III-A10 college - raadsinformatiebrief Reactienota RES Noord-Holland Zuid

INFORMATIENOTA-BRIEF RAAD LAREN

Informatienota/brief Van Aan

Gemeente Laren - Gemeenteraad

Portefeuillehouder

A.H.M. Stam (Laren)

Informatie bij

,

Tel. nr.

Onderwerp Reactienota RES Noord-Holland Zuid Portefeuillehouder? A.H.M. Stam (Laren) Openbaar Ja Kennisnemen van Voorgesteld besluit Met deze brief informeren we u over de vervolgstappen naar de RES 1.0 met speciale aandacht voor: - De Reactienota ‘Op weg naar RES 1.0’ - De wijzigingen van de zoekgebieden in de deelregio Gooi en Vechtstreek - Thematafels - Concretisering zoekgebieden en participatie - Stand van zaken Regionale Structuur Warmte (RSW) - Terugblik dialoogsessie 4 november Aanleiding (inleiding) Op 2 juni j.l. heeft u uw wensen en bedenkingen op de concept RES kenbaar gemaakt. In de reactienota is antwoord gegeven op de binnengekomen reactie en wensen & Pagina 1 van 8

bedenkingen. Tevens is aangeven wat de wijzigingen zijn die worden verwerkt in de RES 1.0. De reactienota Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid wordt vastgesteld in de colleges en ter kennisname gestuurd naar de raden. Kernboodschap Reactienota Noord-Holland Zuid ‘Op weg naar RES 1.0’ Van april tot en met september konden betrokkenen (o.a. bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties) en volksvertegenwoordigers reageren op de conceptversie van de Regionale Energie Strategie (de concept-RES) . Betrokkenen konden via een digitale consultatie hun reactie geven en volksvertegenwoordigers konden hun wensen en bedenkingen meegeven via het democratische proces. De betrokkenheid bij de RES blijkt uit de diverse reacties: • Er zijn ruim 120 reacties ontvangen via de site van de energieregio op de concept-RES. • Een aantal partijen heeft alternatieve zoekgebieden aangedragen. • Staatsbosbeheer heeft de mogelijkheden en onmogelijkheden van grootschalige opwek met zon- en windenergie op hun grondgebied aangegeven. • De Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO) heeft een aanbod gedaan vanuit de agrariërs. • De Natuur en Milieufederatie Noord-Holland heeft met een aantal natuurorganisaties een tweetal kaarten ingebracht met daarop hun visie op de locaties voor opwek van hernieuwbare energie.

Daarnaast hebben alle gemeenteraden, de Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen wensen en bedenkingen meegegeven op de concept-RES. Veelal zijn de suggesties en zorgen vanuit de gemeenschap hierin meegenomen. De stuurgroep van de energieregio Noord-Holland Zuid heeft dit geluid overgenomen in de Reactienota Noord-Holland Zuid ‘Op weg naar RES 1.0’. Dit is een belangrijke tussenstap op weg naar een uitvoerbare en gedragen energiestrategie voor de regio. De Reactienota Noord-Holland Zuid ‘Op weg naar RES 1.0’ leidt tot: • Tekstuele veranderingen voor de RES 1.0 ten opzichte van de concept-RES, zoals het toevoegen van onderwerpen of aanvullingen en verbetering van bestaande teksten. • Veranderingen op de kaart met zoekgebieden. • Additionele onderzoeksvragen (thematafels). Het college heeft de reactienota op 15 december jl. behandeld. De reactienota is voor kennisgeving aangenomen en het college zal het betrekken bij de verdere uitwerking van de RES 1.0. De reactienota is als bijlage toegevoegd aan deze brief, voor de reacties voor Laren zie pagina’s 39/40, en hieronder: Pagina 2 van 8

Nr.

