III-A4 college - raadsinformatiebrief Jaarverslag 2018 en Jaarverslag 2019 cie voor de bezwaarschriften BIJLAGE 2
Tekst van het document
Jaarverslag 2019 Commissies voor de Bezwaarschriften
19 november 2020
Inhoudsopgave
pag.
Hoofdstuk 1 Inleiding
3
Hoofdstuk 2 Commissie voor de bezwaarschriften
4
2.1 2.2 2.3 2.4
Inleiding Taken van de commissie Samenstelling van de commissie Werkwijze van de commissie
Hoofdstuk 3 Overzicht bezwaren per gemeente 3.1 3.2 3.3
3.4
3.5
3.6 3.7 3.8
Inleiding Algemene opmerkingen Blaricum 3.3.1 Aantallen en stand van zaken afdoening 2018 3.3.2 Aantallen en stand van zaken afdoening 2019 3.3.3 Besluit college conform / contrair advies Eemnes 3.4.1 Aantallen en stand van zaken afdoening 2018 3.4.2 Aantallen en stand van zaken afdoening 2019 3.4.3 Besluit college conform / contrair advies Laren 3.5.1 Aantallen en stand van zaken afdoening 2018 3.5.2 Aantallen en stand van zaken afdoening 2019 3.5.3 Besluit college conform / contrair advies BEL Combinatie Doorlooptijd afhandeling bezwaarschriften Beroep 3.8.1 Sociaal domein 3.8.2 Vergunningen en handhaving 3.8.3 Urgentie 3.8.4 Wob
4 4 4 5 7 7 7 9
11
13
15 16 20
Hoofdstuk 4 Conclusies en aanbevelingen
21
Hoofdstuk 5 Ontwikkelingen
23
2
1. Inleiding De commissie voor de bezwaarschriften biedt u haar jaarverslag over het kalenderjaar 2019 aan. Dit is het 12e jaarverslag dat de commissie uitbrengt. Tijdens de bespreking van het jaarverslag 2018 is overeengekomen om voor het jaarverslag 2019 meer gebruik te maken van grafieken en diagrammen om de data meer te visualiseren. In dit jaarverslag geeft de commissie zoals gebruikelijk een beeld van haar activiteiten rondom de behandeling van bij de gemeentelijke bestuursorganen ingediende bezwaarschriften. Er wordt een overzicht gegeven van het aantal ontvangen bezwaarschriften in het kalenderjaar 2019 per gemeente. In het jaarverslag wordt verder ingegaan op de samenstelling en de werkzaamheden van de commissie en geeft de commissie, voor zover nodig, de aandachtspunten weer.
3
2. Commissie voor de bezwaarschriften 2.1
Inleiding
De Algemene wet bestuursrecht (verder: Awb) verplicht de bestuursorganen (bij de gemeente zijn dat: de burgemeester, het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad) om voorafgaand aan de beslissing op een bezwaarschrift de belanghebbenden in de gelegenheid te stellen te worden gehoord. Sinds 2008 is het horen in de BEL-gemeenten – conform artikel 7:13 van de Awb – opgedragen aan een onafhankelijke adviescommissie, die belast is met de voorbereiding van de beslissing op gemaakte bezwaren. De commissie hoort en geeft advies, het bestuursorgaan beslist. Om een uniforme behandeling van de bezwaarschriften te krijgen, hebben de bestuursorganen van de drie gemeenten een (bijna) gelijkluidende Verordening behandeling bezwaarschriften 2008 vastgesteld. De commissie werkt aan de hand van de Awb en deze verordeningen. Het werkterrein van de commissie mag zeer divers worden genoemd. Uitgezonderd zijn bezwaarschriften tegen besluiten op grond van een wettelijk voorschrift betreffende rechtspositionele zaken, tegen besluiten op grond van een wettelijk voorschrift betreffende de gemeentelijke belastingaanslagen en rechtenheffingen en besluiten op grond van de Wet waardering onroerende zaken. 2.2
Taken van de commissie
In afdeling 7.2 van de Awb (Bijzondere bepalingen over bezwaar) en in de gemeentelijke verordeningen voor de behandeling van bezwaarschriften zijn de bevoegdheden en verplichtingen van de commissie omschreven, onder andere die betreffende het horen. De commissie houdt een hoorzitting naar aanleiding van een bezwaarschrift, waarbij bezwaarmakers worden gehoord. Het bestuursorgaan, of een vertegenwoordiger hiervan, dat het bestreden besluit heeft genomen, wordt in de gelegenheid gesteld het gemeentelijke standpunt toe te lichten. Ook hoort de commissie eventuele derde-belanghebbenden. Sluitstuk van de behandeling van een bezwaarschrift door de commissie is het uitbrengen van een advies aan het desbetreffende bestuursorgaan. 2.3
Samenstelling van de commissie
Ingevolge artikel 3 van de Verordening behandeling bezwaarschriften 2008 van de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren bestaat de commissie uit een voorzitter en ten minste twee leden. De onafhankelijkheid van de commissie is in de verordening vastgelegd en vloeit voort uit het feit dat de commissieleden niet in dienst zijn van de gemeenten en dus niet in een hiërarchische verhouding staan tot de bestuursorganen. De commissie houdt volgens een roulatieschema bij toerbeurt zitting door een (plaatsvervangend) voorzitter en twee leden. De commissie komt, met uitzondering van de vakantieperiodes, ongeveer twee keer per maand bij elkaar. De samenstelling van de commissie was in 2019 als volgt: Voorzitter: de heer mr. Plaatsvervangende voorzitters: de heer mr. de heer mr. Leden: mevrouw mr. mevrouw mr. 4
mevrouw mr. de heer mr. mevrouw drs. mevrouw mr. de heer mr.
