RV Nota reserves en voorzieningen 2026

BESLISVOORSTEL RAAD LAREN Van Aan Portefeuillehouder Afdeling/team Datum vaststelling B&W Openbaar?

Gemeente Laren – College van B&W Gemeenteraad Midden, J.G. van (JMIDD) Control & Financiën 21 mei 2026 Ja

Onderwerp Nota reserves en voorzieningen 2026. Kernboodschap Met de Nota reserves en voorzieningen beschikt de gemeenteraad over duidelijke en actuele kaders voor het instellen, beheren en afbouwen van reserves en voorzieningen. Doel hiervan is een transparant, beheerst en doelmatig financieel beleid, in lijn met het BBV en de financiële verordening. De gemeente Laren beschikt momenteel nog niet over een dergelijke nota; met dit voorstel wordt hierin voor het eerst voorzien. Reserves maken deel uit van het eigen vermogen en zijn in principe vrij besteedbaar. De gemeenteraad heeft volledige beleidsvrijheid bij het instellen, wijzigen en opheffen ervan. Voorzieningen maken deel uit van het vreemd vermogen en hebben een verplicht karakter. Zij worden gevormd voor toekomstige verplichtingen en risico’s waarvan de omvang onzeker is, zoals onderhoud, pensioenen of door derden beklemde middelen. Voor voorzieningen is nauwelijks beleidsvrijheid: zij volgen strikt de wettelijke regels van het BBV en mogen alleen voor het betreffende doel worden gebruikt. De beleidskaders in deze nota zijn op geharmoniseerde wijze opgesteld voor zowel de BEL Combinatie als de drie BEL gemeenten. Door het hanteren van uniforme uitgangspunten, definities en beleidsregels ontstaat een helder en eenduidig kader voor financiële sturing.

Dit bevordert de consistentie in beleid en besluitvorming en versterkt de bestuurlijke en financiële samenhang. Besluiten 1. De nota reserves en voorzieningen 2026 vast te stellen, waarbij: a) de informatie, conform artikel 16 van de financiële verordening, aan de reserves wordt toegevoegd; b) de beleidskaders, zoals opgenomen in hoofdstuk 3, worden toegepast. 2. De reserve ‘Sterke samenleving’ in te stellen; 3. De volgende vijf reserves op te heffen en het vrijgevallen saldo van € 736.071,- te storten in de nieuw gevormde reserve ‘Sterke samenleving’;  Reserve Sociaal Domein: € 154.771,-;  Reserve exploitatie WSI: € 29.504,-;  Reserve preventief voorveld: € 81.551,-;  Reserve Brinkplan Laren: € 395.966,-;  Reserve Centrumplan Laren: € 74.279,-; Pagina 1 van 5

4. De Reserve Sociale huurwoningen op te heffen en het saldo van € 48.378,- toe te voegen aan de reserve Sociaal vereveningsfonds Laren; 5. De bestemmingsreserve ‘Risicoreserve verplichtingen Oekraïne’ te wijzigen naar ‘Asiel en opvang’. 6. De in bijlage 2 (was-wordt-overzicht voorzieningen) opgenomen egalisatievoorzieningen samen te voegen tot één onderhoudsvoorziening: ‘Onderhoud gemeentelijk vastgoed’. 7. De nota reserves en voorzieningen 2026 met terugwerkende kracht in werking laten treden per 1 januari 2026; 8. De 7e begrotingswijziging vast te stellen. Aanleiding voorstel Aanleiding voor deze nota is ook de actualisatie van artikel 16 van de financiële verordening in 2025. In dat kader zijn alle bestaande reserves en voorzieningen opnieuw beoordeeld, waar nodig aangescherpt en beter beleidsmatig gepositioneerd. Beoogd effect (Doel) Met deze nota wordt beoogd te zorgen voor een transparant, consistent en beheerst financieel beleid, waarbij reserves en voorzieningen doelmatig worden ingezet en regelmatig worden beoordeeld op nut en noodzaak. Hiermee ondersteunt de nota de gemeenteraad en het college bij een zorgvuldige afweging van financiële keuzes en draagt zij bij aan een gezonde en toekomstbestendige financiële positie van de gemeente Laren. Toelichting besluit (argumenten) 1.

