Coalitieakkoord Laren 2026 - 2030

STERKE SAMENLEVING, WEERBAAR DORP Coalitieakkoord 2026-2030 VVD Laren & Larens Behoud

Inhoud 1.

Inleiding .......................................................................................................................... 2

2.

Bestuur dichtbij, samenwerken aan veiligheid .............................................................. 3

3.

Larens visitekaartje: bereikbaar dorp in het groen ........................................................ 6

4.

Bouwen aan de toekomst ............................................................................................... 9

5.

De kracht van de samenleving ..................................................................................... 13

6.

Ondersteuning op Larense maat .................................................................................. 16

7.

Een eerlijke verdeling van lasten .................................................................................. 18

BIJLAGE: beoogde wethouders & portefeuilleverdeling ...................................................... 20

1

1. Inleiding Wij schrijven dit coalitieakkoord in een tijd van geopolitieke onzekerheid. Oorlogen in Oekraïne en Iran laten zien hoe snel de internationale ontwikkelingen ons dorp raken. Vluchtelingen vragen, net als onze inwoners om huisvesting. Stijgende energieprijzen en oplopende inflatie maken financiële prognoses risicovol. Tegelijkertijd kozen de inwoners van Laren op 18 maart voor politieke continuïteit. De gemeenteraad is in nagenoeg gelijke verhoudingen herkozen. VVD en Larens Behoud willen die handschoen oppakken en opnieuw met elkaar voor 4 jaar een politieke samenwerking aangaan. We kiezen voor een bestuur dat gebaseerd is op verbinding en samenwerking met onze inwoners. Zij maken Laren wat het is en hun betrokkenheid vormt de basis voor onze zelfstandigheid. Onder andere via buurtbezoeken en thematafels blijft het college verbinding zoeken. Wij zetten volop in op het uitvoeren van de beleidsplannen, die in de afgelopen jaren zijn vastgesteld door de raad. De verkeersvisie, de woonvisie, het groenbeleidsplan en het koersdocument klimaat en duurzaamheid zijn vaak (nagenoeg) unaniem door de raad vastgesteld. Dat biedt een stevig fundament. Wij investeren in de komende periode nadrukkelijk verder in de toekomst van Laren.

De realisatie van betaalbare woningbouw en de uitvoering van groot onderhoud aan toegangswegen en aan onze onderwijsgebouwen vragen veel aandacht en investeringen. Daarom kiezen we voor een focus op uitvoering, niet op nieuw beleid. In de komende periode nemen we een besluit over het toevoegen van parkeergelegenheid, mogelijk met een parkeergarage in de omgeving van Singer of het Hertenkamp. We zetten op het sociaal domein in op laagdrempelige, collectieve voorzieningen, met het Brinkhuis als maatschappelijk hart van het dorp. Door onze inwoners te kennen en op tijd hulp te bieden voorkomen we oplopende zorgkosten. Culturele activiteiten en sport houden onze inwoners vitaal. Daar willen we deze periode dus extra stappen zetten. Ondertussen denken we na over de gevolgen van (internationale) dreigingen. Watertekorten, energie- of internetuitval kunnen ons ook overkomen. We werken daarom aan de weerbaarheid van ons dorp. Als inwoners en gemeente samenwerken kunnen we dergelijke dreigingen veel beter aan. Daarvoor moeten we informeren, oefenen en de basis op orde hebben.

Jan van Midden (VVD)

Karel Loeff (Larens Behoud)

2

2. Bestuur dichtbij, samenwerken aan veiligheid Waar op veel plekken de afstand tussen inwoner en politiek verder is vergoot, houden we die in Laren klein. Besturen doen we ook door de overeenkomsten te zoeken, en niet de verschillen. Deze houding maakt dat ons doel is om samen te werken. Niet alleen als college met de raad, maar ook met onze burgers, binnen onze regio en daarbuiten. 2.1 Een zelfstandig dorp, door en met onze inwoners Laren kan alleen zelfstandig blijven als de gemeente dicht bij de inwoners staat, als de basis op orde is en we flexibel en innovatief werken. Wij hebben vertrouwen in de eigen kracht van Laren als gemeenschap én als gemeente. We zetten die lijn voort, waarbij we slim samenwerken met andere gemeenten, maar de belangrijke bestuurlijke keuzes én uitvoering in Laren zelf bepaald worden. Afspraak: We dienen de Larense gemeenschap, die hecht aan nabijheid en samenwerking op Larense schaal. Zelfstandigheid van onze gemeente is daarvoor noodzakelijk. De kracht van Laren zit in de korte lijnen tussen inwoners en het gemeentebestuur. Zonder de betrokken inwoners zou de gemeente niet kunnen functioneren. We hebben een gemeenschap met veel kennis en betrokkenheid. Die blijven we op verschillende manieren benutten. In de afgelopen periode heeft de raad een participatienota (2024) en participatieverordening (2026) vastgesteld.

Daarmee is een beleidsmatige basis gelegd, maar we blijven continu zoeken naar de beste manieren om inwoners te betrekken op een passende manier. Afspraak: We gaan door met de buurtbezoeken, waarbij alle wethouders laagdrempelig aanspreekbaar zijn. Afspraak: We blijven inwoners en ondernemers betrekken bij plannen en projecten van de gemeente. We bouwen daarbij voort op de ervaring van de afgelopen vier jaar, bijvoorbeeld door ‘thematafels’ rond specifieke onderwerpen te organiseren waarbij wij gebruik maken van de hoogwaardige expertise die bij veel van onze inwoners aanwezig is. 2.2 Weerbaarheid en buurtpreventie Veiligheid begint dicht bij huis, in de eigen straat of buurt. Met de huidige internationale ontwikkelingen is veiligheid een nog belangrijker thema geworden. We zijn trots op de Larense samenwerking in Buurtpreventieverenigingen (BPV’s). Wij helpen hen om hun rol te kunnen spelen, maar zien ook dat er vragen zijn rond de organisatie en werkwijze van de BPV’s. We ondersteunen ook andere manieren om buurtgericht aan veiligheid te werken, bijvoorbeeld via buurtapps. Afspraak: We willen de BPV’s behouden en ondersteunen, we gaan daarom met hen in gesprek over de toekomst en denken mee over andere structuren op plekken waar geen BPV (meer) is.

