Transcript begrotingsvergadering 7 november 2025

In mijn waardering hebben we daar deugdelijke besluitvorming over georganiseerd. Dan kom ik bij de vraag van Larens Behoud, waarom is niet gekozen het overschot van vijf ton structureel terug te brengen naar nul en de OZB niet-woningen met slechts twee ton te verhogen? Dat hebben we vooral gedaan om ook het nieuwe college een klein buffertje mee te geven naar de toekomst toe. U ziet het ook terugkomen in de begroting, dat het voordeel in 2025 vooral is, maar de jaren daarna slinkt het voordeel naar twee ton en wordt het zelfs minder. Dus op die manier creëer je een klein buffertje voor het toekomstige college om toch wat ruimte, wat armslag, te hebben om nieuwe dingen te doen. Dat is de gedachte erachter. Het eenmalige tekort van Crailo van een miljoen wat we over houden is verantwoord, gezien de stille reserves in Crailo en hogere bouwleges als gevolg van IHP. De opbrengsten zijn niet meegenomen in de begroting. Dat klopt. Ik kan in ieder geval meedelen dat bij de slotwijziging 2025 een grex baten van een miljoen wordt ingebracht. Dus dat helpt zeker voor nu. Dan vraagt Larens Behoud wat het college gaat doen om maatschappelijke instellingen als het zwembad en anderen te compenseren in de laststijgingen. Op dit moment hebben we daar geen compensatiemaatregelen voor geformuleerd.

Het is wel zo dat alle maatschappelijke instellingen de mogelijkheid hebben om subsidie bij de gemeente aan te vragen op het moment dat de lasten niet meer te dragen zijn, of zodanig stijgen dat ze uiteindelijk ook daar een beroep willen doen op de gemeente om een bijdrage te leveren. En voor het zwembad is het uiteindelijk heel simpel dat de kosten voor de exploitatie uiteindelijk voor rekening komen van Laren. Dus uiteindelijk betalen we het zelf. Dan kom ik bij de sportvisie en de wens om te zoeken naar een Els Blokker voor de sport. En ook eigenlijk de verdere investeringen in de sportvereniging. We zijn inderdaad niet zozeer op zoek naar een Els Blokker voor de sport, maar we zijn op dit moment bezig met de inrichting van een sportfonds, dat we ten goede willen laten komen aan sporten en bewegen in Laren en ook aan de verenigingen in Laren. Dat hebben we nu eigenlijk klaarliggen. We hebben dat onlangs getoetst bij de economische tafel om vanuit de economische deskundigen te horen wat vindt u ervan, hoe kunnen we dat scherper krijgen? Daar hebben we een hele goede feedback op gekregen. We gaan het nu verder aanscherpen en vooral ook kijken hoe gaan we nu uiteindelijk aan geld komen? En ik hoop dat we het begin volgend jaar in de markt kunnen zetten. Dus dat komt eraan. Wat betreft de investeringen bij de sportclubs.

De laatste paar jaren zijn daar niet substantiële bedragen ingegaan. Dat komt ook omdat het vorige college vooral substantieel geïnvesteerd heeft in zowel de hockey als met name ook de voetbal. Zoals u weet heeft SV Laren destijds, nog onder mijn bestuur, een nieuw 14

clubhuis gebouwd waar de gemeente fors in heeft bijgedragen. Dat waren eigenlijk de grootste investeringen voor dat moment voor de sportverenigingen. Wij zijn en gaan op dit moment met ze in gesprek om vanuit de verenigingen nu eens te horen wat zijn nu jullie plannen voor de komende tien jaar? Wat ga je doen, wat wil je gaan doen als het gaat om je infrastructuur, velden en dat soort dingen? Welke kosten zijn daarmee gemoeid en hoe kunnen we daar als gemeente eventueel een bijdrage aan leveren? Want ik wil het uiteindelijk wat minder ad-hoc hebben en veel meer voor de lange termijn structureren. Vooral omdat ik het uiteindelijk ook weer begrotingstechnisch moet vertalen en daar ook niet al te veel schokken in wil hebben. Dus daar wordt in ieder geval heel hard aan gewerkt, mijnheer Loeff. Dan lezen we dat er een bedrag van 30.000 euro is gereserveerd in de meerjarenbegroting voor audio raadsvergaderingen. Alleen audio is niet meer van deze tijd. Larens Behoud pleit voor videoverslaglegging en vraagt of het college bereid is hiervoor een bedrag op te nemen in de komende meerjarenbegroting. Dit gaat over de uitzending van de raadsvergaderingen en dit is van de raad en zelfs van de griffier. Dus uiteindelijk zal de raad zelf met plannen moeten komen en ook bijbehorende budgetten. En zullen we daar ook als raad iets van moeten vinden.

Dus dat ligt niet zozeer bij mij of bij het college op dit moment. Dan vraagt Larens Behoud naar de relatie tussen de uitkering gemeentefonds en uitgaven. En graag een toelichting, zijn dit communicerende vaten? Ik zal het wat uitgebreider beantwoorden. Al jaren is dit op landelijk en lokaal niveau een discussie. Het Rijk bepaalt jaarlijks hoe het gemeentefonds gevuld wordt. Dat hebben we gezien ook met het ravijnjaar. Vandaag staat nog in Binnenlands Bestuur dat het bouwwerk van de financiële verhoudingen, het stelsel van afspraken tussen de overheden waarop de financiering van gemeenten is gebaseerd, te abstract en te onduidelijk is voor wat betreft de vraag. Alleen specifieke uitkeringen dienen een op een ingezet te worden, de decentralisatie-uitkeringen zijn altijd ter beoordeling om na te gaan wat ervoor nodig is. Gemeentefonds en uitgaven kunnen daarbij communicerende vaten zijn, maar dat hoeft uiteraard niet. Het is maar net waar college en raad de uitgaven willen maken en waar niet. Dan heb ik de vraag van de heer Spaan van Democratisch Laren. Als het gaat om de financiering van het IHP en het vormen van een reserve in de afgelopen jaren. Dat is een hele goede vraag en ook een hele terechte vraag. Vanuit de vorige colleges is daar geen reservering uit gevormd uit die bijdrage. Het is wel wat, een relatief klein bedrag.

Maar niet zo substantieel dat we uiteindelijk daar in het IHP iets mee kunnen. Dus in die zin betalen we nu de rekening. We hebben op dit moment nog geen specifieke lening voor het IHP aangetrokken en ook niet gefinancierd op projectbasis. Maar uiteindelijk gaat dat wel komen natuurlijk. Dan ga ik naar Liberaal Laren. Het wordt een beetje een repeterend verhaal. Liberaal Laren vraagt om de uitvoeringsinformatie. Ik zeg nu al ruim een jaar, die leveren we niet, maar dat betekent niet dat de informatie niet aanwezig is. Op het moment dat u gericht naar bepaalde informatie vraagt, kunnen we die ook leveren. Dat hebben we nu ook bewezen bij de antwoorden van de technische vragen. Heel duidelijke tabelletjes, in mijn ogen, waarin staat aangegeven hoe de kostenontwikkelingen plaatsvinden. Wat ik jammer vind is de opmerking dat uiteindelijk steeds meer data gedreven wordt en dat de data geen informatie leveren. En dat daarbij toch op een of andere manier de vinger gewezen wordt naar de ambtenaren. Dat is per se niet zo. Wij doen ons uiterste best, en dat geldt zowel voor de ambtenaren als het college, om cijfers te leveren die goede informatie bevatten en waar u uiteindelijk iets mee kan met uw besluitvorming. En daar is de begroting zoals die nu voorligt een duidelijk voorbeeld van. Dus wat ik al zei, ik vind het jammer dat die opmerking gemaakt wordt.