Nota reserves en voorzieningen In de financiële verordening van de gemeente Laren is vastgelegd dat het college eens per vier jaar een nota ‘Reserves en voorzieningen’ ter vaststelling aanbiedt aan de gemeenteraad. In de nota reserves en voorzieningen worden de kaders vastgelegd voor het instellen, beheren en gebruiken van reserves en voorzieningen van de gemeente. 1a. Aanvullende informatie De financiële verordening is in 2025 geactualiseerd. In dat kader is artikel 16 uitgebreid en zijn aanvullende eisen gesteld aan reserves en voorzieningen. De informatie die op grond van dit artikel verplicht is maar nog ontbrak, is alsnog toegevoegd. Daarnaast zijn de reserves en voorzieningen waar nodig aangescherpt en beter beleidsmatig gepositioneerd. 1a. Aanvullende informatie De financiële verordening is in 2025 geactualiseerd. In dat kader is artikel 16 uitgebreid en zijn aanvullende eisen gesteld aan reserves en voorzieningen. De informatie die op grond van dit artikel verplicht is maar nog ontbrak, is alsnog toegevoegd. Daarnaast zijn de reserves en voorzieningen waar nodig aangescherpt en beter beleidsmatig gepositioneerd. 1b. Beleidskaders Reserves en voorzieningen vormen belangrijke instrumenten voor het waarborgen van een gezonde financiële positie van de gemeente.

Bij een te ruimhartig beleid bestaat het risico dat middelen onnodig worden vastgezet in afzonderlijke reserves, zonder dat er sprake is van een concreet en actueel bestedingsdoel. Om een doelmatige inzet van middelen te bevorderen en te voorkomen dat middelen langdurig worden ‘geparkeerd’ zijn de beleidskaders vastgelegd.

Pagina 2 van 5

2. Nieuw te vormen reserve ‘Sterke samenleving’ Met de komst van een nieuwe gemeenteraad ontstaat ruimte voor nieuwe prioriteiten, initiatieven en beleidsaccenten die inspelen op actuele maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften van inwoners. Om deze dynamiek te faciliteren en tegelijkertijd financieel beheerst te handelen, wordt voorgesteld de reserve ‘Sterke samenleving’ te vormen. Met de vorming van de reserve beschikt de gemeenteraad over een flexibel en doelgericht instrument om nieuwe (maatschappelijke) initiatieven financieel mogelijk te maken. Het betreft projecten en maatregelen die niet structureel van aard zijn, maar wel een belangrijke impuls kunnen geven aan sociale cohesie, participatie, welzijn en leefbaarheid binnen de gemeente. Zodra de middelen zijn uitgeput of de doelen zijn bereikt, kan de reserve worden opgeheven. 3. Opheffen van vijf reserves en dotatie aan de reserve ‘Sterke samenleving’ De meest recente herijking van de reserves heeft geleid tot de constatering dat een aantal reserves niet langer noodzakelijk zijn. Conform het nieuwe beleid worden bestemmingsreserves die gedurende vier aaneengesloten jaren niet zijn aangewend, opgeheven. Het betreft in totaal vijf reserves, zoals opgenomen onder beslispunt 3. Het gezamenlijke saldo van deze reserves bedraagt € 736.071,- en valt vrij.

Dit bedrag wordt volledig toegevoegd aan de nieuw gevormde reserve ‘Sterke samenleving’, zodat de middelen beschikbaar blijven voor maatschappelijke initiatieven binnen de gemeente Laren. 4. Opheffen reserve Sociale huurwoningen De gemeenteraad heeft bij besluit van 17 december 2025 het Sociaal Vereveningsfonds Laren ingesteld. Dit fonds is specifiek bedoeld om meer sociale huur- en betaalbare woningbouw in Laren te kunnen realiseren om de ambities uit de Woonvisie Laren te bereiken. Hiermee kan de reserve sociale huurwoningen worden opgeheven en het saldo (€ 48.378,-) worden toegevoegd aan de reserve Sociaal vereveningsfonds Laren. 5. De bestemmingsreserve ‘Risicoreserve verplichtingen Oekraïne’ te wijzigen naar ‘Asiel en opvang’. Vanaf 2026 wordt de reserve “Risico Oekraïne” omgedoopt naar “Asiel en opvang”. Hiermee wordt aangesloten bij de verbrede inzet en het structurelere karakter van de gemeentelijke opvangopgave. Waar de reserve oorspronkelijk was ingesteld ter afdekking van financiële risico’s die specifiek samenhingen met de opvang van ontheemden uit Oekraïne, ziet de gemeente zich inmiddels geconfronteerd met een bredere maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheid op het gebied van asiel, opvang en tijdelijke huisvesting van verschillende doelgroepen.

