III-A2 college - raadsinformatiebrief mobiele camera`s Laren BIJLAGE

Memo Aan: Gemeenteraad Van: Burgemeester Mol Onderwerp: Mobiele camera’s Laren Datum: 12 januari 2021 Inleiding In het coalitieakkoord staat opgenomen het cameratoezicht te verbeteren. Op 19 december 2019 heeft het college van de gemeente Laren besloten daarbij te kiezen voor mobiele camera’s. Hiermee kunnen, wanneer nodig, één of meerdere camera’s in de gemeente geplaatst worden op locaties waar dat nodig is. Tot op heden is daar in de praktijk geen aanleiding voor geweest. Dit memo geeft antwoord op de volgende vragen:  Hoe is het veiligheidsbeeld in Laren?  Wanneer is inzet van camera’s mogelijk?  Lossen camera’s daadwerkelijk alle veiligheidsissues op?  Welke alternatieven preventieve maatregelen kunnen ingezet tegen woninginbraken? Inzet mogelijk indien De inzet van camera’s is mogelijk als er een hardnekkig veiligheidsissue is. En de gemeente al minder zwaarwegende middelen heeft ingezet die niet het gewenste effect hebben. Te denken valt hierbij aan gerichte handhaving, subsidies van bijvoorbeeld goed hang- en sluitwerk of particuliere camera’s, bieden van handelingsperspectief aan bewoners/ondernemers, aanbieden van webinars met tips en noem zo maar op. Pas als blijkt dat deze middelen niet (genoeg) bijdragen aan het bestrijden van het veiligheidsissue dan kan een mobiele camera ondersteunend zijn.

Er zal uit de DPIA (risicoanalyse) moeten blijken dat de inzet noodzakelijk, proportioneel en subsidiair is. Kortom, er geldt dat de gemeente camera’s alléén in kan zetten als aantoonbaar sprake is van een veiligheidsprobleem dat niet op een andere, minder ingrijpende, manier opgelost kan worden. Het is in die zin een uiterste stap c.q. middel die de gemeente kan nemen bij het handhaven van de openbare orde. Data protection impact assessment (DPIA) Middels een DPIA moet voorafgaand, aan de inzet van camera’s, de privacy-risico’s in kaart worden gebracht. Ook zal onderzocht moeten worden of alternatieve maatregelen meer effectief en doeltreffend zijn, maar minder ingrijpend in de zin van gegevensverwerking. Dit is wettelijk opgelegd vanuit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

1

Huidig overeenkomst mobiele camera’s De gemeente Laren heeft contractueel en volgens de aanbestedingsregels op dit moment een overeenkomst lopen met een leverancier van mobiele camera’s. Zij verhuren en plaatsen één of meerdere camera’s, zodra de gemeente daar opdracht toe geeft. De leverancier eist geen minimale afname of abonnementsgelden. Dus geen inzet, geen kosten. De huidige overeenkomst heeft een geldigheidsduur van één jaar (ingangsdatum 1 mei 2020). De overeenkomst kan in onderling overleg maximaal 3 keer voor de duur van maximaal 1 jaar worden verlengd onder gelijkblijvende voorwaarden. Kortom, de gemeente Laren heeft een overeenkomst die, mits jaarlijks verlengd wordt, loopt tot 1 mei 2024.

2017

2018

2019

2020

juli t/m december

ont w ikkeling 2020 t ov 2019, per 6-maands periode

januari t/m juni

ontwikkeling 2020 tov 2019, regio MNL

= daling van 10% of meer = daling of stijging minder dan 10% = stijging van 10% of meer

ontwikkeling 2020 tov 2019, gemeente

Veiligheidsbeeld Om een objectief beeld te krijgen of er dit jaar aanleiding is geweest om mobiele camera’s in te zetten, is het nodig om zicht te hebben op de criminaliteitscijfers. Hieronder volgt een overzicht van de criminaliteitscijfers in de gemeente Laren over de periode januari tot en met december 2020.

