Transcript begrotingsvergadering 7 november 2025

niet. Ik vind daar wat van. Dan het Integraal Huisvestingsplan. Ik denk dat het een hele goede zaak is om dat per jaar gedetailleerd op te gaan nemen. Dan zien we wat er gebeurd is. Kunnen we vinger aan de pols houden, hoe gaat dat zich ontwikkelen? Het gaat nog al om een paar centen. En met betrekking tot de bijstandsnota, zal het maar even zo noemen, mijnheer Loef, als u mij niet euvel duidt. Ik denk, als daar onrecht is gedaan, dan moet je dat als de wiedeweerga gaan terugdraaien. Want dat is natuurlijk een beetje te gek. Wilt u ook dat ik inga op de motie vreemd aan de orde, voorzitter? De voorzitter: Nee, want die heeft een apart agendapunt. Die valt onder agendapunt 3. De heer Vos: Maar dan doe ik dat niet. Vandaar mijn vraag. Dan wil ik het hierbij laten. De voorzitter: Dank u wel. En dan gaan we door met de VVD. De heer Koldenhof: Dank u wel, voorzitter. Eerst even op de reactie van het college. Dank voor de verhelderende opmerkingen. Wat ik natuurlijk heb bedoeld met het alsof de zon opeens weer gaat schijnen, terwijl we jarenlang hebben gesproken over het ravijnjaar, gaat natuurlijk over 2028. Want dan zitten we met hetzelfde probleem. En dat is midden in de volgende bestuursperiode. En als je kijkt naar de meerjarenraming, die er dan heel erg financieel zonnig uitziet, dan weten we nu al dat dat dus niet zo is.

Dus ik denk dat we ons dat allemaal wel bewust van moeten zijn, dat we over twee jaar en dus in elke algemene beschouwing in de komende jaren opnieuw het ach en wee zullen moeten roepen van hoe gaan we dit toch allemaal redden? Want we komen in 2028 opnieuw weer voor een groot probleem te staan. Dat is wat de bedoeling was van mijn opmerking. Maar ook om allemaal te laten realiseren het ziet er wel mooi uit, maar niet voor de al te lange termijn. Dan vroeg de wethouder van financiën waar moet ik eigenlijk over in debat? Want u wist toch allemaal al dat al die stijgingen van lasten voor de BEL en voor allerlei andere compensaties, dat heeft u allemaal al vastgesteld? Dat is op zichzelf denk ik voor een belangrijk deel ook zo. Ik schrik wel van de enorme stijgingen, ook als het gaat om inflaties en andere compensaties voor de verschillende diensten waar wij samen in werken of gebruik van maken. Maar waar het mij vooral om gaat is de raad voelt zich, zal ik het maar even verwoorden, als een soort kikker die in een pan met koud water wordt gegooid en die denkt lekker, dat gaat goed zo. Maar zachtjes wordt het vuur aangestoken en de kikker heeft net te laat door dat hij gekookt wordt. En die springt er dus niet meer uit en die moet nu mee. En dat vind ik eigenlijk, in de consequenties waarvoor het college verantwoordelijk is om ons als raad daarin mee te nemen, dus onvoldoende.

Ik vind dat u daar in de loop van het jaar of in de meerjarenraming meer over zou moeten vertellen, of de raad in zou moeten meenemen. En dat is mijn punt waarom ik denk lekker, al die compensatie. En we moeten het allemaal maar betalen en er is geen weg terug, want u heeft zelf ingestemd. Zo zijn we niet helemaal getrouwd. Dus daar verwacht ik wel iets meer dan het in fietsen. Dan is er wat reactie gemaakt, ook van collega’s over we hebben de hoogste lasten van zo’n beetje heel Nederland. We hebben ook vergeleken met vergelijkbare dorpen een extreem hoog voorzieningenniveau. Daar betaal je dan ook voor. Ik vind dat op zich altijd goed uit te leggen. Onze woningwaarde is gigantisch. Dat is ook het voordeel van de mensen die er dan per jaar flink voor betalen, maar dat verdient zich uiteindelijk wel terug op het moment dat het geërfd wordt dan wel tussentijds verkocht wordt. Dus ik vind dat we daar niet al te moeilijk over moeten doen. Niettemin pleit de VVD, en dat doet deze wethouder zelf trouwens ook, van dezelfde partij, er altijd voor om de OZB voor woningen niet al te ver te laten stijgen, namelijk alleen met het inflatiepercentage. Dus dat houden we nog steeds vast. En daar heeft het college ook bij deze begroting weer opnieuw aan voldaan. Dus compliment daarvoor. Bovendien, zelfstandigheid van een gemeente, daar zijn wij hier volgens mij allemaal heel erg voor.

Dat kost wat. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Vos.

29

De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp uw opmerking over de WOZ. Daar heb ik ook wel een mening over. Maar als je kijkt naar het totale plaatje en als ik bijvoorbeeld kijk naar de afvalstoffen en dergelijke, begrijp ik niet zo goed … Wordt ons afval dan met chiquere auto’s opgehaald? Want in Hilversum en in Gooise Meren betalen ze echt aanzienlijk minder. Dus ik vind dat wel tamelijk verrassend. En dat is niet alleen de WOZ, mijnheer Koldenhof. De voorzitter: Mijnheer Koldenhof. De heer Koldenhof: Ik moet eerlijk zeggen, ik ga niet over die tarieven natuurlijk. En ik ben altijd, als mijnheer Vos en ik samen of anderen met de gemeentelijke afvalinzameldienst gaan praten over kan dat tarief niet verder omlaag? Dan ga ik direct mee. Wanneer gaan we, zou ik zeggen? Dus dat is niet het punt. Dat is volgens mij ook niet het punt waar het hier om ging. Dus dan een andere. Dan het punt de WOZ-verhoging voor nietwoningen. Ik vind het nog steeds lastig om te begrijpen waar we vandaan komen en waar we naartoe gaan. Ik zie hier een heel mooi bedrag van zeven en een halve ton. Leuk, we hebben het opgelost. Maar we hebben ook in het voorjaar natuurlijk met elkaar gesproken over wat de verschillende mogelijkheden zouden zijn om extra bezuinigingen door te voeren, maar ook wat voor andere inkomstenbronnen we zouden kunnen aanboren.

En eigenlijk wordt er nu wel een soort, een beetje een makkelijke oplossing gezocht door één ding nu even snel grote halen, snel thuis-oplossing gevonden. Dat kan. Dat is natuurlijk een keuze waar we straks nog met z’n allen over moeten stemmen. Maar ik vraag me toch af of dat niet anders kan en of we daar niet toch nog eens misschien moeten nadenken over een ingroeimodel. Dat we misschien uiteindelijk die kant op moeten, dat begrijp ik wel, maar het is wel even in een keer een forse verhoging voor ondernemers en eigenaren. En met name, maar ik heb niet zoveel moeite met het eigenaarsdeel, maar wel de doorberekening naar winkeliers, die het al niet zo makkelijk hebben. En al lijkt het soms dat het allemaal fantastisch gaat hier, maar ik weet ook dat dat niet bij iedereen het geval is. Maar iedereen wel vervolgens met wat de wethouder dan zegt, 44 euro per maand extra wordt opgezadeld. Daar moeten heel wat jurkjes voor verkocht worden, denk ik. Dus dat is nog niet zo makkelijk. Dus ik vraag toch aan de wethouder, zijn daar toch niet nog mogelijkheden om hier bijvoorbeeld een ingroeimodel voor te bedenken? Voordat ik misschien nog met een aangepast voorstel kom. Dan reageer ik daarbij meteen even op de motie van Liberaal Laren. Dat vind ik te ver gaan. Want ook dit is, en dat ergert mij als liberaal wel, dat er net als bij die andere moties net geen dekking bij wordt gegeven.

