III-A3 college - raadsinformatiebrief sociaal economische impact corona BEL-gemeenten BIJLAGE (1)
Tekst van het document
Bijlage bij Informatiebrief Feiten en cijfers sociaal-economische impact coronacrisis Bijlage 1: Landelijke cijfers en trends retail en horeca Economische stand van zaken landelijk De landelijke trends -met name in de retail- treft u hieronder aan. De extrapolatie naar de plaatselijke trends is nog niet in kaart gebracht. (Bron: o.a. impactanalyse jan/febr 2021 Retail) 1. Na een sterke omzetdaling in de eerste maanden van de coronacrisis in de detailhandel lieten zowel retail food als non-food (met uitzondering van december 2020) een stijging van 5,9% zien ten opzichte van 2019. 2. Daarbij opgemerkt dat de sectoren schoenen en mode grote verliezen laten zien van ca. 19%. 3. 65% geeft aan online omzet te genereren. De helft van de ondernemers genereert 1 tot 10% en ca. 20% geeft een omzet aan van 10 tot 20%. Volgens 61% van de ondernemers is de online omzet onvoldoende om de lockdown-periode te overbruggen. 4. Recordgroei internetverkopen; er is 43,5% meer omgezet dan in 2019.De grootste groei is te zien bij de multichannelers (internet als nevenactiviteit), te weten 54,6%. 5. Opmerkelijk is dat het aantal faillissementen historisch laag is. Door de overheidsfinanciering kunnen bedrijven langer overeind blijven. Verwachte economische ontwikkelingen De verwachtingen voor de komende periode zijn niet zo rooskleurig.
Natuurlijk hangt een en ander ook af van factoren als snelheid van vaccineren, omvang van steunpakketten en beperkende maatregelen. Naar verwachting verdwijnt 15 tot 30% van het aantal winkels (hoogste bandbreedte 30%). Niet alleen door faillissementen, maar ook sluiting door onzekere toekomst. De horecasector wordt harder getroffen dan de retail. Ca. 20% van de horeca zal naar verwachting verdwijnen. Het ‘herstel’ in de horeca kan zich overigens sneller dan in de retail voordoen de komende jaren. De huren zullen hoogstwaarschijnlijk gaan dalen. Voor de retail is dat essentieel. De vastgoed ziet de huurprijzen dalen met zo’n 20-30%. Gevolg van het bovenstaande: - het winkelgedrag verandert > minder vaak, meer lokaal, minder voor de fun; - duidelijk onderscheid in run- en funshoppen > functioneler, gerichter; - behoefte aan schone én ruime fysieke winkels.
1
Bijlage 2: Steunmaatregelen TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers) Vanuit de TOZO kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee voorzieningen: inkomensondersteuning en een lening voor bedrijfskapitaal. Veel ZZP’ers vallen buiten de regeling omdat er een partnertoets wordt gehanteerd. Als de partner ca. € 1.500,- netto per maand verdient, komt men al niet in aanmerking voor TOZO. De uitvoering van de TOZO wordt gedaan door de gemeente Hilversum. Het is de bedoeling van Hilversum om op enig moment met het faciliteren te stoppen. Hieronder de betalingen van de TOZO uitkeringen 1, 2 en 3 tot nu toe in de regio (t/m 19 januari 2021). NB: Dit gecumuleerde overzicht vanuit gemeente Hilversum is slechts beschikbaar t/m 19 januari 2021. gemiddelde betaalde TOZO prijs per Betaalde TOZO aantal Gemeente uitkeringen aantal persoon Kredieten kredieten gemiddeld krediet Hilversum 11.865.309,36 2.266 5.236,24 1.061.791,50 120 8.848,26 Eemnes 918.756,20 188 4.887,00 87.628,00 10 8.762,80 Blaricum 1.313.453,96 277 4.741,71 150.699,00 18 8.372,17 Huizen 3.935.407,22 831 4.735,75 324.312,00 37 8.765,19 Laren 1.747.345,05 326 5.359,95 201.398,00 20 10.069,90 Wijdemeren 2.894.195,91 585 4.947,34 314.897,00 33 9.542,33 Gooise Meren 8.000.437,75 1.530 5.229,04 640.144,00 71 9.016,11 totaal
