Document · PDF

III-A13 college - raadsinformatiebrief prognose sociaal domein 2022

Gemeenteraad 28 september 2022, gemeente larenBij agendapunt: Vaststellen lijst ingekomen stukken2.450 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

INFORMATIENOTA RAAD LAREN Datum vaststelling college: 19 juli 2022 Van

het college van b&w

Aan

Gemeente Laren - Gemeenteraad

Portefeuillehouder

Groot, F.K. de

Informatie bij

I. Stokman, Beleidsmedewerker Maatschappelijke Ontwikkeling

Onderwerp LRN RIB prognose sociaal domein 2022 Portefeuillehouder Groot, F.K. de Openbaar Ja Kennisnemen van De prognose sociaal domein 2022, gebaseerd op de cijfers van de eerste vijf maanden van het jaar. 1. Kernboodschap 1.1 Verwachting 2022 Het vooruitzicht voor 2022 is relatief positief. De verwachting is dat de kosten voor de meeste voorzieningen besproken in deze mededeling binnen de begroting zullen blijven. Met het (tot nu toe) uitblijven van corona-maatregelen in 2022 lijkt een deel van de problematiek weer minder complex te worden. De prognose voor 2022 valt onder meer daardoor gunstig uit. De effecten van de besparingsmaatregelen die februari 2021 in HBEL verband zijn ingezet lijken door te zetten. Het betreffen maatregelen die een verdere transformatie in het sociaal domein beogen en die helpen grip op de kosten te houden en krijgen. Denk hierbij aan het maken van de ‘beweging naar voren’, of te wel het minder indiceren en het laagdrempeliger oppakken van lichte vragen. Of denk aan het inzetten van de Praktijkondersteuner bij de huisarts voor jeugdigen, die het gebruik van jeugdhulp moet gaan terugdringen. Het is nog te vroeg om te voorspellen of dit Pagina 1 van 9

gunstige vooruitzicht de komende jaren aanhoudt. We blijven daarom inzetten op meer grip en werken daartoe verder aan het (gedeeld) waardenkader en de HBEL Visie op het sociaal domein zoals de visitatiecommissie van de VNG vorig jaar heeft geadviseerd. In deze visie komen de grotere maatschappelijke vraagstukken naar voren en formuleren we een strategie om aan die vraagstukken te gaan werken. Hierbij benutten we de goede voorbeelden uit het land en nemen we de kennis en kunde van onze eigen uitvoeringspartijen mee. De visie die in het najaar een eerste keer zal worden besproken met de raad, komt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2023 ter besluitvorming naar de raad. 2. Belangrijkste ontwikkelingen Allereerst wordt er ingegaan op nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente Laren. Vervolgens

worden

verschillende

nieuwe

maatschappelijke

ontwikkelingen

besproken die in 2022 mogelijk effect hebben op de kosten binnen het sociaal domein. 2.1 Opschalen lokaal begeleiders volwassenen Medio 2021 zijn vier begeleiders in gemeentelijke dienst gestart die lichte ondersteuning leveren aan jeugdigen en volwassen, als onderdeel van de lokale besparingsmaatregelen. Begin 2022 is opgeschaald naar 11 begeleiders, de begeleiders worden met name extra ingezet voor ondersteuning van volwassenen. De verwachting is dat hiermee in 2022 een verdere verschuiving van inzet van geïndiceerde, duurdere begeleiding naar lichtere inzet voor volwassenen wordt gerealiseerd. Met name bij jeugdigen was eind 2021, begin 2022, het effect zichtbaar dat door corona-maatregelen de problemen complexer waren, waarbij het verder opschalen van de inzet van de begeleiders voor lichte ondersteuning niet de best passende oplossing was. Daarnaast liggen in het voorveld jeugd nog kansen in het versterken van de samenwerking tussen diverse partijen in plaats van direct opschalen. We verwachten bijvoorbeeld een positief effect van de inzet van de Jeugdwerker GGZ in het huisartsencentrum. In de HBEL visie op het sociaal domein komen meer ideeën hiervoor terug. 2.2 Oekraïense vluchtelingen De instroom van de vluchtelingen uit Oekraïne kan effect hebben op de kosten binnen het sociaal domein.