U vraagt een subsidieoverzicht. We hebben nu een overzicht ingenomen over de verschillende programma’s, wat de subsidies zijn. Uiteindelijk moet dat voor u als raad voldoende zijn als het gaat om uw kaderstellende rol, want dat is in feite ook de rol die u heeft bij het beoordelen en vaststellen van de begroting. Dus in die zin voldoen wij aan wat eigenlijk nodig is om daar iets van te vinden. Dan geeft Liberaal Laren aan dat in de sessie over mogelijke ombuigingen toegezegd is dat ombuigingsvoorstellen zouden komen, gebaseerd op de gezamenlijke sessie met veel raadsleden en het laaghangend fruit daarbij te plukken. Met een aantal voorbeelden die Liberalen Laren noemt. Dat is terecht. Daar gaan we ook mee aan de slag. Ik ga naar precario kijken. Dat is wel een ingewikkelde trouwens, want dat is een veelheid aan dingen. Maar we hebben bijvoorbeeld ook geconstateerd dat de marktgelden en elektriciteit op dit moment verre van kostendekkend zijn. Daar gaan we mee aan de slag. We hebben wat gekeken naar toeristenbelasting. Dat is 15

ook onderdeel van de motie die de VVD heeft ingediend. Als u die motie aanneemt, zullen we daar ook mee aan de slag gaan. Dus alle dingen die u noemt, staan eigenlijk op de agenda om op te pakken. Het heeft alleen nog wat tijd nodig om dat op een goede manier te kunnen doen. Dus ik voel mij nu aangemoedigd door u, mevrouw Timmerman. Dan de OZB niet-woningen. Ik heb net in mijn beantwoording van de eerste vraag aangegeven wat de verdere gedachte is. U geeft aan dat dit een duveltje uit een doosje is. Dat is het niet. We hebben natuurlijk de informele raadsvergadering gehad en hebben daar een aantal opties voorgelegd ook aan de raadsleden die aanwezig waren over mogelijke ombuigingen. En daar heeft u heel duidelijk uitgesproken dat het verhogen van de OZB-woningen een no-go is. Dat ziet u ook terug in de begroting. En dat de OZB nietwoningen in beginsel een knop is waar we aan zouden kunnen draaien. Dat hebben we dan ook gedaan. Dus in die zin is het geen duveltje uit een doosje. Dan hebben we het over de BEL-kosten, de toekomstbestendige BEL. We zien dat de bijdrage opnieuw stijgt van 9,8 miljoen vorig jaar naar 10,6 miljoen in 2026. Dat klopt. Alle voorstellen heeft u ook voorbij zien komen. We hebben geïnvesteerd in het verder robuust maken van de BEL, met name IT en finance.

U moet ook beseffen dat de BEL-begroting ruim 21 miljoen is, waarvan ruim 20 miljoen personeelskosten. Dus alleen al de cao-verhoging van 5 procent heeft al een enorme impact op de totale bijdrage die we met zijn allen moeten leveren. Dan heb ik het nog niet eens over prijsstijgingen van alle spullen die we kopen. Dus uiteindelijk gaat het al heel snel om flinke bedragen. Wat betreft de beheersbaarheid, een opmerking die het CDA ook maakte, dat is een terecht punt. En dat hebben we ook terug laten komen, of heeft u terug laten komen, in de zienswijze bij de laatste begroting of jaarrekening. Waarin u zegt BEL-organisatie, ga 2026 ook gebruiken om te kijken waar u eventueel kosten kunt besparen. En steek nu wat meer in op het verbeteren van de efficiency, onder andere door gebruikmaking van AI, om uiteindelijk te zorgen dat die kosten beheersbaar worden en liefst omlaaggaan. Dus dat staat op de agenda en dat gaan we ook zeker doen. Wat De Biezem betreft, de oproep van Liberaal Laren om met de andere gemeenten in gesprek te gaan. Dat ga ik zeker doen. Ik kan nu nog geen garantie geven over de uitkomst, maar dat gaan wij zeker doen. En mevrouw de voorzitter, dat waren volgens mij … Nee, ik heb er nog een paar. Ik dacht er snel vanaf te zijn, maar dat lukte uiteindelijk niet.

De vraag van Liberaal Laren, de burger betaalt misschien minstens twee keer zoveel lokale belasting als landelijke gemiddelde. Dat klopt. Wat ik al zei, want u zegt het kan toch niet de bedoeling zijn? Dat klopt. Maar uiteindelijk komt dat vooral door de WOZ-waardes. In absolute zin betalen inwoners gewoon heel veel. Het is ook een krankzinnig systeem, kan ik u vertellen hoor. Want heel kort, er ligt een directe relatie tussen algemene uitkeringen en de WOZ-waarde. Dat betekent als de WOZ-waardes stijgen, krijg ik minder uit de algemene uitkering van de rijksoverheid. Wat zou dat kunnen betekenen? Dat als je als dorp niet meer investeert in voorzieningen, waardoor het onaantrekkelijker wordt om in het dorp te wonen en dus de WOZ omlaag gaat, ik meer overhoud aan de algemene uitkering. Dat is natuurlijk een pervers mechanisme, maar het is nu eenmaal zo. Ik weet dat er veel kritiek is ook van collega-wethouders financiën op dit systeem. En wat ik al eerder zei, het hangt heel sterk af van de hoogwaardige voorzieningen die wij hebben. Dus uiteindelijk betalen we daar gewoon een prijs voor. De vraag over de uitvoeringsinformatie van D66 heb ik volgens mij al beantwoord vanuit Liberaal Laren, die hetzelfde verzoek deed. Waarbij ik zei dat met name de rol van de raad is om kaderstellend te sturen.

En dat is uiteindelijk ook waar we op dit moment, denk ik, op een goede manier invulling aan geven met de begroting en de cijfers die daar nu op tafel liggen. En dan heb ik nu echt alles gehad, mevrouw de voorzitter. Als ik het zo overzie. En anders hoor ik het graag. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Rood. De heer Rood: Dank u, voorzitter en raadsleden, dank voor de vragen. Ik heb er zes om te beantwoorden, dus dat is overzichtelijk. Ik begin bij de fractie van de VVD. Die had een vraag over het vereveningsfonds, waarom zien we eigenlijk niet in de begroting daar iets van terug? En daar is eigenlijk een vrij simpel antwoord op. De bedoeling is dat het vereveningsfonds, dat bedoeld is om geld erin te laten komen als er te weinig sociaal gebouwd wordt, maar ook geld uit te laten gaan als elders meer dan een derde sociaal gebouwd wordt, of 16

twee derde in het betaalbare segment in totaal. Dan moet dat, als het goed loopt, ook zo vaak mogelijk op nul staan. Dus je ziet in de begroting is het geen melkkoe, het is ook geen uitgavenpost, het is gewoon budgettair neutraal. We pakken het als het ware van mijnheer A af en we geven het aan woningcorporatie B. In de balans kan er natuurlijk tijdelijk wel een saldo in het boekwerk verschijnen, maar niet in de begroting. Dat is meer het balansdeel. Dan vroeg u, en ik snap die vraag, over Crailo. Dat daar wat cryptische getallen in de beantwoording van de technische vragen staan. Dat klopt ook wel en de reden is dat het ook niet helemaal duidelijk is. Dus ik ga er wel wat meer over vertellen, maar ik kan het niet helemaal duidelijk maken. Om de reden dat de verdeling over de woningcategorieën nog niet zo ver is dat we ook precies kunnen zeggen welke woning in welke gemeente komt. Crailo wordt als een geheel ontwikkeld door drie gemeenten. En de percentages van welke woningen daar komen in welk segment zijn over het geheel duidelijk. Maar het zijn een beetje dagkoersen over welke woning precies waar eindigt. Ik kan er nu wel wat meer over zeggen. Dat staat ook in die cryptische beantwoording. Er komen 38 woningen in het betaalbare segment en 10 in het dure segment ongeveer. Maar u moet me dat wel ten goede houden, want als dit nog wijzigt, wordt het weer iets anders.

En in totaal is dat dan 48 woningen. Waarom hebben we tot nu toe 58 gecommuniceerd? Dat is eigenlijk omdat dat 10 procent is van alle woningen in Crailo ongeveer. Dus dat is gewoon we zien wel waar ze komen, Laren doet voor 10 procent mee, ook financieel. We pakken even dat getal van die 10 procent. Nu weten we al wat meer, want er zijn al wat plaatjes. Ik denk dat het goed is om dat eerdaags ook in een informatiebijeenkomst met de drie raden te delen. En nu weet u iets meer en dat staat in dat cryptische antwoord. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Vooral even op de aantallen. Het heeft ook te maken met gemeenteraadsgrenzen en volgens mij zijn de getallen van 10 villa’s, bij wijze van spreken, wel hard. Want die zijn inmiddels voor een deel ook al uitgegeven in een aanbesteding en voor die aantallen van 38 ook. Dus ik denk niet dat daar hele grote verschillen meer in komen. Voor zover onze informatie is die wij krijgen vanuit Crailo, zijn de getallen die u noemt niet zomaar opeens 10 lager of 10 hoger. De heer Rood: Nee, dat klopt. Echter, in het betaalbare segment, en dan bedoel ik midden duur en sociaal, is de verdeling welke woning waar komt binnen die 38 nog niet duidelijk, maar de gemeentegrens loopt er dwars doorheen. Dus ik kan niet helemaal zeggen welk deel dan sociaal is en welk deel niet.