(tot september 2019)
In september 2019 heeft de commissie het droevige bericht gekregen dat de heer overleden. Aangezien het aantal commissieleden nog voldoende is zal vooralsnog geen nieuw commissielid gezocht worden.
is
Secretariaat: De commissie wordt bijgestaan door een ambtelijk secretariaat, dat in 2019 is ondergebracht bij het team Vergunningen, Handhaving en Juridische Zaken. In 2019 bestond het secretariaat uit twee secretarissen en een administratief medewerkster, te weten: mevrouw mr. , secretaris mevrouw mr. , secretaris (tot en met 30 april 2019) mevrouw mr. , secretaris (vanaf 1 mei 2019) mevrouw , administratief medewerkster Momenteel zijn er drie juridisch adviseurs aangewezen als plaatsvervangend secretaris. De secretarissen zijn niet gekoppeld aan een gemeente of een beleidsterrein. Notulist: De notulering van de hoorzitting wordt verzorgd door het bureau DemiSec. De verslagen worden door de secretaris en de commissieleden zo nodig gecorrigeerd en door de commissie vastgesteld. 2.4
Werkwijze van de commissie
Na ontvangst van het bezwaarschrift wordt – in eerste instantie door het secretariaat – beoordeeld of het aan de wettelijke vereisten voor ontvankelijkheid voldoet. Vervolgens krijgt de indiener van een bezwaarschrift, en eventuele daarbij betrokken belanghebbenden, een ontvangstbevestiging van het bezwaarschrift. Zo nodig krijgt de bezwaarmaker de gelegenheid een verzuim binnen een bepaalde termijn te herstellen. Bij de ontvangstbevestiging wordt informatie over de procedure verstrekt en er wordt een folder meegezonden. Eventuele (direct) derde-belanghebbenden, zoals een vergunninghouder, ontvangen een afschrift van het bezwaarschrift en worden geïnformeerd over de procedure. Een bezwaarschrift, ook als dit niet-ontvankelijk is, wordt altijd doorgezonden aan de betrokken vakafdeling. De vakafdeling beoordeelt of er aanleiding bestaat tot het nemen van een herzien primair besluit of tot persoonlijk contact met bezwaarmaker (inzet mediationvaardigheden). Met name op het gebied van het sociaal domein wordt er na contact met bezwaarmaker soms een herzieningsbesluit genomen waarna het bezwaar kan worden ingetrokken. Ook op het gebied van omgevingsrecht komen partijen na een bemiddelingsgesprek met de vakafdeling soms tot een oplossing. Indien een bezwaarschrift niet aan de ontvankelijkheidseisen voldoet, zal de commissie tot een ‘niet-ontvankelijkverklaring’ adviseren.
Bij een kennelijke ‘niet-ontvankelijkheid’ kan door de voorzitter van de commissie van het horen worden afgezien (artikel 7:3 van de Awb). In het advies wordt aangegeven of de commissie van deze mogelijkheid gebruik heeft gemaakt. Indien er geen sprake is van een herzieningsbesluit en het bezwaarschrift niet ‘kennelijk nietontvankelijk’ is, worden bij de betrokken vakafdeling de verweerstukken en het verweerschrift opgevraagd. Als het bezwaar ontvankelijk is, komt de inhoudelijke beoordeling aan de orde en wordt er een hoorzitting georganiseerd. 5
Het gevormde dossier staat digitaal via iBabs ter beschikking aan de leden van de commissie en wordt voor partijen ter inzage gelegd. Indien er een verweerschrift is opgesteld wordt dit aan partijen toegezonden. Hoewel het indienen van een verweerschrift niet wettelijk verplicht is, heeft het de sterke voorkeur van de commissie – ook ter voorlichting van de bezwaarde – om tijdig een schriftelijke weergave van het standpunt van het bestuursorgaan te ontvangen, zeker bij complexe zaken. Vervolgens worden de partijen uitgenodigd om tijdens een hoorzitting – gehouden door een (plaatsvervangend) voorzitter en twee commissieleden, bijgestaan door een secretaris – hun standpunten toe te lichten. In 2018 heeft de commissie 22 hoorzittingen gehouden. In 2019 zijn er 23 hoorzittingen gehouden. Na de hoorzitting beraadslaagt de commissie in beslotenheid over het uit te brengen advies. Het op schrift gestelde advies wordt – tegelijk met het verslag van de hoorzitting – zo spoedig mogelijk na de hoorzitting door de commissie vastgesteld en uitgebracht aan het betrokken bestuursorgaan. Bij ontvankelijke bezwaren vindt een volledige heroverweging van het bestreden besluit plaats. Zowel de rechtmatigheids- als doelmatigheidsaspecten ten aanzien van de primaire beslissing komen in het advies aan de orde.
