RV Beheerplan civiele kunstwerken Laren 2025-2029

BESLISVOORSTEL RAAD LAREN Besluitvormend orgaan

Gemeente Laren - Gemeenteraad Gemeentecode Laren.

Onderwerp

Beheerplan civiele kunstwerken Laren 2025-2029. Portefeuillehouder Midden, J.G. van Openbaar Ja.

Korte inhoud

Een wezenlijk onderdeel van het beheer van de openbare ruimte is het beheer van civiele kunstwerken (verder genoemd kunstwerken). Onder kunstwerken worden met name

bruggen, tunnels, duikers, trappen, stuwen, kademuren, remmingwerken, steigers en

geluidsschermen verstaan. Door middel van uitgevoerde inspecties is er inzicht verkregen in de staat van onderhoud van de in het areaal aanwezige kunstwerken.

Voor het benodigde Beheer en Onderhoud is er het ‘Beheerplan kunstwerken Laren 20252029’ met een meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) opgesteld. In het Beheerplan zijn de onderhoudskosten horende bij een kwaliteitsniveau B-Basis inzichtelijk gemaakt,

inclusief welke onderhoudsmaatregelen er genomen en gepland moeten worden. Om het beheer van kunstwerken zo efficiënt en veilig mogelijk te kunnen uitvoeren, moet het Beheerplan worden vastgesteld en zijn er financiën benodigd. Besluiten

De raad besluit

1. het Beheerplan kunstwerken Laren 2025-2029 vast te stellen;

2. de kunstwerken in Laren te onderhouden op kwaliteitsniveau B-Basis;

3. akkoord te gaan om de exploitatie van € 90.833,- op te laten nemen in de begroting van 2026;

4. akkoord te gaan om het bedrag van € 840,- voor wettelijke keuringen en inspecties en een beheers- en onderhoudsapplicatie op te laten nemen in de begroting van 2026 t/m 2029;

Pagina 1 van 9

5. de structurele benodigde middelen op te nemen in de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 t/m 2029. Voor de jaren 2027: €6.000,-, voor 2028: € 19.080,- en voor 2029: € 6.000,-. Aanleiding voorstel

Het beheer en onderhoud van kunstwerken in de gemeente Laren is tot op heden (nog) niet goed vastgelegd in een Beheerplan. Benodigd onderhoud of werkzaamheden aan

deze objecten gebeurde via losse opdrachten en mist daardoor gewenste structuur. Om te voldoen aan de eisen uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en

gemeenten (BBV) dient een Beheerplan voor kunstwerken opgesteld te worden. In 2023 zijn alle kunstwerken geïnspecteerd. Tijdens de inspectie is de kwaliteit van ieder

kunstwerk bepaald en vertaald naar het kwaliteitsniveau van de CROW en conditiescore NEN 2767. Op basis van deze inspectie is in 2024 een Beheerplan met een meerjaren

onderhoud programma (MJOP) opgesteld waarmee de financiële noodzakelijke middelen inzichtelijk zijn gebracht.

In de onderstaande tabel is de huidige kwaliteit van de kunstwerken weergegeven: Omschrijving

Aantal Toelichting

A Goed

71%

B Voldoende

0%

C Matig

29%

D Slecht

0%

Viaduct Rijksweg Oost, Fietstunnel Houtweg, Damwand Verlegde Laarderweg en Duiker Goyergracht Noord-Verlegde Laarderweg Fietstunnel Vredelaan en duiker onder Eemnesserweg

Samengevat: •

De gemeente Laren heeft op dit moment 6 kunstwerken in bezit en beheer. Er zijn nauwelijks watergangen waardoor er ook weinig kunstwerken zijn;

•

Drie kunstwerken verkeren in goede staat; dit zijn viaduct Rijksweg Oost, duiker

Goyergracht Noord en stalen damwand Verlegde Laarderweg. Groot onderhoud is op

korte termijn niet te verwachten. Regulier onderhoud zoals schilderwerk of vervangen slijtlagen worden in de voorliggende periode ingepland. •

Er zijn twee fietstunnels onder de A1 die eigendom zijn van Rijkswaterstaat maar

waarvoor wel een beheerplicht geldt voor de gemeente Laren. De fietstunnel in de Houtweg is in 2023 geheel gerenoveerd. De fietstunnel Vredelaan vertoont

achterstallig onderhoud. Hiervoor moet een grote renovatie in de voorliggende periode worden ingepland; •