En ik niet de motie steunen en dan zeggen doet u het maar niet, college, gaat u het maar heroverwegen, maar doe het maar niet. Maar zelf weet ik niet hoe het betaald moet worden. Dat kan wat mij betreft niet, als we hier zitten om een begroting vast te stellen als gemeenteraad. Dus die motie zal ik niet steunen. Dan heb ik nog een vraag aan de wethouder, over de bibliotheek. Dit had ik ook gesteld. Dank voor het antwoord. Ik ben eigenlijk wel tevreden met het antwoord van de wethouder. Als ik begrijp dat het een soort compensatie is voor een ander bedrag dat weggehaald is. En de bibliotheken gezamenlijk hebben gezegd voor dat bedrag kunnen wij hetzelfde serviceniveau vasthouden, dan is dat wat het is. Ik begrijp ook dat het bedrag eigenlijk vrij besteedbaar is, ook al wordt het via die lijn doorgezet naar de gemeente. Maar het mag, het hoeft niet besteed te worden hieraan. Dan ga ik nu niet het college opzadelen met een tekort van 33.000 euro. Dus wat dat betreft zullen we die motie niet steunen. Ook omdat de bibliotheek er zelf dus niet met zoveel woorden om heeft gevraagd. Dan Crailo. Daar hebben we uitgebreid over gedebatteerd en heb ik wat mij betreft de toezegging dan wel overeenstemming met de wethouder hoe we straks met eventuele sociale woningbouw kunnen omgaan.

De vraag is nog even of er, want ik begrijp ook dat er een deel bedrijvigheid op Crailo komt, is dat ook dan zacht, om het zo te zeggen? Of is dat juist weer heel hard? En zit daar dan nog ruimte voor een andere oplossing? En dan heb ik nog een extra vraag eigenlijk aan de wethouder duurzaamheid. Wij hadden in de vragen gevraagd wat voor groot project komt er nu aan? En die komt er niet. Ook dat is denk ik … Ik bedoel, u gaat over duurzaamheid, maar wij vinden duurzaamheid ook best belangrijk. Toen sprak ik in de pauze een inwoner van Laren en die zegt kan je dat geld dan niet gebruiken voor De Biezem? Dus waarom kan dat niet? Want het gaat om energieopwekking, dus daar moet nog het een en ander 30

in gebeuren. Dus valt daar nog ergens een link te leggen? Dan hebben we dat geld eindelijk eens een keer besteed, want volgens mij komt er nooit nieuw geld naar Laren toe als het oude bedrag nooit wordt opgesoupeerd. Dus wat mij betreft moet je vooral voor duurzaamheid je in de schulden steken, zou ik nooit zeggen als liberaal, maar in ieder geval je moet het snel uitgeven. Zodat er ook weer de kans is dat er nieuw geld komt. Want nu zit iedereen te kijken naar Laren ze doen hier echt niks, laat maar. Dus ik geef u de suggestie mee, namens een inwoner hier aanwezig. En ook dank voor deze tip. Dan ga ik even snel de moties doen. Onze motie vraagt om een onderzoek. Dus we hebben niet gezegd wij schaffen nu de hondenbelasting af. Maar onderzoek of het kan en of dat te compenseren valt met de invoering van toeristenbelasting. Ik meen dat mijnheer Van den Berg of mijnheer Loeff refereert aan een voormalig fractielid van mijn partij. Dat betekent niet dat het idee van de afschaffing van die persoon is, maar dat idee is natuurlijk nog steeds van de VVD. Dat u dat wel even goed begrijpt. Dan met betrekking tot het sociaal-cultureel werk. Daar vind ik het antwoord van de wethouder meer dan voldoende, want ook deze motie roept eigenlijk op tot het concurreren van een niet meer gecontracteerde partij met een mogelijk nieuwe partij. Dat vind ik een heel slecht voorstel.

En dat er uiteraard sociaal-cultureel jongerenwerk moet zijn en blijven, daar zal iedereen, en ook de VVD, het wel mee eens zijn. Maar dat het per se met deze partij moet? Nee, dat is aan Versa. Daar hebben we hen nu eenmaal opdracht voor gegeven om dat uit te voeren. Dus ja, laat hen dat dan ook doen. Dan de WOZ-heffing niet-wonen. Heb ik al aangegeven, zullen we niet steunen. Bibliotheekwerk zullen we ook niet steunen. Met betrekking tot de reserves, dat is onze eigen motie uiteraard. Paragraaf, dank voor de opmerkingen over die technische oplossing voor een aparte paragraaf. En eigen risico bijzondere bijstand, dat hebben we al aangegeven. Als dat gewijzigd wordt in ‘het doen van onderzoek naar,’ dan prima. En wat jammer nu dat mijnheer Vos net wegloopt over de feestverlichting, dus die hou ik dan nog even … De voorzitter: Die komt ook nog. Is een apart agendapunt. Dat is ook verwarrend, snap ik. De heer Koldenhof: Precies, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Koldenhof. Dan gaan we door naar Larens Behoud. Heer Loeff. De heer Loeff: Voorzitter, dank u wel. Allereerst dank aan het college voor de beantwoording van de vragen en ook de beschouwing. En ik begrijp ook dat de wethouder financiën blij is dat hij dit zo kan afronden in de eerste termijn.

En ik vind het ook mooi om te horen hoe onze wethouder sociaal domein kijkt naar zijn lange carrière en de laatste beschouwing. Het is, denk ik, een hele mooie afronding van een intensieve bestuursperiode waarin we veel hebben bereikt. Dus daar ben ik blij mee. Namens onze fractie wil ik u daarvoor danken. Met het risico dat we meteen op alle moties ingaan, misschien toch nog goed om even te kijken wat er nu precies gebeurt bij de begroting en bij de meerjarenbegroting. En ik hoor eigenlijk toch een beetje verschillende geluiden. Ik hoor de wethouder zeggen als wij nu overgaan tot het vaststellen van deze begroting, dan klopt eigenlijk de aanname die ik in mijn algemene beschouwing heb gedaan, dat er een bedrag overblijft in de komende periode, omdat we in het eerste jaar dat geld aan de BEL weggeven. Vervolgens bouwen wij een buffertje op, zoals de wethouder letterlijk zegt, en dat is handig voor de komende collegeonderhandelingen of coalitieonderhandelingen, omdat we daarmee wat geld kunnen wegzetten bij belangrijke projecten. Dat lijkt me op zich een prima plan. Maar dat betekent wel dat we toch onze zorgen blijven houden over hoe gaat het dan met kleine ondernemers en maatschappelijke instellingen en de WOZ? Want dat is voor ons een ding waarvan ik denk ik heb daar nog niet voldoende antwoord op.

Ik zou graag in tweede termijn van de wethouder daar nog wat creatieve ideeën over horen. Omdat ik begrijp dat u zegt in uw beantwoording ja, subsidies kunnen worden aangevraagd voor instellingen met een hogere WOZ. Dus dat zou een soort compensatie kunnen worden. Het zwembad krijgt een hogere aanslag. Het zwembad vraagt meer subsidie aan. Wij betalen dat uiteraard zelf. Maar dat zou ook kunnen gaan om de scouting, of noem het maar andere non-profitorganisaties met een gebouw. Dat lijkt me een goed plan. Maar hoe gaan we dan om 31

met de ondernemer die een winkel heeft en gewoon een kleine zelfstandige is en niet een keten. En al hoge lasten heeft in de huur en vervolgens inderdaad het moet hebben van het verkopen van cadeautjes. Die in januari en februari weinig omzet hebben, in december wat meer, maar die heel belangrijk zijn voor de vitaliteit van ons dorp. En als daar 44 euro keer 12 bijkomt, dan is dat toch een behoorlijk bedrag weer. En ik zou eigenlijk willen zien dat dat ook gecompenseerd wordt. Ik vind het logisch dat u zegt we trekken het gelijk, want daarmee bouwen we ook aan de infrastructuur van het dorp. Inderdaad, een mooie Naarderstraat, een betere routing, allemaal belangrijk. Dus ik vind het heel goed dat u zegt van we willen het gelijktrekken. Maar ik wil nadrukkelijk aandacht vragen voor creatieve oplossingen om onze kleine ondernemers ook echt te houden in het dorp en niet weg te jagen. Dus graag een antwoord daarvan van u als college. Dan de bibliotheek. Ik hoor heel veel dingen, ik ben even heel snel gaan googelen. Ik zag ook heel hard nee knikken vanaf de zijde van het college op een beantwoording ergens. Als ik het zie is er 2,95 euro beschikbaar gesteld met een minimum van een ton. Dus hier zijn we als kleine gemeente spekkoper.