6
3. Overzicht bezwaren per gemeente 3.1
Inleiding
Hieronder wordt eerst een aantal algemene opmerkingen gemaakt. Vervolgens wordt per gemeente een overzicht gegeven van het aantal bezwaarschriften, de aard van de bezwaarschriften en de uitkomst van de bezwaarprocedures. In het jaarverslag is een uitsplitsing gemaakt van de rechtsgebieden waar de bezwaarschriften die de commissie heeft behandeld, betrekking op hebben. Verder wordt er aandacht besteed aan de gemiddelde doorlooptijd van de bezwaarschriften. Hierbij is uitgegaan van de doorlooptijd tussen de datum van aanvang van de beslistermijn en de datum van verzending van de beslissing op bezwaar. De doorlooptijd is in weken aangegeven. Ten slotte wordt ingegaan op de in 2019 ingestelde (hoger) beroepen en verzoeken om voorlopige voorzieningen. In de overzichten wordt een aantal afkortingen van wettelijke regelingen gebruikt. Dit zijn: APV: Algemene plaatselijke verordening Wmo: Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Wob: Wet openbaarheid van bestuur Een omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstanden wordt niet geschaard onder de categorie APV. Deze vallen onder de categorie omgevingsrecht. 3.2
Algemene opmerkingen
In 2019 zijn door de drie BEL-gemeenten in totaal 104 bezwaarschriften ontvangen. Dit zijn 12 bezwaarschriften minder dan in 2018. Alle binnengekomen bezwaarschriften zijn in 2019 daadwerkelijk behandeld als een bezwaarschrift. Er was dus, anders dan in voorgaande jaren geen sprake van handhavingsverzoeken of zienswijzen o.i.d. In 3 gevallen was er echter nog geen sprake van een besluit. In 1 zaak betrof het een bezwaar tegen een verkeersmaatregel en moest het verkeersbesluit nog genomen worden. Zodra dit verkeersbesluit genomen was is opnieuw bezwaar gemaakt en is het bezwaar voorgelegd aan de commissie. In een andere zaak was het bezwaar gericht tegen de publicatie van de aanvraag. Deze zaak is voorgelegd aan de commissie maar nog voordat zij advies uit kon brengen werd het bezwaarschrift ingetrokken omdat bezwaarmaker bij de voorzieningenrechter niet-ontvankelijk was verklaard. De 3e zaak waarin geen sprake was van een besluit is tot kennelijk niet-ontvankelijk verklaring geadviseerd door de commissie. In de paragrafen 3.3, 3.4 en 3.5 geeft de commissie per gemeente een overzicht van het aantal bezwaarschriften. Van de in 2019 ingediende bezwaarschriften zijn er in totaal 32 ingetrokken of is men anderszins tot een oplossing gekomen. Hieronder is een overzicht weergegeven van voorgaande jaren. Jaar 2019 2018 2017 2016
Ontvangen bezwaarschriften 104 116 102 123
Ingetrokken bezwaarschriften 32 29 38 51
De inzet van mediationvaardigheden, door bijvoorbeeld een nadere toelichting te geven op het bestreden besluit, kan leiden tot intrekking van het bezwaarschrift. De commissie registreert het aantal ingetrokken bezwaarschriften of anderszins opgeloste geschillen. In sommige gevallen 7
wordt het bezwaarschrift ingetrokken na het nemen van een nieuw primair besluit, waarin geheel of gedeeltelijk tegemoet wordt gekomen aan het bezwaar. In andere gevallen blijft het primaire besluit in stand, maar wenst bezwaarmaker desalniettemin, na bijvoorbeeld een toelichting op het primaire besluit, zijn bezwaar in te trekken. Afhankelijk van het stadium waarin de behandeling van het bezwaarschrift zich bevindt, kan dat voor het secretariaat van de commissie en voor de commissie werk met zich meebrengen, ondanks het feit dat dit geen advies en/of geen besluit op bezwaar oplevert. Dit is bijvoorbeeld het geval als reeds uitnodigingen voor een hoorzitting zijn verzonden, of indien intrekking vlak voor een te houden hoorzitting plaatsvindt, waarbij de behandeling van het bezwaar reeds is voorbereid door de leden van de commissie. In 2019 zijn er voor het eerst bezwaren ingediend ten aanzien van besluiten genomen naar aanleiding van een verzoek tot inzage registratie persoonsgegevens en schadeverzoeken daaromtrent (3 stuks). Het is de verwachting dat dit soort bezwaren in de toekomst toe zullen nemen. Al 3 jaar op rij zijn er geen bezwaren ingediend inzake planschade (2017, 2018 en 2019). Er zijn dit jaar 3 bezwaren ingediend inzake de Wet openbaarheid bestuur (Wob). In 2017 en 2018 waren dit 2 bezwaren. Van de 3 bezwaren inzake de Wob zijn er 2 ingetrokken.