Er zijn vier betonnen duikers. De eerste lange duiker begint bij Smeekweg en is in

eigendom en beheer van het Waterschap. De tweede lange duiker loopt vanaf de vijver onder de Eemnesserweg om in een put te eindigen nabij de Laarderweg/Gooiergracht Noord. Tenslotte zijn er nog twee korte betonnen duikers die de Gooiergracht onder de Eemnesserweg verbinden. Deze duikers zijn in eigendom en beheer van de

gemeente Laren maar konden niet geïnspecteerd worden zonder hulpmiddelen. De

conditie van de duikers is onbekend maar gezien de leeftijd van deze kunstwerken is Pagina 2 van 9

er van uitgegaan dat de kwaliteit nog goed is. De beheerkosten van de lange- en korte duikers zijn (nog) niet meegenomen in het Beheerplan kunstwerken; •

Er zijn momenteel geen kunstwerken bekend met een monumentenstatus.

Doel

Het doel van het Beheerplan kunstwerken Laren 2025-2029 is om inzicht te geven in de onderhoudsstaat- en in de onderhoudskosten van de kunstwerken voor een

kwaliteitsniveau B-Basis in de komende beheerperiode. Tevens om deze objecten veilig en bruikbaar te behouden binnen de wettelijke, bestuurlijke en financiële kaders. Toelichting besluit (argumenten)

1.1 Vaststellen van het Beheerplan kunstwerken

De gemeente Laren is verantwoordelijkheid voor een veilig en goed onderhouden areaal kunstwerken. Om hier sturing aan te geven maakt men gebruik van een Beheerplan

kunstwerken. Een Beheerplan kunstwerken functioneert tevens als informatiemiddel in het kader van provinciaal toezicht. Gemeenten zijn op grond van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) verplicht een Beheerplan op te stellen.

2.1 Vaststellen Kwaliteitsniveau B-Basis voor alle kunstwerken

Kwaliteit B-Basis is economisch het meest verantwoord. Bij dit ambitieniveau ligt de

nadruk op 'heel en veilig' en beperkt op 'schoon'. Deze strategie typeert zich als volgt:

maximale levensduur tegen de laagste mogelijke kosten: efficiënt beheer. De gekozen

beheermethodiek wordt ook wel kwaliteit gestuurd beheer genoemd. Daarbij wordt het gewenste onderhoudsniveau vertaald in een kwaliteitsniveau, opgenomen in een

landelijke meetlat, met eenduidige normen. Zo zijn de uitgangspunten voor iedereen

hetzelfde. Gezien de samenwerkingsambitie binnen de BEL-Gemeenten en de wens om de basis op orde te houden ten aanzien van beheer wordt in dit Beheerplan kunstwerken uitgegaan van een onderhoudsambitie ‘Basis’.

3.1 Financiën beschikbaar stellen voor het onderhoud- en vervanging kunstwerk

Door de inspecteur kunstwerken is voor ieder kunstwerk het benodigd onderhoud

vastgelegd op basis van een set van maatregelen met een vaste eenheidsprijs. Door per

maatregel de juiste hoeveelheid te bepalen, wordt een kostprijs per maatregel berekend. Al deze maatregelen per jaar bepalen de onderhouds- en vervangingskosten en van het

areaal. De kunstwerken die in beheer en onderhoud van de gemeente Laren zijn, hebben een geraamde vervangingswaarde van ongeveer € 2.550.000,-. Uiteindelijk moet ieder object het bestaande areaal een keer vervangen worden.

3.2 Interne kosten verdelen voor alle 3 de BEL-Gemeenten.

De BEL-Gemeenten heeft medewerkers in dienst die de interne processen kunnen

begeleiden. Daarnaast kan de buitendienst ingezet worden voor het reinigen en het

Pagina 3 van 9

uitvoeren van kleine reparaties aan de kunstwerken. De hoeveelheid uren bepaalt in hoeverre de werkzaamheden intern uitgevoerd kunnen worden of dat deze extern

weggezet moeten worden. Kennis van assetmanagement kunstwerken speelt hierbij ook een belangrijke rol. Bij een areaal van 6 kunstwerken is ca 0,05 fte noodzakelijk. Echter moet eerst de beheercyclus opgestart worden en van de kunstwerken van derden

uitgezocht worden welke beheertaken er voor de gemeente zijn waardoor de komende 2 jaar ca 0,1 fte nodig is. Geadviseerd wordt om het beleid en beheer te laten uitvoeren

voor alle drie de BEL-Gemeenten door dezelfde persoon. Daarmee is sprake van de inzet van 1 fte verdeeld naar rato van het aantal objecten.