3

Criminaliteit speelt ook in ons dorp, maar is niet altijd zichtbaar. We zetten het huidige beleid op het gebied van BIBOB-toetsing en het tegengaan van crimineel geld door. In de komende vier jaar willen we daarnaast actief werken aan de weerbaarheid van ons dorp. We zijn ons steeds meer bewust van de risico’s op uitval van stroom, water of internet. Of van de dreiging door een pandemie, heidebrand of cyberaanval. Het maakt dan veel uit of inwoners goed voorbereid zijn om de eerste dagen door te komen. Dat vraagt goede voorbereiding, slimme communicatie en omzien naar elkaar. Afspraak: We gaan met de Veiligheidsregio, organisaties en inwoners oefenen met verschillende crisisscenario’s. We doen dat zo open mogelijk, zodat we ook aan het bewustzijn over zulke scenario’s werken. We gaan onderzoeken hoe de weerbaarheid specifiek in Laren versterkt kan worden. BPV’s kennen hun buurten goed en kunnen daar een rol in spelen, maar ook zorginstellingen, met veel kwetsbare inwoners, betrekken we. Zo zijn er in Laren relatief veel mensen die zelf grondwater pompen, we onderzoeken of en hoe die ingezet kunnen worden als het nodig is. We kijken ook naar noodstroompunten en hoe die ingezet kunnen worden. Afspraak: Aan het eind van deze collegeperiode hebben we Larense afspraken over weerbaarheid bij crises. We maken het concreet in een actieplan met herkenbare maatregelen.

2.3 Samenwerken in de regio We zijn een klein dorp en trots op wat we zelf kunnen. Tegelijkertijd weten we dat samenwerken noodzakelijk is. Met Blaricum en Eemnes in de BEL, in de regio Gooi en Vechtstreek en in de MRA. We beseffen ook dat we niet in alle besluiten leidend kunnen of willen zijn. Samen met de raad maken we daarom een Larense lobbyagenda, waarin onze prioriteiten voor de regionale plannen zijn opgenomen. Daarmee kunnen het college én de raad dan op hun verschillende tafels vooruit. De meerjarenagenda van de regio wordt pas vastgesteld na de herindeling van Hilversum en Wijdemeren, dat geeft ook tijd om onze eigen wensen op een rij te zetten. Afspraak: Het college stelt, in samenwerking met de Raad, een lobbynotitie met prioriteiten voor de komende 4 jaar op. Afspraak: We kijken over de grenzen van ons dorp en werken samen met de regiogemeenten. We zijn trots op onze BEL-samenwerking. De oudste ambtelijke fusie van Nederland bestaat inmiddels bijna 20 jaar. Dat lukt omdat we met Blaricum en Eemnes in vertrouwen over en weer samenwerken en omdat onze medewerkers de flexibiliteit hebben om drie besturen en drie dorpen te dienen. Een goed functionerende BEL is een garantie voor onze zelfstandigheid.

De afgelopen vier jaar hebben we in gezamenlijke processen een aantal grote visies vastgesteld: onder andere de verkeersvisie, de woonvisie en het koersdocument duurzaamheid. De komende periode willen we gezamenlijk de focus op uitvoering leggen.

4

Afspraak: Het college zet in op nauwe samenwerking met de colleges van Blaricum en Eemnes, ook op portefeuilles, waarbij uitvoering van het vastgestelde beleid centraal staat. Een goed werkende en betaalbare BEL-organisatie is van essentieel belang voor een zelfstandig Laren en dat maakt ons ook kwetsbaar. Voor onze politieke keuzes sturen we op de inzet van onze ambtenaren. Maar ook op de werking van de organisatie houden we druk, zodat de kosten van de organisatie zelf, ICT, huisvesting en andere noodzakelijke uitgaven niet uit de pas lopen. Vanuit weerbaarheidsperspectief kijken we naar continuïteit van processen en het beperken van kwetsbaarheden. Daarbij werken we bijvoorbeeld aan verbetering van de interne procesbeheersing, risicomanagement, terugdringen van verzuim en de doorontwikkeling van ICT-middelen. Waar de arbeidsmarkt of specialistische kennis het nodig maken, zoeken we ook (gezamenlijk) samenwerking met Huizen of Hilversum. Afspraak: We hebben bestuurlijk aandacht voor de bedrijfsvoering van de BEL-organisatie en willen dat het BEL-bestuur daar ook specifiek een portefeuillehouder voor verantwoordelijk maakt.