Evenals voorgaande jaren heeft de commissie in een aantal gevallen geconstateerd dat de motivering moest worden aangevuld of verbeterd. Daarnaast moest enkele malen de wettelijke grondslag worden vermeld of verbeterd. De commissie merkt op dat op het gebied van het omgevings- en handhavingsrecht in 26 gevallen een verweerschrift is ingediend. Dit is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van voorgaande jaren aangezien er toen geen verweerschriften werden ingediend. In 19 bezwaarzaken ontbrak het verweerschrift helaas nog. Een schriftelijk standpunt van het college, met name wanneer het om complexe zaken gaat, komt de advisering ten goede. Daarnaast kunnen bezwaarmakers, wanneer zij het verweerschrift tijdig toegezonden krijgen, adequaat reageren op ingewikkelde verweergronden. De commissie gaat ervan uit dat deze positieve ontwikkeling in 2020 doorzet. Wel verzoekt de commissie nogmaals de verweerschriften eerder aan te leveren zodat bezwaarmakers zich ook inhoudelijk op het verweerschrift kunnen voorbereiden. De commissie heeft begrepen dat er sinds 1 juli 2019 extra ambtelijke capaciteit beschikbaar is gekomen, waarmee naar verwachting op termijn tegemoet zal worden gekomen aan het dringende verzoek van de commissie.
Overigens constateert de commissie dat verweerschriften met betrekking tot besluiten op grond van de Participatiewet en de Wmo (vrijwel) altijd en ook tijdig worden geleverd.
8
3.3
Blaricum
3.3.1
Aantallen en stand van zaken afdoening 2018
Blaricum 2018
bezwaar
(deels) gegrond
ongegrond
nietontvankelijk
Omgevingsrecht
22
5
4
2
Handhaving
6
2
2
APV
0
Participatiewet
7
1
1
Wmo
6
1
1
Huisvesting
1
1
1
Wob
2
2
2
Verkeer
5
4
Totaal
49
3.3.2
ingetrokken door bezwaarma ker 2
op andere wijze opgelost 1
totaal afgerond
Opens taand
14
8
1
5
1
0
7
15
1
5
5
7
3
6
1
5
2
11
40
9
ingetrokken door bezwaarma ker 5
op andere wijze opgelost 1
totaal afgerond
Opens taand
Aantallen en stand van zaken afdoening 20191
Blaricum 2019
bezwaar
(deels) gegrond
ongegrond
nietontvankelijk
Omgevingsrecht
21
3
10
2
Handhaving
9
2
2
APV
0
Participatiewet
2
1
Wmo
3
2
Jeugdwet
1
1
Huisvesting
1
Wob
1
Subsidies
1
Overige
3
Totaal
42
1
21 5
4
0 1
2 1
1 1
1
1
1 1 1
6
3
16
4
8
1 2
3
4
38
4
Toelichting openstaande zaken Twee van de vier openstaande handhavingszaken zijn voor langere tijd aangehouden omdat partijen in overleg zijn over een oplossing buiten de bezwaarprocedure om. De andere twee handhavingszaken zijn inmiddels wel afgerond.
1 Peildatum 1 juli 2020
9
Aantal bezwaren totaal 2019
Omgevingsrecht
Handhaving
Participatiewet
Wmo
Huisvesting
Wob
Subsidies
Overige
Jeugdwet
Vergelijking 2018-2019 25 20 15 10 5 0
aantal 2018
aantal 2019
3.3.3 Besluit college conform / contrair advies Conform
25
Contrair
3
Toelichting contrair Het college is drie keer contrair gegaan bij een bezwaarzaak die betrekking had op het omgevingsrecht. In twee gevallen had de commissie geadviseerd om het bezwaar gegrond te verklaren en heeft het college besloten het bezwaar ongegrond te verklaren. In één geval had de commissie aangegeven dat het bezwaar ongegrond was maar heeft het college toch besloten om het bezwaar gedeeltelijk gegrond te verklaren. Dit betrof een bezwaar inzake een vergunning voor het vellen van bomen.