Afhankelijk van de duur van het verblijf zal er op termijn meer begeleiding nodig zijn. De instroom van de Oekraïense vluchtelingen zal op termijn kunnen leiden tot een toename in de aanvragen voor Zicht op Werk, bijzondere bijstand en mogelijk andere voorzieningen binnen de Participatiewet. In Q3/Q4 zal er meer bekend zijn over de gevolgen van de instroom van de Oekraïense vluchtelingen. De financiële gevolgen zullen daarom pas in Q4 of volgend jaar merkbaar zijn.

Pagina 2 van 9

2.3 Inflatie De afgelopen periode hebben we te maken met een sterke inflatie. Het eerste kwartaal in 2022 zien we dat de consumentenprijsindex richting de 10% gaat ten opzichte van voorgaande jaren. We zien dat voeding duurder wordt, maar ook brandstof, gas en energie. Dit heeft veel impact op inwoners. Voor de gestegen energieprijzen is een energietoeslag van €800 toegekend aan inwoners die daar recht op hebben. Ondanks deze toeslag, verwachten we meer aanvragen voor bijzondere bijstand. Ook kan de inflatie leiden tot (meer) schulden en mogelijk een toename van het aantal schuldhulpverleningstrajecten. 2.4 Wegvallen corona steunmaatregelen Dit jaar zijn de meeste corona steunmaatregelen voor ondernemers gestopt. De financiële steun heeft veel ondernemers overeind gehouden de afgelopen twee jaar. In oktober moeten ondernemers schulden aan de belastingdienst terugbetalen. Dit kan tot financiële problemen leiden bij ondernemers en zou kunnen zorgen voor een stijging in de aanvragen bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en/ of in aanvragen voor uitkeringen. 3. Prognose Laren 2022 3.1 Totaaloverzicht Jeugd en Wmo In onderstaande tabellen zijn de jaarrekening 2021, de begroting 2022 en de prognoses 2022 voor Jeugd en Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) weergeven. De prognoses zijn vervolgens vergeleken met de begroting.

In de tabel zijn alleen de meest relevante onderdelen terug te vinden. Er zijn geen prognoses gemaakt voor de Participatiewet, omdat de verwachting op dit moment is dat deze binnen begroting blijft. Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

Saldo

€

Jeugdhulp

809.104,00

1.039.800,00

906.698,00

133.102,00

€

€-

Jeugd begeleiding

481.302,00

357.386,00

458.962,00

101.576,00

€

€ -

350.293,00

185.700,00

266.947,00

81.247,00

€

65.383,00

106.600,00

64.915,00

41.685,00

€

12.128,00

15.000,00

22.080,00

7.080,00

€

7.560,00

18.600,00

8.658,00

9.942,00

Jeugd

Jeugdhulp verblijf Gedwongen kader Persoonsgebonden budget Landelijk transitie arrangement