Anders hadden we dat ook wel in de technische beantwoording opgeschreven. De voorzitter: Even een adempauze voor de heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Voorzitter, dank. Ik snap de onduidelijkheid op dit moment, maar daar ging mijn vraag ook niet over. Mijn vraag ging erover wat doen we met het feit, zoals het volgens mij omschreven was, als daar opeens sociale woningbouw komt? En we hebben hier oeverloos gesproken over het compenseren bij bouwplannen van sociale woningbouw ten opzichte van andere woningbouw. Crailo is daar niet in meegenomen, want daar zouden alleen maar duurdere of middel dure woningen komen, geen sociale woningbouw. Als die er nu wel in wordt gefietst, om het woord maar nog een keer te gebruiken, dan telt dat dus ergens mee voor de optelsom van sociale woningbouw in de rest van Laren. En dat wilde ik weten, of u dat ook zo ziet? De heer Rood: Dat is het tweede deel van uw vraag en ook het tweede deel van mijn beantwoording. Daarvan is het verhaal als volgt, ten eerste is over heel Crailo dus het percentage sociaal 30 procent. En dat is gewoon conform eigenlijk … Sorry, dat zeg ik verkeerd. Dat is 33 procent, dat is gewoon conform wat we moeten doen. Dan zou het kunnen zijn dat het voor Laren door die verdeling inderdaad een surplus oplevert in het aantal 17

sociaal. Dat kunnen we binnenkort dan tellen en dan weten we dat. Vind ik zelf dat je dat zou moeten meetellen over Laren? Ja, want dat is gewoon het uitgangspunt van de woonvisie. Maar het komt natuurlijk ook vaak genoeg voor dat wij alleen maar in de vrije sector woningen realiseren. Of wij, dat doen dan projectontwikkelaars, omdat daar bijvoorbeeld niet een bestemmingsplanwijziging nodig is en wij die die eis uit de woonvisie eigenlijk niet hard kunnen maken. En dan is het goed dat je ook af en toe wat meer op sommige gebieden in betaalbare segmenten doet, zodat je over all blijft voldoen aan de ambities van de woonvisie. Dus in het algemeen heeft u gelijk, het telt mee. Maar voor de onderhandelingen waarin de gemeente aan tafel zit om te zeggen wat willen we, wil ik het niet weggeven. Want er zijn ook ontwikkelingen waar je alleen maar in het dure segment moet meewerken. De voorzitter: De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Als het mag, voorzitter. Want ik snap, we weten het nog niet. Maar ik hoor u dus duidelijk zeggen, mochten er sociale woningen worden gebouwd op het Larense grondgebied, dan tellen ze mee voor de optelsom van te realiseren sociale woningen, als je die moet compenseren in andere bouwopgaves binnen Laren? De heer Rood: Ja. De heer Koldenhof: Goed. De heer Rood: Dan moet ik weer even terugbladeren. Nog een vraag van de VVD.

Maar ook Liberaal Laren heeft daar motie 4 over ingediend. Dat gaat over die 100.000 euro bibliotheek en we hebben begroot 67.000 euro om daarvan uit te geven. Dus wij ontvangen uit het Rijk 100.000 en daar geven we ongeveer twee derde van uit en een derde niet. Dat mag. Andere gemeenten maken dat nog ietsje bonter, maar daar wil ik helemaal niet naar wijzen. Maar de motie zegt, geef nu alles uit aan het bibliotheekwerk. Dat is daar altijd welkom natuurlijk. Dus ik ben daar als portefeuillehouder bibliotheek zou ik daar helemaal niet ongelukkig van worden. Het is wel gemeenschapsgeld wat we uitgeven. En hoe is dit bedrag tot stand gekomen? Dat is ten eerste om de openingstijden te houden zoals ze nu zijn. Er zit geen uitbreiding in, maar een andere uitkering vanuit het Rijk om die openingstijden te verruimen houdt op. Daar is dit geld als het ware voor in de plaats gekomen. Dat is een aspect. Het tweede aspect is wat de bibliotheek aangaf aan alle gemeenten, want dat is dus ook Gooise Meren, Wijdemeren, Eemnes et cetera, hebben aangegeven wij hebben extra geld nodig om die zorgplicht te kunnen vormgeven. Het bibliotheekspreekuur, voor hulp met digitale zaken voor mensen die digitaal minder vaardig zijn om toch mee te kunnen doen. Dat soort werk moeten ze ook doen en dat kost geld. Dus zij hebben daar een begroting voor. Met deze bijdrage komen zij uit.

En de bijdrage uiteraard van de andere gemeenten. Dus er kan altijd geld bij, maar dit bedrag houdt rekening met hun begroting zoals die nu voor de komende jaren ligt. De voorzitter: Mevrouw Timmerman heeft een interruptie. Mevrouw Timmerman-Hamers: Ik wil even weten of ik de twee dingen goed begrepen heb. OCW heeft toch gezegd dat die 100.000 euro echt de absolute ondergrens is en heeft erop aangedrongen om dat ook helemaal daarvoor aan te wenden, dus niet een stukje? En u heeft bij de behandeling van de kadernota toch gezegd van inderdaad, dan kunnen ze wat meer doen. Dus in feite werd er gezegd mijn zegen heb je. Dus wij gingen ervan uit dat er gewoon die ton zoals waar OCW op aandrong gewoon in de begroting zou staan. De heer Rood: Bij de kadernota spreek ik, en dat zei ik net wat explicieter natuurlijk, als portefeuillehouder bibliotheekwerk. Er is ook nog een strenge portefeuillehouder financiën die denkt maar als dit genoeg is, 18

neem ik dat bedrag misschien op. Wij hebben daar helemaal geen felle, harde discussies over gehad in het college. Maar als u een motie aanneemt die zegt daar moet wat bij, dan is dat voor het college natuurlijk een gegeven dat de raad er zo over denkt. Dus we laten ons verrassen straks. We gaan toch een keer stemmen, denk ik. Dan de vraag ook van Liberaal Laren … De heer Koldenhof: Voorzitter. De voorzitter: De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Ik ken de heer Rood inmiddels als een zeer meegaand man. Waarbij ik soms twijfel, is dit niet iets te makkelijk? En daar bedoel ik echt mee, geeft u nu een positief stemadvies op deze motie die niet gedekt is? De heer Rood: Nee, ik heb geen stemadvies over een motie gegeven. Bibliotheekwerk doe je eigenlijk nooit genoeg. Maar aan de andere kant kunnen we ook niet eindeloos de belastingen blijven verhogen. Dus er moet ergens een midden gevonden worden. Maar wat er speelt is, wij werken met grote en kleine gemeenten samen in het bibliotheekwerk. Die kleine gemeenten krijgen allemaal een ton. Maar het is eigenlijk een bedrag per inwoner. Dus de grotere gemeenten krijgen als het ware minder dan de kleinere gemeenten als je dat uitdrukt per inwoner. En dat moet natuurlijk … Wij kunnen niet voor de hele regio het bibliotheekwerk als het ware onevenredig veel daaraan uitgeven. Dus daar is dit de balans tussen. Dit is eruit komen rollen.

De bibliotheek kan verder. Ze hoeven niet te bezuinigen op openingsuren en dat soort dingen. Ze kunnen hun taken uitvoeren hiermee. Kan er geld bij? Zeker, maar dan moet de raad daar iets van vinden. De heer Van den Berg: Interruptie. De voorzitter: En daar mag u straks met elkaar over in debat gaan. Heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Mijn interruptie gaat ongeveer twee minuten terug. Want u suggereert nu dat er geld bijkomt voor de bibliotheek. Maar dat is volgens mij niet wat mevrouw Timmerman stelt. Die stelt vast er komt een ton onze kant op, naar deze gemeente. Die ton is geoormerkt voor het bibliotheekwerk. Daar heeft u in uw college wat van afgeroomd, met uw uitleg van de laatste minuut. Maar dat is toch de kern? Ze krijgen geen geld bij als wij zeggen dat die ton, gewoon die 100.000 euro, naar het bibliotheekwerk gaat? Dat is toch precies wat het Rijk bedoeld heeft? En we leven hier in een hartstikke dure omgeving, dus de interruptie is eigenlijk u suggereert dat wij dan iets extra’s gaan geven, maar ze krijgen waar ze eigenlijk recht op hebben. De heer Rood: Nee. Ten opzichte van de andere gemeenten waarmee wij samenwerken in bibliotheekwerk. De heer Van den Berg: Maar we leven in Nederland. De heer Rood: Het was laag. Laren trekt het als het ware een beetje bij. De voorzitter: Ik wil heel graag dat de wethouder verder gaat met de beantwoording.