3.4 Onderhoudskosten kunstwerken in eigendom derden zoals Rijkswaterstaat, Provincie, Waterschap, enz.

In de openbare ruimte liggen ook nog 15 kunstwerken die geen eigendom zijn maar waar wel een beheerplicht kan zijn voor de gemeente Laren. Het eigendom van deze

kunstwerken ligt vaak bij Rijkswaterstaat, het Waterschap, de Provincie, enz. Op dit

moment is het nog niet duidelijk of- en welk onderhoud van deze kunstwerken voor

rekening van de gemeente Laren komt en zijn deze kosten nog niet meegenomen in het Beheerplan kunstwerken 2025-2029. De verwachting is niet dat de bruggen of duikers aan het Waterschap worden overgedragen. Voor dit voorstel heeft dit vraagstuk geen

verdere consequenties. De bevindingen en eventuele consequenties uit dit onderzoek, dat minimaal 1 jaar zal kosten, ook vanwege de doorlooptijd van de andere organisaties,

worden meegenomen in een hernieuwd beheerplan civiele kunstwerken. Daarbij wordt per object toegelicht wat de redenen zijn waarom Gemeente Laraen het onderhoud uit

moet voeren aan de eigendommen van deze derden, waar die beheerplicht uit blijkt en welke vergoedingen er eventueel ontvangen worden.

4.1 Wettelijke verplichting vanuit zorgplicht Gemeente

Wettelijk heeft de Gemeente de verplichting om eens in de vier (4) jaar een kunstwerk te

inspecteren volgens de zogenaamde NEN2767-2 systematiek. Deze inspectie wordt niet door eigen medewerkers verzorgd maar altijd door een externe deskundige partij.

Hiervoor wordt een inkoop- en aanbestedingstraject gestart voor het aantrekken van

deze dienst voor de periode gelijk aan het beheerplan kunstwerken 2025-2029. Daarmee wordt alle informatie verkregen betreffende de status van de objecten, waaruit ook de programmering van werkzaamheden richting de onderhoudsaannemer verstrekt zal worden.

Pagina 4 van 9

Het borgen van deze informatie moet niet in een persoonsgebonden e-mailbox of

gezamenlijke of persoonlijke netwerkschijf gebeuren. Hiervoor wordt een specialistische softwaremodule aangetrokken. De kosten voor de wettelijke keuringen en inspecties en

een beheers- en onderhoudsapplicatie zijn jaarlijks terugkerend en bedragen € 840,-. Dit wordt ook voor de drie BEL-Gemeenten gezamenlijk verzorgd waarbij de totale kosten

€ 35.000,- bedragen en naar rato van het aantal objecten verdeeld worden. Het aandeel van de Gemeente Laren bedraagt dus 6 van de 250 objecten en daarmee € 840,-. Duurzaamheid

Het uitgangspunt is het toepassen van duurzaam beheer. Dat wil zeggen de kunstwerken tegen zo laag mogelijke (exploitatie)kosten op een zo hoog mogelijk kwaliteitsniveau in

stand houden, waar mogelijk met toepassing van duurzame materialen. Er worden tijdig maatregelen getroffen om de constructie zo lang mogelijk in stand te houden waardoor er geen sprake is van kapitaalvernietiging. De juiste kwaliteit op de juiste plek, met als uitgangspunt: indien mogelijk hergebruik van materialen indien mogelijk. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader

Door uitvoering van inspecties en opstellen van rapportages wordt in de basis voldaan

aan de CROW-publicatie 288 en NEN 2767 Conditiescore. Verder wordt er voldaan aan

Artikel 15 en 16 van de Wegenwet, de algemene aansprakelijkheidsregel in artikel 6:162 en 6:174 van het Burgerlijk Wetboek, het Bouwbesluit en de Waterwet en Keur. Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie

De Beheerplannen kunstwerken zijn in een gezamenlijke opdracht van de drie gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren opgesteld. Uiteindelijk moet realisatie plaatsvinden van de

beschreven onderhoudswerkzaamheden. Hiervoor wordt een aanbesteding verzorgd voor

het aantrekken van één aannemer voor de periode conform het beheersplan kunstwerken voor alle drie de Gemeenten samen. Daarbij vindt opdracht plaats via deelopdrachten en vindt na uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden facturatie per gemeente plaats. Deze methodiek creëert wel efficiëntie wat zich terugvertaald in een verlaging van de totaalkosten.

Kanttekeningen

1.1 Prijsontwikkelingen materialen, energie en arbeid

Als gevolg van onder meer ontwikkelingen op de wereldmarkt en de oorlog in Oekraïne is er sprake van forse kostenstijgingen in materiaal, de inzet van materieel (waaronder

energie), de beschikbaarheid van materialen, de logistiek en arbeid. Als gevolg hiervan

nemen de kosten voor het beheer, onderhoud en vervanging fors toe. In het Beheerplan

kunstwerken is de prijspeil va 2024 gehanteerd. Pas na de aanbesteding en gunning van de werkzaamheden ontstaat het daadwerkelijke beeld van de kosten. Deze kunnen

daardoor mee of tegenvallen. Daarnaast worden de werkzaamheden begroot over een periode van 2025 tot en met 2029 waarbij indexering of andere onvoorziene omstandigheden het prijspeil zullen beïnvloeden.

Pagina 5 van 9

1.2 Beschikbaarheid materialen

De hierboven benoemde redenen hebben invloed op de beschikbaarheid aan materialen, zowel in hergebruik als nieuw. Het is niet uit te sluiten dat het niet (tijdig) beschikbaar

komen van materialen van invloed is op de geprognosticeerde opgaven en uitvoering. Als gevolg hiervan kan sprake zijn van een langere periode tot het moment van onderhoud c.q. vervanging (met andere woorden: kans op uitstel). De kans op het uitvallen van

systemen of functies, doordat er niet tijdig (reparatie)onderdelen beschikbaar zijn, neemt toe. Het gevolg hiervan kan zijn dat het beoogde kwaliteitsniveau (tijdelijk) niet kan worden bereikt/gehandhaafd.

1.3 Beschikbaarheid aan specialisten/vakmensen

De huidige arbeidsmarktomstandigheden leiden ertoe dat het steeds moeilijker wordt

specialisten en/of vakmensen (intern en extern) voldoende en tijdig in te kunnen zetten op de diverse opgaven. Hierdoor kan er vertraging optreden in het moment van

onderhoud of reparatie. Ook kan er sprake zijn van een hoger inhuurtarief, of bestaat er kans op uitval van systemen en functies, langere herstelperiodes en/of meer inzet op

tijdelijke (vaak kostenverhogende) oplossingen. Gevolg hiervan kan zijn dat het beoogde kwaliteitsniveau (tijdelijk) niet kan worden bereikt/gehandhaafd.

1.4 Onvoorziene schadebeelden

De kunstwerken zijn geïnspecteerd zonder gebruikmaking van hulpmaterieel (boot,

hoogwerker, inzet duikploeg enz.). Dit is een risico omdat niet de kwaliteit van houten

damwanden, houten afmeerpalen, enz. op de waterlijn is bepaald. Maar ook de onderkant van houten fiets-/ voetgangersbruggen, houten liggers, opleggingen, enz. zijn niet geïnspecteerd. De onderkant van betonnen bruggen dienen nog op eventuele

scheurvorming, betonaantasting (chloride) en blootliggende wapening zijn niet

geïnspecteerd. Van de kunstwerken zijn ook geen berekeningen gemaakt of deze voldoen aan de constructieve veiligheid. Het kan voorkomen dat de kunstwerken schades of onveiligheden hebben die op dit moment nog niet inzichtelijk zijn.