10
3.4
Eemnes
3.4.1
Aantallen en stand van zaken afdoening 2018
Eemnes 2018
bezwa ar
Omgevingsrecht
1
Handhaving
4
APV
0
Participatiewet
4
1
1
Wmo
3
1
1
Huisvesting
3
Wob
0
0
Planschade
0
0
Verkeer
0
0
Totaal
15
3.4.2
(deels) gegrond
ongegrond
nietontvankelijk
ingetrokken door bezwaarma ker 1
op andere wijze opgelost
totaal afgerond
openstaand
1
1
1
3
0
1
2
1
1
3
2
1
4
1
3
1
3
2
3
12
3
ingetrokken door bezwaarma ker
op andere wijze opgelost
totaal afgerond
openstaand
2
1
Aantallen en stand van zaken afdoening 20192
Eemnes 2019
bezwa ar
(deels) gegrond
ongegrond
nietontvankelijk
Omgevingsrecht
3
1
1
Handhaving
1
APV
0
Participatiewet
6
Wmo
1
Huisvesting
1
Wob
1
1
1
Subsidie
1
1
1
Privacy
1
Totaal
15
1
1 0
2
1
3 1
1
1
1
1
4
6
3
1
4
3
14
1
Toelichting openstaande zaak De openstaande zaak op het gebied van het omgevingsrecht is inmiddels afgerond.
2 Peildatum 1 juli 2020
11
Aantal bezwaren 2019
Omgevingsrecht
Handhaving
Participatiewet
Wmo
Huisvesting
Wob
Subsidies
Privacy
3.4.3 Besluit college conform / contrair advies Conform
8
Contrair
1
Toelichting contrair Het college van Eemnes heeft één keer besloten contrair te gaan. In deze zaak heeft de commissie geadviseerd om het bezwaar gegrond te verklaren en de omgevingsvergunning rechtswege bekend te maken. Het college heeft besloten het bezwaar ongegrond te verklaren. Uiteindelijk is in de beroepszaak bij de rechtbank gebleken dat het advies van de commissie juist was; er was sprake van een vergunning van rechtswege.
12
3.5
Laren
3.5.1 Aantallen en stand van zaken afdoening 2018 Laren 2018
bezwaar
(Deels) gegrond
Ongegrond
nietontvankelijk
ingetrokken door bezwaarmaker
op andere wijze opgelost
totaal afgerond
openstaand
Omgevingsrecht
17
1
7
5
2
1
16
1
Handhaving
11
2
5
1
3
APV
13
3
Participatiewet
4
Wmo
4
Huisvesting
2
Verkeer
1
Overig
0
Totaal
52
11
10
13
2
2
4
2
2
4
1
1
2
1
1 0
7
15
18
5
6
51
1
op andere wijze opgelost
totaal afgerond
openstaand
18
3
3
2
1
1
1
2
2
3
5
1
2
3.5.2 Aantallen en stand van zaken afdoening 20193 Laren 2019
bezwaar
(Deels) gegrond
Ongegrond
nietontvankelijk
ingetrokken door bezwaarmaker
Omgevingsrecht
21
4
5
3
6
Handhaving
5
1
2
APV
2
Participatiewet
4
1
Wmo
5
1
Huisvesting
2
1
Subsidie
1
Verkeer
4
Wob
1
Totaal
45
1
1
1 3
1 1
4
1
5
13
5
8
1
6
37
8
Toelichting openstaande zaken Eén zaak met betrekking tot het omgevingsrecht en één zaak met betrekking tot het handhavingsrecht zijn voor langere tijd aangehouden en pas recent behandeld door de commissie. De beslissing op bezwaar moet in deze zaken nog genomen worden. De overige bezwaarzaken met betrekking tot het omgevingsrecht, handhavingsrecht en de APV zijn inmiddels wel afgehandeld. De 2 bezwaarschriften ten aanzien van de Participatiewet betreffen dezelfde bezwaarmaker. De commissie heeft al advies uitgebracht maar deze zaak is inmiddels meerdere keren in het college gebracht en steeds aangehouden.
3 Peildatum 1 juli 2020
13
Aantal bezwaren 2019
Omgevingsrecht
Handhaving
APV
Participatiewet
Huisvesting
Subsidies
Verkeer
Wob
Wmo
3.5.3 Besluit college conform / contrair advies Conform
25
Contrair
0
14
3.6
BEL Combinatie
Dit jaar zijn 2 bezwaarschriften ingediend bij de BEL Combinatie. Beiden hadden betrekking op privacy en zijn ongegrond verklaard. Bezwaren 2019: Laren 2019
Privacy
bezwaar
2
(Deels) gegrond
Ongegrond
2
nietontvankelijk
ingetrokken door bezwaarma ker
op andere wijze opgelost
totaal afgerond
2
15
openstaand
3.7 Doorlooptijd afhandeling bezwaarschriften In totaal zijn er in 2019 104 bezwaarschriften ontvangen. Van de 104 bezwaarschriften zijn er 32 bezwaarschriften ingetrokken of is men anderszins tot een oplossing gekomen. 2 bezwaarschriften zijn voor langere periode aangehouden en 1 bezwaar was ingediend terwijl het verkeersbesluit nog genomen moest worden. In totaal zijn er 69 bezwaarschriften voorgelegd aan de commissie voor advies. In al deze zaken heeft de commissie advies uitgebracht. Aantallen binnen de wettelijke termijn Van de 104 bezwaarschriften zijn er 64 binnen de wettelijke termijn (18 weken inclusief verdaging) afgehandeld. Dit betreft 62% van de afgehandelde bezwaarschriften. Hierbij is rekening gehouden met opschorting van beslistermijnen, wegens bijvoorbeeld het herstel van een verzuim of het verzetten van een hoorzitting op verzoek van een van de partijen, en met de ingetrokken of op andere wijze opgeloste bezwaarschriften. In 2018 was dit percentage 61% en in 2017 was dit percentage 75%. De bezwaarschriften waarbij geen sprake was van een besluit of de bezwaarschriften die kennelijk niet-ontvankelijk zijn verklaard wegens termijnoverschrijding zijn niet meegenomen in dit overzicht. 2019