5

3. Larens visitekaartje: bereikbaar dorp in het groen 3.1 Onderhoud op niveau De uitstraling van ons dorp staat of valt mede met goed onderhoud. De afgelopen periode is het nieuwe Groenbeleidsplan unaniem door de raad vastgesteld, dat blijft daarom onze leidraad. Ook is er een onderhoudsplanning gemaakt voor de wegen. Voor komend jaar staat een nieuwe aanbesteding van het onderhoud openbare ruimte op de planning. Het is een uitdaging om de kwaliteit te bewaken binnen de bestaande budgetten. Tegelijkertijd zien we ook dat ingrepen op specifieke locaties veel verschil maken voor het geheel. Er komt daarom een impuls voor de verbetering van het openbaar groen. We sluiten daarvoor aan bij andere projecten (zoals de Naarderstraat en de afronding van de Hilversumseweg). Maar er zijn ook andere locaties, waar het groen aan vernieuwing toe is, juist buiten het centrum in de verschillende woonbuurten. Hiervoor moet een selectie van gemaakt worden, met een planning en budget. Afspraak: We gaan projectgewijs verouderde plantvakken, ook buiten het centrum, vernieuwen met oog voor uitstraling en biodiversiteit. In een aantal straten vindt de komende periode groot onderhoud plaats. De werkzaamheden aan de Jordaan starten dit jaar, de Naarderstraat en de Eemnesserweg worden ook in deze coalitieperiode vernieuwd.

De inrichting van de Hilversumseweg wordt afgerond met aanpak van de fietspaden en inrichting van de definitieve groenstructuur. Afspraak: We houden vast aan de planning voor herinrichting van wegen en hebben extra aandacht voor de eenduidige uitstraling en de kwaliteit van de (groene) inrichting. De komende jaren komen er in het dorp nieuwe transformatorhuisjes bij. Dat is noodzakelijk om alle stroomaansluitingen mogelijk te blijven maken, maar vraagt wel een zorgvuldige inpassing. We vinden dat Liander te weinig planmatig werkt, wat tot onwenselijke situaties leidt. De rol van de gemeente om daarin te sturen is helaas beperkt, maar we zetten ons – met andere gemeenten – maximaal in om te komen tot een passend ontwerp. Afspraak: We blijven druk zetten op Liander om tot een masterplan voor aanpassingen aan de elektriciteitsinfrastructuur (transformatorhuisjes in het bijzonder) te komen, zodat ze passen bij de uitstraling van ons dorp. Het Goois Natuurreservaat (GNR) is en blijft onze belangrijkste partner in het beheer van de openbare ruimte rond het dorp. Dankzij de natuur is en blijft Laren een aantrekkelijke woonen leefomgeving. Tegelijkertijd staat die natuur onder druk. Binnen dit oudste regionale samenwerkingsverband werken we samen om de waarde van de natuur te behouden.

Door de inzet van Laren wordt bij de aanleg van de natuurverbinding over de Hilversumseweg ook de laanstructuur versterkt.

6

Afspraak: We werken actief samen met het GNR om het groen en de heide rond het dorp te behouden en goed aan te sluiten op het dorp zelf. 3.2 Verkeer en parkeren Op piekmomenten is de verkeers- en parkeerdruk in Laren hoog. We willen bezoekers aan ons dorp en aan onze ondernemers graag een plek bieden, maar zien dat de huidige situatie tot foutparkeren en zoekverkeer leidt. De bestaande verkeersvisie is leidend en hoeft de komende vier jaar niet herzien te worden. Wel is verdere uitwerking voor de parkeeropgave nodig, waarbij we dure en langdurige onderzoeken willen vermijden. Onderdeel van een verkenning moet de financiering zijn: we willen geen gemeentelijk geld investeren en ook geen betaald parkeren op straat invoeren. Afspraak: We maken via een thematafel gebruik van in en rond het dorp beschikbare kennis om snel de haalbaarheid van een parkeergarage te verkennen. Daarbij zijn het parkeerterrein bij Singer of bij het Hertenkamp de voor de hand liggende locaties. Afspraak: parkeren op straat wordt niet betaald. Als het nodig is om parkeerkeuzes te beïnvloeden zijn er wel andere reguleringsmogelijkheden, zoals aanpassing van de blauwe zones en vergunninghoudersparkeren. De schaal van Laren maakt het bij uitstek geschikt voor langzaam verkeer. Alle voorzieningen zijn op de fiets of lopend bereikbaar. Dat willen we ook faciliteren.

We constateren dat aan voet- en fietspaden verbeteringen mogelijk zijn. Tegelijkertijd zien we ook dat elektrisch fietsverkeer nieuwe risico’s met zich meebrengt. Afspraak: In het dorp – en het centrum – in het bijzonder komen verschillende verkeersstromen samen, dat gaat alleen goed bij lage snelheid. Afspraak: In het centrum willen we geen geasfalteerde ‘doorfietsroutes’, maar fietsverkeer dat zich aan het tempo van het centrum aanpast. Afspraak: Bij herinrichting zorgen we voor bredere stoepen en veilige fietsstroken. Incidentele meldingen, zoals via het Toegankelijkheidsteam, pakken we snel op. We maken ons in het bijzonder zorgen over het vrachtverkeer dat door ons dorp rijdt. Omwille van de veiligheid en uitstraling van het centrum willen we dit beperken. Afspraak: We kijken opnieuw naar mogelijkheden om vrachtverkeer te beperken, bijvoorbeeld door (inrijd)verboden en venstertijden. We verbeteren dan ook de handhaving. 3.3 Handhaving in de openbare ruimte Veel inwoners vragen om meer handhaving van bestaande regels in de openbare ruimte. Zowel het toezicht (signaleren van overtredingen) als de handhaving (het verbinden van consequenties aan overtredingen) zijn daarbij van belang. We hechten aan nauwe samenwerking tussen politie, gemeentelijke BOA’s en inwoners. We blijven daarom actief communiceren over inzet en activiteiten die de veiligheid verhogen.