Dat betekent dus eigenlijk dat als ik de regeling uitleg zoals het Rijk die heeft bedacht, maar ik ben maar een eenvoudig raadslid, dan krijgen wij 100.000 euro, maar 2,95 euro per inwoner en zijn we dus eigenlijk 35.000 euro wettelijk verplicht om uit te geven in dat compensatieverhaal. Dat is even zoals ik de regeling uitleg. Dat betekent dat we 65.000 euro verdienen. Dat geld hoeven we niet uit te geven, want dat is boven de wettelijke eis van de compensatie. Dus dat geld houden wij in kas. En ik vind de uitleg van de wethouder, dat die zegt de bibliotheek vraagt aan, ze krijgen 67.000 euro en daar kunnen ze al hun werkzaamheden voor doen. Vind ik een hele logische uitleg. En daarom zullen wij de bibliotheek op deze manier uiteraard van harte moreel ondersteunen, maar zien we ook dat we volgens mij keurig voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Graag nog een bevestiging van de wethouder of dat zo is. Dan de toezegging Dynamic Arts. Ik ben daar blij mee. Want ik hoor eigenlijk dat de motie die de heer Vos vanuit Groen Laren heeft ingediend, een hele terechte motie overigens, want huisvesting en jongerenhuisvesting is belangrijk als onderdeel van het totale jongerenwerk waar de wethouder het ook over had. Maar gezien de toezegging denk ik dat we daar op een prima manier op kunnen vertrouwen dat dit goed gaat komen. Die zien we graag tegemoet, de verdere uitwerking daarvan.

En dan komen we op honden versus toeristenbelasting. De heer Koldenhof, die zegt heel mooi nee, dit is niet de afschaffing van de hondenbelasting. Dit is een voorstel. En vervolgens gaat het ook over toeristenbelasting. Ik zou hem eigenlijk willen losknippen. Want u zegt zelf, mijnheer Koldenhof, in de eerste termijn we moeten heel erg uitkijken, want in 2028 zitten we misschien weer in stormachtig weer. U bent zelf als VVD altijd zeer zuinig. U heeft allerlei argumenten aangevoerd waarom de hondenbelasting ouderwets is. Tegelijkertijd zien wij ook dat honden ook gefaciliteerd worden. En u zegt in uw motie van u kunt nu wel iets zeggen, Larens Behoud, ten aanzien van een andere motie. Natuurlijk zegt Huizen dat het een lastig uit te voeren belasting is, want je moet controleurs op pad sturen, je moet misschien nog extra brieven op de post doen, je moet herinneringen sturen. Maar het brengt wel 70.000 euro in het laatje. En als je een hond hebt, dat is tegenwoordig een luxe, want ik denk dat een rondje dierenarts al begint bij 70 euro of 90 euro en dan hebt u een gesprek. Dus een rondje poep mag ook 70 euro kosten om op te ruimen wat ons betreft. Dus we laten de hondenbelasting voorlopig zeker graag in stand. Dat neemt niet weg dat ik het idee van de VVD om te komen met een toeristenbelasting een heel interessant plan vind.

En zeker nu daar door de VVD is uitgezocht dat het om 57 B&B-adressen gaat met meer dan 90 dagen verhuur en daar een heel plausibel rekensommetje bij zit. En zeker het gegeven dat u zelf zegt dat er straks ook nog wel een risico zit dat we verder moeten bezuinigen of meer inkomsten moeten hebben, zou ik eigenlijk willen voorstellen dat we op dit moment vooral een motie maken, of dat u hem aanpast, om te zeggen laten we onderzoeken of er een toeristenbelasting kan worden ingevoerd op dit soort overnachtingen. Daar ben ik voorstander van. Met een kanttekening dat er ook overnachtingen zijn, bijvoorbeeld in het Raboes door anderen, en dat die niet geheven moeten worden. Want het kan niet zo zijn dat schoolkinderen die via een Nivonhuis hier ergens bij het Raboes een nachtje slapen en daar een tarief voor betalen, dan ook nog weer zoveel euro toeristenbelasting moeten betalen. De voorzitter: Het is zo knap zonder al die adempauzes. De heer Van den Berg wil interrumperen, dat zag u. 32

De heer Van den Berg: Interruptie van een paar regels geleden. Nee hoor. Geeft niks. U zegt net even tegen de heer Koldenhof hartstikke mooi, maar ik wil de motie losknippen. Nu doet de heer Koldenhof natuurlijk, de VVD en het CDA wil daarin meegaan, wel een voorstel om ergens iets weg te halen en tegelijkertijd een voorstel om er iets tegenover te zetten. En wat u nu doet is het losknippen en dan hebben we zo meteen een motie die niet meer gedekt is. En anderzijds een lastenverzwaring voor anderen. Dus ik zit nog even te zoeken naar … Ik snap wel uw punt, u wil niet meegaan. Maar de discussie die volgens mij de VVD opwerpt is wel juist om het gekoppeld te houden. Dus ik ben wel benieuwd wat de heer Koldenhof gaat doen. Maar ik zou nog willen vragen als meestemmer zo meteen, dat we nog niet zomaar dit loskoppelen. De voorzitter: Ik had ook al gekeken naar de heer Koldenhof, maar hij had niet gereageerd. Maar nu wel. De heer Loeff: Voorzitter, ik stel alleen maar om een om een extra belasting te onderzoeken. Dat is eigenlijk het verhaal. De heer Koldenhof: Dat was me al duidelijk, voorzitter, dat mijnheer Loeff die kant op wil en misschien anderen ook. Ik begrijp ook dat mijnheer Vos eigenlijk op dezelfde lijn zit van ga in ieder geval sowieso toeristenbelasting heffen.

Maar los even van de ambitie van de VVD om de hondenbelasting nu eindelijk eens af te schaffen, omdat wij ook als enige in deze hele regio, en we echt niet zo anders en bijzonderder zijn dan de andere mensen in deze regio, om die hondenbelasting af te schaffen. Een beetje ook in de lijn met dat u vindt dat sommige gemeenten namelijk wel de eigen-risicobijdrage willen compenseren, maar andere gemeenten dat niet willen. U bent soms wel voor het gelijktrekken van allerlei gemeentelijke belastingen en compensaties en kwijtscheldingen en dan soms weer niet. Dat vind ik vrij inconsequent. Los van dat nog steeds die hondenbelasting, dat begrijp ik echt uit de belasting heffende organisatie, een hele complexe is om daadwerkelijk goed te heffen. Dus het zal dan echt zo zijn dat heel veel mensen niet betalen of slechts de helft betalen. Maar een hond, maar ze hebben er drie, bij wijze van spreken. Dus dat zijn allemaal dingen die ik graag verder onderzocht wil hebben om te kijken is dat zo en is het dan echt zo ingewikkeld om die hondenbelasting te heffen? Dat alleen al daarom het onderzoek op zichzelf waardevol zou kunnen zijn. Dus dan kunt u net zo goed … Want er staat in de motie, voordat u het woord teruggeeft, maar ik wil nog een reactie geven.

Er staat in de motie niet in dat het een nu per se moet worden gecompenseerd door het andere, maar het is wel een combinatie als suggestie om het zo te doen. Omdat ik, en daar ging het mij ook bij de andere moties om, geen motie wil indienen zonder een mogelijke dekking. Dit is een dekking. En ik vind het flauwekul als u zomaar moties in het leven roept, maar geld heb ik er niet bij bedacht, want daar had ik geen zin in. De voorzitter: Jullie zijn ongelooflijk knap in het adempauzes vermijden. De heer Van den Berg zit al heel lang te wachten om aan te sluiten. De heer Van den Berg: Nee, dat geeft niet. Want soms moet je een juist interruptiemoment … Ik zat nog aan een ding terug te denken. In het begin van onze algemene beschouwing heb ik nog gezegd over het uniformeren van beleid. En dan kijk ik ook naar onszelf. Soms willen we dat ook weer niet, want we willen zelfstandig blijven. Maar toen de heer Koldenhof net zijn betoog hield tegenover de heer Loeff van Larens Behoud, schoot mij dit nog door het hoofd. Dit is ook uniformering van beleid. En als wij bijna als enige gemeente binnen de BEL-combinatie dit moeten doen, dan is dat voor mij nog een extra argument om te zeggen deze moet nu maar eens een keer vanaf. En dan kunnen we al onze tijd en energie, ook van die mensen, op een andere plek inzetten.

De voorzitter: Mevrouw Van Dorst vindt er ook nog wat van en dan gaat de heer Loeff weer verder.