U heeft zo direct nog drie instanties, dus lijkt me dat we het daarmee gaan redden straks. Gaat uw gang. De heer Rood: Dan de vraag van Liberaal Laren ook over Caliskamp. Ik heb u eerder geïnformeerd dat het stroeve onderhandelingen waren. Daar kan ik nu van zeggen dat die best goed verlopen en dat we verwachten dat ik de komende maanden naar u toe kan komen met wat dan het plan is. En dat betreft dan een van de ontwikkelaars, een van de percelen waar op gebouwd zou kunnen gaan worden. Daar wil ik dan natuurlijk graag uw input en meningen over horen, maar dan zouden we een onderhandelingsresultaat hebben. We zijn 19

daar best dichtbij, dus dat is goed nieuws. D66 vroeg hoe snel kunnen we nu komen met die verkeersvisie? En u zei daarbij, laten we die dingen niet bevriezen. Dat hoeft ook niet echt. Er loopt een beroepszaak over een aspect, dat gaat over de inrichting Eemnesserweg uiteraard. Maar de processen lopen echt best mooi parallel. We kunnen in november over de verkeersvisie debatteren en dan hebben we ook meer informatie over hoe die beroepszaak is afgelopen, dus dan kunnen we daar een klap op gaan geven. Dus daar verwacht ik geen vertraging. Dan vroeg ook nog de fractie van D66, en dat is mijn laatste beantwoording, naar die doorfietsroutes. De raad gaat natuurlijk kijken wat zijn de plannen en wat vinden we daarvan? De doorfietsroute houdt in het centrum enigszins op, in de zin van dat je op een doorfietsroute fietsers zoveel mogelijk voorrang wil geven, bijvoorbeeld op een kruising. Dat gaan we in het centrum niet doen. De fietsers komen gewoon op het kruispunt met stoplichten aan, dat moet ik verkeersregelinstallaties noemen, maar dan begrijpt u waar ik het over heb. En daar moeten die fietsers gewoon even wachten. Ze worden wel breder in de plannen, die fietsstroken, dus we maken meer ruimte voor de fietser. Maar technisch gezien is de doorfietsroute dan eventjes onderbroken tot het weer kan en de kruising voorbij is. En dan kan er weer doorgefietst worden. Dat is het idee.

Maar de raad komt daar nog over te spreken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder De Groot. De heer De Groot: Voorzitter, na ongeveer 25 jaar in de politiek actief te zijn is dit ook, evenals mijnheer Van den Berg, menselijkerwijs mijn laatste algemene beschouwing. De afgelopen vier jaar heb ik met veel liefde, veel inzet, meen ik, en hopelijk ook met resultaat, in ieder geval de algemene beschouwingen wijzen daarop, mogen werken in dit prachtige dorp waar ik heel veel ben van gaan houden, aan een duurzamer, economisch gezonder en socialer Laren. Met als randvoorwaarde een betaalbaar sociaal domein. Dus dat heb ik met genoegen gedaan. En nu sta ik voor de laatste keer hier voor u en het doet me genoegen om uw vragen en opmerkingen die aan mij gericht zijn te beantwoorden. Ik begin bij het CDA, over de jongerenraad. Op dit moment loopt er een onderzoek naar hoe en of jongeren willen participeren en dat wordt nu uitgewerkt. En ik hoop daar, ik verwacht in januari bij u terug te komen, waarbij we verschillende manieren onderzoeken op welke wijze ze dat willen. En dan willen we dat graag zo inrichten. Want wij willen hun stem heel graag horen. Dat past ook helemaal in de omgevingsvisie die we aan het ontwikkelen zijn. We willen er voor alle generaties zijn en dan is het fijn om ze aan het woord te hebben. Groen Laren, een prachtig dystopisch beeld.

Ik hoop dat het niet zover komt, want daar moeten we alles aan doen. Dat ben ik volkomen met u eens. U gaat in uw motie in op Dynamic Arts. En ik vermoed dat mijnheer Grunwald het commentaar dat ik gegeven heb, of de informatie die ik heb gegeven, misschien niet opgepakt heeft. Want ik heb aangegeven dat we met Dynamic Arts in de onderhandeling zijn om te zorgen dat ze ruimte hebben en houden. En dat ziet er op zich niet eens verkeerd uit, maar ik kan daar nog niks definitiefs over zeggen. En dat we ze ook nadrukkelijk uitgenodigd hebben, en dat doen we om subsidie aan te vragen. En daar gaan we met een open blik naartoe. Dus ik zou deze motie niet als zodanig willen ondersteunen. Ook omdat die qua sociaal-cultureel iets te veel omvat. Het gaat om sociaal-cultureel werk. Dat gebeurt niet alleen maar door Dynamic Arts, maar ze doen een aantal dingen voortreffelijk en daarin willen we ze graag de komende tijd bij blijven ondersteunen. De voorzitter: De heer Vos, interruptie. Met microfoon. De heer Vos: Ja, die heb ik aangezet. Dank u wel voorzitter. Ik moet spreken namens de heer Grunwald die niet aanwezig is. Dat maakt het een beetje lastig voor mij. Maar ik begrijp dat u zegt binnen de gemeente Laren gaan we dus geen geld meer beschikbaar stellen voor ruimte en activiteit van de Dynamic Arts.

Maar we gaan dat probleem uitbesteden aan een andere subsidieverstrekker? Begrijp ik dat goed?

20

De heer De Groot: Gelukkig niet, mijnheer Vos. We gaan dat juist wel doen. En dan ook duidelijk op basis van goede prestatieafspraken. En dan met elkaar goed zien hoe ze hun rol in ons voorveld kunnen vervullen. En ik denk dat ze dat voortreffelijk kunnen. De heer Vos: Maar begrijp ik dan dat ze na 31 december gewoon nog even aan de gang kunnen blijven en kunnen blijven zitten, mag ik het zo interpreteren? De heer De Groot: Dat is nadrukkelijk de bedoeling en daar zijn we hard mee bezig. Het is nog niet definitief goed geregeld, maar dat is wel de manier waarop wij dat graag willen zien. En daarna gaan we … Want in het IHP staat ook nadrukkelijk dat ze op een gegeven moment de schepen uit moeten, dat is ook allang met ze besproken. En dan gaan we kijken met hen naar geschikte andere ruimtes. Dus dat is niet iets wat we op zijn beloop laten, maar waar we actief met hen mee aan de gang gaan. De heer Vos: Dus eigenlijk zegt u de motie is overbodig, want het is al geregeld. Daar kunt u op vertrouwen dat ze gewoon … Mevrouw Van Dorst zit enorm goed te knikken, maar ik heb liever een harde toezegging van de wethouder in die zin. Ze hoeven zich geen zorgen te maken, ze hoeven niet de doos in te gaan pakken? De heer De Groot: Zoals het er nu naar uitziet niet, nee.

Maar ik kan het niet harder toezeggen dan dat, omdat we nog met een aantal partijen … Ze huren onder, of ze zijn gebruiker van Versa en Versa heeft het opgezegd. En wij zijn nu bezig om te zorgen dat die ruimte in ieder geval tot de zomer beschikbaar is. En dat proces loopt nog. Ik heb daar gisteren nog ambtelijk over gesproken en dat is niet helemaal afgerond. Maar als dat onverhoopt niet gebeurt, gaan we toch met hen op zoek naar een andere ruimte om te zorgen dat ze door kunnen gaan. Mijn inschatting is dat ze daar gewoon kunnen blijven tot de zomer. En dat laat Versa eigenlijk ook al horen. Dus keiharde garantie, nee. Maar wel dat we gaan zorgen dat ze door kunnen gaan, ja. De voorzitter: Heer Van den Berg wil ook iets toevoegen aan deze discussie. De heer Van den Berg: In interruptie naar mijn collega. Want ook als we wel de motie aan zouden nemen, kunnen andere partijen nog iets anders willen. Ik zou eigenlijk de wethouder niet een toezegging willen ontlokken dat u zelf uw uiterste best doet om het op te lossen. Dat lijkt mij eigenlijk, voor mij in ieder geval, een beter antwoord dan alleen maar een motie aannemen. De voorzitter: Volgens mij is die toezegging gedaan. En de motie zien we straks als die in behandeling komt. Gaat u verder. De heer De Groot: Dank u. Dan over de verlichting, de feestverlichting, op en rondom De Brink.