30.674.905,45
6.003
5.109,93
2.780.869,50
309
8.999,58
Tozo-uitkeringen en kredieten van 1 januari 2021 t/m 8 april 2021
Gemeente Hilversum Eemnes Blaricum Huizen Laren Wijdemeren GooiseMeren
betaalde TOZO gemiddelde uitkeringen prijs per 2021 aantal persoon 1.880.651,25 755 2.490,93 144.501,24 52 2.778,87 169.957,48 74 2.296,72 584.434,59 248 2.356,59 201.109,60 73 2.754,93 484.137,43 186 2.602,89 1.160.108,45 455 2.549,69
Betaalde TOZO Kredieten aantal gemiddeld 2021 kredieten krediet 166.249,00 24 6.927,04 15.157,00 2 7.578,50 30.157,00 3 10.052,33 30.314,00 3 10.104,67 10.157,00 1 10.157,00 50.785,00 5 10.157,00 56.814,00 7 8.116,29
totaal
4.624.900,04 1.843
359.633,00
2.509,44
45
7.991,84
Uit de verstrekte TOZO-gegevens komt naar voren dat de volgende drie beroepsgroepen in de regio het meest getroffen zijn: 1. Cultuur, sport, evenementen en recreatie (19,8%) 2. Horeca (16,9%) 3. Detailhandel, reparatie van auto’s (13,2%)
2
NOW (Tijdelijke Overbrugging voor Werkgelegenheid) Op dit moment geldt de NOW3 regeling. Het is de vergoeding van een deel van de loonkosten voor bedrijven die tenminste 20% verwacht omzetverlies hebben. Vanaf 1 april geldt tenminste 30% omzetverlies. De NOW4 is inmiddels ook geopend voor ondernemers. TVL (Tegemoetkoming Vaste Lasten) Deze regeling (TVL Q4 2020) stond open voor mkb-ondernemers die tussen 1 oktober en 31 december 2020 meer dan 30% omzetverlies hebben geleden door de coronacrisis. Ook toeleveranciers en de transportsector konden gebruik maken van deze regeling. Vanaf december 2020 is geregeld dat het subsidiepercentage van de TVL Q4 meestijgt met het omzetverlies tot maximaal 70%. Het maximumbedrag van de regeling is verhoogd naar € 90.000,-. De regeling is inmiddels verlengd tot en met 30 juni 2021. De evenementenbranche kan vanaf medio februari 2021 ook gebruikmaken van deze regeling. Ook voor bedrijven met meer dan 250 werknemers wordt de regeling opengesteld. De gesloten horecagelegenheden en detailhandel hadden naast de TVL-subsidie ook recht op een eenmalige toeslag voor de kosten van voorraad en aanpassing aan de coronaregels. Het subsidiepercentage van de TVL wordt op voorstel van de Tweede Kamer in het tweede kwartaal van 2021 verhoogd van 85% naar 100%.
De hoogte van de tegemoetkoming is naast het subsidiepercentage afhankelijk van het omzetverlies van een bedrijf en het vastelastenpercentage van de sector. TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) In de BEL-gemeenten kunnen bewoners en ondernemers die door de coronacrisis te maken krijgen met een daling van hun inkomsten van 35 procent of meer en daardoor hun woonkosten niet kunnen betalen, gebruikmaken van deze regeling. Voor de verhouding tussen het inkomen en de woonkosten wordt een staffel gehanteerd (de “woonquote”). Om in aanmerking te komen voor de TONK-regeling wordt een vermogensgrens gehanteerd van € 6.295,00 voor een alleenstaande en € 12.590,00 voor gehuwden, gelijk aan de grenzen gesteld in artikel 34 lid 3 van de Participatiewet. Aanvragers kunnen terecht bij de HBEL-uitvoeringsorganisatie in Huizen voor nadere informatie. Ongeacht de startdatum in de eigen gemeente kan de TONK met terugwerkende kracht tot 1 januari 2021 worden aangevraagd. De aanvraag is mogelijk tot 1 augustus voor de periode 1 januari tot 1 juli 2021. De tegemoetkoming vanuit de TONK is maximaal 900 euro per huishouden voor de gehele periode (dus € 900 totaal over zes maanden). Het kabinet heeft € 130 miljoen (extra boven op het reeds toegezegde bedrag van € 130 miljoen) toegezegd aan gemeenten.