Totaal aantal bezwaarschriften
Buiten wettelijke termijn
Blaricum
42
21
Eemnes
15
6
Laren
45
13
BEL Combinatie
2
0
Totaal
104
40
30
25
20
15
10
5
0 Omgevingsrecht
Handhaving
aantal te laat Blaricum
Participatiewet aantal te laat Eemnes
Wob
Verkeer
aantal te laat Laren
16
Toelichting Blaricum Onder de bezwaarschriften die buiten de wettelijke termijn zijn afgedaan was er één besluit van de gemeente Blaricum waar 5 keer bezwaar tegen is gemaakt. Daarnaast was er in de gemeente Blaricum sprake van een te laat ingediend bezwaarschrift dat toch ontvankelijk is verklaard omdat het besluit niet op de juiste wijze bekend was gemaakt. Een andere oorzaak van het niet binnen de wettelijke termijn afhandelen van bezwaarschriften is onder andere gelegen in het feit dat bij bemiddelingsgesprekken niet standaard wordt opgeschort. Dit is inmiddels onder de aandacht gebracht bij de collega’s die de bemiddelingsgesprekken voeren. Gemiddelde doorlooptijd Bij de berekeningen over 2017 en 2018 is geen rekening gehouden met de ingetrokken bezwaren of de zaken waarbij men anderszins tot een oplossing is gekomen. Bij de berekening over 2019 zijn deze bezwaarzaken wel meegenomen in de doorlooptijden. Dit heeft direct een gunstig effect op het gemiddelde. 2017
2018
2019
Blaricum
-
20,55 weken
13,98 weken
Eemnes
-
15,65 weken
12,76 weken
Laren
-
22,19 weken
19,17 weken
BEL Combinatie
-
-
16,86 weken
Gemiddeld
19 weken
20,3 weken
16,59 weken
Door ook de ingetrokken of anderszins opgeloste bezwaarzaken mee te nemen in de doorlooptijden wordt de wettelijke beslistermijn (18 weken inclusief verdaging) gehaald. Wel moet de kanttekening gemaakt worden dat de bezwaarzaken waarbij de beslissing op bezwaar (BOB) na 1 juli 2020 is verzonden, niet zijn meegenomen in dit overzicht. Doorlooptijd per fase Om te beoordelen op welke onderdeel de meeste vertraging zit, zijn ook de doorlooptijden berekend van een aantal specifieke fasen in de bezwarenprocedure. De opschortingen zijn in de berekening van 2019 steeds afgetrokken van de periode van aanvang beslistermijn tot hoorzitting omdat in die fase het meest wordt opgeschort. Het kan echter voorkomen dat de opschorting toch betrekking heeft op een andere periode. De tabel houdt hier geen rekening mee. Ook bij deze cijfers moet de kanttekening worden gemaakt dat de bezwaarzaken waarbij de beslissing op bezwaar na 1 juli 2020 is verzonden, niet zijn meegenomen in dit overzicht. 2018
Aanvang beslistermijn tot hoorzitting
Hoorzitting tot vaststellen advies
Vaststellen advies tot verzending BOB
Blaricum
7,3 weken
5,2 weken
8,4 weken
Eemnes
2,9 weken
4,5 weken
8,3 weken
Laren
5,8 weken
6 weken
9,9 weken
2019
Aanvang beslistermijn tot hoorzitting
Hoorzitting tot vaststellen advies
Vaststellen advies tot verzending BOB 17
Blaricum
8,2 weken
4,7 weken
9,8 weken
Eemnes
6,4 weken
5,2 weken
9,9 weken
Laren
5,7 weken
3,5 weken
7,7 weken
BEL Combinatie
6 weken
7,7 weken
3 weken
Gemiddeld
6,8 weken
4,3 weken
8,7 weken
Doorlooptijd aanvang beslistermijn - hoorzitting De doorlooptijd vanaf de aanvang van de beslistermijn tot aan de hoorzitting is bij zowel Blaricum als Eemnes toegenomen. Voor gemeente Laren is de doorlooptijd ongeveer gelijk gebleven. In deze periode dient het college het verweerschrift en de verweerstukken aan te leveren en plant het secretariaat een datum voor de hoorzitting. Vertraging op dit onderdeel kan te maken hebben met de mediation die wordt ingezet of het verzetten van een hoorzitting op verzoek van een van de partijen. Doorlooptijd hoorzitting - vaststellen advies De volgende fase betreft de periode tussen de hoorzitting en het vaststellen van het advies. Dit is de fase waarop de commissie zelf de meeste invloed heeft (snelheid uitbrengen advies). De doorlooptijd voor de gemeente Blaricum en Laren is flink verbeterd. Voor de gemeente Eemnes is deze enigszins toegenomen. De adviezen die zijn uitgebracht voor de BEL Combinatie hebben de langste doorlooptijd. Gemiddeld is de doorlooptijd in 2019 voor het afronden van het advies 4,3 weken tegenover 5,5 weken in 2018. Ondanks dat de commissie zelf invloed heeft op deze fase, kan zij ook afhankelijk zijn van de snelheid van reageren van partijen indien er bijvoorbeeld een extra schriftelijke ronde gehouden moet worden of indien partijen nog aanvullende stukken wensen in te dienen.
