III-A4 college - raadsinformatiebrief herziening Beleidsregel Natuurinclusief bouwen en inrichten Buurtschap Crailo 2022 BIJLAGE 3

Buurtschap Crailo Kazernekwartier Voorbeelden werken met de Beleidsregel Natuurinclusief bouwen en inrichten Buurtschap Crailo 2022

Crailo - Buurtschap in de natuur

inleiding Doel Het Buurtschap Crailo is een woon- en werkwijk met hoge ambities op het gebied van ecologie, natuur en duurzaamheid. Bij de besluitvorming over het stedenbouwkundig- en landschapsplan Buurtschap Crailo is ‘biodiversiteit’ als één van de vier duurzame bouwstenen voor de ontwikkeling van het buurtschap benoemd.

Natuurdoeltypen Het Buurtschap Crailo is te verdelen in vier natuurdoeltypen: 1. Bos & zoom 2. Heischraal grasland 3. Poelen 4. Voedseltuinen

Het document ‘Natuurpuntensysteem Natuurinclusieve Bouw en Inrichting’ van Tauw focust zich op de kavels en bevat negen menukaarten met maatregelen waarmee bij de inrichting van de kavels invulling kan worden gegeven aan de biodiversiteitsambities. Door, per kavel, een selectie van de maatregelen uit te voeren, wordt de aanwezige en de nieuwe natuur van Crailo ondersteund en krijgt deze een plek binnen de kavels.

Doelsoorten - Big Five van Crailo Naast natuurdoeltypen zijn er ook doelsoorten voor het buurtschap aangewezen die van de ontwikkeling van de natuurdoeltypen profiteren: • eekhoorn • levendbarende hagedis • bruin blauwtje • gevlekte witsnuitlibel • gekraagde roodstaart

Werkwijze natuurpuntensysteem Het Buurtschap Crailo is te verdelen in negen verschillende gebouwtypen en voor ieder type is een aparte menukaart met specifieke maatregelen en het minimum te behalen aantal natuurpunten beschikbaar. Het bestemmingsplan verplicht tot het nemen van voldoende maatregelen en borgt dat een minimum aan maatregelen wordt gerealiseerd.

Doelnatuurwaarden De natuurinclusieve maatregelen volgen uit 3 focusgebieden: 1. De natuurdoeltypen 2. De Big Five van Crailo 3. Beschermde soorten onder de Wet natuurbescherming

Crailo - Buurtschap in de natuur

Beschermde soorten Er zijn ook soorten die al voor de ontwikkeling van het buurtschap gebruik maakten van het gebied en die via de Wet Natuurbescherming een beschermde status genieten. De vijf beschermde soorten die in Crailo voorkomen zijn: • ruige dwergvleermuis • gewone dwergvleermuis • eekhoorn • bunzing • boommarter De in de menukaarten voorgestelde maatregelen zijn middelen waarmee binnen de kavels bijgedragen kan worden aan ieder van de natuurdoeltypen, Big Five- en beschermde soorten.

doelnatuurwaarden natuurdoeltypen

doelsoorten

beschermde soorten

bos & zoom

heischraal grasland

eekhoorn

levendbarende hagedis

ruige dwergvleermuis

gewone dwergvleermuis

poelen

bos & zoom

bruin blauwtje

gevlekte witsnuitlibel

eekhoorn

bunzing

big five crailo voedseltuinen

voedseltuinen

Crailo - Buurtschap in de natuur

gekraagde roodstaart

boommarter

maatregelen beplanting

habitat

gevelbegroeing

stenen stapels aanbrengen

poel of vijver

mossedum dak

verblijfplaatsen

kruiden dak

streekeigen beplanting

open, onbetreden zand

vleermuis vriendelijke verlichting

wadi

fruithagen

takkenrillen + insektenhotel

dood hout of houtstobben

Crailo - Buurtschap in de natuur

vogelnestkast in gevels

nestkasten

kraamkast vleermuizen

vleermuis gevelbetimmering

nestkast op gevels

spouwmuur vleermuizen

gebouwtypen Gebouwtypen 1. Her te ontwikkelen bebouwing 2. Grondgebonden woningen op Kazernekwartier 3. Her te ontwikkelen tot gemengde functies 4. Appartementen op Kazernekwartier 5. Woningclusters Op de Hei 6. Grondgebonden woningen Op Zuid 7. Bedrijven Op Zuid 8. Appartementen Op Zuid 9. CPO / Initiatieven