33

Mevrouw Van Dorst-Brakel: Een seconde. In Eemnes is het paardenpoepbeleid, hebben wij ook niet. De voorzitter: Mijnheer Loeff, veel succes met de voortzetting. De heer Loeff: Voorzitter, dank u wel. In reactie, vrij kort. Ik begrijp wat de heer Koldenhof zegt, maar hier staat toch echt een voorstel om hem af te schaffen of te vervangen. Als de heer Koldenhof zegt ik wil graag een onderzoek naar de doelmatigheid van de hondenbelasting en een voorstel tot. Helemaal prima, want dan kunnen we gaan kijken of er daadwerkelijk sprake is van lastige inningen et cetera. En dan kunnen we ook als dan bepalen om de hondenbelasting te vervangen voor iets anders. Maar het blijft, en het is prima dat er dekking wordt gezocht, het blijft gewoon nu een extra inkomstenbron. En daar zitten ook processen aan vast om zakjes op te hangen en palen te plaatsen en dat soort dingen. Dus ik zou dat onderzoek gewoon willen zien en op basis daarvan en niet meteen het besluit willen nemen, conform wat de motie voorstelt, om het een in te wisselen voor het ander. Want zo lees ik het. En als dat dus iets anders wordt opgeschreven, net als de motie die wij net hebben gedaan over het compensatiebedrag, dan gaan wij graag mee. Dus die ligt even aan de overkant bij onze coalitiegenoot. De voorzitter: Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Even ingaan op mijnheer Loeff.

Ik denk dat de kosten, die zijn 9000 euro, dus dat kan je de kop niet kosten. En dan komen er nog wat legen van bakjes en zo bij, maar dat gebeurt gewoon op de route. Dus er zitten eigenlijk geen kosten aan. En dat innen was vroeger wel zo, toen de hondenbelasting ingevoerd werd, een jaar of 23 geleden. Want toen hadden wij van tevoren geen hondenbelasting namelijk. Dat innen was erg duur en het controleren. Dat innen is ook eigenlijk niets meer gezien alle automatisering. En je kunt ook de kosten er nog een keertje aftrekken van het controleren wie honden heeft en dergelijke. En dat hoeft dan ook niet meer. Dus dat zijn de kosten. De voorzitter: U heeft een verduidelijking, een toelichting gehad. De heer Loeff: Ik begrijp de toelichting van mevrouw Timmerman, die ook keurig in de overwegingen staan van de motie van de VVD. Waarvoor dank. Maar toch vraag ik eigenlijk om aanpassing van het verzoek aan het college om dat onderzoek aan ons te geven, zodat wij vervolgens kunnen bepalen wat we doen. En ik zie dat voorlopig ook nog even los van het invoeren van een toeristenbelasting, waarvan ik denk van het lijkt me hartstikke nuttig. Maar ook daar hebben we nog wat kanttekeningen bij. Dus als het iets meer in de vorm van een onderzoek wordt opgeschreven, dan kunnen we daarin meegaan. Als laatste, de aparte paragraaf jaarrekening onderwijshuisvesting IHP.

Daar zijn we zeer voor, want dit is een uiterst groot project. En ik denk dat het heel goed is dat wij als raad continu scherp op de wind varen. U hebt dat ook als college in de commissie en de raadsbehandelingen gegeven. Het gaat om veel geld, het gaat om specifieke projecten. Dus we zien heel graag die paragraaf tegemoet en we zullen deze motie zeer steunen. En volgens mij hadden we er nog eentje over die feestverlichting. De feestverlichting, die komt later. De voorzitter: Die komt later, dat is weer de verwarring. Agendapunt 3. De heer Loeff: Die zit niet in de begroting, dus daar gaan we het later nog over hebben. Dat was hem van onze kant. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Precies. Hartelijk dank. Dan gaan we door naar Democratisch Laren.

34

De heer Spaan: Ik zal het kort houden. Ik heb de hondenbelasting ook gevolgd nu. Ik ben het onderzoek zeker mee eens. Ik ben in principe voor afschaffen, zeker als het in BEL-verband is. En voor mij zou het niet meer hoeven. En het andere, dus het onderzoek, dat ondersteun ik. En het onderzoeken van de toeristenbelasting, dat ondersteun ik ook zeker. Dus dat is wat motie 1 betreft. Dan gaan we naar motie 2. De voorzitter: Sociaal-cultureel jongerenwerk. De heer Spaan: Jongerenwerk. Daar heb ik eigenlijk te weinig … Omdat ik natuurlijk eigenlijk veel alleen werk, heb ik daar te weinig inzicht in. Dat Dynamic Arts, dat is jongerenwerk. Ik heb wel gehoord dat er wat problemen waren en dat dat misschien de reden was om te stoppen. Maar ik heb nooit gehoord wat dat dan precies was. Want ik vind zomaar afschaffen, nee. Maar ik geloof dat het wel enige reden heeft waarom het afgeschaft werd. Dus dat zou ik eigenlijk beter willen weten. Ik kan anders geen zinnige uitspraak doen. Bibliotheek … Nee, 3 zeg ik nu, heffing niet-woningen. In principe niet voor. En dan gaan we naar motie 4, versterken bibliotheekwerk. Ben ik ook niet zomaar voor. En reserves, dat weet ik niet, daar heb ik geen verstand van. Dat is ook knap om te kunnen zeggen, maar dat heb ik. Scholen, monitoren, aparte … Motie 6 ben ik zeker voor. Het monitoren van een aparte paragraaf voor de scholen.

Ik denk dat dat absoluut eigenlijk moet om controle te houden op wat er gaat gebeuren. En het gaat echt over grote bedragen. En dat kan flink uit de hand lopen, weet ik uit mijn professie. Dus ja, die steun ik zeker ook. En eigen risico, weet ik ook niet genoeg van. En de feestverlichting wordt straks behandeld. Dat was het. De voorzitter: Die wordt straks behandeld. Dat was het? Dank u wel. D66, mevrouw Van Dorst. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Ik denk in eerste instantie hartelijk dank voor de duidelijke antwoorden die wij hebben gekregen op onze vragen. Nou ja, vragen, voorstellen. De doorfietsroute blijft voor ons altijd nog een beetje een pijnlijk punt, maar daar hebben we het dus later in de raadsvergaderingen nog ruimschoots over. Inderdaad, wat ook Groen Laren vraagt, die 737.000 euro naar Bijzonder Laren. Is dat zo of was het bedrag wat ik begreep 180.000 euro? Dat is mij nog niet duidelijk. Dat zou ik dan nog inderdaad óf in de stukken kunnen nagaan, óf misschien van de wethouder horen. Het derde ding, de subsidielijst. Ik weet dat toen ik 20 jaar geleden net begon hier in dit werk, mijn voorganger zei aan de knoppen valt bijna niet te draaien. We zitten aan zoveel dingen vast. Maar wat leuk is, dat is de subsidielijst. Want daar kunnen we kijken wat we daar belangrijk in vinden. Het is niet alleen kaderstellend.

We hebben hem vorig jaar gekregen, dan mochten we daarnaar kijken. Ik zou hem inderdaad, net als Liberaal Laren, graag weer willen opvragen om te kijken welke maatschappelijke organisaties wij ondersteunen. Wat de moties betreft. Motie 1, de honden. Wij hebben ook inderdaad gezegd, dat hebben we ook al bij de indieners gezegd, wij willen niet meteen overgaan tot het afschaffen van de hondenbelasting. Dat onderzoek, daar kunnen wij mee instemmen. Wij vinden namelijk er zijn erg veel honden en het is best een drempel misschien om te kijken of je een hond echt aankan. Daar zitten meer dingen in dan alleen maar betalingen. Maar het is wel wat ons betreft, ondanks onze liberale instelling, een stukje verantwoordelijkheid. Daarom zijn we daar op zich wel voor. Want het is niet alleen maar het poepzakje. Het is inderdaad het schoonmaken van prullenbakken, waar onze ambtenaren druk mee zijn. Maar bijvoorbeeld ook, en dat is een heel klein onderdeel, dat zijn ook bijvoorbeeld bankjes waar hondenbezitters heel blij mee zijn. Maar die worden dan weer kapotgemaakt. Moeten nieuwe bankjes. Misschien zijn dat ook wel dingen die je ondervangt tijdens … De voorzitter: Mijnheer Koldenhof. De heer Koldenhof: Mevrouw Van Dorst, nu gaat u net iets te ver door, in mijn beleving.

