III-A9 college - raadsinformatiebrief stand van zaken onderwijshuisvesting

INFORMATIENOTA RAAD LAREN

Van

College van B&W van Laren (datum vaststelling 4 april 2022)

Aan

Gemeente Laren - Gemeenteraad

Portefeuillehouder

A.H.M. Stam (Laren)

Informatie bij

M. van Osch

Onderwerp Stand van zaken onderwijshuisvesting Portefeuillehouder A.H.M. Stam (Laren) Openbaar Ja Kennisnemen van De stand van zaken m.b.t. de onderwijshuisvesting. Aanleiding (inleiding) In 2020 hebben gemeente en schoolbesturen een begin gemaakt met het opstellen van een kwaliteitskader onderwijshuisvesting. In 2021 hebben 2 onderzoeken plaatsgevonden door externe bureaus, waaruit helder is geworden dat er een grote opgave is met aanzienlijke financiële consequenties. Er zijn veel oude, vaak monumentale schoolgebouwen in de gemeente die op korte (0-5 jaar) tot middellange termijn (5-10 jaar) renovatie of vervangende nieuwbouw behoeven. Dit terwijl zowel bij de gemeente als de schoolbesturen op dit moment de middelen ontbreken om de benodigde investeringen te doen. Eind vorig jaar bent u via een informatienota en in een informatiebijeenkomst op de hoogte gebracht van de uitkomst van deze rapporten, de uitdaging en mogelijke oplossingen. Een belangrijk onderdeel hiervan is dat de gemeente samen met de schoolbesturen aan de slag is gegaan met creatieve, onorthodoxe, ‘out-of-the-box’ maatregelen om geld te genereren (bv. grondruil, grondverkoop, herontwikkeling Pagina 1 van 3

inclusief woningen) om op deze manier de plannen voor de komende jaren alsnog mogelijk te maken. Mede met het oog op de verkiezing van een nieuwe gemeenteraad en het aantreden van een nieuw college is het van belang om u van de lopende gesprekken met de schoolbesturen nader op de hoogte stellen, en dat zo nodig ook in de komende tijd te blijven doen. Kernboodschap Met de schoolbesturen Alberdingk Thijm (voor de scholen Binckhorst St. Jan en Laar & Berg), Talent Primair (voor de Montessorischool en de Ploeg) en de Gooische School hebben in de afgelopen maanden individuele overleggen met de wethouder plaatsgevonden om de concrete en haalbare scenario’s voor toekomstige huisvesting te bespreken. Een overleg met de Gooise Scholen Federatie voor wat betreft College de Brink volgt nog. Zodra duidelijk is welke plannen kansrijk lijken te zijn, zal aan de schoolbesturen worden gevraagd de haalbaarheid hiervan verder uit te werken in concrete businesscases. Vooruitlopend op de uitwerking van andere plannen heeft het college van B&W op 15 maart jl. al ingestemd met de verdere uitwerking van het plan van Alberdingk Thijm Scholen voor Laar & Berg, aangezien dit plan zich al in een verder gevorderd stadium bevindt. We verwachten dat we op korte termijn ook een plan van aanpak in de vorm van een business case ontvangen van de Gooische School en Talent Primair (voor wat betreft de Ploeg).

Consequenties De gemeente Laren heeft een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs en ontvangt daarvoor geld via het gemeentefonds. De rapporten wijzen uit dat op grond van de leerlingenprognose de bestaande capaciteit voldoet. Afgelopen april heeft het college van B&W de actuele prognose (2022) vastgesteld, die dit bevestigt. Het algemene beeld is onveranderd ten opzichte van de vorige prognose. Zowel voor het primair als het voortgezet onderwijs zal het aantal leerlingen in de gemeente Laren in de periode 2023-2040 nagenoeg stabiel zijn. Op basis van de prognose biedt de huidige, totale capaciteit, voldoende ruimte voor het verwachte aantal leerlingen. Ondanks dat capaciteitsuitbreiding niet aan de orde is, ligt er toch een flinke opgave voor de gemeente. De rapporten hebben namelijk ook uitgewezen dat de bouwkundige conditie van meerdere schoolgebouwen een zorgpunt is. Er zijn hierdoor consequenties

Pagina 2 van 3

voor de wettelijke gemeentelijke zorgplicht op de korte (0-5 jaar) en middellange termijn (5-10 jaar). Op de korte termijn is er zorgplicht voor 2 schoolgebouwen omdat de bouwkundige conditie onvoldoende is. Zowel bij de Gooische School als Laar & Berg is de bouwkundige en technische staat dusdanig slecht dat instandhouding (door middel van regulier onderhoud) op korte termijn geen optie meer is. De varianten vervangende nieuwbouw en renovatie zullen worden verkend. Formeel gezien is de gemeente vanuit haar zorgplicht verantwoordelijk voor vervangende nieuwbouw, indien de bouwkundige conditie onvoldoende is. Weliswaar heeft de gemeente op dit moment strikt formeel gezien geen formele zorgplicht voor renovatie, maar voortvloeiend uit de verantwoordelijkheid voor vervangende nieuwbouw is er (een met het schoolbestuur gedeelde) verantwoordelijkheid om een oplossing te zoeken voor de bestaande situatie. Bovendien is er een wetswijziging in de maak (2023?) op basis waarvan de gemeente ook formeel verantwoordelijk zou kunnen worden voor renovatie. Nog onbekend is welke financiële consequenties door het Rijk aan deze mogelijke nieuwe maatregel wordt verbonden. Het nu verder uit te werken plan voor Laar & Berg beoogt door grondruil financiële middelen te creëren.

Door uitruil van percelen (zie bijlage) zou een deel van het terrein een woonbestemming kunnen krijgen, waar vervolgens een aantal woningen zou kunnen worden gebouwd. Van de incidentele opbrengst bij de verkoop hiervan door de gemeente kan dan vervolgens een belangrijk gedeelte ervan voor de noodzakelijke vervangende nieuwbouw/renovatie/levensduurverlenging van Laar & Berg worden ingezet. Zeker is dat bij deze oplossing ook een aanpassing van het bestemmingsplan, en dus medewerking van de gemeenteraad, noodzakelijk zal zijn. Vervolg Het voorkeursscenario en de daarbij behorende financiële consequenties voor Laar & Berg zullen worden betrokken bij de integrale afwegingen rondom het kwaliteitskader onderwijshuisvesting. Hierin zal ook de aanstaande uitwerking van voorkeursscenario’s voor de andere schoolgebouwen in Laren worden betrokken. In de loop van 2022 zal het definitieve kwaliteitskader ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd. Bijlage -

Memo onderwijshuisvesting Laar&Berg, Langsakker.

-

Leerlingenprognose 2022

Pagina 3 van 3