Botsproef Her te ontwikkelen bebouwing (1) Woningclusters Op de Hei (5) Grondgebonden woningen Op Zuid (6)

Menukaart Stap 1: Vaststellen gebouwtype Stap 2: Vaststellen groottecategorie Stap 3: Vaststellen (minimum) te behalen aantal punten Stap 4: Vaststellen maatregelen en score

Mogelijke maatregelen • Beplanting • Habitatmaatregelen • Dierenverblijfplaatsen

Crailo - Buurtschap in de natuur

menukaart Gebouwgebied

Natuurdoeltype

Big Five-soorten

Beschermde soorten

Minimum natuurpunten per blok

nr. 1 Her te ontwikkelen bebouwing

Voedseltuinen Bos & zoom

Eekhoorn Gekraagde roodstaart

Gewone dwergvleermuis Ruige dwergvleermuis Eekhoorn Bunzing Boommarter

7

Soort maatregel

Gekozen Maatregel

Onderdeel Kavel

Punten

Beplanting

Gevelbeplanting Realiseren mossedum dak

Gevel Dak

3 3

Habitatmaatregelen

Vleermuisvriendelijke verlichting

Gevel

2

Dierenverblijfplaatsen

Vogelnestkast in gevels - 6x, orientatie noord/oost Vogelnestkast aan gevels - 10x, orientatie noord/oost Vleermuiskast in gevels - 4x Vleermuiskast aan gevels - 6x Kraamkast vleermuizen Voor vleermuizen geschikte en toegankelijke spouwmuur Gevelbetimmering voor vleermuizen

Gevel Gevel Gevel Gevel Gevel Gevel Gevel

1 1 1 1 3 3 3

groen = toegepast wit = niet toegepast

Kanttekening 25% gevelbeplanting is een behoorlijke uitdaging kraamkast vleermuizen niet haalbaar, waar wel?

Crailo - Buurtschap in de natuur

totaal natuurpunten = 7

her te ontwikkelen bebouwing vleermuiskasten 4/6 stuks

vogelnestkasten 2x 6 stuks gevelbeplanting > 25%

vleermuisvriendelijke verlichting

Gevelbeplanting (na 5 jaar minimaal 25 % van het geveloppervlak uitgezonderd ramen en deuren en andere objecten waar beplanting niet kan of mag groeien). Vleermuisvriendelijke verlichting (amberkleurige led-lampen) overal toepassen. Vraag: waarom niet verplicht stellen? Vogelnestkasten in gevels min. 6x per soort, max. 2 soorten (2x6=12 inbouwkasten) of -indien niet mogelijk - aan gevels min. 10x per soort, max 2 soorten (2x10=20 kasten). Oriëntatie noord of oost en niet boven ramen geplaatst. Vleermuiskasten in gevels (4x) en, indien niet mogelijk, aan gevels (6x) per gebouw minimaal 1x toepassen. natuurpunten totaal - 7/8

Bij de kazernegebouwen is de optie voor mossedumdak (40%) nagenoeg niet haalbaar. De kraamkast voor vleermuizen, de toegankelijkheid van spouwmuren en/of de gevelbetimmering voor vleermuizen lijken bij deze bebouwingen geen optie. Waarom worden de terrein-beplantingsopties hier niet toegepast? Daarmee kan een grotere invloed worden uitgeoefend op de inrichting van de tuinen en kavels. Indien dit gaat gebeuren wel het aantal natuurpunten verhogen!

Crailo - Buurtschap in de natuur

her te ontwikkelen bebouwing

Crailo - Buurtschap in de natuur

menukaart Gebouwgebied

Natuurdoeltype

Big Five-soorten

Beschermde soorten

Minimum natuurpunten per cluster

nr. 5 Woningclusters Op de Hei

Heischraal grasland

Bruin blauwtje Levendbarende hagedis

Gewone dwergvleermuis

18

Soort maatregel

Gekozen Maatregel

Beplanting

>10 m2 streekeigen beplanting Planten streekeigen bomen Planten inheemse struiken Realiseren kruiden dak Intensief begroeide daktuin Gevelbeplanting Inbouwbloembakken