7

Handhaving van regels blijft aandacht vragen. Zowel in het verkeer (hardrijden, foutparkeren) als rond bouwen, slopen en kappen is het nodig dat we gemeentelijke regels consequent handhaven. Toezicht én handhaving moeten planmatiger opgepakt worden. Soms is handhaving gebaat bij aanpassingen in de inrichting waardoor verkeer bijvoorbeeld afgeremd wordt. Afspraak: We blijven werken aan consequente handhaving van gemeentelijke regels, door interne procedures en werkwijzen zo in te richten dat het effect op straat merkbaar is. Afspraak: We maken op basis van cijfers, aangevuld met signalen van inwoners, een lijst van verkeersonveilige plekken. Aan de hand daarvan kijken we welke maatregelen passend en haalbaar zijn.

8

4. Bouwen aan de toekomst 4.1 Energietransitie samen met inwoners In de afgelopen raadsperiode is een meerjarige koersdocument klimaat en duurzaamheid vastgesteld. Dat blijft onze leidraad voor de komende jaren. De Larense woningvoorraad heeft specifieke uitdagingen, met veel grote (oude) huizen, waardoor het moment van investeren van belang is. We moeten daarom die momenten van verhuizing of verbouwing aangrijpen om verduurzaming te stimuleren. Met de woningbouwcorporatie zijn afspraken gemaakt over verduurzaming van hun vastgoed. We kijken wel, nu de huidige aanpak een aantal jaar loopt, of alle (subsidie- en voorlichtings)instrumenten effectief zijn. Zo nodig sturen we daarop bij. Afspraak: Investeren in de energietransitie is een kwestie van lange adem, daarom houden we de, unaniem door de raad vastgestelde, koers vast. 4.2 Bouwen en wonen De vraag naar betaalbare woningen is en blijft groot. Laren heeft geen grootschalige bouwlocaties, maar de afgelopen jaren is een inventarisatie gemaakt van kansrijke locaties. De raad heeft dat overzicht in een informatienota van 17 maart 2026 ontvangen. In totaal betreft dat een kleine 400 mogelijke woningen. De komende periode willen we gericht doorwerken aan die kansrijke locaties en daar onze energie op inzetten. We houden vast aan de verhoudingen – dorpsbreed – zoals die in de woonvisie zijn vastgelegd.

In het dure segment zijn al voldoende woningen. We verwachten daarom van ontwikkelaars dat tenminste één derde van de woningen sociale huur is en één derde betaalbare koop of betaalbare huur. We hechten belang aan een goede ruimtelijke ordening en willen in de initiatieffase eerder een rol voor de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en de gemeenteraad. Dit kan door bij grotere projecten een kwaliteitskader of ‘kavelpaspoort’ vast te stellen, dat voor ontwikkelaars richting geeft. Afspraak: De lijst met kansrijke locaties is ons uitgangspunt, waar we onze energie op richten om daadwerkelijk meer woningen te realiseren in alle categorieën. We onderhouden deze periodiek omdat er nieuwe locaties kunnen komen of projecten kunnen afvallen. Afspraak: We versnellen procedures door, waar mogelijk, stappen parallel te laten lopen, zoals de welstandsadvisering. We verwachten van ontwikkelaars dat zij daar ook in investeren door goed voorbereide aanvragen in te dienen. We hechten eraan dat Laarders in Laren kunnen blijven wonen. Daarom zetten we in op doorstroming en voor eerste toewijzing aan mensen met binding in het dorp. Op geschikte gemeentelijke locaties bouwen we gericht voor doelgroepen, die anders moeilijk op de woningmarkt terecht kunnen, zoals jongeren en alleenstaanden.

Hierbij denken we primair aan locaties die op termijn vrijkomen door verplaatsing van scholen op grond van het IHP.

9

Afspraak: Woningen die aan Laarders toegewezen worden zorgen voor doorstroming en het behoud van betrokken inwoners, daarom maken we – telkens als het mogelijk is – afspraken over de eerste toewijzing aan inwoners van onze gemeente. Afspraak: We zetten ons in het bijzonder in voor toewijzing van passende woningen aan vrijwilligers van de brandweer, omdat wonen in het dorp voor hun functie essentieel is. Afspraak: De zelfbewoningsplicht bij nieuwbouw blijft overeind, wel kijken we naar de termijn in relatie tot de meerwaardeafdracht om het instrument zo effectief mogelijk te maken. We zien in de praktijk dat er ook in Laren regelmatig illegale bouwwerken verschijnen of dat werkzaamheden plaatsvinden zonder vergunning of niet conform de vergunning. Afspraak: We gaan planmatig het toezicht en de handhaving op bouwwerkzaamheden uitvoeren. In de woonvisie is afgesproken een verkenning te doen naar kavelsplitsing. Het vorige college heeft daarover een notitie toegezonden aan de raad. Wij zijn van mening dat verruiming van het beleid op dit punt waarschijnlijk weinig nieuwe woningen toevoegt, die bijdragen aan de diversiteit van het aanbod, maar wel veel ambtelijke capaciteit zal vragen, die we liever inzetten voor andere afspraken uit de woonvisie.

Dit sluit overigens niet uit dat op grote kavels woningbouwprojecten plaatsvinden, maar dan als regulier bouwproject binnen de kaders van de Woonvisie. Afspraak: We ontwikkelen geen specifiek beleid voor kavelsplitsing. We willen ook in de toekomst betaalbaar kunnen blijven bouwen. Bij corporatiewoningen is dat geborgd doordat ze in bezit van de corporatie blijven. Daarom stellen we als voorwaarde dat nieuwe betaalbare huurwoningen in het bezit van een woningbouwcorporatie komen. Als gemeente kunnen we bij nieuwe grondoverdracht kijken of door bijvoorbeeld erfpacht de gemeentelijke waarborg ook behouden kan blijven. Bij koopwoningen is dit ingewikkelder: daarom willen we de waardestijging van goedkoop aangeboden woningen ook in de toekomst beschikbaar houden. Afspraak: Bij de realisatie van nieuwe (goedkope) koopwoningen onderzoeken we of wij, zoals in het verleden, met startershypotheken of sociale koopcontracten zorgen dat toekomstige overwaarde deels wordt afgedragen voor nieuwe investeringen. 4.3 Huisvesting vluchtelingen De gemeente heeft een wettelijke taak om statushouders te huisvesten. Daar is – op grond van de Spreidingswet – een huisvestingsopgave voor asielzoekers bijgekomen. De Larense taakstelling bedraagt de huisvesting van circa 70 vluchtelingen.