Wensen en bedenkingen

Reactie Zoekgebied 9 ligt ter hoogte van de afslag Hilversum (A27) en ligt

De zoekgebieden nabij de Larense Wasmeren voor windturbines (zoekgebied 09) en het zoekgebied 1.

voor zonnepanelen (zoekgebied 07) zijn onacceptabel vanwege de grote negatieve gevolgen voor deze kwetsbare natuur

niet nabij de Larense Wasmeren. Zoekgebied 7 ‘Ten oosten van Anna’s Hoeve” ligt op en rond de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Dit was op de RES-kaart niet goed zichtbaar. Aangezien zoekgebied 7 op en rond de rioolzuiveringsinstallatie ligt, is geen sprake van grote negatieve gevolgen voor de natuur. Zoekgebied 7 zal beter worden weergegeven op de RES kaart, zodat de locatie beter zichtbaar is. De gemeente waarin het betreffende zoekgebied is gelegen, is als bevoegd gezag verantwoordelijk voor het lokale ruimtelijke beleid en lokale regelgeving. Dat geldt ook voor

Het aanbrengen van zonnepanelen op 2.

parkeerterreinen in de bebouwde kom van Laren is onacceptabel;

zonnepanelen boven parkeerterreinen in Laren. We kunnen ons goed voorstellen dat, in verband met een beschermd dorpsgezicht of in de nabijheid van monumentale gebouwen, zonnepanelen boven een parkeerplaats niet wenselijk zijn. We gaan er vanuit dat andere locaties binnen de bebouwde kom, waar geen sprake is van beschermd dorpsgezicht en/of monumentale gebouwen, nog wel een optie zijn. De RES gaat in op oplossingen die binnen de invloedsfeer en de mogelijkheden van de regio liggen. Bij kernenergie komt de landelijke overheid in beeld. Om de doelen van 2030 uit

3.

De raad van Laren wenst dat kernenergie en de

het Klimaatakkoord te halen zijn kerncentrales

financiële doorberekening daarvan worden

niet geschikt. Tijd die nodig is voor de bouw van een kerncentrale

meegenomen in de RES NHZ.

duurt langer dan 2030. Tot op heden is er geen signaal dat er nieuwe vergunningen voor kernenergie worden vergeven voor 2025. Zie voor uitgebreidere reactie bijlage 3-kernenergie.

Nr.

Motie

Reactie

overwegende dat: - de gemeente Laren, inclusief de GNR-gronden, onderscheidend is met haar aanwezige rijke `groene kapitaal'; - bekend is dat 1/3 deel van de CO2-reductie van bomen afkomstig is en

1

Laren dus in flinke mate bijdraagt aan CO2-

De RES is een zorgvuldige ruimtelijke inpassing van hernieuwbare

reductie;

energieopwekking (35 TWh), de

- deze aanwezige CO2-reductie niet wordt

warmtetransitie in de gebouwde omgeving (van fossiele naar

meegewogen bij de RES doelstellingen;

duurzame bronnen) en de daarvoor benodigde opslag- en

- wij van mening zijn dat dit wel zou moeten

energie-infrastructuur. Deze keuzes worden vertaald naar

gebeuren;

gebieden, projecten en naar de implementatie en uitvoering van

Verzoekt het college:

die projecten. De aanwezige groene kapitaal maakt geen

1) Deze waardevolle bijdrage aan CO2-reductie

onderdeel uit van de CO2 reductie voor de geraamde doelstelling

door Laren onder de

van 35 TWh voor de alle energieregio’s gezamenlijk

aandacht van de regio/RES te brengen; 2) Ons aanwezige groene kapitaal, inclusief de GNR-gronden, te kwantificeren in CO2-afvang en mee te laten wegen in het aandeel van Laren in het bod van de RES.

De wijzigingen van de zoekgebieden binnen deelregio Gooi en Vechtstreek Op basis van de wensen en bedenkingen en reacties in de Gooi en Vechtstreek zijn de volgende zoekgebieden aangepast: Pagina 3 van 8

•

De zoekgebieden Gooimeer en Aetsveldsepolder, afslag 33 A27 en Stichtsebrug komen in de RES 1.0 te vervallen.

•

Het gebied gelegen tussen het wegdek en de geluidswal, langs de A27, ter hoogte van de wijk Blaricummermeent wordt als extra zoekgebied voor zon toegevoegd aan de RES 1.0.

