OV Principe-verzoek bouw woningen Torenlaan 64-Co Bremanlaan

OPINIËREND VOORSTEL RAAD LAREN Besluitvormend orgaan

Gemeente Laren – Gemeenteraad. Gemeentecode Laren.

Onderwerp

Principe-verzoek bouw woningen Torenlaan 64/Co Bremanlaan. Portefeuillehouder Rood, N.

Openbaar Ja.

Korte inhoud

De eigenaar van het perceel Torenlaan 64 wil een deel van zijn tuin, grenzend aan de Co Bremanlaan, bebouwen. Onderdeel van het plan is om het rijksmonument Torenlaan 64 om niet over te dragen aan een stichting tot behoud van het monument. Voordat een

college een besluit neemt over de concept verkaveling, wordt voorgesteld om commissie R&I te peilen voor meningen en gevoelens over dit plan.

Wat wordt concreet aan het college/de raad of het MT/BEL-bestuur gevraagd? U wordt gevraagd:

1. Of u kunt instemmen met de bouw van woningen in de tuin van Torenlaan 64 aan de zijde van de Co Bremanlaan en zo ja

2. Of u kunt instemmen met voorkeursvariant verkaveling 1 van het college. Aanleiding /omschrijving

Aanleiding is een verzoek van de eigenaar van het perceel Torenlaan 64 om een aantal

woningen in zijn tuin te bouwen. Het college wil graag de meningen en gevoelens peilen omtrent dit verzoek. Toelichting

1.1 Het rijksmonument wordt langdurig behouden

Torenlaan 64 is het rijks monumentale landhuis Villa Oranjestein, ontworpen rond 1919– 1922 door architect Wouter Hamdorff. Het is een belangrijk voorbeeld van de Gooise landhuisstijl met invloeden van de Amsterdamse School. Door de woning aan een

Pagina 1 van 4

stichting ter behoud van monumenten te schenken, wordt het monument extra beschermd tegen ongewenste aantastingen van de monumentale waarde.

1.2 De voorbeeld verkavelingen doen recht aan de monumentale waarde van het pand en behouden de groene waarden van het gebied. Namens de eigenaar zijn meerdere verkavelingen gemaakt, in meer of mindere mate passend bij het beleid van de gemeente Laren. In bijlage 1 treft u een viertal verkavelingen (1 t/m 4) aan.

Verkaveling 1 betreft de bouw van 6 vrijstaande woningen. De kavels hebben een

oppervlakte van 800 m2 tot en met 1130 m2. Bij dit model blijft de bomenrij in de tuin van Oranjestein met doorzicht tot de Co Bremanlaan gehandhaafd. Aan de zijde van de Co Bremanlaan worden geen nieuwe inritten gemaakt en de bosrand aan de Co Bremanlaan wordt gehandhaafd.

Bij verkaveling 2 worden er 8 woningen gebouwd, variërend in grootte van 586 m2 tot 980 m2. Het doorzicht met bomenrij tot de Co Bremanlaan is ook in dit model

opgenomen. De bosrand wordt eveneens gehandhaafd, maar er komen aan de Co Bremanlaan wel inritten naar de woningen.

Verkaveling 3 is een kopie van de woningen aan de overzijde van de Co Bremanlaan,

10 twee-onder-een-kap-woningen en daarnaast 3 vrijstaande woningen. De bomenrij op het perceel blijft gehandhaafd, maar wordt minder dik en er is geen doorzicht naar de Co Bremanlaan. Er worden inritten gemaakt op de Co Bremanlaan.

De 4e en laatste verkaveling betreft de bouw van 4 appartementengebouwen (24

seniorenwoningen van 60 en 90 m2 BVO en 3 vrijstaande woningen). De appartementen zijn 3 lagen hoog (ca. 10 meter). Het doorzicht van de bomenrij naar de Co Bremanlaan wordt gehandhaafd. De bosrand aan de Co Bremanlaan is minder dik er komen inritten naar de Co Bremanlaan. De appartementengebouwen hebben een kelder.

1.3 Variant 1 heeft de voorkeur van het college.

De Co Bremanlaan heeft op dit moment een groen karakter. Aan één zijde woningen en

aan de andere kant de tuin met een grote bosrand naar de weg van Oranjestein. De buurt is hier ook erg aan gehecht. Verkaveling 1 heeft onze voorkeur omdat deze variant de

minste impact op de groene omgeving heeft. Zo blijft de bosrand intact, komen er geen nieuwe inritten bij de Co Bremanlaan en is het aantal verkeersbewegingen beperkt.

