdaad over strekkende meters. In principe is daarmee altijd een overleg met een vertegenwoordiging van de markt, die is wat minder frequent bij elkaar geweest. De laatste keer dat ze daar aan tafel hebben gezeten met elkaar, met ons, was dat tarief van 2,40 euro. Maar dat was eigenlijk inderdaad heel rechtlijnig, we moeten schoonmaken, we doen dit, we doen dat, we laten een boa over de markt lopen zodanig dat we ook weten dat de krampjes goed staan en dit en dat en we eventueel zelfs toentertijd nog handmatig geld gingen ophalen. Echter, dat is ondertussen wel voorbij. Wij zien inderdaad ook een toenemende kostenpost in de energie. Daarmee hebben wij gemeend in ieder geval het tarief met 6 procent te moeten gaan verhogen naar 2,56 euro per strekkende meter.