•

Het initiatief van de Vereniging Naarderwoonbos wordt als te concretiseren zoekgebied opgenomen in het plan van aanpak om te komen tot de RES 1.0. De verwachting is dat het daarmee een plek krijgt in de RES 1.0

•

De wens ‘geen zoekgebieden voor zonne- en windenergie in gebieden in of grenzend aan beschermde natuurgebieden’ wordt overgenomen voor zover het om zoekgebieden in de gemeente Huizen gaat.

Vervolgstappen tot RES 1.0 Het vrijgeven van de reactienota is een tussenstap richting de RES 1.0. Naast de aanpassingen die in de reactienota zijn opgenomen, is nog een aantal vervolgstappen van invloed op de inhoud van de RES 1.0: • De uitkomsten van thematafels. • De concretisering van de zoekgebieden (nader onderzoek, participatie met belanghebbenden). • De vertaling van de inzichten uit de zienswijze van Liander. • De doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving, het advies van de Commissie m.e.r. en het advies van NP RES uitgaande van de concept-RES (oplevering uiterlijk 1 februari 2021). Alle vervolgstappen worden hierna verder toegelicht.

Thematafels Voor onderwerpen waarover nog geen besluit kan worden genomen, omdat nog niet alle kennis of informatie vergaard is, of waarvoor nog afstemming moet plaatsvinden, worden zogenoemde thematafels ingericht. In deze maanden (oktober 2020 t/m januari 2021) worden deze georganiseerd over de volgende onderwerpen: 1. Ontwikkelprincipes zonne- en windenergie 2. Energietransitie: kansen voor agrariërs 3. Ruimtelijke samenhang 4. RES in uitvoering (lokaal eigendom, stimulerend beleid) 5. Jongeren aan tafel 6. Warmte uit water (warmte, TEO, TEA, TED) 7. Energie-infrastructuur 8. Innovaties Aan deze thematafels worden onderwerpen inhoudelijk verder verkend, samen met verschillende inhoudelijke experts en betrokken partijen in het RES-proces. De Pagina 4 van 8

(tussentijdse) uitkomsten hiervan worden verwerkt in de RES 1.0. Daarnaast is de uitkomst van de thematafels input voor de verdere concretisering van de zoekgebieden.

Jongeren aan tafel Door jongeren een stem te geven wordt bijgedragen aan het toekomstbestendig maken van de RES. Want het overgrote deel van de energietransitie zal plaatsvinden in de werkende levens van mensen die nu jong zijn. Tijdens de thematafel wordt jongeren gevraagd zich uit te spreken over de dilemma’s die ook op de andere thematafels besproken worden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de relatie grootschalige opwek van hernieuwbare energie en natuur, landschap en leefbaarheid. De RES-organisatie organiseert dit samen met RES Noord-Holland Noord, Jong RES, de Participatiecoalitie Noord-Holland en de provincie Noord-Holland.

Deelnemen aan thematafels Meer informatie over de thematafels vindt u op de website: https://energieregionhz.nl/thematafels. Wilt u als toehoorder aanwezig zijn bij één van de thematafels? U kunt dit aangeven bij de aangegeven contactpersoon op de website of bij de RES contactpersoon van gemeente Blaricum (Klaas-Jan Mauritz, k.mauritz@belcombinatie.nl ).

Concretisering zoekgebieden en participatie De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het nader onderzoeken en concretiseren van de zoekgebieden voor zonne-energie en/of windenergie. Hierbij worden inwoners en andere belanghebbenden betrokken. Dit is maatwerk en de uitvoering en het niveau van participatie is daardoor verschillend. Ook is de prioritering van de zoekgebieden verschillend. Voor een aantal zoekgebieden wordt al gestart met de concretisering. De uitkomsten hiervan worden verwerkt in de RES 1.0. Andere zoekgebieden vragen meer tijd om nader te onderzoeken en worden in de RES 2.0 concreter uitgewerkt. Ook worden nieuwe mogelijkheden en initiatieven, die bijvoorbeeld uit de wensen en bedenkingen naar voren zijn gekomen, verder onderzocht. Voorbeelden hiervan zijn een initiatief bij de wijk Naarderbos in Naarden voor een zonnegeluidswal en een zoekgebied voor zon langs de A27 , ter hoogte van de wijk Blaricummermeent. De concretisering van de zoekgebieden loopt door na de vaststelling van de RES 1.0. In de RES 1.0 wordt de tussenstand van dat moment aangegeven.