Het kabinet heeft gemeenten opgeroepen ruimhartig te zijn in het toekennen van de TONK. Het is nog onbekend hoeveel burgers gebruik gaan maken van de TONK. Dit is immers vooraf moeilijk in te schatten. Vooralsnog is daardoor ook onduidelijk of het toegezegde bedrag van het kabinet voldoende is om alle gehonoreerde aanvragen te bekostigen. In het meest gunstige scenario is na afloop van de TONK-regeling in juni 2021 nog budget over. We kunnen dan ruimhartig omgaan met het nog beschikbare budget en een nabetaling doen aan alle burgers met een reeds gehonoreerde TONK-uitkering. Zo krijgen de burgers uiteindelijk een hoger bedrag uitgekeerd dan het eerder toegekende maximum van € 900,- per huishouden. Echter in het ergste scenario is het budget van het kabinet onvoldoende om alle gehonoreerde aanvragen te bekostigen. Er ontstaat dan een verlies, wat voor Blaricum gedekt kan worden uit de reserve Sociaal Domein.
3
Bijlage 3: Uitstel van betaling Door de coronacrisis hebben verschillende ondernemers en instellingen uitstel van betaling aangevraagd. Dit uitstel kan betrekking hebben op belastingen en op de opgelegde huur van de gemeenten. Onderstaand is per gemeente de uitstel van betaling aangegeven (peildatum 3-3-2021). Blaricum: Bij de gemeente Blaricum is voor 44 vorderingen uitstel van betaling aangevraagd voor een bedrag van € 60.148. Daarvan zijn inmiddels 36 vorderingen betaald en staan 8 vorderingen open voor een bedrag van € 6.336. De nog openstaande vorderingen hebben volledig betrekking op belastingen. Voor de verdeling van de oorspronkelijke hoofdsom zie onderstaande tabel: Oorspronkelijke hoofdsom €0-€500 €501-€1000 €1001-€2500 €2501-€5000 €5001-€10000 10001 e.v.
€ € € € € € €
Totaal coronauitstel verleend 60.148,04 € 2.789,67 € 10.475,46 € 26.085,32 € 15.545,53 € 5.252,06 € €
Nog open 6.336,18 856,69 2.001,85 1.324,75 2.152,89 -
Eemnes: Bij de gemeente Eemnes is voor 38 vorderingen uitstel van betaling aangevraagd voor een bedrag van € 122.604. Daarvan zijn inmiddels 21 vorderingen betaald en staan 17 vorderingen open voor een bedrag van € 31.015. Van de openstaande vorderingen heeft € 18.186 betrekking op private vorderingen en € 12.829 op belastingen. Voor de verdeling van de oorspronkelijke hoofdsom zie onderstaande tabel: Oorspronkelijke hoofdsom €0-€500 €501-€1000 €1001-€2500 €2501-€5000 €5001-€10000 10001 e.v.
€ € € € € € €
Totaal coronauitstel verleend 122.603,83 € 2.614,42 € 9.876,22 € 4.719,26 € 26.849,71 € 52.227,77 € 26.316,45 €
Nog open 31.015,10 1.790,81 3.669,57 2.331,75 18.186,60 5.036,37 -
Laren: Bij de gemeente Laren is voor 122 vorderingen uitstel van betaling aangevraagd voor een bedrag van € 296.784. Daarvan zijn inmiddels 73 vorderingen betaald en staan 49 vorderingen open voor een bedrag van € 86.073. Van de openstaande vorderingen heeft € 46.303 betrekking op opgelegde huur en € 39.770 op belastingen. Voor de verdeling van de oorspronkelijke hoofdsom zie onderstaande tabel: Oorspronkelijke hoofdsom €0-€500 €501-€1000 €1001-€2500 €2501-€5000 €5001-€10000 10001 e.v.