Doorlooptijd vaststellen advies – beslissing op bezwaar Tot slot is er de fase tussen het vaststellen van het advies van de commissie en de verzending van de beslissing op bezwaar. Deze doorlooptijd is voor de gemeente Blaricum en Eemnes iets toegenomen en voor de gemeente Laren afgenomen. Gemiddeld gezien is de doorlooptijd wel iets afgenomen (van 9 weken in 2018 naar 8,7 weken in 2019). De commissie constateert dat de periode tussen het vaststellen van het advies en het verzenden van de beslissing op bezwaar de meeste tijd in beslag neemt. In deze fase neemt het bestuursorgaan (meestal het college) een besluit. Het komt voor dat dit langere tijd in beslag neemt, omdat de zaak door het bestuursorgaan wordt aangehouden. Ook als er nader onderzoek uitgevoerd moet worden in verband met de motivering van het besluit, is dit van invloed op de doorlooptijd. Aantal bezwaarschriften per maand In de tabel hieronder is weergegeven hoeveel bezwaarschriften per maand zijn ontvangen. Wellicht valt hier op den duur een trend in waar te nemen; wat zijn de drukke maanden en welke maanden is het rustiger?
18
Aantal bezwaren 16 14 12 10 8 6 4 2 0
Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen Ten aanzien van de bezwaarschriften die zijn ontvangen in 2019 is er in totaal één ingebrekestellingen wegens het niet tijdig nemen van een beslissing ontvangen. Deze ingebrekestelling had betrekking op een omgevingsvergunning binnen de gemeente Blaricum. Dit verzoek is toegekend.
19
3.8 Beroep 3.8.1 Sociaal domein In 2019 is op het terrein van het sociaal domein in totaal eenmaal beroep ingesteld bij de rechtbank. Het beroep is behandeld door Maatschappelijke Zaken HBEL en had betrekking op een inwoner uit Eemnes. Het betrof een Wmo zaak waarbij de aanvraag om een maatwerkvoorziening was afgewezen. Het beroep is gegrond verklaard. 3.8.2 Vergunningen en Handhaving Blaricum (1) In Blaricum is in 2019 één keer beroep ingesteld op het gebied van vergunningen. Dit beroep is gegrond verklaard. Eemnes (1) In Eemnes is in 2019 één keer hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ingediend op het gebied van handhaving. Het beroep is gegrond verklaard. Laren (1) In Laren is in 2019 één keer beroep ingesteld op het gebied van vergunningen. Dit beroep is ongegrond verklaard. Op het gebied van handhaving is 2 keer een verzoek ingediend voor een voorlopige voorziening en 7 keer beroep ingesteld. De verzoeken om voorlopige voorziening zijn toegewezen. In beroep is 3 keer ongegrond uitgesproken, in de andere zaken is nog geen zitting geweest. 3.8.3 Urgentie In 2019 zijn er geen beroepen op het gebied van urgentieverklaringen ingediend. 3.8.4 Wob In 2019 zijn er geen beroepen inzake de Wob ingediend.
20
4. Conclusies en aanbevelingen Ook dit jaarverslag wordt een aantal conclusies en aanbevelingen gedaan: 1. Meer inzetten op bemiddeling 2. Aanleveren verweerschriften 3. Doorlooptijden a. Opschorten b. Fase vaststellen advies en BOB c. Herstel motivering d. Snelle vaststellen advisering 4. Maatwerk 1. Van de 104 in 2019 ingediende bezwaarschriften zijn er in totaal 32 bezwaarschriften ingetrokken of geschillen anderszins opgelost (31%). In 2018 bedroeg dit percentage 25%. Er is dus een stijging van het aantal ingetrokken of anderszins opgeloste bezwaarschriften. De commissie adviseert om aan dit onderdeel van de bezwaarprocedure aandacht te blijven besteden. Soms blijkt tijdens de hoorzitting dat het toepassen van bemiddeling ook kan leiden tot een oplossing. Ook kan er sprake zijn van een conflict tussen buren, waarbij bemiddeling een hulpmiddel kan zijn om het onderliggende probleem naar boven te halen. Momenteel worden de bemiddelingsgesprekken gevoerd door een kleine groep medewerkers. Omdat het voeren van deze gesprekken veel tijd in beslag kan nemen, zou het wellicht wenselijk zijn om deze groep uit te breiden. 2. Van de 45 ingediende bezwaarschriften betreffende een omgevingsvergunning of handhavingszaak werd in 26 gevallen een verweerschrift ingediend. Dit is een grote verbetering ten opzichte van 2018, aangezien in dat jaar geen enkel verweerschrift werd ingediend.