Aanbevelingen Liander Naast de ontvangen reacties heeft Liander voor de deelregio’s in Noord-Holland Zuid een aantal concrete aanbevelingen opgesteld om de systeemefficiëntie (betaalbaarheid en haalbaarheid) te vergroten. Het gaat onder meer om: • Het combineren van zonne- en windenergie op één locatie. Pagina 5 van 8

• Gericht investeren in zon-op-dak: daar waar opgewekte energie zoveel mogelijk direct kan worden gebruikt. • Het clusteren van zoekgebieden in nabijheid van(onder-)stations om duurzame opwek sneller aan te kunnen sluiten. Deze aanbevelingen worden meegenomen en, indien mogelijk, meegewogen in de nadere concretisering van de zoekgebieden. De aanbevelingen van Liander vindt u op de website.

Regionale Structuur Warmte Voor de paragraaf over de Regionale Structuur Warmte (RSW) geldt dat de RES 1.0 een aanscherping van de concept-RES wordt. De RSW zorgt voor vroegtijdige afstemming over warmtebronnen met een bovengemeentelijke potentie op regionaal niveau en helpt gemeenten bij het maken van afspraken. De gemeenten kunnen op basis van deze informatie bovengemeentelijke warmtebronnen meenemen in de Transitievisie Warmte (TVW). De concept-RSW geeft inzicht in de omvang en beschikbaarheid van mogelijke warmtebronnen met bovengemeentelijke potentie (zoals geothermie, restwarmte en aquathermie), de verbinding tussen warmtevraag en warmteaanbod, benodigde energieinfrastructuur en de positie van gemeenten in de warmtetransitie. Deze informatie wordt verwerkt tot een set van afspraken, een ordening van de verschillende aspecten die van belang zijn voor de afweging door betrokken partijen. Deze afspraken kunnen als leidraad worden gebruikt voor het gesprek over toedeling van (toekomstige) bovengemeentelijk warmtebronnen. De betrokken partijen kunnen hiermee afwegen waar en hoe bovengemeentelijke warmtebronnen kunnen worden ingezet. Op dit moment zijn er geen bovengemeentelijke warmtebronnen in beeld voor de regio Gooi en Vechtstreek. Gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek zijn nu bezig met het opstellen van een Transitievisie Warmte (TVW).

Naar verwachting wordt deze net na het zomerreces 2021 aan u als raad voorgelegd ter behandeling. De inhoud van de TVW bevat belangrijke informatie voor de RSW. Omdat dit qua planning niet op elkaar aansluit zal dit een plek krijgen in de RES 2.0. Op dit moment bevindt de warmtetransitie zich regionaal en lokaal nog overwegend in de fase van beleidsvorming (RES, RSW en TVW). De komende jaren zal het accent verschuiven naar beleidsuitvoering. Sturing op de RSW 1.0 ligt bij de Stuurgroep RES Noord-Holland Zuid (NHZ). De stuurgroep is verantwoordelijk voor het proces om tot afstemming te komen over het bovenregionale deel. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de lokale inhoud en de uiteindelijke lokale goedkeuring. De uiteindelijke RSW 1.0 paragraaf wordt daarmee als onderdeel van de RES 1.0 aangeboden ter besluitvorming aan de colleges en de besturen.

Pagina 6 van 8

Doorrekening Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) De concept-RES is op 6 oktober aangeboden aan het Nationaal Programma RES. In de bijlagen van de concept-RES zijn alle ontvangen reacties, alternatieve plannen en visies en wensen en bedenkingen van de raden, provincie en waterschappen toegevoegd. Het Planbureau voor de Leefomgeving maakt een kwantitatieve en kwalitatieve analyse van de 30 concept-RES’en. Het PBL verwacht voor het eind van dit jaar de eerste inzichten te kunnen delen met de regio’s zodat de aanbevelingen kunnen worden meegenomen in het proces naar de RES 1.0. Uiterlijk 1 februari wordt de analyse van alle concept-RES’en door PBL openbaar gemaakt.

