III-A2 college - raadsinformatiebrief vervolg Kwaliteitskader onderwijshuisvesting

INFORMATIENOTA RAAD LAREN

Van

College Laren (datum van vaststelling 14 september 2021)

Aan

Gemeente Laren - Gemeenteraad

Portefeuillehouder

A.H.M. Stam (Laren)

Informatie bij

M. van Osch

Onderwerp Vervolg Kwaliteitskader onderwijshuisvesting Portefeuillehouder A.H.M. Stam (Laren) Openbaar Ja Kennisnemen van De uitdagende financiële opgave op het vlak van onderwijshuisvesting, de mogelijke oplossingen daarvoor en de voortgang ervan. Aanleiding (inleiding) Tot nu toe bestaat er geen kwaliteitskader onderwijshuisvesting. Om meerdere redenen is het noodzaak voor de gemeente nu samen met de schoolbesturen een kader vast te stellen. De belangrijkste hiervan is om inzicht te krijgen in de (toekomstige) gemeentelijke huisvestingsplicht en de hieraan gekoppelde financiële risico’s. Vanaf begin 2020 zijn we in overleg met de schoolbesturen over het kwaliteitskader. In april 2021 is in samenspraak tussen schoolbesturen en wethouder een definitief rapport opgesteld. Het rapport geeft inzicht in de lokale situatie, ambities en scenario’s, inclusief een financiële vertaling.

Pagina 1 van 3

Kernboodschap De belangrijkste constatering van het rapport is dat er een grote opgave is op het vlak van onderwijshuisvesting met aanzienlijke financiële consequenties. Dit terwijl zowel bij de gemeente als de schoolbesturen op dit moment de middelen ontbreken om de benodigde investeringen te doen. Het is wenselijk dat binnen de begroting een begin zou worden gemaakt met de opbouw van een reserve onderwijshuisvesting, maar hiernaast zullen er creatieve out-of-the-box oplossingen nodig zijn om de plannen mogelijk te maken. Samen met de schoolbesturen gaan we in het vervolg van 2021 en in 2022 de gezamenlijke opgave verder uitwerken. Consequenties De uitkomsten van het rapport hebben consequenties voor de wettelijke gemeentelijke zorgplicht op de korte (0-5 jaar) en middellange termijn (5-10 jaar). Op basis van het rapport is er op korte termijn voor 2 schoolgebouwen zorgplicht omdat de bouwkundige conditie onvoldoende is. Zowel bij de Gooische School als Laar & Berg is de bouwkundige en technische staat dusdanig slecht dat instandhouding (door middel van regulier onderhoud) op korte termijn geen optie meer is. Formeel gezien is de gemeente vanuit de wet verantwoordelijk voor vervangende nieuwbouw indien de bouwkundige conditie onvoldoende is. Op korte termijn is er voor Laar en Berg zorgplicht en zou de gemeente in vervanging moeten voorzien.

De varianten vervangende nieuwbouw en renovatie zullen worden verkend. Bij de Gooische School is vervangende nieuwbouw geen optie aangezien het pand monumentaal is. Omdat het belangrijk is dat het gemeentelijk monument als onderwijsgebouw in gebruik blijft is renovatie hier een meer wenselijk alternatief. Weliswaar heeft de gemeente op dit moment geen strikt formele zorgplicht voor renovatie, maar voortvloeiend uit de verantwoordelijkheid voor vervangende nieuwbouw is er (een met het schoolbestuur gedeelde) verantwoordelijkheid voor de bestaande situatie. Communicatie In het najaar zal een informatieve bijeenkomst met de raadsleden worden gepland om hen op de hoogte te stellen van de uitkomsten van het rapport en om de eventuele financiële en materiele consequenties en oplossingen te bespreken. Vervolg Samen met de schoolbesturen gaan we in het vervolg van 2021 en in 2022 de gezamenlijke opgave verder uitwerken. Deze zal bestaan uit meerdere oplossingsrichtingen: -

Het zou wenselijk zijn als een begin zou kunnen worden gemaakt met de opbouw van een reserve onderwijshuisvesting. Met de raad zal in het najaar worden Pagina 2 van 3

overlegd op welke manier jaarlijks extra budget in de begroting hiervoor vrij kan worden gemaakt. -

Een vervolgonderzoek in de vorm van een technische schouw per schoolgebouw vindt vanaf begin september tot eind oktober 2021 plaats om de minimale wettelijke ingrepen (veiligheid) en de extra kwaliteit in beeld te brengen.

-

De schoolbesturen gaan met de wethouder aan de slag met creatieve, onorthodoxe, ‘out-of-the-box’ maatregelen om geld te genereren (bv. grondruil, grondverkoop, herontwikkeling inclusief woningen) om de plannen de komende jaren alsnog mogelijk te maken. In het najaar van 2021 gaat de gemeente met alle schoolbesturen afzonderlijk om de tafel om concrete en haalbare scenario’s te bepalen. De noodzaak/wens om te investeren in de schoolgebouwen wordt bepaald waarbij onderscheid zal worden gemaakt in 3 scenario’s (minimaal nodig, maximaal gewenst, tussenvariant). Hierbij zal ook de fasering in de tijd een plek moet krijgen. Tijdens de informatieve bijeenkomst met de gemeenteraad in het najaar zullen ideeën en (on)mogelijkheden worden gedeeld. Zeker is dat bij deze oplossingen ook aanpassingen van bestemmingsplannen, en dus medewerking van de gemeenteraad, noodzakelijk zullen zijn.

-

Mogelijkheden voor alternatieve financiering (Stichting Maatschappelijk Vastgoed, ESCO) en de subsidiemogelijkheden voor monumenten zullen worden onderzocht.

In de loop van 2022 zal het definitieve kwaliteitskader ter vaststelling aan uw raad worden voorgelegd. Bijlage -

Rapport kwaliteitskader

Pagina 3 van 3