U geeft aan dat het eenvoudig moet zijn, een onnozele handeling, om een schakelaar over te zetten om dat licht uit te doen. De stroom wordt gehaald uit dertig lichtpunten waar dan dertig tijdschakelaars op moeten. Die kosten ongeveer honderd euro per stuk. Het zijn buitenschakelaars, dus niet die goedkope dingen die we thuis kunnen gebruiken. Plus arbeidsloon, plus dat dat dan moet gebeuren in de drukste tijd voor de leverancier van deze verlichtingen in het jaar. Betekent dus dat de kans dat dat lukt, als de raad dit al zou willen en nodig vinden, eigenlijk een onmogelijke opgave is. De voorzitter: Niet allemaal tegelijk. De heer Vos. De heer Vos: Maar dit is het antwoord, dat hebben we natuurlijk ook al eerder gehoord, het is technisch onmogelijk. Kom nu, voor dertig euro een schakelaartje. Dat moet toch wel kunnen lijen. Want laten we eerlijk zeggen, het inverdieneffect van die schakelaar is dat je een x aantal uren geen licht hebt branden. Dus ik zou 21

dat toch wel heel graag zien, dat ze die drie tientjes per schakelaar gewoon uit gaan geven, want dat moet kunnen, lijkt mij. Gezien de enorme kosten die ze maken om de dingen te laten branden. De voorzitter: Volgens mij hebben we deze discussie al op een eerder moment gevoerd. Maar mevrouw Van Dorst, de heer Loeff en de heer Spaan willen ook nog wat toevoegen. Mevrouw Van Dorst-Brakel: Dank u wel, voorzitter. Wij willen er niet zozeer een motie. Wij vinden namelijk de vragen wel terecht. En daar hebben we nog niet helemaal het antwoord op gehad. Wat kost het precies? Dat heb ik begrepen. U zegt het is best veel. Wij dachten kan nooit zoveel zijn. Maar wat wij belangrijker vinden, is inderdaad dat gewoon ’s avonds vanaf 23.00 uur het licht niet brandt. Wij vinden dat echt belangrijk voor de fauna. Daar zijn we het met de heer Vos helemaal mee eens. Maar we willen graag daar nadere vragen over stellen later, bij de motie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Loeff. De heer Loeff: Voorzitter, ik wilde graag een nadere vraag stellen aan de wethouder. Want is het de gemeente die die schakelaars plaatst of is dat een andere organisatie? Want ik heb een beetje het gevoel dat u met uw antwoorden uzelf in de nesten werkt, om het zo maar te zeggen, de vogelnesten in de bomen.

Want volgens mij kunt u van alles wel of niet beloven, maar het is niet u die daarover gaat en dat maakt deze motie straks ook heel lastig. Dus ik zou graag van de wethouder wat verduidelijking hebben, zodat wij ons standpunt kunnen bepalen. De voorzitter: En dan nog de heer Spaan. De heer Spaan: Dat is volkomen juist wat de heer Loeff zegt volgens mij. Volgens mij zijn de winkels de leveranciers van de stroom. En ik zie tegenover mij bij de Johanneskerk is de kerstboom neergezet en die brandt nu dag en nacht. En vorig jaar ging hij netjes om 00.00 uur uit. Dat hebben we overlegt met elkaar. En die stroom van die boom komt ook gewoon uit de kerk. En op verschillende plekken brandt hij op verschillende tijden. Dus je moet beter weten wie levert die stroom? En dat zijn volgens mij algemene winkeliers. En die kunnen gewoon een tijdklokje ertussen hangen. Je moet het denk ik stellen van het moet eigenlijk gewoon zo. En niet kan het? Nee, het moet. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Spaan. Wie gaat erover en wanneer is er uitzicht op schakelaar? De heer De Groot: Bijzondere Laren en ze kosten niet dertig euro per stuk, ze kosten honderd euro per stuk, exclusief arbeidsloon. Het zijn dertig lichtpunten, dus een substantiële investering die je dan vraagt. En ik denk inderdaad, ik dring er wel degelijk op aan dat dat de komende jaren gaat gebeuren.

Maar ik ga het dit jaar niet kunnen regelen. Dat is gewoon zoals het is. En dan is nog de vraag, ik heb al gezegd bij het eerdere debatje daarover in de commissie, op het moment dat dat volgend jaar gevraagd zou worden aan Bijzonder Laren weer, want dat gaat zeker weer komen, dan is het denk ik aan u raad om dan vast te stellen of ze dat daadwerkelijk ook zo willen en ook van Bijzonder Laren zouden willen vragen. Als het gaat over stroomgebruik, daarmee verdien je niet terug. Al die lampjes gebruiken per jaar, of in die periode, minder dan een koelkast, dus daar ga je het niet mee terugverdienen. Dus tot zover. De voorzitter: Voldoende denk ik voor nu. De heer De Groot: Larens Behoud, een opmerking over Agora. We hebben aangegeven dat we voor verschillende ankers liggen om te zorgen dat we niet voor die investeringen komen te staan. Een daarvan is 22

dat we in ieder geval vinden dat, als we al zouden gedwongen worden om daarin te investeren, we dat in ieder geval niet voor 2027 zouden moeten doen. En op het moment dat je daartoe genomen wordt, loopt het dan gewoon in de begroting mee. Dat kan natuurlijk allemaal tegen zitten, juridisch gezien. Dan weten we waar we voor staan en dat zal dan denk ik in de zomernota moeten worden gedaan. Maar ik denk niet dat we dat nu op zouden moeten nemen. Dan zie je eigenlijk al je eigen nederlaag, juridisch gezien. Dus dat lijkt me niet handig. Een opmerking over het meubilair van de Gooise School. Daar gaat uiteindelijk de Gooise School zelf over. Dat investeren ze zelf, dus daar kunnen we weinig aan doen. Ik snap wel uw gevoel, want ik zou dat ook niet graag doen. Ik zie dat ook niet graag en ik zou het liefst willen dat die meubels fatsoenlijk gerecycled worden. Maar nogmaals, dat is niet aan ons. De voorzitter: Heer Loeff. De heer Loeff: Maar begrijp ik eruit dat dus in het IHP alleen verbouwingskosten zitten en geen inrichtingskosten met los meubilair? Is dat correct? De voorzitter: Ja, voor de band. De heer De Groot: De chronisch zieken. Dan pak ik even de computer erbij. Dat is een technisch vrij ingewikkeld verhaal. Ik zal het ambtelijk antwoord voorlezen.

Als mensen een laag inkomen hebben en hoge zorgkosten, kan er wel een beroep worden gedaan op de bijzondere bijstand als compensatie voor hoge zorgkosten. Op deze wijze regelen we dat de vergoeding terechtkomt bij de mensen die dit het meest nodig hebben. Bij alle gemeentelijke regelingen hierboven geldt dat er wordt gekeken naar maatwerk. En er kunnen zich situaties voordoen waarin de inwoner niet voldoet aan de voorwaarden, maar waar de regeling wel toegekend wordt. Dat is belangrijk, omdat iedere inwoner geholpen moet worden op een manier die aansluit op hun situatie. In ieder geval wordt gekeken naar de persoonlijke situatie van de inwoner, soort hulp en ondersteuning aansluit bij wat de inwoner nodig heeft. Dat is zoals we dat doen. Dat maakt het ook meteen erg moeilijk om überhaupt uw motie uit te voeren, omdat dat zou betekenen dat je dan tot 2021 moet gaan terug redeneren of iemand wel of niet … Dat voldoende is uitgevoerd. Plus, ik ga ervan uit dat we dat dus wel gedaan hebben. Want dit is onze werkwijze. Mocht u gevallen tegenkomen waarvan u zegt dat klopt toch niet. Dan wil ik dat toch graag weten. Dan kunnen we kijken of daar toch nog ergens iets aan ontbreekt en dan kunnen we daar nader naar kijken. Dat is zoals ik u op dit moment dat zou willen beantwoorden. De voorzitter: Heer Loeff.