We hebben in het verleden altijd bijgedragen aan de opvang, met het AZC op Crailo en recenter met de opvang van Oekraïners en willen dat ook nu weer doen. Wij hechten er bovendien aan dat opvang gepaard gaat met een zo goed mogelijke integratie en (voorbereiding op) zelfstandige

10

deelname aan de samenleving. We zien echter dat de Larense mogelijkheden niet op voorhand aansluiten bij de wensen van het COA, bijvoorbeeld over schaalgrootte. Opvang in Laren zal altijd in nauw overleg met inwoners én buurgemeenten plaatsvinden. Afspraak: We zetten ons in om te voldoen aan de taakstelling uit de Spreidingswet, maar zoeken ook naar gezamenlijke, regionale oplossingen. We betrekken inwoners zorgvuldig bij nieuwe plannen. 4.4 Economie Laren is ook voor bezoekers en ondernemers een aantrekkelijk dorp. Ons economisch beleid ontstaat in samenwerking met regionale partners en ondernemers in het dorp. Vanuit de MRA krijgen we advies over de hotelmarkt, de regio beheert ‘Visit Gooi en Vecht’ en lokaal werken we samen met Bijzonder Laren. Daarnaast is de afgelopen collegeperiode een thematafel economie opgezet, waar we experts uit het dorp benutten om over de economische kansen mee te denken. Dit zetten we voort om strategische vragen goed te kunnen beantwoorden. Het evenementenbeleid is in 2024 vastgesteld en hoeft de komende raadsperiode niet herzien te worden. Bijzonder Laren is de belangrijkste verbinder in het dorp. Dat willen we behouden en versterken. We willen de relatie de komende jaren wel op steviger basis zetten door de gemeentelijke bijdrage in het reguliere subsidiebeleid onder te brengen.

Doel van de subsidie is het mogelijk maken dat Bijzonder Laren haar taak vervult om te zorgen voor een levendig en bruisend Laren, met economische, culturele, sportieve en maatschappelijke activiteiten. Afspraak: We gaan met Bijzonder Laren afspraken maken in een reguliere, meerjarige subsidierelatie. Afspraak: We evalueren de afspraken over de centrummanager en gaan hierover met Bijzonder Laren in gesprek. Het centrum van Laren ontwikkelt zich verschillend. Waar de Naarderstraat en het Zevenend de afgelopen jaren veel nieuwe winkels hebben getrokken, denken we dat in de Nieuweweg extra maatregelen nodig zijn om publiek te trekken. De Nieuweweg is uniek, omdat het geen doorgaande weg is en daarom meer als verblijfsgebied kan functioneren. Dat willen we maximaal benutten met een doorontwikkeling tot evenementen en activiteitenstraat. Afspraak: We gaan de Nieuweweg een substantieel aantal weekenden als proef volledig afsluiten voor autoverkeer. We overleggen met winkeliers en Bijzonder Laren over programma en activiteiten op die dagen. Afspraak: We verkennen of het winkelrondje via de Klaaskampen en Nieuweweg aantrekkelijker kan worden door bijvoorbeeld extra groen of andere aanpassingen Winkelleegstand blijft een aandachtspunt, vooral wanneer het markante locaties betreft. Idealiter lost de markt dit zelf op doordat vraag en aanbod elkaar vinden op de

11

vastgoedmarkt, maar wanneer eigenaren te lang leegstand accepteren raakt dat het collectieve belang van het dorp. Afspraak: We gaan actief het gesprek aan met eigenaren van lang leegstaande locaties. We verkennen instrumenten om langdurige leegstand aan te pakken, zoals het heffen van een boete op grond van de leegstandsverordening of het intrekken van vergunningen. De gemeente heeft de afgelopen jaren de mogelijkheden voor een hotel verkend. We blijven van mening dat een hotel een goede aanvulling aan het Larense aanbod zou zijn. Uiteindelijk vraagt dit wel een initiatief of investering vanuit de markt, maar vanuit de gemeente zullen we zoveel mogelijk meewerken. Ook bij ontwikkeling van gemeentelijke projecten of gronden onderzoeken we of realisatie van een hotel een passende toevoeging kan zijn. Afspraak: We blijven streven naar een hotelvestiging in Laren. Met ondersteuning van de hotelloods van de MRA gaan we kansrijke locaties in beeld brengen. Dit kan eventueel ten koste gaan van een potentiële woningbouwlocatie.