Door het aanleveren van een verweerschrift wordt de zitting op een hoger niveau getild wat de kwaliteit van de adviezen ten goede komt. De commissie adviseert dringend om de verweerschriften tijdig aan te leveren. Als het verweerschrift een paar dagen of korter voor de zitting wordt ingediend heeft bezwaarmaker niet de mogelijkheid om zich goed voor te bereiden en de commissie doorgaans ook niet. Bovendien zijn bezwaarden ook gebonden aan een indieningstermijn van 10 dagen voor de zitting. 3. a. De doorlooptijd tussen het aanvangen van de beslistermijn en het plaatsvinden van de hoorzitting zou mogelijk ingekort kunnen worden door eerder te vragen of bezwaarmaker instemt met opschorting indien bemiddeling wordt ingezet. Bij iedere bezwaarzaak wordt beoordeeld of bemiddeling een oplossing kan bieden. Dit kan een tijdrovend proces zijn. De commissie adviseert om in die gevallen te verifiëren of de bezwaarmaker (en eventuele derden) akkoord gaan met opschorting van de beslistermijn. Door efficiënter op te schorten en deze opschortingen goed vast te leggen kan de doorlooptijd verbeterd worden. b. De commissie constateert dat de fase tussen het vaststellen van het advies en de verzending van de beslissing op bezwaar de meeste tijd in beslag neemt.
De commissie zou graag zien dat deze doorlooptijd door bijvoorbeeld organisatorische maatregelen wordt verkort, wat de rechtszekerheid van belanghebbenden ten goede komt. c. De commissie constateert dat zij ook in 2019 het college meermaals heeft geadviseerd om de motivering van het primaire besluit aan te vullen. Als deze motivering in de beslissing op bezwaar moet worden verbeterd (bijvoorbeeld door het doen van extra onderzoek), dan is dit ook een factor die de doorlooptijden op negatieve manier beïnvloedt. De commissie beveelt aan om de primaire besluiten goed te motiveren. Dit bevordert een snellere afhandeling van het bezwaar. d. De commissie hecht er waarde aan dat het advies zo snel mogelijk kan worden vastgesteld. Zo zijn er concrete afspraken binnen de commissie gemaakt over de 21
reactietermijnen waarbinnen gereageerd moet worden op concepten teneinde het advies op zo kort mogelijke termijn uit te brengen. De commissie streeft te komen naar kwalitatief goede adviezen binnen die termijn, maar dat lukt niet steeds. Daarom gaat de commissie onderling elkaar nog meer scherp houden en elkaar op de benodigde doorlooptijd aanspreken. 4. Met waardering constateert de commissie dat het college bij aanvragen om voorzieningen, bijvoorbeeld in het kader van de Wmo, kijkt naar alle mogelijkheden die er (eventueel) zijn om de aanvraag te kunnen honoreren. Soms stuit de commissie op een casus waarbij dit ‘standaardprincipe’ niet lijkt te zijn toegepast. Dit was bijvoorbeeld het geval bij een aanvraag om een voorziening voor leerlingenvervoer, waarbij niet was getoetst aan een mogelijk toepasbaar artikel (in dit geval artikel 6.3.4 van de Verordening sociaal domein gemeente Blaricum 2018). Graag adviseert de commissie dit principe uit het oogpunt van een faciliterende rol naar de burgers steeds toe te passen.
22
5. Ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkeling voor de komende jaren is de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het Rijk en de koepels van gemeenten, provincies en waterschappen hebben overeenstemming bereikt over een nieuwe datum voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Met de datum van 1 januari 2022 willen zij extra tijd en ruimte bieden voor een goede invoering van de wet. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. Hoewel dit de komende jaren nog geen (grote) veranderingen met zich meebrengt voor de advisering van de commissie, is het van belang tijdig de voorbereidingen verder in gang te zetten. Daarnaast signaleert de commissie dat de sinds 25 mei 2018 de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing is. De versterkte privacyrechten raken ook de werkzaamheden van de commissie en de bezwaarprocedure. Met de toenemende digitalisering nemen ook de risico’s op dit gebied toe en is het van belang dat aandacht wordt besteed aan informatiebeveiliging en privacy. Hier zijn al stappen in gezet. Zo wordt er bij het verzenden of ter inzage leggen van de stukken beoordeeld of er (bijzondere) persoonsgegevens geanonimiseerd moeten worden. Daarnaast worden de stukken in een beveiligde omgeving gedeeld met betrokken partijen.
Eemnes, 19 november 2020 de commissies voor de bezwaarschriften van Blaricum, Eemnes en Laren
23