Maar dat zit er meer in van gaat u toch niet hondenbezitters nu koppelen aan vernieling van eventuele bankjes? Die bankjes staan

35

er voor al die fijne oude mensen in ons dorp, die graag hier en daar op een bankje willen zitten, of ze nu wel of geen hond hebben. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Nee hoor, dat begrijp ik volkomen. Maar ik vond het een leuk zijspoor waarvan ik denk dat is ook een onderdeel van de verantwoordelijkheid van de hondenbezitters. Wat Dynamic Arts betreft, de toezegging is inderdaad al door de wethouder gedaan en daar vertrouwen wij volledig op. Dus zullen wij motie 2 niet ondersteunen. Even terugkomend op de bankjes. Wij zullen wel dat onderzoek ondersteunen. Mag ik heel even vragen om stilte? Ik ben heel snel afgeleid, dat is mijn makke. Ik vind het onderdeel toeristenbelasting heel belangrijk om dat inderdaad apart te nemen, zoals we dat ook al zeiden bij de toekomstige uitgavenposten, waar we het ook belangrijk vinden om daar naar te kijken. Ik ben inderdaad dan al te snel afgeleid, mijn excuses. Motie 3, de heffing niet-woningen. Alle jaren dat ook de maatschappelijke ondersteuning, en dat zijn ook professionals in de zorg, hebben altijd inderdaad die nietwoningenheffing betaald en altijd zich afgevraagd waar dat voor hen een toegevoegde waarde was. We hebben het altijd over de winkels, helemaal mee eens, maar ook dat was voor ons altijd een vraag. Maar ik begrijp daarom de motie zeker en die zal ik ook zeker ondersteunen. De bibliotheek, ik begrijp hem ook.

Maar wat ik nog niet begrijp is wij krijgen dus van de landelijke overheid 100.000 euro en gaat de rest? Gaat die in de algemene reserve, of wordt daar ook echt wel iets maatschappelijk mee gedaan? Daar zou ik ook best wel graag wat meer informatie over willen hebben. Motie 5, betrekken reserves. Natuurlijk, dat hebben wij ook gesteld. We hebben ook gezegd die reserves, niet te algemeen. Kijk naar prioriteiten, kijk waar echt buffers nodig zijn, doe het niet in algemeenheid. Daarom ben ik natuurlijk blij met deze motie. Een aparte jaarrekening, motie 6, zeker heel goed. Zullen we zeker ondersteunen. Eigen risico voor bijzondere bijstand. Een onderzoek daarnaar lijkt me heel terecht. Maatwerk is iets wat we op allerlei terreinen uitvoeren. Ik vind dat woord ook goed gedaan door de HBEL. Mocht er inderdaad een manco in zitten, dan horen wij dat graag. Dit waren onze reacties. De voorzitter: Dank u wel. En dan als laatste Liberaal Laren. Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dank u wel, voorzitter. Dank college voor de antwoorden. Ik wil in eerste instantie even ingaan op die OZB niet-woningen. De wethouder die had het over de Naarderstraat onderhouden enzovoort. Maar OZB is geen baatbelasting. En er zijn meer mensen die van de Naarderstraat gebruik van gaan maken als het is opgeknapt. Het is een kerntaak van de gemeente.

Het is het onderhoud van de kapitaalgoederen dat jaren en jaren achterstallig onderhoud heeft, status ontwikkelingsland. En het is de wethouder te prijzen dat hij het nu inderdaad allemaal oppakt. Ook de andere wegen overigens, maar dat wil niet zeggen dat dat gedeeltelijk op kosten van de ondernemers moet komen. En niet alleen de ondernemers, maar ook bijvoorbeeld het Brinkhuis en allerlei andere maatschappelijke gebouwen. En als u het dan hebt over … Er werd gezegd dat bij die ombuigingsvoorstellen werd dat ook al genoemd. Dat is inderdaad voorbijgekomen. Niet iedereen was het daarmee eens, maar er is nooit gesproken over let wel, de gebruikers krijgen 87 procent verhoging en de eigenaren 71 procent verhoging. Dat is exorbitant. Als er nu gezegd wordt er gaat een paar procent bij, maar dit is echt exorbitant. Vandaar dat ik het ook bij de algemene beschouwingen had over ook leegstand van het dorp. Er wordt heel veel geld gepompt in het leuk maken van het dorp, maar met lege winkels wordt het echt niet leuker. Als je gaat kijken in Hilversum wat voor een ramp het daar is. Ik denk dat wij daar heel erg voorzichtig mee moeten zijn. En er is inderdaad geen dekking voor. De vraag was kunnen we bij de zomernota er nog naar kijken om dat naar beneden bij te stellen, omdat dat grote gevolgen zou kunnen hebben. Ook voor onze maatschappelijke gebouwen.

De voorzitter: De heer Koldenhof wil u interrumperen.

36

De heer Koldenhof: Maar mevrouw Timmerman, ik heb hem nog even opnieuw gelezen hoor en ik begrijp wel dat u dat vraagt. Maar u moet nu een begroting vaststellen en daar zit het nu gewoon in. Dus wat doet u dan, of wat bedoelt u dan met bij de zomernota bekijken? Want u stelt het gewoon nu vast. En als u zegt ik stel de begroting niet vast, of u stelt hem vast met een tekort. Als we deze motie aannemen, dan stellen we mogelijk gewoon een begroting vast met een tekort van zeven en een halve ton. Dat lijkt me in ieder geval niet de bedoeling. Dus dan moet u met een oplossing komen. En vragen aan het college om er nog eens over na te denken, die vind ik wat te makkelijk. Mevrouw Timmerman-Hamers: Dat kan, maar in de kadernota kwam het nog niet ter sprake. Dus daar hebben we ook helemaal geen tijd voor gehad om oplossingen te zoeken. De vraag is inderdaad om een oplossing te zoeken, maar dat geldt in feite ook voor de hondenbelasting. Want datgene waarmee u het wil dekken is er ook nog niet, is nog niet eens ingevoerd. De heer Koldenhof: Voorzitter, mag ik? Ik begrijp dat u twee dingen tegelijk moet doen, dat is lastig, snap ik. Maar dat is niet hetzelfde. Want ik vraag hooguit om een onderzoek naar of de hondenbelasting kan worden afgeschaft en wat dat zou betekenen, en of daar dan … Ik heb er zelfs een idee bij aangedragen waar dat dan door gecompenseerd zou moeten worden.

Als ik datzelfde doortrek, diezelfde lijn, naar uw motie, dan had u op z’n minst met een voorstel moeten komen. En tijd vind ik echt een kulargument. Van ‘ik had er geen tijd voor.’ En ik maak het niet persoonlijk, maar ik vind als partij dat u verantwoordelijkheid heeft om dan ook na te denken over eventuele alternatieven. Mevrouw Timmerman-Hamers: Niet als er in de kadernota alleen nog maar gesproken wordt over 3 procent verhoging, inflatiecorrectie. De heer Koldenhof: Dat is ook niet waar, voorzitter. Want u wist in maart al dat er op z’n minst voor deze oplossing zou worden gekozen. En toen stond er al tweeënhalve ton in de boeken Mevrouw Timmerman-Hamers: Nee, dat was absoluut niet ter sprake toen. Absoluut niet. De kadernota was alleen maar 3 procent. Lees de kadernota er nog maar even op na. Daar staat in 3 procent inflatiecorrectie. De voorzitter: Mevrouw Van Dorst, gaat uw gang. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Mag ik verheldering vragen? Wat is het verschil tussen het verzoek onderzoek en heroverweging? Dat is mij niet helemaal duidelijk. Want hier is het over heroverweging. Is dat niet gelijk aan onderzoek? Mevrouw Timmerman-Hamers: Heroverweging is dat er nog eens over nagedacht wordt. De voorzitter: De heer Koldenhof en dan de heer Van den Berg. De heer Koldenhof: Voorzitter, ik ga toch mevrouw Timmerman hopelijk helpen.