€

13% -28% -44% 39%

Pagina 3 van 9

-47% 53,5%

Ernstige enkelvoudige dyslexie Totaal

Wmo Wmo begeleiding Hulp bij huishouden Persoonsgebonden budget Totaal

Totale effect Jeugd Wmo Totaal

€

52.441,00

75.900,00

41.568,00

34.332,00

€

1.777.501,00

1.798.986,00

1.769.828,00

29.158,00

Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

€

411.094,00

376.276,00

34.818,00

€

€ -

610.653,00

458.000,00

515.654,00

57.654,00

€

63.355,00

60.000,00

32.640,00

27.360,00

€

988.744,00

929.094,00

924.570,00

4.524,00

Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

€

1.798.986,00

1.769.828,00

29.158,00

€

988.744,00

929.094,00

924.570,00

4.524,00

€

2.766.245,00

2.728.080,00

2.694.398,00

33.682,00

4. Jeugd 4.1 Jeugdhulp Jeugd Jeugdhulp Ambulante jeugdhulp

Jaarrekening 2021 € € €

2022

€

809.104,00 1.039.800,00 752.611,00

Behandelingsgerichte dagbesteding

2022

54.372,00

906.698,00

Saldo € 133.102,00

13%

€

82.245,00

€

15.472,00

23%

€

937.300,00

855.055,00

€

66.600,00

51.128,00

€

€ 515,00

€

485,00

49%

€

34.900,00

100%

Pleegzorg

€

2.831,00

1.000,00

Jeugd GGZ

€

-710,00

34.900,00

8,5% -12,6% 46% 0,5%

Saldo

1.777.501,00

Prognose

1,6%

Saldo

314.736,00

Begroting

45%

€

Pagina 4 van 9

1,6% 0% 1%

Hoewel er in 2022 een stijging van circa €100.000 wordt verwacht ten opzichte van 2021, blijven de kosten voor jeugdhulp binnen de begroting. Met een prognose van €906.698 wordt er een voordeel ten opzichte van de begroting verwacht van €133.102. Hier moet bij worden vermeld de prognose nu is berekend op basis van het gemiddelde uitnuttingspercentage1 in 2020 en 2021. Dit was een relatief laag uitnuttingspercentage van 52%. Het uitnuttingspercentage kan dit jaar hoger uitvallen, waardoor de kosten ook hoger kunnen zijn dan hier wordt geprognosticeerd. Dat is op dit moment nog niet duidelijk.

4.2 Jeugd begeleiding Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

€

Jeugd begeleiding

481.302,00

357.386,00

458.962,00

€

Begeleiding en verzorging

432.868,00

321.386,00

420.490,00

€

46.098,00

35.000,00

26.804,00

€

2.336,00

1.000,00

11.668,00

Jeugd

Dagbesteding en vervoer Kortdurend verblijf

Saldo € -101.576,00

-28%

€ -99.104,00

-31%

€

23%

8.196,00

€ -10.668,00 1067%

Voor het product begeleiding en verzorging wordt er in 2022 een tekort te verwacht van €99.104 op de begroting. De hoge kosten komen voornamelijk door lokale kosten van €91.000. Lokale kosten zijn kosten die gemaakt worden buiten de regionale contracten om. Als wij inwoners zo goed mogelijk willen helpen, wachtlijsten willen voorkomen en hen passende zorg willen aanbieden, betekent dit dat er in sommige gevallen lokale contracten moet worden afgesloten tegen een hoger tarief. Dit kan dus tot hogere kosten leiden. Ook voor het product kortdurend verblijf wordt er een tekort op de begroting verwacht. Daardoor wordt er uiteindelijk een nadeel ten opzichte van de begroting verwacht van €101.576. Zowel voor jeugdhulp als jeugdbegeleiding geldt dat we inzetten op het verlagen van het gebruik hiervan, door passende lichtere alternatieven te organiseren. Met deze alternatieven zijn de jeugdigen op een eenvoudigere en snellere wijze geholpen. Denk hierbij aan de ambulante teams en de POH’er.

1 Met uitnuttingspercentage wordt het percentage van het bedrag bedoeld dat is gedeclareerd ten

opzichte van het totale toegewezen bedrag. Als er €5.000 is toegewezen en er is maar €2.500 is gedeclareerd, dan betekent dit dat het uitnuttingspercentage 50% is.

Pagina 5 van 9

4.3 Jeugdhulp verblijf Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

€

350.293,00

185.700,00

266.947,00

€

322.287,00

185.700,00

266.947,00

Jeugd Jeugdhulp verblijf 24 uurs verblijf

Saldo

€ -81.247,00 44% € -81.247,00 44%

€ Gesloten jeugdhulp

28.006,00

De verwachting is dat de kosten voor Jeugdhulp verblijf zullen afnemen ten opzichte van de kosten in 2021. Naast het afnemen van de complexe problematiek door het verdwijnen van de corona-maatregelen, hebben de beleidsmaatregelen ook effect. In regionaal verband is ingezet op het bereiken van van minder uithuisplaatsingen, korter verblijf en minder zware en complexe zorg. Dit betreffen intensieve en ingrijpende vormen van hulp, waarbij het organiseren van alternatieven wenselijk is, zowel voor de kosten als voor de betrokken jeugdigen en gezinnen. Toch wordt er een nadeel verwacht ten opzichte van de begroting. Dit komt door verwachtte oplopende lokale kosten van €135.000. Met een prognose van €266.947 wordt er tekort op de begroting verwacht van €81.247.

4.4 Gedwongen kader Jeugd

Jaarrekening 2021

Begroting

Prognose

2022

Saldo

€

64.915,00

41.685,00

€

106.600,00

64.915,00

41.685,00

Gedwongen kader

€

65.383,00 106.600,00

Jeugdreclassering

€

-6.008,00

Kinderbeschermingsmaatregel

€

71.391,00

De prognose is dat de kosten voor gedwongen kader in 2022 ongeveer gelijk zullen blijven ten opzichte van 2021. Er wordt daarom een voordeel ten opzichte van de begroting verwacht van €41.685.

