Concept-propositie MRA-agenda (1)

Gooi en Vechtstreek ruimte voor Natuur, Innovatie & Media

Juni 2023

De deelregio’s worden gevraagd om in de propositie aan te sluiten bij de overkoepelende MRA ambitie: “We streven naar een Metropoolregio Amsterdam als een internationale economische topregio met hoge leefkwaliteit. Dat doen we door te investeren in een toekomstbestendige en evenwichtige metropool. Daarbij hebben we drie thema’s geformuleerd: 1. De meest inventieve regio van Europa, met de best opgeleide bevolking 2. Een regio voor iedereen, naar de menselijke maat 3. Een duurzaam verbonden regio” Onze regiogemeenten (Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren) ruim 250.000 inwoners (10% van de MRA), 105.000 banen (8% van de MRA) en 30.000 bedrijven staan achter deze ambitie. We werken als gemeenten en met onze partners actief samen aan een duurzame, gezonde en innovatieve Gooi en Vechtstreek. Samen hebben we impact! Met onze twee unieke kernkwaliteiten de prachtige groenblauwe leefomgeving en de innovatieve media en creatieve economie leveren we een belangrijke bijdrage aan de verdere ontwikkeling van de metropoolregio. Deze kwaliteiten willen we samen met de MRA partners de komende jaren versterken. Investeren in de goede bereikbaarheid naar bestemmingen in onze regio is daarvoor de belangrijkste voorwaarde aangezien we ook het werk-, verblijfs- en recreatiegebied zijn voor de grote, groeiende steden om ons heen.

In onze propositie gaan we steeds eerst in op wat we doen en kunnen bieden aan de MRA en vervolgens op wat ons daarbij verder helpt.

2 Propositie MRA agenda

VERSTERKEN VAN DE GROENBLAUWE LEEFOMGEVING Wat doen we al en wat hebben we te bieden?

Onze bossen, heides, plassen en meren zijn ‘de longen’ in het verstedelijkte gebied om ons heen en zijn een prachtige recreatieve bestemming. Niet alleen voor onze eigen inwoners, maar ook voor de inwoners van de groeiende steden om ons heen die veelvuldig in onze regio komen genieten van de natuur- en recreatiemogelijkheden. De waarde van onze groenblauwe leefomgeving koesteren we. Daarom zetten we ons als regio vol overtuiging in op het ontwikkelen en versterken van het landelijk gebied dat al langere tijd onder druk staat (bijvoorbeeld in het platform Gooi, Vecht & Diemerscheg en programma Groene Uitweg). We spelen binnen de MRA als bestuurlijk trekker van het thema landschap een actieve rol en dragen bij aan de doelen van het ‘groenblauwe netwerk in en om de stad’. Het ontwerpend onderzoek Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi en Vechtstreek is daarvan een recent voorbeeld. Het onderzoek geeft richting aan wat er in de toekomst nodig is om de kwaliteiten van het gebied te ontwikkelen, laat zien wat er gebeurd als we niets doen en welke mogelijkheden er zijn om in te grijpen. Daarnaast zetten we als regio in op het verder versterken en uitbreiden van ons recreatieve aanbod. Dit doen we ondermeer door in de komende jaren in te zetten op herkenbare landingsplaatsen en regionale (overstap)hubs van waaruit je als bezoeker de regio kunt verkennen.

Dat draagt bij aan spreiding van recreatie, maakt het mogelijk om het landschap beter te beleven en draagt bij aan de regionale economie en brede welvaart.

Wat helpt ons verder?