Want de vraag van mevrouw Van Dorst gaat over heroverwegen of onderzoeken. Onderzoeken is u stelt hem nu vast, u gaat dus akkoord met deze begroting waarin die zeven en een halve ton is opgenomen en u vraagt dan later of het nog eens kan worden heroverwogen. Dat is feitelijk wat u vraagt. Als dat zo is, prima. Maar het staat er net anders, waardoor ik me afvraag of u dat er ook werkelijk mee bedoelt. Dus daarmee, goed om deze discussie te voeren. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ik bedoelde letterlijk heroverwegen. Omdat …

37

De heer Koldenhof: Maar u gaat dus eerst de rekening bij de ondernemers wel leggen, als we dit zo gaan doen, om vervolgens in de zomernota te vragen doen we toch maar een onsje minder? Mevrouw Timmerman-Hamers: Dat is dan voor een jaar en dan kunnen we gelijk zien wat de gevolgen zijn. De heer Van den Berg: Ik had ook een interruptie. De voorzitter: U had ook een interruptie. Gaat uw gang. De heer Van den Berg: Mijn collega naast mij vroeg een verduidelijkende vraag. Maar ik dacht dat het om het principe ging dat wij een verzoek doen en daarbij, als VVD en CDA dan nu in ieder geval in meerderheid volgens mij zelfs, een andere optie leggen om het gat te dichten, om het even in die makkelijke woorden te bedienen. Maar een heroverweging houdt in dat er dan toch ergens een keer zeven en een halve ton, of vijf ton, of zes ton, of vier ton terug moet komen. Dat moet u dan volgend jaar doen. En ik wil eigenlijk een warm pleidooi houden om niet in deze woordenbrij te verdwalen. Want er zit volgend jaar bij de kadernota een nieuwe gemeenteraad en die gaan dit niet meer begrijpen, wat wij hier vandaag hebben afgesproken. Dus ik zou eigenlijk willen verzoeken om het wel scherp te houden nu. En niet om een wig te drijven, maar eigenlijk omdat ik denk waar gaan wij naartoe als we dit soort woordelijke afspraken maken? Punt. De voorzitter: Goed. Mevrouw Timmerman, met de microfoon graag.

Mevrouw Timmerman-Hamers: Met de microfoon, inderdaad. Dat waren de OZB-toestanden. Het gaat wel om een bedrag van 737.000 euro, dat de niet-woningen gebruikers moeten ophoesten met elkaar. En wij weten helemaal niet wat de gevolgen daarvan zijn. Ik vond het veel te kort door de bocht dat het op deze manier in de begroting kwam terwijl er nog nooit over gesproken is. Dan over het eigenlijk tekort aan informatie. En ik heb dat nu eigenlijk hier in de discussie ook om me heen gehoord. Wij zijn niet de enigen die zeggen we komen eigenlijk toch wat informatie tekort. De wethouder zei het is jammer dat u er zo over denkt, maar ik wil toch wel … En de informatie is er wel. Maar het gaat er niet om dat het er is op het gemeentehuis, het gaat erom dat het makkelijk bereikbaar is voor iedereen. En daarnaast, dat laat onverlet wij hebben veel respect voor de wethouder en voor alle ambtenaren die hard werken. Maar wij zouden graag wat meer informatie willen. Die is weggevallen. We weten ook hoe het wel kan met de subsidielijst, met dat tweede boek, zodat er veel makkelijker inzichtelijker gemaakt kan worden door de gemeente wat er nu precies waar gebeurt en wat er gaat gebeuren. En dat was eigenlijk onze cri de coeur. Even kijken, de bibliotheek.

Wat ons betreft is dat toch gewoon … Zeker als ik de kadernota er dan nog even op nalees, in 2026 ontvangt de gemeente Laren een decentrale uitkering. Is dat een cadeautje? Er wordt gevraagd of wij dit helemaal besteden hieraan. Het is niet wettelijk verplicht, dat is juist, maar het wordt wel nadrukkelijk verzocht. En er staat ook nog voor kleinere gemeenten zoals Laren, want ik begrijp die samenwerking niet zo goed, wordt bij de toekenning van deze middelen een ondergrens gehanteerd waardoor ook zij een minimale uitkering van 100.000 euro ontvangen. En gezien het belang van het bibliotheekwerk … Ik weet ook dat ze een tekort aan boeken hebben, ik weet ook dat ze enorm veel op scholen doen en eigenlijk veel meer zouden willen doen, maar daar is geen geld voor. Dus vandaar eigenlijk het geld dat ze van de overheid hebben gekregen of gaan krijgen nog, helemaal daaraan besteden graag. De voorzitter: Mijnheer Koldenhof, interruptie. De heer Koldenhof: Mevrouw Timmerman, waar gaat u dan die 33.000 euro uit betalen?

38

Mevrouw Timmerman-Hamers: Uit het geld dat we nog krijgen, die 100.000 euro. Want die hebben we nog niet. De heer Koldenhof: Nee, u snapt heus wel hoe een begroting in elkaar zit, mevrouw Timmerman, kom op. U begrijpt ook wel dat als er 33.000 euro nu niet wordt meegeleverd aan de bibliotheek, dan zit die ergens anders in de begroting. Dan wordt dat aan iets anders uitgegeven. Als u zegt alsnog moet die 33.000 euro mee naar de bibliotheek, dan is er ergens anders 33.000 tekort. Dat begrijpt u heel goed. Waar komt dat geld dan vandaan? Mevrouw Timmerman-Hamers: Dat begrijp ik prima. Maar u heeft bij de hondenbelasting ook niet aangegeven … U heeft aangegeven uit de toeristenbelasting, maar die is er nog niet. De heer Koldenhof: Interruptie. Voor de derde keer, voorzitter, ga ik uitleggen wat de motie over de hondenbelasting en toeristenbelasting … Dat is hooguit nog maar een onderzoek. U stelt hier keihard voor om 33.000 euro ergens, een greep te doen zonder een dekking. Dat kan niet. Dan hebben we geen sluitende begroting en dat is in ieder geval op z’n minst wettelijk verplicht. De voorzitter: De heer Van den Berg wil ook nog iets toevoegen. De heer Van den Berg: Interruptie eigenlijk op dit punt. Volgens mij er komt op een gegeven moment begrotingstechnisch 100.000 euro naartoe.

Daar gaat 67.000 naar de bibliotheek en die 33.000, dat is wat mevrouw Timmerman zegt, die gaat volgens mij gewoon even gemakkelijk gezegd mee in de algemene reserve. Die is niet per se ergens besteed. Dus als het antwoord is dat hij uit de algemene reserve terugkomt, is het antwoord meteen gegeven. Mevrouw Timmerman-Hamers: Als ik nu die 737.000 euro voor de OZB niet-woningen had gepakt, dan heeft u een punt. Maar nu niet. U heeft het zelf over reserves die vrij moeten vallen enzovoort en de volgende keer komt er genoeg geld vrij. De heer Koldenhof: Voorzitter. De voorzitter: U gaat het niet eens worden met elkaar. De heer Koldenhof: Nee, maar mijnheer Van den Berg komt even met een makkelijke oplossing. Zo kan ik ook een afschaffing van de hondenbelasting nu een amendement indienen, dek het maar uit de algemene reserve. Zo zijn we niet getrouwd. De heer Van den Berg: Nee, dat ben ik niet met u eens. Interruptie. Tegenover de hondenbelasting staat niks anders dan inkomsten uit de hondenbelasting. En die gaan wij nu samen onderzoeken om die uit een andere opbrengst te halen. Dit is een opbrengst die wij van derden krijgen, van het Rijk, en wij besteden daar maar een deel aan de bibliotheek. En het deeltje dat overblijft, verstoppen wij in onze algemene reserve. Dus dat geld, denk ik … Maar dat is dan maar nu wat ik aanneem, want dit is de algemene begroting.

En dan is het dus niet dat het ergens anders weggehaald wordt. En het is ook niet te gemakkelijk, deze opmerking. Het is alleen die 100.000 euro die krijgt de doelbesteding bibliotheek. De voorzitter: Goed, ik vind dit voldoende zo. We gaan even door. Mevrouw Timmerman-Hamers: Tot slot, wat betreft de antwoorden van de wethouders. Goed bericht over de Caliskamp, mijnheer Rood. Nog even over de moties. De honden- en toeristenbelasting. U maakt het mij wel 39

heel erg moeilijk. Natuurlijk zijn wij voor afschaffen van de hondenbelasting, daar zijn wij altijd al voor geweest. Dus wat dat betreft steunen wij dat van harte. Wij hebben pas een jaar of 23, 24 een hondenbelasting, via de hondenpoepnota. En daar zou dan de controle uit betaald worden. Het was een doelbelasting, later werd het een algemene belasting voor de algemene middelen en dat werd ook steeds meer. En ik heb zelf een aantal keren een dergelijke motie ingediend om het afschaffen van de hondenbelasting en dat is nooit gelukt. Dus ik hoop dat het nu gezamenlijk wel lukt. Dus die motie steun ik inderdaad van harte. Of wij. Sociaal-cultureel jongerenwerk, dat willen we heel graag overlaten aan Versa. Ik ga er even snel doorheen. WOZ-heffing niet-woningen is al genoeg over gezegd. Versterking bibliotheek ook. Betrekken reserves, dat lijkt mij een heel goed plan. Aparte paragraaf jaarrekening met betrekking tot de onderwijshuisvesting en investering in IHP. Dat heeft alles weer met de inzichtelijkheid te maken waar we het al eerder over hebben gehad. Dus prima. En die eigen risico en bijzondere bijstand, die is veranderd meen ik, dus op deze manier kunnen wij daar ook mee akkoord gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het bijna 13:10. De agenda is denk ik toch wat optimistisch opgesteld, want we zouden nu ongeveer toekomen aan de afronding van de begroting.