Pagina 6 van 9

39%

4.5 Landelijk Transitie Arrangement (LTA) Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

Jeugd

€ LTA

7.560,00

€

18.600,00

8.658,00

Saldo € 9.942,00

54%

Voor LTA wordt er een lichte stijging verwacht in de kosten ten opzichte van 2021. Er wordt wel een afname verwacht van het aantal jeugdigen dat gebruik maken van LTA. De prognose is dat de kosten in 2022 binnen de begroting blijven. Er wordt dan ook een voordeel verwacht van €9.942. 4.6 Ernstige enkelvoudige dyslexie (EED)

Jeugd EED

Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

Saldo

€

52.441,00

75.900,00

41.568,00

34.332,00

De prognose voor 2022 bedraagt €41.568. Dit is een daling in kosten van circa €10.000 ten opzichte van 2021. Dat er minder kosten voor EED zijn dan voorheen kan worden verklaard door regionale maatregelen. De afgelopen jaren waren er steeds meer jeugdigen die EED kregen toegekend. Om verdere stijgingen te voorkomen wordt er gebruik gemaakt van een screeningsorganisatie. De organisatie werkt als een soort poortwachter2. De Regio is daarnaast nog bezig met een onderzoek naar hoe de stijgingen binnen EED kunnen worden afgeremd.

2 Zie ook: https://www.regiogv.nl/wp-content/uploads/2021/03/C8-Inkoop-EED.pdf

Pagina 7 van 9

45%

5. Wmo 5.1 Wmo begeleiding

Wmo Wmo begeleiding Begeleiding en verzorging

Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

€

314.736,00

411.094,00

376.276,00

€

380.555,00

311.094,00

€ Dagbesteding en vervoer

Saldo €

34.818,00

8,5%

€

8.103,00

2,6%

€

26.715,00 26,7%

€ 302.991,00

€

65.819,00

100.000,00

Kortdurend verblijf

73.285,00 -

Zelfstandig leven

Het vooruitzicht voor Wmo begeleiding is in 2022 positief. Hoewel de kosten stijgen ten opzichte van 2021, wordt er met een prognose van €376.276 een voordeel ten opzichte van de begroting verwacht van €34.818. De bezuinigingsopdracht op het product begeleiding en verzorging loopt de komende jaren op, vanwege de invoering van het abonnementstarief en de dubbele vergrijzing. Er wordt daarom verwacht dat het de komende jaren lastiger wordt om de uitgaven binnen de begroting te houden. Des te belangrijker

dat

blijven

voortgaan

ingezette

weg

van

lokale

besparingsmaatregelen, waaronder bijvoorbeeld de ambulante teams vallen als ook de omvorming van geïndiceerde dagbesteding naar algemene integrale voorzieningen. In de HBEl visie op het sociaal domein komt ook dit vraagstuk van ouderen, de vergrijzing en het abonnementstarief terug. 5.2 Hulp bij huishouden Jaarrekening

Begroting

Prognose

2021

2022

Wmo Hulp bij huishouden

€

610.653,00

458.000,00

515.654,00

Saldo

€ -57.654,00 12,6%

Voor hulp bij het huishouden wordt er in 2022 een daling van de kosten verwacht ten opzichte van 2021 van circa €100.000. Toch valt de prognose hoger uit dan de begroting 2022. Bij het berekenen van de prognose is rekening gehouden met de autonome toename en lage uitstroom naar de Wet Langdurige Zorg (Wlz). Daar wordt bij het begroten geen rekening mee gehouden. Daarnaast loopt het gemiddelde aantal minuten per week minder af dan verwacht. Er wordt daarom een tekort verwacht van €57.654. Zoals in de lokale besparingsmaatregelen is afgesproken is het KPMG normenkader ingevoerd en daarnaast werkt Laren met de inkomenstoets. We verwachten de komende Pagina 8 van 9

jaren daarvan nog effect te zien. Echter, bij een toenemend aantal ouderen, is ook te verwachten dat het aantal ouderen dat een beroep doet op huishoudelijke ondersteuning toeneemt. In de HBEL visie op het sociaal domein komen we terug op dit vraagstuk en gaan we kijken naar creatieve alternatieven voor de ondersteuning van kwetsbare ouderen.

Pagina 9 van 9

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11886819/1