Terrein Terrein Terrein Dak Dak Gevel Gevel / balkon

3 3 2 3 3 3 1

Habitatmaatregelen

Open, onbetreden zand aanbrengen Takkenrillen aanbrengen Dood hout of houtstobben neerleggen Stenen stapels aanbrengen Vleermuisvriendelijke verlichting

Terrein Terrein Terrein Terrein Terrein

1 1 1 1 2

Dierenverblijfplaatsen

Losstaand insectenhotel aanbrengen Insectenhotel in gevel aanbrengen Vogelnestkast in gevels - 6x, orientatie noord/oost Vleermuiskast in gevels - 4x Kraamkast vleermuizen Voor vleermuizen geschikte en toegankelijke spouwmuur Gevelbetimmering voor vleermuizen

Terrein Gevel Gevel / 2x Gevel / 2x Gevel Gevel Gevel

1 1 1 1 3 3 3

Crailo - Buurtschap in de natuur

Onderdeel Kavel

Punten groen = toegepast wit = niet toegepast

Kanttekening Moet je hier wel de maatrgelen in / om de tuin, het terrein, meerekenen?

totaal natuurpunten = 28

woningclusters op de hei planten streekeigen bomen

groene daken en zonnepanelen zijn prima te combineren! Streekeigen beplanting, > 10 m2 van het cluster.

realiseren kruiden dak vleermuisvriendelijke verlichting

takkenrillen aanbrengen gevelbeplanting

dood hout/houtstobben neerleggen

>10m2 streekeigen beplanting planten inheemse struiken

Planten streekeigen bomen, ten minste één boom geplant min. 3 m hoog). Planten inheemse struiken, tenminste één grote struik geplant min. 1 m hoog. Kruidendak, streekeigen NL > 40 % van het dakoppervlak met sedum - grassen, kruiden en dwergheesters (15 - 30 cm) . Gevelbeplanting, inheems, aanplant na 5 jaar > 25 % van het geveloppervlak. Zelfhechtende klimplanten of klimplanten met een steunconstructie , evt. in combi met tegen de gevel geplaatste dekking gevende struikachtigen. Open, onbetreden zand aanbrengen, > 0,5 m2 nabij dood hout enof kruidenbeplanting voor grondgebonden insecten aanbrengen. Zand niet betreden. Takkenrillen aanbrengen, binnen 2 m van de perceelrand(en), een (gevlochten) takkenril, > 2 m lang, 15 cm breed en 40 cm hoog voor reptielen, amfibieën en kleine zoogdieren. Dood hout/houtstobben neerleggen, > 1 m2 liggende boomstronken en/of houtstobben voor insecten, reptielen en amfibieën. Stenen (losse) stapels aanbrengen, min 1 m2, 50 cm hoog, schuilplaats voor reptielen en amfibieën. Vleermuisvriendelijke verlichting (amberkleurige led-lampen) overal toepassen.

Crailo - Buurtschap in de natuur

woningclusters op de hei planten streekeigen bomen open, onbetreden zand aanbrengen

dood hout/houtstobben neerleggen realiseren kruiden dak

stenen stapels aanbrengen

vogelnestkasten

vleermuiskasten

takkenrillen aanbrengen

Losstaand insectenhotel, oppervlak > 1 m2. Bij voorkeur naar het zuiden of westen gericht, zo min mogelijk beschaduwd. Vogelnestkasten in gevels (6x per soort, max 2 soorten) toepassenen, oriëntatie noord of oost en niet boven ramen geplaatst.

gevelbeplanting Vleermuiskasten in gevels (min. 4x), > 50 cm hoog, 20/30 cm breed, met 1 tot 2 compartimenten van ± 2 cm diep. In de gevel ingebouwd op minimaal 3 m hoogte. Kraamkast vleermuizen (min. 2x, 80 cm hoog, 70 cm breed, 3 tot 4 compartimenten 2 cm diep. In de gevel ingebouwd op minimaal 3 m hoogte. Voor vleermuizen geschikte en toegankelijke spouwmuur. Een vrije ruimte tussen de buitenmuur en isolatiemateriaal van 2 cm diep, geveloppervlakte > 2 x 1 meter. Spouw bekleden met ruw hard materiaal met openingen (stootvoegen) van 1,7/2 x 4 cm op min. 3 m boven de grond. Houten gevelbetimmering voor vleermuizen, ten minstens 2 x 1 m, aan onderzijde invliegopeningen van 2 x 4 cm op minstens 3 m hoogte. Tussen de betimmering en de gevel is 2 cm loze ruimte. natuurpunten totaal - 28

