C

Geachte leden van de gemeenteraad, Namens de Rekenkamer BEL hebben wij het genoegen om u hierbij de Onderzoeksagenda 2024-2026 aan te bieden. Deze onderzoeksagenda is zorgvuldig samengesteld op basis van gesprekken met raadsfracties, Colleges van B&W, gemeentesecretarissen, maatschappelijke organisaties, inwoners. Onze doelstelling is om met deze agenda een bijdrage te leveren aan de beleidsvorming en besluitvorming binnen de BEL-gemeenten. Totstandkoming van de onderzoeksagenda In de afgelopen maanden hebben we intensieve gesprekken gevoerd met verschillende stakeholders om relevante onderzoeksonderwerpen op te halen. Op basis van deze input is een longlist opgesteld, die we vervolgens na zorgvuldige beoordeling en analyse binnen de Rekenkamer, hebben teruggebracht tot een shortlist. Daarbij hebben we rekening gehouden met de maatschappelijke impact en potentiële 'quick wins' van de voorgestelde onderzoeken. De geselecteerde onderwerpen reflecteren de specifieke uitdagingen en aandachtspunten van de drie gemeenten. We hebben er bovendien naar gestreefd om een evenwichtige onderzoeksagenda op te stellen die tegemoetkomt aan de behoeften van zowel individuele gemeenten als de BEL-combinatie als geheel. Gekozen onderwerpen Voor de komende twee jaar presenteren wij vier onderzoeken: één specifiek voor elke gemeente en één gezamenlijk onderzoek voor de BEL-gemeenten.

In het geval dat de onderzoeken sneller afgerond kunnen worden of tegen lagere kosten uitgevoerd kunnen worden, houden wij een reserveonderzoek achter de hand, zodat wij indien mogelijk extra onderzoeken kunnen uitvoeren. Daarnaast benadrukken wij dat, hoewel de Rekenkamer haar onderzoeksagenda onafhankelijk vaststelt, we altijd bereid zijn om extra onderzoeken uit te voeren op verzoek van de gemeenteraad, mits deze door een meerderheid wordt ondersteund en er aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld. Hiervoor stellen wij ook een werkwijze voor. Ambitie en Werkwijze Als nieuwe Rekenkamer leggen wij de lat hoog en streven wij ernaar om, met de beschikbare middelen, een zo groot mogelijk aantal kwalitatief hoogwaardige onderzoeken te voltooien. Kwaliteit en impact op beleid en inwoners staan daarbij voorop Wij danken allen die hebben bijgedragen aan deze onderzoeksagenda door het aandragen van onderwerpen. Door gesprekken, via de mail of anderzijds. Als Rekenkamer zijn wij zeer enthousiast om aan de slag te gaan en kijken wij uit naar het starten van ons eerste onderzoek. We zien ernaar uit u te voorzien van waardevolle inzichten die bijdragen aan de verbetering van het lokale bestuur. Met vriendelijke groet, Bahreddine Belhaj & Noureddine El Mansouri Rekenkamer BEL

Rekenkamer BEL Werkwijze en onderzoeksagenda 2024-2026 Werkzaamheden: -

-

Interviews gegeven door voorzitter Rekenkamer in diverse bladen om tot input te komen van inwoners en maatschappelijk middenveld; Oproep aan inwoners van de drie gemeentes om mogelijke onderwerpen voor onderzoek aan te dragen bij de Rekenkamer via de algemene mailbox van de Rekenkamer; Gesproken met alle raadsfracties van de gemeenteraden van de drie gemeenten om onderwerpen op te halen; Gesproken met alle drie de Colleges van B&W en gemeentesecretarissen, dan wel een afvaardiging ter kennismaking en ook om te weten wat er speelt in de gemeenten.