12

5. De kracht van de samenleving Onderwijs, sport en cultuur zorgen voor verbinding tussen onze inwoners. De gemeentelijke rol is daarbij wisselend, maar we beseffen ons dat we op de schouders van honderden (veelal) vrijwilligers staan. Zij zorgen voor de levendigheid in ons dorp en voor verbindende activiteiten. 5.1 Goede huisvesting voor goed onderwijs De komende jaren zal de focus vooral liggen op het goed uitvoeren van het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan voor de scholen. Dat is in goed overleg met de scholen tot stand gekomen en die lijn willen we vasthouden. Daarbij geldt dat we scholen houden aan de afspraken over verwachte leerlingenaantallen per school, om leegstand of noodlocaties te voorkomen. Bij Laar en Berg houden we vast aan de maximering van 1.100 leerlingen aan de locatie op de Langsakker. Tegelijkertijd zijn er nog de nodige uitvoeringskeuzes te maken, waarbij we kosten willen beperken en risico’s beheersen. We houden ons aan de afspraak met de raad, dat elk project apart voor besluitvorming bij de raad komt. Afspraak: We focussen ons op de uitvoering van het IHP, waarbij we kosten voor bijvoorbeeld tijdelijke huisvesting, zo laag mogelijk proberen te houden. Afspraak: Het college bespreekt met de raadswerkgroep, die zich met het IHP bezig houdt, regelmatig en volledig over risico’s, de voortgang en eventuele keuzes.

De Binckhorst is nu gespreid over twee locaties. Samenvoeging aan de Eemnesserweg heeft de voorkeur van het schoolbestuur, dat is goed voor het onderwijs en de leerlingen. Het vraagt wel medewerking van verschillende partijen. Bijkomende voordeel is dat op termijn het gebouw De Scheper kan vrijkomen voor bijvoorbeeld woningen. Afspraak: We willen meewerken aan het samenvoegen van de Binckhorst op één locatie. College De Brink hoort bij ons dorp en mag ook gezien worden. Het is indertijd niet in het IHP meegenomen omdat er op dat moment geen concrete plannen of investeringen voorzien waren. De verbinding tussen de leerlingen en het dorp mag versterkt worden. Tegelijkertijd zien we dat de leerlingenaantallen al jaren niet hoog genoeg zijn om het gebouw te vullen. De komende jaren wordt de internationale schakelklas (ISK) daar gehuisvest, voordat die naar Hilversum verhuist. Afspraak: voor het eind van deze collegeperiode willen we met de Gooise Scholenfederatie een afspraak maken over bestendige invulling van de overcapaciteit bij college De Brink. Als er geen structureel onderwijsgebruik is verkennen we de mogelijkheden voor een gedeeltelijk andere - ruimtelijke - invulling. 5.2 Sport We stimuleren sporten en bewegen door onze inwoners. Dat draagt bij aan gezondheid en welzijn. De sportraad in Laren heeft een waardevolle bijdrage geleverd aan het denken

13

daarover met het opstellen van een visie, die uitgaat van vitale inwoners, brede ontwikkeling en grote aantrekkingskracht. Afspraak: We bekrachtigen de sportvisie door die in de gemeenteraad vast te laten stellen. Sporten en bewegen speelt zich voor een belangrijk deel ook bovengemeentelijk af. Inwoners zoeken een vereniging en een sport die bij ze past en dat kan, bijvoorbeeld bij een vereniging, ook in Eemnes of Blaricum zijn. We vinden daarom dat het sportbeleid ook op dat niveau bekeken kan worden. Daarmee bieden we ook de mogelijkheid om in de toekomst een breed aanbod aan vitale sportverenigingen te bieden. Afspraak: We stellen voor om de Sportraad BEL-breed te laten werken, waarbij integraal gekeken kan worden naar de toekomst van sport in onze gemeenten. We weten dat in Laren verschillende sportaccommodaties binnenkort onderhoudsinvesteringen nodig hebben. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt primair bij de verenigingen, maar de gemeente draagt daar in beginsel ook aan bij. Om niet verrast te worden en goed vooruit te plannen gaan we met verenigingen de investeringsbehoefte inventariseren. Zwembad De Biezem is een bijzondere voorziening voor alle drie de gemeenten in de BEL, waar inwoners van de drie gemeenten veelvuldig gebruik van maken. Tegelijkertijd nemen de lasten ook daar toe en draagt Laren een buitenproportioneel deel van die kosten.

Afspraak: We maken samen met verenigingen een meerjarige investeringsplanning voor de sport in Laren. Afspraak: We willen bij nieuwe investeringen ook de kostenverdeling met de buurgemeenten herijken voor De Biezem. Om investeringen in de sport mogelijk te maken en georganiseerd private donateurs aan te trekken ontwikkelen we een Larens Sportfonds. De gemeente helpt met het opstarten, waarna er een zelfstandige stichting zal komen met de taak om fondsen te werven en aan investeringen te koppelen, zoals dat in de cultuursector al meer gebruikelijk is. Afspraak: De gemeente stimuleert en faciliteert de oprichting van een Sportfonds. 5.3 Kunst, cultuur en erfgoed Kunst en cultuur zijn de basis voor een vitale samenleving. We stoelen daarmee op activiteiten en initiatieven uit de samenleving, met Singer als vlaggenschip. Het is daarmee niet alleen van belang voor onze identiteit, maar ook een economische drager voor het dorp. Die kracht van het dorp blijven we koesteren. Als gemeente zien we een rol in het verder op de kaart zetten van het culturele profiel. Afspraak: We blijven de cultuurcoördinator voor scholen steunen, zodat kinderen al van jongs af aan kennismaken met het culturele aanbod in het dorp.

14

Afspraak: We verkennen de mogelijkheden om door het aantrekken van een (inter)nationale hoogwaardige expositie of evenement in de openbare ruimte het kunstprofiel van Laren te versterken. Erfgoed is de drager van onze identiteit als dorp. We blijven, via de regiobegroting, de inzet op erfgoed en het erfgoedfestival steunen. De ruimtelijke uitingen van ons erfgoed, in boerderijen, woningen en groene structuren staan onder druk. Sommige elementen hebben bescherming als monument of onderdeel van het beschermd dorpsgezicht, maar andere objecten zijn ook waardevol. Het dorp hoeft niet ‘op slot’, maar we willen voorkomen dat waardevolle elementen op onzorgvuldige wijze verdwijnen. Daarom willen we kijken hoe we het archeologie- en monumentenbeleid goed kunnen inzetten in het kader van het nieuwe omgevingsplan. Afspraak: We organiseren een thematafel met experts over het behoud van waardevolle objecten en de instrumenten die daarvoor beschikbaar zijn.