De heer Loeff: Voorzitter, ik ben blij met de toezegging die u doet over individuele gevallen. Ik kijk met name op de website van Maatschappelijke Zaken en de regeling en ik lees daar niet het eigen risico terug. Ik lees van alles over slijtage van kleding en schoenen, wassen, noodzakelijk dieet, alles wat niet wordt vergoed. Maar niet waar wij destijds in 2021 de regeling voor hebben vastgesteld, namelijk de compensatie van het eigen risico. Dus ik zou graag een antwoord willen op de vraag van mis ik nu iets op die website van Maatschappelijke Zaken? Of klopt de regeling wel, staat het verkeerd op? Dat is eigenlijk de vraag. Wij kennen dus gevallen dat het eigen risico niet wordt uitgekeerd omdat het voor iets anders zou gelden. En dat is natuurlijk heel pijnlijk. De heer De Groot: Ja, maar dan moet ik echt heel diep de techniek in gaan, want volgens mij is in 2021 het een en ander eruit gesloopt en is een andere regeling terug gekomen. En dat moet natuurlijk wel rechtmatig worden uitgevoerd. Dus op het moment dat we dat op een of andere manier anders willen doen, dan zou ik zeker dat niet met terugwerkende kracht willen en dan zou je dat vooruit moeten doen. En dan zou je dat denk ik volgens mij bij de komende coalitieonderhandelingen in moeten brengen en niet dat alsnog doen, 23

want dat betekent budgettair ook nog het een en ander. Ik ga ervan uit dat we mensen voldoende in staat stellen om met de regeling die we hebben het goed te doen. En dat voeren we dan uit conform de kaders zoals die door de raad gesteld zijn. De voorzitter: Heer Loeff. De heer Loeff: Ik wil toch nog een keer bij u terugkomen. Want de kaders zoals wij die hebben gesteld in 2021, zo staat het ook in de inleiding van de regeling op de website, is wij compenseren het eigen risico. Maar als ik lees wat daar op die site staat, staat er van alles, behalve het compenseren van het eigen risico. Dus de motie is heel scherp. Die zegt, volgens onze informatie houdt dat in dat het hier dus niet om een verplicht eigen risico gaat, maar het zou daar wel om moeten gaan. Dus een reparatie van wat wij hebben besloten, wat kennelijk verkeerd in ieder geval in de toelichting op de website is gekomen. En die zou ik graag gecorrigeerd zien. Dus als u de motie ontraadt, laat ik hem toch in stand, omdat ik vind dat het de plicht is om de regeling waar die voor bedoeld is in de aanhef, gewoon correct uit te voeren. En het lijkt me dat die ook makkelijk beantwoord kan worden.

Gaat het nu om die compensatie van het eigen risico, ja of nee? De heer De Groot: Ik denk dat eerlijk gezegd, en die toezegging wil ik wel doen, dat ik daar dieper in wil duiken en dan daar bij u terugkomen om te zien wat dat betekent. Klopt het wat uw veronderstelling is, of staat er toevallig geen eigen ... Dus dat lijkt me op dit moment de beste manier om het op te lossen. De voorzitter: Ja, dit was het? Wethouder De Groot, dank u wel. Dan gaan we beginnen aan de inhoudelijke behandeling van de begroting. We hebben al aardig wat de revue laten passeren inmiddels. Zal ik dezelfde volgorde aanhouden als bij de algemene beschouwingen en dan als eerste het CDA het woord geven? Gaat uw gang. Even de microfoon erbij helpt. De heer Van den Berg: Dat weet ik, maar dank u wel. Ik zit even te denken, ik heb een antwoord gekregen op de vraag van de wethouder over de jongerenraad. Dat is wat ons betreft voldoende. Het is ook ingewikkeld. Het is niet alleen dat de wethouder iets niet goed doet of dat wij iets niet goed doen, het blijft gewoon een ingewikkeld ding om jongeren te betrekken. Dus mijn oproep was eigenlijk algemeen dat we daar volle aandacht voor moeten houden, ook al laten zij het misschien soms ook wel afweten. Maar ik ben blij dat de wethouder, die nu trouwens even weg is, daar met een onderzoek mee bezig is.

Dan had ik bedacht om maar gewoon even op de moties te reageren die er liggen. Toch? Dat was volgens mij de bedoeling, toch? Ja. En dan doe ik het even uit mijn telefoon over de honden en de toeristenbelasting. Het is jammer dat mevrouw Niekus er niet is, want die heeft er jarenlang voor gestreden. Maar bijzonder blij dat de VVD met deze motie is gekomen. De overweging is ook wel om hem te gaan ondersteunen, omdat we ook indachtig de discussie over de parkeerplaatsen en de camperplaatsen, waar mogelijkerwijze een stukje dekking van kosten/zelfs een klein stukje verdienmodel misschien zit, toeristenbelasting misschien wel een goed idee is. Daarbij wel opgemerkt dat ondernemers inderdaad aan alle kanten worden geknepen, maar … En we zien het ook niet direct als een luxeregeling voor hondenbezitters, want het had volgens mij een hele andere achtergrond. Maar die motie die kunnen we wel omarmen, omdat we jarenlang zelf ook daarom geroepen hebben dat het eigenlijk een oneerlijke belasting is. En als we die op een andere wijze kunnen inleggen, vinden we dit een mooi voorstel van de VVD. Dat is de motie van de VVD. Dan hebben we het over sociaal-cultureel jongerenwerk. Daar is net een toezegging door de wethouder gedaan. Ik denk dat dat ook een mooie toezegging is.

Ik vond hem eigenlijk net iets te weinig toegezegd, dus vandaar dat ik nog een keer krachtig wilde horen dat de wethouder zegt ik ga er in ieder geval voor om al dan niet een tijdelijke oplossing te zoeken. Als dat zo meteen nog een keer herhaald wordt, dan zijn wij daar ook tevreden mee. En dan hoeven we niet met de motie in stemming te brengen. De WOZ-belasting over de gebouwen. Ik vond het niet de allersterkste argumentatie om te zeggen Blaricum doet het ook, dus wij moeten het ook doen. En nogmaals, ondernemers worden aan alle kanten al 24

aangepakt. Maar je moet weleens ergens wat. En ik denk dat er een duidelijke uitleg is gekomen over de WOZ, van meerdere kanten. Dus deze motie heeft onze warme belangstelling, maar we gaan nog wel even kijken hoe andere partijen hier ook tegenaan kijken, of wij nog iets missen daarin. Dan de motie over de versterking van de bibliotheek. Daar heb ik net op geïnterrumpeerd. Het is gewoon bijna een doeluitkering. Dus ik denk dat Liberaal Laren een punt heeft als zij zeggen besteed dat bedrag daaraan. En dat wij dan vervolgens daar misschien een stukje regio wat extra comfort geven, dat zal allemaal. Maar wij hebben de bibliotheek in ons dorp en dat was het allerbelangrijkste waar we altijd voor gestreden hebben. En ik denk niet dat we, net als bij de hondenbelasting, andere uitkeringen moeten gebruiken om onze begroting wat te camoufleren. Dus we gaan mee met deze motie, kunnen niet meer erbij op. Maar het is een goed punt dat geld dat wij krijgen, wat een doel heeft, ook aan dat doel besteed wordt. Dat is eigenlijk het principe. Dan het betrekken van de reserves. Daar heb ik in de pauze de fractievoorzitter van de VVD gevraagd of wij mee mogen tekenen. Want hij is wel principieel van aard, maar het geeft ook ruimte inderdaad. Want we hebben ook al jarenlang als CDA gezegd er worden maar plannen vooruitgeschoven, reserves vooruitgeschoven en dat is een systeem.

En we vinden het eigenlijk wel mooi dat de VVD daar nu zelf mee gekomen is. En wij hebben ook gevraagd of we als oppositiepartij daar ook aan mee mogen doen. En dat mocht. Maar ik wil dat ook wel gewoon aangeven, een stukje dualisme, zo zie ik het dan maar even. Je valt niet een college aan, maar je geeft eigenlijk een soort markeringspunt af aan een nieuw college. Dus vandaar dat we die motie gaan omarmen. En dan moet ik even spieken. De aparte paragraaf van de jaarrekening. Toen deze kwam dacht ik dat hadden we eigenlijk een paar jaar geleden ook met Laren Regenklaar moeten doen. Grote uitgaves, even los van politiek of je iets wel of niet wil, maar daar gaan grote bedragen in om. En als ik dan terugdenk aan Laren Regenklaar, waar we dat niet gedaan hebben, dan denk ik dit is een bijzonder goed punt. Want het gaat ook over heel veel jaren. Misschien tegen de tijd dat dit een keer allemaal uitgevoerd is, zit driekwart van deze raad er misschien ook niet meer. Dus wel een goed punt om te kijken of dat administratief gewoon inzichtelijk goed gemaakt kan worden. Dus ook deze motie zullen we in meegaan. En dan het eigen risico en bijzondere bijstand.