1.5 Uitstellen onderhoudswerkzaamheden

Veel maatregelen kunnen worden doorgeschoven met 1-5 jaar zonder dat de veiligheid hierbij in het geding komt. Het kan dan wel voorkomen dat bijvoorbeeld een leuning

wegens doorroesten vervangen/gerepareerd moet worden in plaats van dat de leuning geschilderd kan worden. Dat brengt dan weer extra kosten met zich mee. Met het

uitstellen en doorschuiven van maatregelen naar een volgend jaar kan ook een piek aan

maatregelen en kosten in dat jaar ontstaan. Geadviseerd wordt om ieder jaar de geplande maatregelen te beschouwen en of doorschuiven mogelijk is en of voldoende budget beschikbaar is.

Pagina 6 van 9

Financiën

1.1 Klein onderhoud

Klein onderhoud is gericht op het borgen van de risicoaansprakelijkheid en de aansluiting op de vereiste beeldkwaliteit. Klein onderhoud heeft een dagelijks karakter. Het kleine

onderhoud bevat naast het vaste onderhoud (reinigingsactiviteiten) het kleine variabele onderhoud (eenvoudige herstelmaatregelen) en de inspecties van kunstwerken en/of toetsen van installaties.

1.2 Groot Onderhoud

Groot onderhoud is gericht op het (langdurig) borgen van de functionaliteiten en de

instandhouding van het kunstwerk. Groot onderhoud betreft het variabele onderhoud, waarbij het object weer in optimale staat gebracht wordt door relatief zware

onderhoudsmaatregelen. Met betrekking tot de ernst en de omvang van de defecten moet bij groot onderhoud worden afgewogen of herstel zinvol is en/of tot vervanging van de onderdelen moet worden overgegaan.

1.3 VAT-kosten - Aanvullende kosten

De kosten van voorbereiding (engineering en projectmanagement) administratie en

toezicht de zogenaamde VAT-kosten zijn inbegrepen in de jaarlijkse kosten van het klein onderhoud, het groot onderhoud en het vervangen van de kunstwerken. De VAT-kosten voor kunstwerken zijn in vergelijking met andere werken hoog. Dit komt omdat elk kunstwerk uniek is, de kunstwerken verspreid door de gemeente liggen en veel

verschillende soorten maatregelen en bijkomende werkzaamheden kennen. Voor het klein onderhoud is voor de VAT-kosten 10% gehanteerd, voor groot onderhoud en vervangingen is voor de VAT-kosten 25 % gehanteerd. BUDGET

Voor de uitvoering van het beheer kunstwerken is in de komende 5 jaar het Beheerplan kunstwerken Laren 2025-2029 opgesteld met de hieronder vermelde financiële consequenties.

De kosten voor uitvoering van de in het beheerplan kunstwerken opgenomen acties zijn in de hierna volgende tabel opgenomen:

Pagina 7 van 9

De jaarlijkse lasten worden genomen in betreffende boekjaar en komen ten laste van de exploitatie. De lasten betreffen voor 2026 een bedrag van € 90.833,-. Er zijn geen

investeringen. Voor 2027 een bedrag van € 6.000,- en zo verder. Daarnaast is met ingang van 2026 een bedrag van € 840,- benodigd voor wettelijke keuringen en

inspecties en een beheers en onderhoudsapplicatie. De werkzaamheden zullen starten in 2026.

Voorgesteld wordt om de jaarlijkse lasten op te nemen in het begrotingssaldo van 2026 t/m 2029.

Begrotingswijziging nodig? Ja, in begroting gemeente Uitvoering

Na instemming van college en raad wordt het beheer kunstwerken voor de komende 5 jaar volgens het Beheerplan kunstwerken Laren 2025-2029 uitgevoerd. In nauwe

samenwerking met de afdeling communicatie worden bewoners, belanghebbenden en weggebruikers op de hoogte gesteld van de uitvoering van werkzaamheden. Communicatie

De raad stelt het Beheerplan kunstwerken Laren 2025-2029 vast. Over werkzaamheden die uit het Beheerplan voortvloeien wordt per werkzaamheid gecommuniceerd. De

communicatie over de werkzaamheden worden per keer, aan de hand van de impact op de omgeving bepaald. Bijlagen

Concept Raadsbesluit •

Beheerplan Kunstwerken Laren 2025-2029 (2025.02279)

Pagina 8 van 9

Steller

R. van Cooten (rcoot). Registratiedatum 25 maart 2025

Pagina 9 van 9