De komende periode zetten we graag samen in op het ontwikkelen van de kwaliteiten van ons landelijk gebied en het versterken van de groenblauwe leefomgeving als onderdeel van een duurzaam verbonden metropool. Hiervoor zijn investeringen nodig zowel voor het beheer- en onderhoud als voor het toekomstbestendig maken van de groenblauwe leefomgeving: • De MRA draagt bij door o.a. lobby te voeren bij het Rijk en de EU voor structurele beheer- en onderhoudsgelden evenredig aan de opgaven en de natuur-, erfgoed- en recreatiewaarde van de Gooi en Vechtstreek binnen de stedelijke metropool. In eerder onderzoek van de MRA naar de financieringsmogelijkheden van de landschapsopgaven is ingeschat dat voor de hele MRA tot 2040 2,1 miljard voor beheer- en onderhoud nodig is. • In het toekomstbestendig maken van het gebied verwachten we dat de MRA een rol pakt als aanjager, in de lobby en door het belang mee te nemen en te wegen bij grote ruimte ruimtelijke ontwikkelingen. We blijven ons samen binnen de MRA inzetten voor het vervolg op het onderzoek Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi en Vechtstreek. Zowel bij vervolgonderzoek, als ook financiering van ruimtelijke opgaven. Het onderzoek is een eerste uitwerking die het belang laat zien om water en bodemsturend mee te nemen als principe in ruimtelijke ontwikkeling.

Gooi en Vechtstreek is een topbestemming binnen de MRA voor dag- en verblijfsrecreanten. De MRA draagt bij aan de verdere ontwikkeling van deelmobiliteit en het

creëren van herkenbare landingsplaatsen en regionale (overstap)hubs waar vandaan inwoners en bezoekers vanuit de MRA met deelmobiliteit het (recreatie) gebied in kunnen. Knooppunt Crailo, Muiden P+R en de stations Hilversum Sportpark en Bussum Zuid zijn de landingsplaatsen die voor de nieuwe MRA agenda prioriteit hebben (zie verder onder mobiliteit). In aanvulling zien we graag een onderzoek naar de ontwikkeling van toeristische hubs/ landingsplaatsen voor de bereikbaarheid van bestemmingen in het buitengebied.

Voor de nieuwe MRA-agenda: •

•

•

Samenwerking op en lobby bij Rijk/EU voor beheer en onderhoudsgelden en voor het toekomstbestendig maken van de groenblauwe leefomgeving. Inzet op het vervolgonderzoek Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi en Vechtstreek en gezamenlijk uitvoering geven aan de benodigde maatregelen. Lobby voor middelen en ondersteuning in het ontwikkelen van belangrijke hubs/ landingsplaatsen (waarbij knooppunt Crailo, Muiden P+R en de stations Hilversum Sportpark en Bussum Zuid prioriteit hebben). Onderzoek naarhubs/landingsplaatsen voor bereikbaarheid bestemmingen in het buitengebied. Draagt bij aan goede bereik-baarheid, spreiding van toerisme en de ontwikkeling van Gooi- en Vechtstreek als destinatiebestemming.

Propositie MRA agenda 3

KRACHTIG MEDIACLUSTER / CREATIEVE ECONOMIE Wat doen we al en wat hebben we te bieden?

Gooi en Vechtstreek is creatief en innovatief als het hart van een snel ontwikkelende media-industrie. We bieden de MRA en Nederland een sprankelende economische kans van internationale betekenis (o.a. met de toonaangevende ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie/AI en data). Hiermee dragen we bij aan de ambitie van de meest inventieve regio met de best opgeleide bevolking. Met het Mediapark als brandpunt (ruim 150 bedrijven en 6000 medewerkers), beschikken we over een ecosysteem dat gericht is op talentontwikkeling, het vergroten van de innovatiekracht en toepassing in maatschappelijke opgaven. De creatieve bedrijvigheid is door de hele regio verspreid en een belangrijke economische motor. De internationale school draagt verder bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

4 Propositie MRA agenda

De mediaketen biedt werk op alle opleidingsniveaus en onderwijsaanbod (met ruim duizend studenten vanuit HvA, HU, ROC en het instituut Beeld en Geluid) dat verder kan worden uitgebreid. Met het project Datakluis werkt de sector samen in de Europese zoektocht naar een veilige data-infrastructuur en participeren bedrijven in de landelijke coalitie van de creatieve industrie (CIIIC). De ontwikkelingen zijn gekoppeld aan de innovatieagenda van de mediaindustrie. De aanwezigheid van de media en creatieve economie past in het DNA van onze regio (zie ook NOVEX) en is een cluster met groeipotentie. Als regio faciliteren we de verdere doorontwikkeling door het bieden van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, partijen te verbinden, samenwerkingsconvenanten te sluiten en zo talent, werkgelegenheid en innovatie te stimuleren.