We hebben in ieder geval nog een reactie van het college te gaan, want er liggen nog een aantal vragen. En dan denk ik dat we in principe wel met een tweede instantie af kunnen en een stemming, dus dat is positief. Maar ik zou ook willen voorstellen, als u daarmee kunt instemmen, dat we nu eerst gaan lunchen. Want hoe langer we dit gaan rekken … Maar goed, dat is aan u. Als u zegt we gaan nog even door, liever eerst reactie van het college zodat we die kunnen betrekken tijdens de lunch bij het eventueel nog aanpassen van moties, dat is de andere optie. En ik zie geknik. We gaan eerst naar het college en dan lunchen. Mijnheer Koldenhof. De heer Koldenhof: Ik heb twee fractiegenoten die allebei zo tegen 14.00 uur wel echt weg moeten. Dan maar met een lege maag, maar ik ga liever inhoudelijk door. De voorzitter: Dat is een ordevoorstel om door te gaan met de afronding van de agenda en daarna te lunchen? Goed, dat is uw eigen verzoek. Er staat nog wat op tafel hier en daar, dus dan doen we dat. De heer Van den Berg: Het is denk ik ook wel even ondersteunend, in het algemeen zoals we dat altijd deden met elkaar. Nu zit het er ook allemaal nog wel vers in en we zitten best wel richting … Want moties zijn ondertussen al aangepast, heeft u misschien niet gezien, maar wij wel in onze apps en mails.

Dat als we het gewoon nu afronden, dat het misschien ook niet heel erg lang meer hoeft te duren. De voorzitter: Ik help het u hopen, maar u bent aan zet. Maar laten we hier dan ook niet te veel tijd meer aan besteden. Ik ga naar het college en ik begin bij wethouder Van Midden, die ook de meeste vragen nog op zijn bordje heeft liggen voor deze instantie. Gaat uw gang. De heer Van Midden: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik zal de vragen en de moties door elkaar heen behandelen, om het zo maar even te zeggen. Allereerst de motie van de VVD om de hondenbelasting af te schaffen. Er ontstaat nu zowel druk vanuit onze belastingorganisatie, die al sinds twee jaar aan mij vraagt kunnen jullie eindelijk eens niet de hondenbelasting afschaffen? Want dan wordt de uitvoering van de belastingregeling wat eenvoudiger. Want jullie zijn nog de enigen die dat doen. En nu met deze motie en de druk die vanuit de raad waarschijnlijk gaat ontstaan, kunnen we nu inderdaad afschaffen. Het voorstel om dat te compenseren, of in ieder geval te onderzoeken of we dat kunnen compenseren met toeristenbelasting, komt mij goed voor. We kijken ook nog naar andere inkomstenbronnen waar we uiteindelijk ook dat soort dingen kunnen compenseren, dus van harte akkoord. Wat de kosten betreft. Ik hoorde 9.000 euro, het is ongeveer 7.000 euro aan zakjes, dan wat werkzaamheden van de buitendienst.

Wat de handhaving betreft, dat is ambachtelijk. Dat gaat via de Bromsnor-methode, gewoon aanbellen. Als er een hond blaft is er een 40

hond, als er twee honden blaffen zijn er twee honden. Als er een bordje staat maar geen hond blaft, maar er staat “hier waak ik” is ergens ook wel een hond te vinden en anders niet. Dus dat is vrij arbeidsintensief en dat valt dus ook weg. Dan ga ik even naar de motie om een aparte paragraaf in de jaarrekening op te nemen over IHP. Dat juich ik van harte toe. Sterker nog, ik zou willen voorstellen om in de hele P&C-cyclus, dus jaarrekening, zomernota, begroting, kadernota, ook steeds IHP heel expliciet mee te nemen, zodat we door het hele traject steeds goed zicht hebben op wat er gebeurt en wat uiteindelijk de financiële impact is, ook naar voren kijkend. Dus van harte gesteund. Even de reserves, laat ik die ook maar meepakken. Dan beantwoord ik ook de vraag van Groen Laren over de reserves, en met name de vraag van Brinkplan, de Oekraïners. Voor wat betreft de reserves is nu het voorstel om reserves op te heffen waar geen saldo achter staat. Dat is vooral bedoeld om de administratie op te schonen in verband met de implementatie van ons nieuwe Key2Finance-pakket, ons financiële pakket. Voor wat betreft de overige reserves waar nog bedragen in staan, dat hebben we ook in de technische vragen beantwoord. Dat is uiteindelijk aan u als raad hoe u daarmee om wilt gaan.

En dat is pas mogelijk op het moment dat we met z’n allen de jaarrekening 2025 vaststellen, want dan kunt u zien wat er uiteindelijk besteed is uit de reserve, kunt u zich ook van overtuigen dat de gelden die in reserves aanwezig zijn mogelijk niet meer besteed gaan worden in alle projecten. En kunt u besluiten om reserves vrij te laten vallen om eventueel te besteden voor andere dingen, of gewoon in de exploitatie vrij te laten vallen. Dus het is aan u. En ik kan u verzekeren, we zullen inderdaad voorstellen om een aantal reserves vrij te laten vallen waarvan we nu al zien dat die niet meer gebruikt kunnen worden. En het voorstel van de heer Koldenhof om uiteindelijk daar al een soort aparte reserve uit te vormen voor de uitvoering van het coalitieakkoord, zoals dat gevormd zou worden, lijkt me een heel goed voorstel. Want ik kan me herinneren dat we bij dit college dat pas gedaan hebben toen we met de eerste begroting kwamen in het najaar. Dus hiermee doet u dit iets eerder in het traject en dat is denk ik wat beter. Voor wat de reserves betreft. De reserve Oekraïners, mijnheer Vos blijft daar chagrijnig over, maar volgens mij heb ik al honderdduizend keer de toezegging gedaan, en zo staat hij er ook, dat die reserve uiteindelijk besteed zal gaan worden aan vluchtelingen. En zo is het en niet anders. De voorzitter: De heer Vos, gaat uw gang.

De heer Vos: Daar is geen sprake van chagrijn, maar er wordt hier gesproken over een voorstel om dat voor andere middelen aan te gaan wenden en om het vrij te maken voor het volgende college. Dus als dat chagrijnig overkomt, dan is dat niet de bedoeling. Maar het is wel heel vreemd dat nu het voorstel gedaan wordt vanuit de VVD, gaat het aanwenden om het volgende college feest van te vieren. En dat vind ik een beetje vreemd. De heer Van Midden: Mevrouw voorzitter, ik kan vast een tipje van de sluier oplichten. Wij zullen nooit het voorstel indienen om de reserve Oekraïne op te gaan heffen en in onze exploitatie te laten vallen. We hebben dat gewoon bestemd voor vluchtelingen en dan zullen we het ook blijven doen. Maar volgens mij is dat ook niet het voorstel van de VVD. Volgens mij is het voorstel van de VVD kijk kritisch naar de reserves waar nog geld in zit en kijk waar je ze kan laten vrijvallen. En kom met voorstellen en dan kunnen we daarover besluiten. Dat is volgens mij de strekking van de motie. De voorzitter: Heel kort nog. De heer Vos: In de motie zoals die er ligt, wordt het in nummers aangeduid.

En ik haal uit de tekst, maar dan moet misschien dat mijnheer Koldenhof mij even dienst maken wat er dan wel staat, maar dat we die bedragen die daar staan met een bepaalde oormerking in de reserves, om die aan te gaan wenden om in de volgende periode plannetjes van te maken. Zo heb ik het geïnterpreteerd en dat vind ik vreemd.