Daar heb ik net aan de heer Loeff aangegeven dat wij ook met die motie meegaan, omdat hier volgens mij het principe achter zit, als ik Larens Behoud goed heb begrepen, die hebben een aantal expliciete voorbeelden hebben van individuen die het niet uitgekeerd hebben gekregen, terwijl ze daar eigenlijk wel recht op menen te hebben. En dat is dus dan inderdaad wel een terugblik en niet zozeer van het is misschien niet helemaal goed gegaan, we gaan het eens uitzoeken. Dus ik hoop dat Larens Behoud de motie in stand houdt en wij gaan hem ook meestemmen. En dat is niet omdat we de wethouder niet vertrouwen, of wat, maar misschien hebben we gewoon wel een soort van klein Larens toeslagenfoutje gemaakt. Hebben we het goed bedoeld, maar niet goed opgeschreven. En dat is het wel. De voorzitter: Heer Koldenhof, interruptie. Een moment, mijnheer Van den Berg. De heer Koldenhof: Deze motie is niet gedekt. Dus u gaat een motie steunen, als ik u goed begrepen heb, zonder te weten wat dat allemaal kost. Ik bedoel, los even van het principe, maar het lijkt mij voor een prudent financieel beleid, waar u vast ook voor bent, dat als je al een motie indient en je zegt betaal het ook nog eens even terug een aantal jaren en ook voor de toekomst regel het maar. Maar daar is geen geld voor gedekt. Dus hoe kunt u dit nu steunen? De heer Van den Berg: Dank u wel voor de interruptie, mijnheer Koldenhof.

Want als ik heel goed luister even naar Larens Behoud zoals de motie ingestoken is, misschien hebben wij met z’n allen al wel drie jaar lang helemaal niet het goede gedaan in het … Dus het is niet zozeer een extraatje dat nu toegegeven wordt. Misschien hebben we wel gewoon een snoeiharde fout gemaakt. En dan moet er inderdaad gewoon vanuit het college een herberekening komen. De heer Koldenhof: Ja, maar, mevrouw de voorzitter. 25

De voorzitter: U was al bezig, gaat uw gang. De heer Koldenhof: Als ik het zo begrijp dan bent u nu al van oordeel dat de gemeente een fout heeft gemaakt. En dat u vindt dient die motie maar in, want dan weten we zeker dat het hersteld wordt. Maar weet helemaal niet of er een fout gemaakt is. De heer Van den Berg: Ik ga niet de indiener voor de voeten lopen, mijnheer Koldenhof, want die moet mij misschien dan zo nog verbeteren. Maar ik heb begrepen dat zoals wij het hebben vastgesteld en een tegemoetkoming in die vergoeding die hoort daarin gesloten te zijn en dat is niet nu het geval. Kijk ook even naar mijn collega of die … Als dat zo is, en daar dient die motie voor, dan is een toezegging volgens mij net niet helemaal goed. Want een toezegging verdwijnt zo meteen. We wilden eigenlijk gewoon hier het punt mee maken dat misschien wij wel gewoon een fout hebben gemaakt de afgelopen jaren met elkaar dat. En dan zeg ik wij, want uiteindelijk stellen wij zaken vast en hebben we iets vastgesteld ooit. Maar de uitvoering daarvan is niet gegaan zoals wij het beoogd hebben. Dus dat zie ik dan als een eigen fout, ook een fout van ons. En als je dat wil repareren, doe je dat ook automatisch met terugwerkende kracht. En dan kom je op uw punt van dekking. Dat is dan een heel zuur puntje maar het zal ook niet tientallen keren gebeurd zijn en het zal ook wel te overzien zijn.

Maar dan is de motie wel een drukmiddel op de wethouder niet om het te gaan onderzoeken. Want hij zei zelfs nog om het door te schuiven naar de volgende coalitieonderhandelingen. En daar hoort het volgens mij niet thuis. Dat nog even over deze motie, anders ben ik te lang aan het woord. De voorzitter: De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Een laatste poging op het gezond verstand van mijnheer Van den Berg. Of hij, dat kan ik me namelijk zelf ook wel voorstellen, ik zou die motie niet steunen zoals die er nu staat. Wat nu de opdracht wij verzoeken het college … Ik zou wel kunnen instemmen met een onderzoek of er inderdaad fouten gemaakt zijn. En kijk dan wat de financiële of juridische misschien wel consequenties zijn. Dat zou ik wel kunnen steunen. Maar hier staat een … Ik moet even terug. Ja, “een goede regeling aan te passen en de getroffen inwoners hiervoor met terugwerkende kracht te compenseren.” Ik wil eerst wel even weten wat überhaupt de stand van zaken is. En dat heeft de wethouder al toegezegd, dat hij daar in wil duiken. En dan komen we later wel terug met wat zijn de consequenties? Voor wie geldt dit eigenlijk? Hoeveel mensen ging het om? Allemaal prima. Maar ik wil eerst even de feiten weten.

En hier staat alleen maar “volgens onze informatie.” Wat is dat nu voor informatie, van Larens Behoud? De heer Van den Berg: Uw coalitiepartner is volgens mij goed ‘...’(02:00:57). Ik ga natuurlijk niet over de motie an sich om hem aan te passen. Maar als ik u net hoor zeggen, en dan kijk ik zo meteen naar mijnheer Loeff, naar Larens Behoud, als u zegt ik kan de motie wel steunen om hem te sterken, maar dan in de onderzoek sfeer, dan zou ik zeggen dat dat een nuance is die mij prima past. En als ik een motie erdoorheen zou willen halen, zou ik graag willen dat die aanpassing komt en dat u hem mee tekent om toch die motie in deze laatste ronde wel te maken dat het ook echt wel gewoon vast ligt en niet een toezegging van de wethouder is. Maar of dat gaat gebeuren, mijnheer Koldenhof, dat moet ik even aan de fractie van Larens Behoud overlaten. De voorzitter: Die net ook een vinger opstak om iets toe te voegen. De heer Loeff. De heer Loeff: Voorzitter, ik wil de motie best aanpassen. Te onderzoeken, dan blijft het hele dictum in stand en dan zeggen we “te onderzoeken of dit juist is.” En, indien dit zo is, de getroffen inwoners in de bijzondere bijstand hiervoor te compenseren. En op welke wijze laat ik dan in het midden, want als je het keer drie doet, dan wordt het misschien een enorm bedrag en is het lastig. En op welke wijze laat ik dan ook in het midden.

Dat laat ik aan het college. Maar dan is het wel duidelijk dat er een compensatie zou moeten komen. En die 26

hoogte daarvan, we hebben geloof ik 120 mensen in de bijstand. Het aantal chronisch zieken zal daar ook nog een fractie van zijn. We weten wat het sociaal domein kost, dus in die zin is het een verwaarloosbaar bedrag waarvoor ik, als vanzelfsprekend, geen dekking heb opgebracht. Maar ik denk dat het meer dan menselijk is om dit op deze manier te doen. Dus met die aanpassing hou ik hem graag in stemming. En ik beluister voorzichtig aan de overkant bij de VVD dat men met die onderzoeksvraag mee zou kunnen gaan. De voorzitter: De heer Koldenhof. De heer Koldenhof: Dan hebben we deze motie wat mij betreft meteen ook gehad. Maar het moet ook wel wettelijk mogelijk zijn dat de bijdrage van het eigen risico … Hoe zeg je dat nu? Ja, vaste eigen bijdrage, noem het maar even zo. De voorzitter: Compensatie van het eigen risico. De heer Koldenhof: Dat dat ook onder deze regeling wettelijk gezien mag gelden. Dat zou ik wel willen meenemen in dat onderzoek. Want het kan zijn, wat mijn buurman hier mij ondertussen aan het souffleren is, dat het mogelijk niet het geval is. Dan zullen er andere oplossingen moeten worden gezocht. En dan kom je weer gewoon bij de bijzondere bijstand uit. Maar goed, dat is allemaal vooruitlopend op.