Shortlist Er zijn diverse onderwerpen opgehaald en zijn gekomen tot een long list van alle aangedragen onderwerpen. De voorzitter van de Rekenkamer en het lid van de Rekenkamer hebben overleg gevoerd over de longlist en zijn gekomen tot de shortlist van onderwerpen. Dit is secuur gedaan en er is rekening gehouden met de maatschappelijke impact en de (quick) wins uit de onderzoeken.

Werkwijze onderzoeksagenda Als nieuwe Rekenkamer willen we de ambitie hoog leggen en met de beschikbaar gestelde middelen komen tot een zo maximaal als mogelijk aantal kwalitatief goede onderzoeken die daadwerkelijk een meerwaarde hebben voor de beleidsvorming en besluitvorming in de diverse gemeentes. Er is door ons aangegeven bij ons aantreden als Rekenkamer en in alle gesprekken met de raden, dat wij voornemens zijn om in de komende twee jaar minimaal vier onderzoeken te presenteren. Eén onderzoek voor elke gemeente en eén BEL gemeenschappelijk onderzoek. Echter vooruitlopend op een efficiënte werkwijze, zullen wij nagaan of het mogelijk is om meer onderzoeken dan wel QuickScans uit te gaan voeren. Zodoende hebben we ervoor gekozen om één onderwerp per gemeente te kiezen, maar ook gelijk een reserve onderwerp achter de hand te houden. Mocht het zo zijn dat onderzoeken sneller afgerond kunnen worden en tegen een financieel lager ingeschat bedrag, dan kunnen we gelijk doorpakken

met een 2e onderzoek. Uiteraard blijft de kwaliteit van onderzoeken en adviezen voorop staan en onze focus zal dan ook daarop blijven liggen.

Extra onderzoeken op verzoek gemeenteraad Als Rekenkamer zijn wij onafhankelijk en bepalen wij onze eigen onderzoeksagenda om die onafhankelijkheid te borgen en in lijn met de wetgeving omtrent Rekenkamers. Echter kan het zo zijn dat een gemeenteraad een onderwerp dusdanig zwaarwegend vindt wegens de maatschappelijke impact, financiële gevolgen of anderzijds dat zij graag willen dat de Rekenkamer dat onderzoekt. Dan zullen wij ook dat onderzoek als Rekenkamer bespreken en bij positieve beraadslaging ook laten uitvoeren. Als Rekenkamer hanteren wij in eerste instantie voor de komende 2 jaar de onderzoeksagenda zoals nu opgesteld. Na 2 jaar zal er dan weer een nieuwe onderzoeksagenda worden opgesteld. De mogelijk aanvullende onderzoeken zullen simultaan lopen met de reguliere onderzoeksagenda, waardoor de doelstellingen in de onderzoeksagenda behaald kunnen worden, alsmede het kunnen voldoen aan de onderzoeksvraag, zoals gesteld door een meerderheid van de raad. Zodoende stellen wij dan ook de volgende werkwijze voor om dat mogelijk te maken. Dit gaat dan over een onderzoek voor één gemeente. Voor een BEL onderzoek geldt dezelfde werkwijze, echter zal de voorgestelde werkwijze dan door de drie gemeenteraden gehanteerd moeten worden 1.

Een gemeenteraad moet in meerderheid van mening zijn dat een onderzoek door de Rekenkamer gewenst is over een onderwerp welke nog niet is opgenomen in de huidige onderzoeksagenda; 2. Als Rekenkamer zullen wij dan het gesprek aangaan met de desbetreffende gemeenteraad of vertegenwoordigers ervan om de specifieke onderzoeksvraag en wensen qua tijdslijn et cetera te bespreken; 3. Als Rekenkamer zullen wij dan een begroting opstellen op basis van offertes van onderzoeksbureaus voor dit aanvullende onderzoek. Daarnaast zullen wij kijken of het mogelijk is om te voldoen aan de besproken tijdslijn of dat er meer of minder tijd nodig is. Wij zullen dit dan terugkoppelen aan de gemeenteraad. 4. De gemeenteraad zal dan een raadsbesluit moeten nemen om dit aanvullende onderzoeksbudget toe te wijzen aan de Rekenkamer ter uitvoering van het onderzoek. Daarom is het ook van belang dat het principiële verzoek ondersteund wordt door een meerderheid van de gemeenteraad, omdat er naderhand ook door dezelfde gemeenteraad een raadsbesluit over extra budget moet worden genomen;