15

6. Ondersteuning op Larense maat Veel Larense inwoners zijn zelfredzaam en weten zelf de weg naar hulp te vinden. Dit is alleen mogelijk door de enorme inzet van onze vele vrijwilligers. We ondersteunen hen daarin en leveren hulp en zorg waar nodig. Daarbij beginnen we telkens bij preventie en bij inzet vanuit de samenleving. In de afgelopen periode is de visie Sociaal Domein aangenomen, die blijft de komende periode leidend voor het college. 6.1 Laagdrempelige en vindbare hulp: Brinkhuis als hart van het dorp Het Brinkhuis is het maatschappelijk hart van het dorp. Daar komen veel activiteiten en aanbod bij elkaar. We stimuleren dat mensen daar met hun vragen over zorg en welzijn of ondersteuning op andere fronten naar toe gaan. De maatschappelijke taken van de bibliotheek en het welzijnswerk van Versa moeten daarop aansluiten. Met de nieuwe sociale kaart ontstaat, ook online, meer inzicht in het welzijnsaanbod voor inwoners. Collectieve activiteiten en preventie dragen bij aan het welzijn van inwoners en voorkomen oplopende zorgkosten. Daarom blijven we activiteiten steunen, waar mensen elkaar treffen en samen activiteiten ondernemen, zoals bij de Derde Helft en de Brinkbus. Uiteraard is privacy daarbij belangrijk en houden we ook mogelijkheden om online, telefonisch of in Huizen contact te leggen met de afdeling Maatschappelijke Zaken.

Afspraak: Het Brinkhuis is en blijft de centrale plek voor ontmoeting en ondersteuning in ons dorp Afspraak: Waar initiatieven uit het dorp bijdragen aan ontmoeting en activering krijgen ze onze steun en gaan ze vooraf aan professionele inzet. Dat geldt zowel voor het ouderen- als het jongerenwerk. Afspraak: We willen doublures in het aanbod voorkomen. Bij nieuwe afspraken over het professionele welzijnswerk (Versa) kijken we integraal naar het reeds beschikbare aanbod in het dorp en welke inzet daar bovenop nog nodig is en bewezen kwaliteit brengt. 6.2 Diversiteit maakt ons samen bijzonder Uitsluiting en discriminatie vinden ook in Laren nog plaats. We werken de komende jaren door aan ons inclusiebeleid, zodat iedereen zich welkom voelt. Waar het onze lokale mogelijkheden te boven gaat of er al goede initiatieven zijn blijven we werken we samen. Dat doen we bijvoorbeeld via ‘Gooi & Vecht inclusief’ en door aan te sluiten bij de Hilversumse pride week. De stem van jongeren mag ook in ons dorp luider klinken. De afgelopen jaren hebben we gezien dat een formele jongerenraad geen bestendige basis daarvoor is. We staan open voor initiatieven vanuit de jeugd in ons dorp en zijn ook bereid (financieel) bij te dragen aan activiteiten, bijvoorbeeld voor uitgaansmogelijkheden voor jongeren onder de 18.

16

Afspraak: Het college legt de raad het inclusiebeleid, ter vaststelling, voor. Onderdeel daarvan is de wijze waarop vervolg wordt gegeven aan het onderzoek over het betrekken van jongeren. 6.3 Passende zorg en hulp waar nodig De gemeente heeft een aantal wettelijke taken op grond van de WMO (zorg en begeleiding) en de Participatiewet (werk en inkomen). We willen ook daar kwaliteit leveren aan wie hulp nodig heeft, maar zijn ons bewust van de kosten. Wanneer collectieve voorzieningen in een buurt voordelig zijn verkennen we die mogelijkheden en denken we over schotten heen. Daarmee willen we dat wachtlijsten worden verkort voor wie echt hulp nodig heeft. Afspraak: We gebruiken (buurtgerichte) analyses en cijfers om een scherp beeld van de zorgvraag te krijgen, slimme oplossingen te bedenken en tijdig bij te sturen. We vragen onze uitvoeringsorganisaties daarom ook om snel en inzichtelijk te rapporteren. Afspraak: We evalueren de inzet van de praktijkondersteuner bij de huisartsen en besluiten op basis daarvan over vervolgstappen. Inwoners die ondersteuning nodig hebben in werk of dagbesteding worden vaak ondersteund door de Tomingroep. De komende jaren verwachten we daar grote veranderingen. Het aantal Larense deelnemers is relatief klein en de expertise bij buurgemeenten over het algemeen groter.

Afspraak: Samen met de regiogemeenten werken we aan een nieuw sociaal werk- en ontwikkelbedrijf voor de Gooi en Vechtstreek, waarbij inkoop bij een centrumgemeente voor de hand ligt.