Als Larens Behoud de motie wil aanpassen, een onderzoek te doen naar een aanpassing van de regeling en of het inderdaad zo is dat er mensen terug gecompenseerd zouden moeten worden, want het was wel afgesproken maar we hebben het niet gedaan. Prima. Ik ga het niet mee tekenen hoor, ik kan ook gewoon mijn vinger opsteken, vind ik ook best. De voorzitter: Mooi. Dan hebben we die inderdaad, zoals u zei, alvast gehad. En volgens mij mag de heer Van den Berg weer verder met zijn betoog. De heer Van den Berg: Dan kijk ik even naar u, voorzitter. Want volgens mij, als ik het goed lees, was dit de laatste motie uit iBabs en de motie vreemd aan de orde komt dadelijk pas. En nogmaals, reflecterend op allerlei andere opmerkingen denk ik dat het zich toch toespitst nu op deze moties om de aanscherping en wat we al in de eerste termijn hebben ingebracht. En ben ik voor deze termijn wat mij betreft klaar. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de heer Vos van Groen Laren. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Er ligt nog een vraag die ik misschien niet helder gesteld heb hoor. Dat zal waarschijnlijk zo zijn. Maar die ik toch wel graag van de wethouder wil horen. Want ik kreeg nu in zijn bijdrage, ik geloof mijnheer Van Midden, neem me niet kwalijk, ik zal het er even bij zeggen. Over de bijzondere bijdrage voor Bijzonder Laren, 180.000 euro per jaar.

Dat klopt, maar dat is dan volgens mij in dat ondernemersfonds, of hoe je het wil noemen, wat we misschien eens een keertje een bedrijfsinvestering zone van moeten maken. Maar dat is een sideline. Het gaat me eigenlijk om een heel ander bedrag. Het gaat me om het bedrag van 737.000 euro dat extra ontvangen is door de verhoging van de WOZ op niet-woningen. En dat in een sideline genoemd wordt dat die overgedragen wordt aan Bijzonder Laren. Ik vind dat een tamelijk vorstelijk bedrag. En mijn vraag daarbij was wanneer hebben wij daarvan geweten? Twee tientjes, daar ga ik echt niet over tobben. En ook een schakelaartje van een meier, daar heb ik geen probleem mee. Maar met 737.000 euro, daar heb ik wel een probleem mee. Dat begrijpt u. Dus of ik heb niet opgelet, niet goed gelezen, of weet ik het. Maar ik zou toch wel heel graag willen weten hoe dat nu zit. En of Bijzonder Laren, die zullen gefeest hebben neem ik aan. Die zullen er wel een borrel op gedronken hebben, maar ik niet. En dan met betrekking tot moties. De honden. Ik heb even uitgerekend, 70.000, ik heb het even afgerond. Een hondje kost in Laren 100 euro, dat wil zeggen 700 … Wel. Zeg 100 euro, maak er een beetje een rond getal van. 700 27

honden zouden we dan in Laren hebben waarvoor betaald wordt. Het gemiddeld hondenbezit in Nederland is 17,8 procent, dus dat wil zeggen dat we toch een flink aantal meer honden zouden hebben. Daar valt dus nog een heleboel te halen. Bovendien, ik zou zeggen bij honden de vervuiler betaalt. Dat kun je die hond niet vragen. Maar wel zijn baasje natuurlijk. En volgens mij liggen er overal, daar staan bakken met … Voor het vieste karweitje van Laren, volgens mij. Ik heb er wel een fantasie bij, maar ik ga niet solliciteren. Dat moet betaald worden. En die 70.000 euro, die wordt nu centraal geïnd. Volgens mij is dat een eenvoudiger karweitje dan die poepzakjes opruimen. Dus waarom dat nu afschaffen en dat dan gaan compenseren met toeristenbelasting? Ik heb ook even gerekend, 70.000 euro, dat was het bedrag. Laten we zeggen, ik heb even gekeken, gemiddelde opbrengst per nacht in Nederland is 2,50 euro. Dat wil dus zeggen bij 2,50 euro hebben we dan minstens 28.000 overnachtingen nodig in Laren per jaar om aan hetzelfde bedrag te komen. Dat wil dus zeggen 76 overnachtingen per dag. Ik ben benieuwd waar die mensen gaan slapen. We hebben wel volgens mij een paar slaapplekjes, maar 76 overnachtingen per dag. Ik vind dat nogal wat. En helemaal als ik dan ga rekenen voor de eerste week van februari, dan zal het hier geen stormlopen, heb ik zomaar het idee.

Dus gewoon lekker laten die hondenbelasting en de toeristenbelasting. Want ik heb u al gevraagd, kunnen die lasten niet eens een beetje omlaag? Dat lijkt mij een hele aardige suggestie om dat maar eens te doen. En bovendien, de motie zegt dat is niet meer van deze tijd. Nee? Volgens mij wel. De belasting wordt dus nu financieel heel makkelijk geïnd, we hebben er niet zoveel kosten aan, niet zoveel moeite aan. En ik zou zeggen, als het niet meer van deze tijd is, dan doen we een belasting die wel van deze tijd is. En dan ga ik u eventjes op stang jagen, laten we dan maar eens gaan praten over parkeerbelasting. Laten we daar maar eens mee beginnen. Dat is van deze tijd. Wij lopen hopeloos achter als het gaat om het innen van belastingen van mensen die wel komen vervuilen, maar geen belasting betalen en beslag leggen op onze dure openbare ruimte. Zo, dat is een. De voorzitter: Dat was motie 1 ook? De heer Vos: Ja, het zijn er 7, voorzitter. Ik zal de volgende straks sneller doen hoor. Dat beloof ik u. Maar ik had hier toch wel een heel klein beetje moeite mee, want hij stinkt. Dynamic Arts. Het wreekt zich dat mijn kompaan er niet is, dus ik weet niet precies wat hij gehoord heeft van zijn informant. Ik zou nog wel graag willen weten, dat is misschien niet ter sprake gekomen, waarom Versa gestopt is met Dynamic Arts. Misschien weet de wethouder dat. Dat zou ik heel fijn vinden.

De wethouder heeft toegezegd en die heeft er goede hoop op dat ze gewoon kunnen blijven per 1 januari, dat is fijn. Maar dan tot 30 januari en dan heeft u er goede hoop op? De motie zegt in ieder geval het komende jaar. Laten we hem maar gewoon handhaven. Ik wil wel gewoon een harde toezegging via een motie. Dan hebben we het over de WOZ. Laren faciliteert, dus als je faciliteert, dan ga je er ook kosten voor in rekening brengen. Dus laten we die kosten maar gewoon verrekenen op de bedrijven. De bibliotheek, superbelangrijk. Gewoon doen. Dan de reserves, ik ben al bij motie 5 hoor, voorzitter. Het stond er in hele cryptische bewoordingen en ik heb even gekeken. Dus dat gaat al met al over het Brinkplan, de bestedingen. Dan gaat het om 475.000 euro. En aan de Oekraïners hebben we ook lekker verdiend, 1,1 miljoen. Misschien kunnen er nog wat meer vluchtelingen komen, dat is goed voor de financiële positie. Wat gaan we daarmee doen? Het lijkt mij ten eerste, als het gaat om dat Brinkplan, dat bedrag is natuurlijk niet voor de flauwekul een keertje opgevoerd. Daar waren plannen mee. We hebben een paar bankjes gekregen en nieuwe richtingaanwijzers, maar dat is het dan ook. En als we het verkeersplan gaan uitvoeren, dan zullen er vast kosten komen. Dus ik vind het een heel sympathiek idee om te zeggen nieuwe coalitie, gaat u maar fijn aan de gang met die centen.

Dat lijkt me helemaal geen goed idee. Want volgens mij, als we met de verkeersvisie en het verkeersplan aan de gang gaan, zullen we pegels nodig hebben. En dan kunnen we die mooi gebruiken. En die zijn al vastgelegd, die zijn al geoormerkt voor het centrum. Dus die in ieder geval niet. En met dat geld van die Oekraïners, waar we zo lekker aan verdiend hebben, dan moeten we misschien nog maar eens eventjes een hartig woordje over praten. Want het is natuurlijk op een zeer onrechtmatige manier in onze balans terechtgekomen. En om daar dan feest van te gaan vieren, ik weet het 28