41

De heer Van Midden: Mevrouw de voorzitter, als dat zo is, is het inderdaad vreemd. Dus moeten we daar even kritisch naar kijken. De voorzitter: De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Het is onze motie, dus het lijkt me niet zo gek om daar zelf iets over te zeggen. Het is een suggestie. We hebben naar de grote bedragen gekeken en naar de bedragen waarvan niet altijd meer duidelijk is wat ermee gebeurt. Als het college straks met een voorstel komt waarbij simpelweg het antwoord is deze kan niet, want daar hebben we een andere bestemming voor, dan heb ik daar vrede mee. Prima. De voorzitter: Mevrouw Timmerman. Mevrouw Timmerman-Hamers: In het coalitieakkoord staat dat dit soort reserves eind 2025 vrijvallen in de algemene reserve. De voorzitter: Heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Met de laatste opmerking van mevrouw Timmerman zou deze motie juist weer versterkend werken, want we leggen nu de nadruk op het betrekken ervan. En dat biedt dus ook de mogelijkheid, zoals de heer Koldenhof dat zegt. Ik schrok net heel even, ik denk maken wij dan toch weer foutjes? Maar als je het gewoon heel scherp leest en vanuit de positieve bedoeling, er staat gewoon betrekken. Er staat niet dat wij nu zo meteen een motie aannemen dat de Oekraïne-reserve verdampt. Dat is ook nadrukkelijk helemaal niet wat de partijen die deze indienen beogen. De voorzitter: Helder. Ik ga terug naar de wethouder.

De heer Van Midden: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Dan ga ik verder even met Groen Laren over de opmerking van de 767.000 euro die vermoedelijk in het ondernemingsfonds gestort zal worden. Eenzelfde opmerking maakt mevrouw Van Dorst van D66. Dat is per se niet zo. Dit is de verhoging van de OZB, het bedrag dat komt uit verhoging van de OZB voor niet-woningen, waardoor het uiteindelijk zo’n 1,7 miljoen bij elkaar wordt. En we komen van ongeveer 9 ton, verdeeld over 6 ton eigenaren en 3 ton gebruikers. Dat was bij verdeling. Wat naar Bijzonder Laren gaat, is uiteindelijk de 180.000 euro die we hier apart mee begroot hebben. Dus dat heeft geen relatie met elkaar. En wat de OZB niet-woningen betreft, ook de motie van Liberaal Laren. Volgens mij lees ik de motie in de zin van ga nu mee akkoord in het huidige begrotingsvoorstel, maar onderzoek bij de zomernota’s of je daar misschien wat matigende maatregelen ook nog in kan nemen achteraf. Ik moet eerlijk zeggen, ik steun dat niet. Wij hebben bewust de OZB niet-woningen verhoogd. En de heer Koldenhof zegt het lijkt een beetje als grote stappen, snel thuis. Dat is het ook, dat is het ook natuurlijk zo. Het is een hele korte klap.

Maar we voelen ons ook gerechtvaardigd om dat te doen, omdat we zien dat we uiteindelijk heel veel investeren in het centrum van het dorp en ook de wegen daarin, waar uiteindelijk de ondernemers gewoon heel veel plezier van kunnen hebben. En wij voelen ons ook gesterkt door de uitspraken in onze economische tafel, waarbij onze topadviseurs zeiden het verbaast ons dat jullie als Laren heel veel investeren in infrastructuur, waar jullie inwoners voor betalen. En waar de opbrengsten gewoon in andere handen komen dan die van jullie inwoners. Dus jullie moeten daar veel kritischer naar kijken. Dat doe ik. En als je vraagt heb je een alternatief? Dan heb ik meteen een alternatief en dat is het verhogen van de OZB van de woningen. Maar dat wil ik niet. Dus dat is een beetje de achtergrond daarvan. Collega De Groot fluistert nog een kleinere winkel heeft ook een lagere OZB. Dat klopt. Uiteindelijk is het gemiddelde, zoals ik al zei, zo’n 360, 370 geloof ik. Dus gemiddeld is het 44 euro per maand wat ze meer betalen. Maar voor een kleine winkel is dat substantieel minder en voor een grotere winkel is dat meer. De horeca betaalt iets meer, want daar is de 42

gemiddelde WOZ-waarde wat hoger, maar dat zit ook weer heel anders economisch in elkaar. Dus dit is de gedachte. Dus wilt u daar een soort overgangsmaatregel in treffen of dat soort dingen, of wilt u … Want de vraag van de heer Loeff is de winkeliers daarin tegemoetkomen. Dat wil ik niet doen. Maar het lijkt me ook niet goed om als overheid winkeliers tegemoet te komen in compensatie van de belastingen die je heft. Dus dat wordt dan een lastige. Maar dit is even de achtergrond daarvan. De voorzitter: Mevrouw Van Dorst heeft nog een … Mevrouw Van Dorst-Brakel: Mag ik nog een antwoord hebben wat uw idee is over maatschappelijke instellingen die best grote gebouwen hebben. En wat zij daarvoor terugzien is nog altijd bij hen de vraag geweest. De heer Van Midden: Mevrouw de voorzitter, ik heb al gezegd daar hebben we het subsidie-instrument voor om daar eens naar te kijken. WOZ-systematiek voor maatschappelijke instellingen is ook anders. Die is ook in mijn ogen substantieel lager dan voor commerciële ondernemingen, omdat we uitgaan van de herbouwwaarde. Alleen wat ik zie in het overzicht, is dat die waarden heel erg verschillen. Er zitten hele grote verschillen in. Dus de een zal veel meer betalen dan de ander. Maar wat ik al zeg, dit is uiteindelijk ook … Instellingen kunnen zich tot ons wenden en een subsidie vragen.

Als ik het macro-economisch beschouw, dan betalen we uiteindelijk met z’n allen de rekening. Want uiteindelijk worden die maatschappelijke instellingen betaald vanuit de belastingopbrengsten die wij als inwoners in Nederland betalen. Dus of het nu linksom of rechtsom is, uiteindelijk betalen we zelf de rekening. Maar goed, ik ga ervan uit dat ze zich individueel melden als het echt tot onoverkomelijke problemen leidt. En anders houden wij het ook in de contacten die wij hebben met de instellingen zelf goed in de gaten hoe dat uiteindelijk uitpakt. Dan de VVD maakt de opmerking het is alsof de zon weer gaat schijnen. Dat klopt inderdaad voor de korte termijn, in 2028 hebben we hetzelfde probleem. Dat ziet u ook terugkomen in de begroting. Ik denk ook dat we ons daarvan bewust moeten zijn. Daarom willen we ook een buffer creëren om te zorgen dat eventuele schokken in de toekomst opgevangen kunnen worden. En de toekomst is uiterst onzeker. We hebben als college laatst weer een assessment gedaan op onze belangrijkste strategische risico’s en die zitten ook in die algemene uitkering. Want je ziet uiteindelijk dat op dit moment de rijksoverheid geweldige investeringen gaat doen in defensie. Daar willen ze of belasting voor verhogen, sommige partijen, of een greep doen in de kas bij zorg.

Ik kan me ook voorstellen dat op enig moment er eens naar die algemene uitkering gekeken gaat worden om te zien of we daar misschien iets vanaf kunnen snoepen. En dat wil ik voor zijn. Ik wil dat eigenlijk isoleren van onze begroting en onze plannen, want anders krijg ik er veel te veel last van. Dus dat is eigenlijk de diepere gedachte daarachter. De VVD schrikt ook van de stijgingen van de BEL. Voelt zich als een kikker in een koude pan die opgewarmd wordt en voelt zich ook onvoldoende meegenomen door het college. Die kritiek is een keer eerder langsgekomen, dat hebben we ons als college ook aangetrokken. En we hebben bijeenkomsten georganiseerd met BEL-medewerkers om uiteindelijk ook beter inzicht te geven wat gebeurt er nu allemaal in de BEL? Wat doen we allemaal om de organisatie robuust te houden en welke investeringen zijn daarmee gemoeid? Dus dit is eigenlijk weer even een appel aan het college om dat in ieder geval goed in de gaten te houden, dat we dat ook intensief blijven doen. Want het is hartstikke belangrijk wat mij betreft om de raad steeds goed mee te nemen in de ontwikkeling van die BEL. En de stijgingen, wat ik al zei, er zitten heel veel personeelslasten in. En uiteindelijk willen we met de cao-stijgingen ook onze medewerkers goed kunnen belonen. Dus uiteindelijk zijn dat kosten die we uiteindelijk moeten willen betalen.