€ € € € € € €
Totaal coronauitstel verleend 296.783,86 € 10.437,18 € 24.176,98 € 46.322,73 € 24.981,17 € 59.694,61 € 131.171,19 €
Nog open 86.072,72 4.874,74 6.804,10 13.493,35 2.769,28 46.198,31 11.932,94
4
Bijlage 4: Cijfers sociaal domein HBEL Bij de HBEL-uitvoeringsorganisatie wordt rekening gehouden met het risico van een verwachte toename van uitgestelde aanvragen WMO. Wat betreft de WMO was in 2020 in de gemeenten Blaricum en Eemnes sprake van een stijging van de toekenningen Huishoudelijke Hulp (in Laren was sprake van een lichte daling). Toegekende aanvragen Hulp bij het Huishouden:
Blaricum Eemnes Laren
2018 33 24 44
2019 69 52 78
2020 80 65 73
Ook bij de toegekende Vervoersvoorzieningen op grond van de WMO was sprake van een stijging:
Blaricum Eemnes Laren
2018 14 14 25
2019 37 23 38
2020 38 33 50
Opvallend is dat bij de aanvragen voor een Woonvoorziening op grond van de WMO bij Blaricum en Eemnes voor 2020 een daling is te zien ten opzichte van 2019. Alleen in de gemeente Laren is een lichte stijging te zien. Toegekende Woonvoorzieningen op grond van de WMO:
Blaricum Eemnes Laren
2018 27 10 26
2019 33 43 34
2020 29 31 36
Bij de toegekende aanvragen voor beschermd wonen op grond van de WMO is alleen in Blaricum sprake van een stijging, in Eemnes zijn de aantallen gelijk gebleven en in Laren is sprake van een daling:
Blaricum Eemnes Laren
2018 6 2 4
2019 3 3 3
2020 6 3 2
Bij de toegekende aanvragen voor een rolstoel is bij alle drie de BEL-gemeenten sprake van een daling. Ook bij de aantallen toegekende aanvragen voor een taxipas is sprake van een (sterke) daling bij de drie BEL-gemeenten. De aantallen toegekende aanvragen in 2020 voor begeleiding op grond van de WMO zijn in de gemeente Laren gedaald ten opzichte van 2019. In de gemeente Eemnes zijn de aantallen in 2020 gelijk gebleven ten opzichte van 2019. In de gemeente Blaricum is sprake van een lichte stijging van 42 toegekende aanvragen naar 43 toegekende aanvragen.
5
De toegekende aanvragen Jeugdvoorzieningen zijn in Eemnes gelijk gebleven, in Blaricum en Laren is sprake van een stijging.
Blaricum Eemnes Laren
2018 44 4 27
2019 36 1 27
2020 43 1 39
Participatiewet Bij de in 2020 toegekende aanvragen op grond van de WWB (onderdeel van Participatiewet) is sprake van een stijging bij de drie BEL-gemeenten:
Blaricum Eemnes Laren
2018 19 13 16
2019 27 14 25
2020 30 20 37
+11% +42,5% +48%
Bijzondere Bijstand Bij de in 2020 toegekende aanvragen Bijzondere bijstand is sprake van een daling bij de drie BELgemeenten. In vergelijking met 2018 is sprake van een verdere daling die al in 2019 is ingezet. De cijfers over de bijzondere bijstand moeten worden gezien in relatie tot het kindarrangement dat digitaal is ingericht. Er zijn ook maandelijkse standcijfers waardoor de uitvoeringsorganisatie deze cijfers kan blijven monitoren. Toegekende aanvragen Bijzondere Bijstand:
Blaricum Eemnes Laren
2018 154 106 136
2019 146 105 135
2020 108 99 111
Jaarrapportage HBEL In mei 2021 komt de uitvoeringsorganisatie HBEL met een jaarrapportage waarin ook een analyse wordt opgenomen over het coronajaar 2020. Door het UWV toegekende WW-uitkeringen Uit de onderstaande cijfers van het UWV blijkt een stijging van de toegekende WW-uitkeringen in de drie gemeenten:
Blaricum Eemnes Laren
December 2019
December 2020
Jaarmutatie in %
115 119 119
165 144 141
+ 43,5 % + 21,0 % + 18,5 %
6