Wat helpt ons verder?

Het belang van de aanwezigheid van het mediacluster en de onderwijsinstellingen voor onze regio is groot. Het is een snel ontwikkelende sector met een herkenbaar profiel. Vanuit de inzet op een meerkernige ontwikkeling van onze inventief en duurzaam verbonden metropoolregio biedt het cluster kansen maar brengt daarmee ook aan aantal opgaven met zich mee. Als regio werken we samen met de partners op het Mediapark aan de doorontwikkeling naar een bruisende campus met als belangrijke pijler de inzet op talent en innovatie. Met de oprichting van de campusorganisatie per 1 januari 2024 wordt hierin al een goede stap gezet. Om de kracht en potentie te benutten is het opleiden, aantrekken en behouden van AI talent in de metropoolregio belangrijk. De MRA draagt bij aan de campusontwikkeling waarbij de samenwerking met kennisinstellingen en bedrijfsleven wordt geïntensiveerd door samen op te trekken in de lobby richting het Rijk voor cofinanciering.

De MRA helpt ons verder als aanjager in de ontwikkeling van het Instituut voor AI, data en nieuwsvoorziening. Het gaat om betrokkenheid bij de organisatie en bij het voortzetten van de lobby voor het verder betrekken van de benodigde ministeries. Een andere ontwikkeling die het mediacluster versterkt is de Datakluis waarbij een rol voor de MRA ligt in de lobby bij de Groeifonds aanvraag. Goede bereikbaarheid van de Gooi en Vechtstreek is een cruciale randvoorwaarde om het vestigingsklimaat van het Mediapark en andere werklocaties (ook kleinere en solitaire bedrijvigheid) binnen de regio voor (nieuwe) media en andere bedrijvigheid te versterken.

Voor de nieuwe MRA-agenda: •

•

Agenderen en lobby bij het Rijk voor cofinanciering van de campusontwikkeling op het Mediapark en intensivering van de samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen. Campusontwikkeling en uitbouwen ecosysteem via Bereikbare Steden. Lobby (o.a. bij ministeries) voor de ontwikkeling van het Instituut voor AI, data en nieuwsvoorziening en de Groeifondsaanvraag voor de Datakluis.

Propositie MRA agenda 5

INVESTEREN IN GOEDE BEREIKBAARHEID Wat doen we al en wat hebben we te bieden?

Gooi en Vechtstreek is een bestemming: de groeiende economische dynamiek van de mediaregio en de toegang tot natuurschoon vragen om investeringen in goede bereikbaarheid van (recreatieve) bestemmingen, werklocaties en kernen binnen onze regio. Daarnaast voegt Gooi en Vechtstreek de afgelopen jaren gemiddeld 800 woningen toe (excl. Weesp) en deze trend zet zich naar verwachting voort. De woningopgave in de MRA heeft bovenregionale effecten op het mobiliteitsnetwerk. Dat werkt extra door in de Gooi en Vechtstreek als belangrijke doorvoerregio met o.a. de A1 en A27. Binnen de regio zijn we bezig met het verbeteren we de bereikbaarheid met goed georganiseerde duurzame ketenmobiliteit: OV, doorfietsroutes en deelmobiliteit, die goed op elkaar zijn afgestemd.

6 Propositie MRA agenda

Een hoogwaardig mobiliteitssysteem is van groot belang om de ambities van de regio te realiseren. In de visie van de regio hebben bijvoorbeeld landingsplaatsen zoals knooppunt Crailo, Muiden P+R en de stations Hilversum Sportpark en Bussum Zuid een belangrijke rol, ook als regionale (overstap)hubs op duurzame mobiliteit. De regio werkt samen met de MRA om de regionale mobiliteitsopgave zo goed mogelijk vorm te geven.