17

7. Verdeling van de lasten De coalitiepartijen willen voortbouwen op het financiële beleid van de afgelopen jaren. Dat betekent een prudent beleid gericht op het overeind houden van de voorzieningen in ons dorp. Wij zien de komende jaren verschillende risico’s: internationale ontwikkelingen kunnen tot inflatie en kostenstijgingen leiden en er blijft onzekerheid over de financiële verhoudingen met het Rijk. De gemeentelijke uitvoeringskosten, voor bijvoorbeeld ICT en wegenonderhoud, stijgen harder dan de inkomsten. We blijven daarom werken vanuit scenario’s en risicobeheersing. Waar het schaalvoordelen biedt in de bedrijfsvoering zoeken we samenwerking met andere gemeenten. En we stappen in het nieuwe risicobeheerfonds van de VNG om samen met andere gemeenten kosten te drukken van onze verzekeringspremies. Veel voorzieningen in het dorp worden voornamelijk door de inwoners gezamenlijk, via de OZB op woningen, betaald, terwijl de gebruikers van buiten het dorp komen. Daarom zoeken we naar andere manieren om inkomsten te krijgen. Daarbij denken we in eerste instantie aan de forensenbelasting, de toeristenbelasting en betere handhaving van de precariobelasting. Als er daarmee voldoende inkomsten komen schaffen we als eerste de hondenbelasting af.

Afspraak: We blijven inwoners ontzien bij kostenstijgingen, maar zoeken naar manieren om kosten bij gebruikers van voorzieningen en bezoekers van ons dorp te leggen. Dat geldt zowel voor formele belastingen als voor kostenverhaal bij schade door bouwverkeer of evenementen. De omgevingswet biedt ook mogelijkheden om – naast de verevening voor sociale woningen – projecten bij te laten dragen aan gemeentebrede voorzieningen. Daarmee dragen nieuwe woningen bij aan uitbreidingen van infrastructuur, onderwijsvoorzieningen, enzovoort. We wegen dit af tegen het belang van betaalbare woningen en eventuele kostenopdrijvende effecten. We bewaken doorlopend dat de kosten die de gemeente maakt voor vergunningen ook door de aanvragen betaald worden. Afspraak: We verkennen de mogelijkheid om nieuwbouwprojecten bij te laten dragen aan zogenaamde ‘bovenwijkse’ voorzieningen. Afspraak: We houden leges kostendekkend en bewaken daarbij dat de juiste kosten toegerekend worden. In dit coalitieakkoord zijn ook nieuwe uitgaven voorzien. Grote investeringen – zoals mogelijk voor sportaccommodaties – worden eerst in beeld gebracht, voordat er een investeringsplan

18

komt. De dekking wordt op dat moment gezocht, net zoals dit afgelopen periode met het IHP is gedaan. Dat geldt ook voor extra budgetten voor handhaving of andere structurele taken. Afspraak: Voor nieuwe structurele taken wordt telkens op basis van een concreet plan besloten of daar op dat moment dekking voor te vinden is. Voor de verschillende onderzoeken, thematafels en voor het stimuleren van nieuwe initiatieven is wel budget nodig. We zetten daarmee ook de buurtbezoeken voort. Daarvoor laten we eenmalig vier bestaande reserves vrijvallen en vormen we een nieuwe reserve ‘uitvoering coalitieakkoord’, waaruit de komende periode vier tranches onttrokken worden. Reserve Sociaal Domein Reserve preventief voorveld Reserve Brinkplan Reserve Centrumplan Uitvoering coalitieakkoord

2026 -/- € 154.771 -/- € 81.551 -/- € 395.966 -/- € 74.279 + € 106.567

2027

2028

2029

+ €200.000

+ €200.000

+ €200.000

Afspraak: We vormen een reserve ‘uitvoering coalitieakkoord’ om snel incidenteel te kunnen investeren op de uitvoeringsafspraken uit dit akkoord.

19

BIJLAGE: beoogde wethouders & portefeuilleverdeling Het college krijgt vanuit dit akkoord niet alleen inhoudelijke opdrachten mee van de gemeenteraad. In de tekst is al een aantal opmerkingen opgenomen over het betrekken van inwoners en de raad, dat is een collegebrede verantwoordelijkheid. De raad is het hoogste orgaan binnen de gemeente, maar het college heeft nadrukkelijk een verantwoordelijkheid om het bestuurlijke proces soepel te laten verlopen. Daarom vragen we van het college de komende vier jaar dat het: - Blijft inzetten op verbinding met de raad en waar mogelijk brede samenwerking en steun zoekt om tot gedragen voorstellen te komen, - Werkt aan de kwaliteit van raadsvoorstellen, zodat die begrijpelijk zijn en alle relevante informatie voor de raad bevatten, - Heldere zienswijzen voorstelt voor regionale stukken, ook wanneer de strekking is dat het college de raad voorstelt instemmend te besluiten.

Burgemeester - Algemeen bestuurlijke zaken - Kabinetszaken en representatie - Kunst en cultuur - Burgerzaken - Algemeen juridische zaken - Algemene Plaatselijke Verordening (APV) - Evenementen en Horeca vergunningen - Openbare orde en veiligheid - Politie, brandweer en rampenbestrijding Jan van Midden (VVD), eerste locoburgemeester - Financiën - Verkeer en Vervoer - Openbare Ruimte - Grondzaken en vastgoed - Vergunningen, toezicht en handhaving - Bedrijfsvoering en lid van het BEL-bestuur - Bestuurslid van de regio Gooi & Vechtstreek, lid van het GNR-bestuur en lid van de aandeelhoudersvergadering Crailo Sander de Brito Roque (Larens Behoud), tweede locoburgemeester - Bouwen en wonen (waaronder huisvesting statushouders) - Ruimtelijke ontwikkeling en monumenten - Economie

20

-

Sport Milieu, duurzaamheid en water, waaronder OFGV Communicatie & participatiebeleid

Erik Koldenhof (VVD), derde locoburgemeester - Zorg en Welzijn (WMO, jeugdzorg) - Brinkhuis en bibliotheek - Inkomen en participatiewet - Vluchtelingen (spreidingswet) en integratie - Onderwijs - IHP (onderwijshuisvesting)

21