Crailo - Buurtschap in de natuur

woningclusters op de hei planten streekeigen bomen

planten inheemse struiken

vleermuisvriendelijke verlichting

vogelnestkasten kraamkast vleermuizen

>10m2 streekeigen beplanting gevelbetimmering voor vleermuizen gevelbeplanting

losstaand insectenhotel

open, onbetreden zand aanbrengen

dood hout/houtstobben neerleggen takkenrillen aanbrengen

Crailo - Buurtschap in de natuur

gevelbetimmering vleermuizen

woningclusters op de hei vogelnestkasten 2x 6 stuks vleermuiskasten 4/6 stuks

vogelnestkasten 2x 6 stuks

vleermuisvriendelijke verlichting

gevelbeplanting > 25%

gevelbetimmering voor vleermuizen losse stenen stapelen

>10m2 streekeigen beplanting

open, onbetreden zand aanbrengen

planten streekeigen bomen planten inheemse struiken

Crailo - Buurtschap in de natuur

kraamkast vleermuizen

takkenrillen aanbrengen

woningclusters op de hei gevelbeplanting kruidendaken

insektenhotel inheemse struiken

streekeigen beplanting

open, onbetreden zand streekeigen bomen

mossedum daken

nestkasten

vleermuiskasten

takkenrillen

open, onbetreden zand aanbrengen

stenen stapels

Crailo - Buurtschap in de natuur

dood hout

Groene daken en zonnepanelen zijn prima te combineren!

menukaart Gebouwgebied

Natuurdoeltype

Big Five-soorten

Beschermde soorten

Minimum natuurpunten per kavel

nr. 6 Grondgebonden woningen Op Zuid

Heischraal grasland Poelen

Bruin blauwtje Levendbarende hagedis Gevlekte witsnuitlibel

Gewone dwergvleermuis

18

Soort maatregel

Gekozen Maatregel

Beplanting

>10 m2 streekeigen beplanting Planten streekeigen bomen Planten inheemse struiken Erfafscheiding middels inheemse (fruit)hagen Realiseren kruiden dak Gevelbeplanting

Terrein Terrein Terrein Terrein Dak Gevel

3 3 2 2/3 3 3

Habitatmaatregelen

Open, onbetreden zand aanbrengen Poel of vijver Wadi Takkenrillen aanbrengen Dood hout of houtstobben neerleggen Schanskorven of stenen stapels aanbrengen

Terrein Terrein Terrein Terrein Terrein Terrein

1 3 3 1 1 1

Dierenverblijfplaatsen

Losstaand insectenhotel aanbrengen Insectenhotel in gevel aanbrengen Vogelnestkast in gevels - 6x, orientatie noord/oost Vleermuiskast in gevels - 4x Kraamkast vleermuizen Voor vleermuizen geschikte en toegankelijke spouwmuur Gevelbetimmering voor vleermuizen

Terrein Gevel Gevel Gevel Gevel Gevel Gevel

1 1 1 1 3 3 3

Crailo - Buurtschap in de natuur

Onderdeel Kavel

Punten groen = toegepast wit = niet toegepast Kanttekeningen Naar vrijheid uitkiezen? Toekomstige bewoners die het privilege hebben om hier te kunnen / mogen gaan wonen zouden voor een maximale score moeten gaan! Aantal makkelijk te halen punten is 32 / 33. Kraamkasten vleermuizen moeten er natuurlijk wel komen dus posities aanwijzen waar dit wel zou kunnen! Idem voor vleermuisvriendelijke verlichting!