Wat helpt ons verder?

Er is meer aandacht nodig voor de oostflank van de MRA om de balans in het netwerk binnen de metropool terug te brengen. De IMA-cijfers laten zien dat de knelpunten in de oost-west verbinding verder verslechteren. Die verbinding naar het oosten is ook van belang naar gebieden buiten de MRA die soms minder georganiseerd zijn. In de verbinding met de groeiende steden zijn investeringen in de bestaande infrastructuur nodig in lijn met de sturings-

principes uit het Multimodaal Toekomstbeeld 2040. De uitvoering van de bestaande afspraken uit het BO MIRT 2022 zijn daarvoor de basis en moeten zo snel mogelijk worden opgepakt (zie kader). De inzet van de MRA is cruciaal voor het verkrijgen van investeringen in navolging van deze afspraken. Hieronder lichten we er enkele onderdelen uit: • De A1 is een flessenhals waardoor de mogelijkheden om uit te breiden beperkt zijn. Voor de druk op bestaande knelpunten van de A1 is het van belang om de maatregelen uit het Toekomstvast Investeringspakket (TVIP) zo snel mogelijk uit te voeren, waaronder verbeteringen van de op- en afritten. • De doorstroming op de A27 (tussen Eemnes en Flevoland) staat al langer onder druk en wordt de komende periode een groot knelpunt mede door de intensivering van woningbouw in Flevoland. In het genoemde MIRT-onderzoek Oostkant Amsterdam is ook geconstateerd dat onder andere de verbreding van de A27 een belangrijke bijdrage kan leveren aan een goede doorstroom. Onze inzet in de MIRT verkenning A27 is verbreding naar twee keer drie banen in combinatie met bus infrastructuur die aansluit op het HOV in onze regio en ingezet kan worden voor een nieuwe HOV corridor Almere – Gooi en Vechtstreek – Utrecht. Gooi en Vechtstreek wil samen met de MRA inzetten op duurzame mobiliteit en het afremmen van de mobiliteitsgroei.

Daarvoor is het van belang om een fijnmazig netwerk te creeren waarbij de focus om onze regio op een andere manier bereikbaar te maken. Binnen de duurzame mobiliteitstransitie zetten we in op het stimuleren van alternatieven zoals (H)OV en fiets en zetten we in op de eerder genoemde herkenbare landingsplaatsen/regionale hubs waarvanuit reizigers en bezoekers makkelijk kunnen overstappen. Daarbij hebben de volgende hubs prioriteit: • MRA zet zich in via lobby en financiële bijdrage aan

het toekomstbestendig maken van knooppunt Crailo. (Totaal circa 19 miljoen euro nodig). MRA zet zich in via lobby en financiële bijdrage voor het toekomstbestendig maken van P+R Muiden (Totaal circa 18 miljoen euro nodig).

•

Gooi en Vechtstreek wil dat de MRA zich hard maakt voor een betere bereikbaarheid/dienstregeling op de Gooilijn (spoor), waaronder via vervolgonderzoek OV SAAL en GNOE. In lijn met de sturingsprincipes van het MTB 20240 is het van belang om goederenvervoer integraal mee te nemen in de bereikbaarheid- en verstedelijkingsopgave. De bereikbaarheid over spoor staat onder druk en een alternatieve route voor goederenvervoer is als eerste stap van groot belang. De ov-bereikbaarheid en ontwikkeling van stationsgebieden is extra van belang nu de investeringen op de A1 en A27 ‘on hold’ staan. De MRA kan ook een bijdrage leveren door een visie op te stellen op het bovenregionale snelwegennetwerk.