1.4 Eén verkaveling (nr. 4) met sociale huurwoningen en de andere drie verkavelingen met alleen vrije sector woningen. De drie verkavelingen zonder sociaal en betaalbaar passen niet zonder meer in het

woonbeleid van de gemeente Laren waarin is opgenomen dat elk woningbouwplan ook Pagina 2 van 4

deze categorieën betreft. Met het recent door de gemeenteraad vastgestelde

Vereveningsfonds kan bij een keuze voor een van de verkavelingen zonder sociaal en

betaalbaar het vereveningsfonds worden ingezet. Voor verkaveling 4 is de inzet van het vereveningsfonds niet nodig.

1.5 De tuin heeft geen monumentale waarde.

De Rijksdienst voor de monumentenzorg, gesteund door een uitspraak van de Raad van State, heeft bepaald dat de tuin geen monumentale waarde heeft (zie ook bijlagen 2 en 3). Dit vormt dus geen beletsel voor het bouwen van woningen in de tuin.

1.6 De bestaande woningen van de Co Bremanlaan zijn ook gebouwd in de tuin van het pand Torenlaan 64.

In vroeger dagen was de tuin van Torenlaan 64 veel groter. Een van de eigenaren heeft na de bouw van de woning in 1922, gronden in de omgeving aangekocht en bij de tuin gevoegd. Medio 1960 is de tuin verkleind om daar woningen te bouwen.

1.7 De bouw van woningen is stedenbouwkundig aanvaardbaar.

Objectief gezien zijn er geen beletselen om de tuin te bebouwen. Er komt een beperkt

aantal woningen bij, zodat het aantal voertuigbewegingen ook beperkt toeneemt. De Co

Bremanlaan kan deze toename goed verwerken. Verder zijn er in Laren, in heel Nederland trouwens, overal straten waarbij aan beide kanten van de straat woningen zijn gebouwd. Omwonenden denken hier overigens anders over (zie kanttekeningen).

1.8 Het monument krijgt een extra beschermde status.

Het pand is redelijk uniek en ook zeer goed bewaard gebleven. De architect is Wouter Hamdorff (1890–1965) is een bekende Gooise

architect. Oranjestein was Hamdorffs eerste grote opdracht voor een landhuis in Laren, naast andere bekende werken zoals de Herdershoeve (1919) en zijn eigen huis aan de Zevenenderdrift (1920–1922).

Het is de opzet om het pand na realisatie van de nieuwe woningen om niet over te dragen aan stichting Hendrik de Keyser. De hele ontwikkeling kan pas doorgaan, als de raad

akkoord is en als de overdracht aan Hendrik de Keyser afdoende is geregeld. Dit moet nog nader worden uitgewerkt.

Ook zonder overdacht aan de Stichting is het pand van rechtswege beschermd. Maar deze bescherming kan wel onder druk komen te staan, afhankelijk van de intenties van de

eigenaar. Onderbrengen bij een Stichting welke als doelstelling heeft om monumenten te beschermen, heeft daarom op zich de voorkeur. Vooral omdat het pand bijzonder gaaf nog is en de bescherming niet zo zeer op de binnenkant is gericht terwijl ook de binnenkant nog uiterst gaaf is.

Pagina 3 van 4

1.9 Het perceel maakte deel uit van het Locatieonderzoek Woningbouw

Het perceel is door het college bestempeld als ‘kansrijk’. De gemeenteraad heeft die

kwalificatie niet overgenomen en heeft bepaald, dat in initiatief afgewacht moest worden.

Kanttekening

1.1 Omwonenden zijn geen voorstander van de bouw van woningen.

Omwonenden hebben zich verenigd in een buurtbelangenvereniging Natuurgebied

Mauvezand. In hun brief van 9 november 2025 geven zij aan, dat de bouwplannen het groene karakter aantasten, veel oude bomen moeten worden gekapt, de bestemming ‘bos’ wordt aangetast, er strijd is met een ecologische zone van Groene Vingers, de

leefbaarheid zal aantasten, het groene karakter verdwijnt, de buurt in het verleden heeft

geprocedeerd om het groen te behouden, hun woningen in waarde dalen, het verkeer erg zal toenemen en er sluipverkeer komt. Daarnaast wordt gesteld dat er geen

noodzaak is om het perceel te bebouwen omdat het maatschappelijk belang ontbreekt.

1.2 Er zijn nog meer verkavelingen getekend.

De eigenaar heeft een viertal verkavelingen ingediend die het meest kansrijk leken. Er zijn in de loop van de tijd meer verkavelingen met ons gedeeld, die meestal erg op elkaar

leken. In bijlage 2 is een van die verkavelingen gevoegd. Deze verkaveling heeft aan de noordoostzijde van het perceel een klein hofje. Financiën

Op dit moment zijn er geen financiële consequenties. Bij de toepassing van het

vereveningsfonds bij de modellen 1 t/m 3 zal een bedrag in het fonds gestort moeten worden van ca. € 500.000. Bijlagen

1. vier verkavelingen

2. verkaveling met hofje 3. tuinbeschrijving Registratiedatum 15 januari 2026

Pagina 4 van 4