totaal natuurpunten = minimaal 24

woningen op zuid Streekeigen beplanting, > 10 m2 van het kavel. Planten streekeigen bomen, ten minste één boom geplant min. 3 m hoog). Planten inheemse struiken, tenminste één grote struik geplant min. 1 m hoog. Erfafscheiding middels inheemse (fruit)hagen, >2/3 van de erfgrens, geen erfafscheiding van hout, beton of een ander hard materiaal. In plaats daarvan een (fruit)haag van in NL voorkomende soort(en) aangebracht. 1 extra punt bij meer dan één soort. Kruidendak, streekeigen NL > 40 % van het dakoppervlak met sedum - grassen, kruiden en dwergheesters (15 - 30 cm) . Gevelbeplanting, inheems, aanplant na 5 jaar > 25 % van het geveloppervlak. Zelfhechtende klimplanten of klimplanten met een steunconstructie , evt. in combi met tegen de gevel geplaatste dekking gevende struikachtigen. Open, onbetreden zand aanbrengen, > 0,5 m2 nabij dood hout enof kruidenbeplanting voor grondgebonden insecten aanbrengen. Zand niet betreden. Poel of vijver, > 5 m2, min. 60 cm diep met flauwe, begroeide oevers, waarbij (periodieke) droogvalling is voorkomen. Wadi, een beplante greppel of wadi, min. 30 cm diep ten opzichte van maaiveld, min. 120 cm lang en breed waar regenwater naar wordt afgevoerd en langzaam wordt opgenomen in de grond.

Takkenrillen aanbrengen, binnen 2 m van de perceelrand(en), een (gevlochten) takkenril, > 2 m lang, 15 cm breed en 40 cm hoog voor reptielen, amfibieën en kleine zoogdieren.

Dood hout/houtstobben neerleggen, > 1 m2 liggende boomstronk(en) of houtstobben voor insecten, reptielen en amfibieën. Schanskorven of stenen (losse) stapels aanbrengen, min 1 m2, 50 cm hoog, schuilplaats voor reptielen en amfibieën. Losstaand insectenhotel, oppervlak > 1 m2. Bij voorkeur naar het zuiden of westen gericht, zo min mogelijk beschaduwd. Insectenhotel in gevel, met een oppervlak > 1 m2, ingebouwd in de gevel. Bij voorkeur naar het zuiden of westen gericht, zo min mogelijk beschaduwd. Vogelnestkasten in gevels (6x per soort, max 2 soorten) toepassenen, oriëntatie noord of oost en niet boven ramen plaatsen. Vleermuiskasten in gevels (minimaal 4x), > 50 cm hoog, 20/30 cm breed, met 1 tot 2 compartimenten van ± 2 cm diep. In de gevel ingebouwd op minimaal 3 m hoogte. Kraamkast vleermuizen (min. 2x, 80 cm hoog, 70 cm breed, 3 tot 4 compartimenten 2 cm diep. In de gevel ingebouwd op min.3 m h. Voor vleermuizen geschikte en toegankelijke spouwmuur. Een vrije ruimte tussen de buitenmuur en isolatiemateriaal van 2 cm diep, geveloppervlakte > 2 x 1 meter. Spouw bekleden met ruw hard materiaal met openingen (stootvoegen) van 1,7/2 x 4 cm op min. 3 m boven de grond. Houten gevelbetimmering voor vleermuizen, ten minstens 2 x 1 m, aan onderzijde invliegopeningen van 2 x 4 cm op minstens 3 m hoogte. Tussen de betimmering en de gevel is 2 cm loze ruimte.

natuurpunten totaal - 24, eenvoudig te behalen 32/33

Crailo - Buurtschap in de natuur

woningen op zuid realiseren kruiden dak gevelbeplanting > 25%

vleermuiskasten 4/6 stuks

dood hout/houtstobben neerleggen Groene daken en zonnepanelen zijn prima te combineren!

gevelbetimmering voor vleermuizen

losse stenen stapelen

gevelbetimmering voor vleermuizen

planten inheemse struiken

planten streekeigen bomen

takkenrillen aanbrengen

poel of vijver

open, onbetreden zand aanbrengen losstaand insectenhotel

Crailo - Buurtschap in de natuur

erfafscheiding middels inheemse fruithagen wadi

>10m2 streekeigen beplanting

vogelnestkasten 2x 6 stuks

woningen op zuid groene daken en zonnepanelen zijn prima te combineren! vogelnestkasten 2x 6 stuks

gevelbetimmering voor vleermuizen

groene daken en zonnepanelen zijn prima te combineren! vleermuiskasten 4/6 stuks

Crailo - Buurtschap in de natuur