Voor de nieuwe MRA-agenda: • •

•

Inzet voor zo snel mogelijke uitvoering bestaande afspraken uit het BO MIRT 2022. Inzet op duurzame mobiliteit en creëren van een fijnmazig netwerk waarbij alternatieven zoals fiets en (H)OV worden gestimuleerd. Lobby voor middelen en ondersteuning in het ontwikkelen van belangrijke hubs/landingsplaatsen waarbij knooppunt Crailo, Muiden P+R en de stations Hilversum Sportpark en Bussum Zuid prioriteit hebben. O.a. via vervolgonderzoek OV SAAL en GNOE verbeteren bereikbaarheid / dienstregeling op de Gooilijn. Op korte termijn is een alternatief voor goederenvervoer is daarbij van groot belang.

Propositie MRA agenda 7

Afspraken uit het BO MIRT 2022 • •

• •

De A1 heeft een belangrijke functie binnen deze regio, ook voor het bovenlokale verkeer. Slechte verkeersafwikkeling leidt tot terugslag/filevorming op de A1. Door de woningbouwontwikkeling worden de reeds bestaande knelpunten groter en heeft dit impact op de bereikbaarheid van de regio. In het BO MIRT van november 2022 is het TVIP vastgesteld, als integraal pakket en met voorstellen voor het optimaliseren van de aansluitingen op de A1 (Diemen, Muiden/Weesp, Blaricum en Laren). Deze knelpunten behoeven verder onderzoek en uitwerking. Dit is ook de reden waarom er in 2022 nog geen geld gevoteerd is. De ambitie is wel om de maatregelen vóór 2030 uit te voeren. In het MIRT-onderzoek Oostkant Amsterdam is de oost-west verbindingsfunctie onderzocht; en ook de IMAcijfers laten zien dat de knelpunten op de A1 de komende jaren verslechteren. Ook daarin is het belangrijk de knelpunten op de A1-corridor op de agenda te houden. De A27 tussen Eemnes- Zeewolde vraagt al langer aandacht, ook vanuit de huidige situatie. In het BO MIRT van 2022 is geconstateerd in de komende periode en vanaf 2030 een majeur mobiliteitsknelpunt vormt, mede door de intensivering van de woningbouw. Afgesproken is o.a. om de stand van zaken met betrekking tot de A27 tijdens het MIRT-overleg van november 2023 opnieuw te bespreken.

De monitoring van het wegennet vanuit het woningbouwprogramma Flevoland is een goede aanleiding om in het volgend BO MIRT opnieuw te agenderen.

Bron: Afsprakenlijst Bestuurlijke Overleggen MIRT 9, 10 en 11 november 2022 | Rapport | Rijksoverheid.nl

OVERIGE ONDERWERPEN HUIDIGE/ NIEUWE AGENDA In onze propositie kiezen wij bewust voor de belangrijkste (regionale) opgaven en op wat onderscheidend is voor onze regio. Daardoor gaan we niet in op alle onderdelen van de huidige agenda. Hieronder gaan we in aanvulling kort in op enkele overige opgaven: • De MRA heeft een grote woningbouwopgave. Gooi en Vechtstreek onderschrijft de MRA-ambitie om een regio voor iedereen te zijn en draagt bij aan het bouwen van een passend woningaanbod voor alle groepen. De afgelopen jaren zijn in de Gooi en Vechtstreek

8 Propositie MRA agenda

• •

gemiddeld 800 woningen toegevoegd (excl. Weesp) waarbij de afspraak is dat minstens 1/3 van de nieuwe woningen sociale woningbouw is. Het is van belang dat de MRA zich blijft inzetten op behoud en verduurzaming kleinere en solitaire werklocaties, zoals er buiten de grote steden veel zijn. Gooi en Vechtstreek wil de focus in de nieuwe agenda op het fysiek domein behouden. Als er breed draagvlak is voor verbreding naar onderwerpen in het sociaal domein, dan de inzet beperken tot netwerk/lobby op specifieke thema’s die direct raken aan de huidige onderwerpen. Denk hierbij aan het bevorderen van een gezonde leefomgeving.