De wijziging betreft nadrukkelijk een aanpassing van de bestemming en reikwijdte van de reserve; er is geen sprake van een inhoudelijke wijziging van het karakter van de reserve als bestemmingsreserve. Door deze wijziging blijft de reserve doelmatig inzetbaar ter beheersing van financiële risico’s en ter borging van de continuïteit van de gemeentelijke opvangtaken. 6. Samenvoegen van de egalisatievoorzieningen onderhoud In het kader van de vereenvoudiging van de administratie worden egalisatievoorzieningen niet langer per afzonderlijk pand ingericht, maar per subcategorie. Voor het egaliseren van de lasten van groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen wordt er een onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen gevormd. De dotatie aan deze voorziening is gebaseerd op de berekeningen uit de geactualiseerde meerjarenonderhoudsplannen (MJOP). 7. Inwerking treeding met terugwerkende kracht per1 januari 2026

Pagina 3 van 5

Het met terugwerkende kracht in werking laten treden van de nota reserve en voorzieningen per 1 januari 2026 is wenselijk om de daarin opgenomen beleidskaders direct van toepassing te laten zijn op het gehele begrotingsjaar 2026. Hierdoor wordt geborgd dat besluiten, mutaties en financiële verantwoording over 2026 plaatsvinden binnen één consistent en uniform kader. Kanttekeningen De weergegeven saldi van de reserves en voorzieningen in deze nota zijn gebaseerd op de verwachte stand van de jaarrekening 2025. Op het moment van opstellen van de nota reserves en voorzieningen is de accountantscontrole nog niet afgerond. Dit kan ertoe leiden dat de definitieve cijfers in de jaarrekening 2025 afwijken van de bedragen die in deze nota zijn opgenomen. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Bij het opstellen van deze nota is uitgegaan van de geldende wet- en regelgeving. Daarbij gaat het niet alleen om externe wettelijke voorschriften, maar ook op interne regelingen en vorderingen. Op reserves en voorzieningen zijn het BBV en de financiële verordening van toepassing. In tegenstelling tot reserves biedt de wet- en regelgeving geen ruimte voor het ontwikkelen van eigen gemeentelijk beleid voor voorzieningen, hiervoor gelden uitsluitend de wettelijke bepalingen.

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie De beleidskaders in deze nota zijn in lijn gebracht met die van de BEL Combinatie en de gemeenten Blaricum en Eemnes. Deze harmonisatie bevordert de doelmatigheid en eenduidigheid van de uitvoering. Door het werken met gezamenlijke uitgangspunten en procedures kunnen medewerkers uniform handelen, wat de uitvoeringslast vermindert en de kans op fouten verkleint. Dit ondersteunt een efficiënte, professionele en consistente werkwijze binnen de gezamenlijke organisatie. Financiën Het vaststellen van de nota reserves en voorzieningen heeft op zichzelf geen directe financiële gevolgen. Het opheffen van de onderstaande reserves leidt tot een totale vrijval van € 736.071,-:  Reserve Sociaal Domein: € 154.771,-;  Reserve exploitatie WSI: € 29.504,-;  Reserve preventief voorveld: € 81.551,-;  Reserve Brinkplan Laren: € 395.966,-;  Reserve Centrumplan Laren: € 74.279,-. De vrijgevallen middelen worden toegevoegd aan de nieuw gevormde reserve ‘Sterke samenleving’. Daarnaast wordt het vrijgevallen bedrag van € 48.378,- als gevolg van het opheffen van de reserve ‘Sociale huurwoningen’ toegevoegd aan de reserve ‘Sociaal vereveningsfonds Laren’. Begrotingswijziging nodig? Ja, in begroting gemeente Uitvoering De reserves en voorzieningen zijn in de actualisatie toegewezen aan programma’s, conform de financiële verordening.

Als gevolg hiervan dienen mutaties voortaan via het betreffende programma te verlopen en te worden toegelicht. Dit brengt een wijziging met zich mee in het proces van begrotingswijzigingen. Voor 2027 en verder zal dit meegenomen worden in de Programmabegroting 2027. De begrote reservemutaties in 2026 worden in de Zomernota 2026 gecorrigeerd en gekoppeld aan het juiste programma.

Pagina 4 van 5

Communicatie Publicatie van de nota reserves en voorzieningen vindt plaats via overheid.nl. Bijlagen Concept raadsbesluit 1. Nota reserves en voorzieningen gemeente Laren 2026 2. Instellingsverzoek reserve Sterke samenleving 3. 7de begrotingswijziging 2026

Pagina 5 van 5