c riminaliteit totaal

472

405

497

456

– 8%

– 3%

+ 14%

– 25%

Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken woninginbraak: geslaagd woninginbraak: pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld

81 60 21 23 1 0 0 0 5 16 1 6

56 35 21 29 2 0 0 0 7 18 2 8

43 27 16 40 2 0 0 0 8 25 5 9

42 – 2% 31 + 15% 11 – 31% 43 + 8% 5 + 150% 3 2 1 15 + 88% 17 – 32% 0 – 100% 5 – 44%

– 17% – 16% – 19% – 4% – 1% + 10% + 13% – 23% + 3% – 9% – 8% – 9%

+ 25% + 44% 0% + 21% 0%

– 19% 0% – 56% – 5%

+ 100% + 67% 0% – 53% – 100% – 100% – 17% – 100%

Veel voorkom ende crim inalit eit autokraak brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal

65 14 39 8 13 12

42 17 55 5 7 7

73 34 38 6 16 7

37 30 34 3 9 12

– 49% – 12% – 11% – 50% – 44% + 71%

– 16% + 1% – 5% – 42% – 11% – 6%

– 27% – 14% 0% + 100% – 38% + 50%

– 68% – 10% – 20% – 80% – 50% + 80%

fraude totaal

32

27

46

82

+ 78%

+ 49%

+ 92%

+ 62%

…waarv an: online handel

13

11

28

25

– 11%

+ 16%

+ 7%

– 29%

wapenhandel en/of bezit

1

2

2

5 + 150%

+ 3%

0%

drugshandel,-v erv aardiging,-bezit

0

1

1

3 + 200%

– 15%

+ 100%

inc identen jongerenov erlast

75

65

67

85

+ 27%

+ 72%

+ 121%

– 45%

ov erlast pers. met v erward gedrag

44

48

79

48

– 39%

+ 21%

– 69%

+ 71%

ongev allen op de weg

130

126

110

110

0%

– 12%

+ 2%

– 2%

Overig

2

 Woninginbraken Dit jaar was een lichte piek in februari en juli. De inbraken zijn verspreid over het gehele gemeentegebied. Er zijn piekjes te zien rondom de Molenweg (3) en de omgekeerde driehoek Mauvezand – Naarderstraat – Prof. Van Reeslaan (8).  Autokraken Dit jaar was een piek in de autokraken eind februari. De meeste autokraken kwamen voor rondom Mauvezand (4) en Zevenenderdrift (5). De objectieve cijfers geven weer dat er geen grote veiligheidsissues of ‘hotspots’ zijn in de gemeente. Er zijn wel woninginbraken en autokraken gepleegd en er is onrust door autospotters bij de Brink. Wanneer cameratoezicht daar een oplossing kan bieden zullen we dat inzetten, naast andere instrumenten. ‘Camera’s lossen het op’ Er heerst het beeld dat camera’s alle veiligheidsissues op kunnen lossen. Om die reden wordt er al gauw geroepen ‘zet er een camera neer’. Ondanks dat dit wettelijk gezien niet zomaar kan (lees: AVG). Is het ook zo dat een camera een inbreker niet achter de tralies krijgt.  Bewijslast Een camera kan vastleggen dat een auto die mogelijk van een inbreker is langs rijdt, maar juridisch gezien zegt dit nog niets. De politie kan een verdachte pas aan een strafbaar feit linken als de strafbare handeling concreet op camerabeelden is te zien.