Advies Commissie m.e.r.: Besteed aandacht aan de samenhang tussen de zoekgebieden De RES Noord-Holland Zuid is, samen met energieregio Noord-Holland Noord en energieregio's in Gelderland, Zuid-Brabant en Zuid-Holland, pilotregio geweest voor de Commissie voor de milieueffectrapportage (m.e.r.). De Commissie m.e.r. heeft haar advies gereed en concludeert: 'De RES-regio’s Noord-Holland Noord en Noord-Holland Zuid beschikken over een systematisch opgebouwde concept-Regionale Energiestrategie (concept-RES) met goede en gedegen milieu-informatie. Er ligt een goede basis om de stap naar de RES 1.0 te maken en voor latere milieueffectrapportages.' Zij adviseert om bij de verdere uitwerking aandacht te besteden aan de samenhang tussen de zoekgebieden voor hernieuwbare energie (zon en wind). Lees hier het advies. Het advies van de commissie MER wordt verwerkt in het vervolg naar de RES 1.0.

Terugblik Dialoogsessie 4 november Op 4 november gingen circa 50 volksvertegenwoordigers uit Noord-Holland met elkaar in gesprek over hun rol in het proces van de Regionale Energiestrategie. Er werd teruggeblikt op het proces tot aan de concept-RES. Is er voldoende gelegenheid geweest om de rol als volksvertegenwoordiger in te kunnen vullen? En wat leert dit ons voor het vervolgproces, richting de RES 1.0 en verder? In dit document vindt u een korte samenvatting van het gesprek. Hierin zitten voor zowel volksvertegenwoordigers als de programmaorganisatie adviezen om mee te nemen naar het proces tot vaststelling van de RES 1.0. Ook kunt u de bijeenkomst terugkijken via deze link. Meer informatie over de positie van gemeenteraden, Provinciale Staten het en de algemeen besturen van de waterschappen vindt u in de brochure ‘Regionale Energiestrategieën en besluitvorming’ van het Nationaal Programma RES. Consequenties N.v.t. Communicatie Blijf op de hoogte Pagina 7 van 8

Website www.energieregionhz.nl Op de website vindt u veruit de meeste informatie overzichtelijk op één plek bijeengebracht. Uiteraard de concept-RES, alsmede een verkorte versie van de conceptRES, daarnaast is er een filmpje met toelichting op de concept-RES en zijn de kaarten beschikbaar. Veel achtergrondinformatie en aanvullend kaartmateriaal is hier tevens beschikbaar. Ook is er een speciale pagina voor u gemaakt met informatie over het proces en uw rol daarin als volksvertegenwoordiger. Nieuwsbrief Maandelijks publiceert Energieregio NHZ een nieuwsbrief, daarvoor kunt u zich hier inschrijven. Reeds verschenen nieuwsbrieven vindt u op dezelfde pagina onder het aanmeldformulier. Gelegenheid tot stellen van vragen Op de website kunt u online technische vragen stellen. Ook vindt u er een geanonimiseerd overzicht van reeds gestelde vragen en antwoorden. Vervolg Planning -

RES 1.0 - vaststelling door gemeenteraden, Provinciale Staten en Algemeen Bestuur Waterschap (juni/juli, 2021)

-

Vastleggen RES in omgevingsbeleid - vaststelling door gemeenteraden, Provinciale Staten en Algemeen Bestuur Waterschap (eind 2021)

-

RES 2.0 en verder - vaststelling door gemeenteraden, Provinciale Staten en Algemeen Bestuur Waterschap (elke 2 jaar RES monitoren, actualiseren, vaststellen en borgen in omgevingsbeleid.)

Bijlagen -Reactie nota Energieregio Noord-Holland Zuid

Pagina 8 van 8