Anders gezegd; de beelden kunnen een puzzelstukje in het onderzoek zijn, maar zullen er nooit voor zorgen dat een verdachte enkel en alleen op basis van deze camerabeelden veroordeeld wordt. Bij camera’s met nummerplaatregistratie zal hier ook nooit sprake van zijn omdat de beelden niet rechtstreeks bij de meldkamer binnenkomen. Er is dus geen direct opvolging.  Subjectieve veiligheid ‘Camera’s dragen bij aan het gevoel van veiligheid’ is een veelgehoord argument. Aan de ene kant waar. Aan de andere kant wordt het vertrouwen in de gemeente en politie minder, omdat bij een inbraak moet worden aangegeven dat beelden niets bruikbaars hebben opgeleverd. Dit doet afbreuk aan de geloofwaardigheid van de inzet van camera’s. Preventie woninginbraken Het is zinvol om vanuit gemeente en politie in te zetten op preventie en bewustwording rondom de High Impact Crimes, waaronder woninginbraken. In de donkere herfst- en wintermaanden grijpen inbrekers vaker hun slag. De gemeente Laren heeft in het kader van de strijd tegen de woninginbraken de volgende acties uitgevoerd of gaat de volgende acties uitvoeren. Afgestemd op wat mogelijk is ten tijde met Corona:

3

 Europese dag van de woninginbraken op 21 oktober: In aanloop naar deze dag is via socials (Twitter en Facebook) bekendgemaakt dat bewoners zich kunnen aanmelden voor een gratis webinar inbraakpreventie. Deze is georganiseerd door het landelijk Centrum voor Criminaliteitspreventie. Ook is op deze dag regio breed via mediakanalen aandacht gevraagd aan dit onderwerp.  Artikelen Larens Journaal: In het Larens Journaal heeft in de Week van de Woninginbraak een startartikel gestaan. Wat betekent dat in dit artikel de aftrap is gedaan om veiligheidsthema’s maandelijks in het Larens Journaal aan bod te laten komen. In november wordt er aandacht besteed aan inbraakpreventie, babbeltrucs, cyber en buurtpreventieverenigingen.  Inzet particuliere beveiliging: In de periode 8 tot en met 22 oktober is er dagelijks 4 uur particuliere beveiliging ingezet. Zij hebben voornamelijk gesurveilleerd in het Zuidelijke deel van Laren (omgekeerde driehoek vanaf onder de Brink en Eemnesserweg en grens A1 en Goyergracht) en het Centrum. Zij hebben tijdens hun inzet geen verdachte situaties gespot. Wel waren er door de inzet extra ogen en oren actief in verschillende wijken. De inzet van particuliere beveiliging wordt geëvalueerd en bekeken wat dit betekent voor de komende jaren.

In de periode 1 tot en met 27 december is gedurende de avond en nacht particuliere beveiliging inzet in geheel Laren gericht op vreemde en verdachte situaties, Corona maatregelen en vuurwerk. Daarnaast is er ook inzet in de dorpskern rondom het winkelgebied ten tijden van het afsluiten van de winkels.  Politie Keurmerk Veilig Wonen: Het keurmerk wordt onder de aandacht gebracht door een artikel in de Laarder Courant de BEL en het Larens Journaal, waarin de burgemeester, de wijkagent, de voorzitter van het koepeloverleg van de buurtpreventieverenigingen en een PKVW gecertificeerd bedrijf het belang van preventieve maatregelen toelichten. Het artikel heeft als doel om bewoners te wijzen op de kracht van goed hang- en sluitwerk en te informeren hoe ze hierin aan de slag kunnen gaan. Alternatieve maatregelen Naast bovengenoemde maatregelen die al uitgevoerd staan c.q. gepland staan, zijn er nog meer alternatieven te bedenken die een bijdrage kunnen leveren aan het afschrikken en voorkomen van o.a. woninginbraken. Te denken valt aan:  Bewustwordingsacties: Denk hierbij aan webinars, flyeracties of voorlichting door de politie en/ of de gemeente.  Inwoners stimuleren om een eigen camerasysteem aan te schaffen zodat camera’s op de woningen zelf gericht zijn: In en rond woningen kunnen camera's opgehangen worden om eigendommen te beveiligen en bewoners te beschermen.

 Inwoners wijzen op het Project ‘Camera in Beeld’ van de politie: Veel ondernemers en inwoners gebruiken camera’s voor het houden van toezicht en het beveiligen van hun pand en goederen. De politie gebruikt in het dagelijks werk vaak camerabeelden 4

om misdaden op te lossen. Om te weten waar camera’s geïnstalleerd zijn en wat zij ‘zien’, maakt de politie gebruik van een databank, genaamd ‘Camera in Beeld’. Met deze databank kan de politie nog sneller zien waar in de buurt van een misdaad (bijvoorbeeld een woninginbraak) zich camera’s bevinden die mogelijk beelden van de dader hebben. Hierdoor kunnen daders sneller worden gepakt.  Subsidie verstrekken bij het plaatsen van goed gecertificeerd hang- en sluitwerk: Goed hang- en sluitwerk is van groot belang om inbraken te voorkomen. De gemeente Laren zou inwoners in de vorm van een subsidie hierin tegemoet kunnen komen.  Burgernet: Burgernet is een samenwerking tussen burgers, politie en de gemeente om de veiligheid in de buurt te vergroten.  Buurtpreventie/ Whatsapp: Buurtpreventie is door bewoners georganiseerde controle op onregelmatigheden in een woonwijk of buurt. Treffen zij verdachte situaties of gepleegde wetsovertredingen aan, dan geven zij deze door aan politie, brandweer, of andere instanties. Bewoners kunnen via Whatsapp met elkaar communiceren.  Tekstkarren: Op zogenaamde ‘hotspots’ kunnen tekstkarren geplaatst worden die bewoners waarschuwen voor criminaliteit. Tekstkarren vergroten de bewustwording en alertheid. Budget In 2020 is er €85.000,- gereserveerd voor cameratoezicht. Dit (incidentele) bedrag wordt is 2020 niet gebruikt.

Naar aanleiding van het amendement op 6 november 2020 zal er een bedrag van €37.000,- middels een overhevelingsformulier beschikbaar gesteld worden in 2021 voor cameratoezicht. In 2022 en verder zal er €10.000,- beschikbaar gesteld worden voor de mobiele inzet van cameratoezicht. Conclusie De inzet op veiligheid bestaat voor een belangrijk deel uit preventieve maatregelen. Daarbij houden we incidenten en ontwikkelingen in de gaten en kunnen waar nodig snel extra inzet plegen. Cameratoezicht blijft een mogelijkheid, wanneer nodig, maar is niet het startpunt. Er worden op dit moment geen camera’s, vast of mobiel, ingezet als preventief veiligheidsmiddel in de openbare ruimte. Het is en blijft zinvol om vanuit gemeente en politie in te zetten op preventie en bewustwording rondom High Impact Crimes, waaronder woninginbraken. Er zijn in plaats van mobiel cameratoezicht alternatieven die een bijdragen leveren aan het afschrikken en voorkomen van o.a. woninginbraken. Als oplossingsrichting moet gedacht worden in de vorm van alternatieve maatregelen zoals particuliere camera’s stimuleren, goed hang- en sluitwerk promoten, bewustwordingsacties.

5

Dit neemt niet weg dat het veiligheidsgevoel een belangrijke graadmeter is in de beleving van veiligheid. Cameratoezicht is een ingewikkeld instrument, maar als er aanleiding en noodzaak is, dan zullen we het inzetten. Dat betekent dat het onderdeel uit kan maken van een plan van aanpak, bijvoorbeeld gericht op de autospotters in de Dorpskern. Hiervoor heeft de gemeente tot 1 mei 2024 een overeenkomst lopen met een cameraleverancier. Als het gereserveerde budget van €37.000,- in Q3 van 2021 nog niet is aangesproken, dan zal een deel van de gelden gebruikt worden voor preventieve veiligheidsdoeleinden, zodat de doelen die de gemeenteraad stelt worden behaald, al is het met andere maatregelen.

6