5. Als Rekenkamer hanteren wij echter wel de maatstaven die ook zijn gebruikt om tot de initiële onderzoeksagenda te komen en beoordelen we de (mogelijke) impact op beleid of inwoners en kwalitatieve meerwaarde van een onderzoek voor de toekomst. Tevens zijn wij met 2 leden en ook onze tijdsinzet, mochten vanuit meerdere gemeenten simultaan onderzoeken worden gevraagd, zullen wij meenemen. Dit geldt dan

specifiek voor de tijdslijn en in hoeverre we daar dan aan kunnen voldoen, aangezien de reguliere onderzoek agenda ook doorloopt.

Onderzoeksagenda Rekenkamer BEL gemeentes 2024-2026 Gemeente Blaricum Onderzoek 1* Grondbeleid en grondpositie Blaricum Een beduidende hoeveelheid grond in Blaricum is in het bezit van externe partij(en) die als doel hebben het agrarische karakter te behouden en natuurbeheer te realiseren. De gemeente heeft deze grond overgedragen aan de externe partij(en) in het verleden om tot deze doelen te komen. Daarom is er door de Rekenkamer voor gekozen om een onderzoek uit te voeren naar de totstandkoming hiervan in relatie tot de huidige positie en ambities van de gemeente als het gaat om woningbouw, duurzaamheid en andere beleidsterreinen.

Reserve onderwerp: De Blaricumse Sluis De Blaricumse Sluis heeft flinke investeringen gevraagd van de gemeente in het verleden en is een langlopend dossier. Uiteindelijk is het overgegaan aan het Waterschap, echter zijn er nog steeds onderhoudskosten die impactvol zijn op de lopende begroting. Zodoende zou een onderzoek naar de totstandkoming van de afspraken met het Waterschap en de relatie tot de overdracht van eigendom van meerwaarde kunnen zijn.

Gemeente Eemnes Onderzoek 2 Samenwerking in het Sociaal Domein met de gemeente Huizen Onderzoek naar de stand van zaken met betrekking tot de samenwerking in het Sociaal Domein met de gemeente Huizen. Voortbordurend op een impactvol onderzoek van de Rekenkamer van een aantal jaar geleden is het goed om te onderzoeken hoe het nu staat met samenwerking sociaal domein met de gemeente Huizen en de implementatie van de vorige adviezen en kijkend naar het actueel beleid, onderzoeken welke mogelijkheden er liggen voor de toekomst. Er zal ook worden nagegaan of een gezamenlijk onderzoek met de Rekenkamer van Huizen tot de mogelijkheden behoort om tot een tot zo integraal als mogelijk onderzoek te komen.

Reserve onderwerp: Afvalregeling Hoe is de Afvalregeling tot stand gekomen en hoe is het gesteld met de efficiëntie van het huidige systeem. Er wordt gesplitst afval opgehaald door meerdere partijen met meerdere contracten en diverse looptijden. Blaricum en Laren halen gezamenlijk afval op via GAD, Eemnes doet het apart. Hoe is de besluitvorming hieromtrent tot stand gekomen en hoe efficiënt is de gekozen wijze van uitvoering.

Gemeente Laren Onderzoek 3* Verkoop snippers grond In Laren is er sprake van de verkoop van snippers grond aan particulieren. Hoe verloopt dit en hoe is het beleid daaromtrent tot stand gekomen als het gaat om het grondbeleid en welke impact heeft dit op de eigen grondpositie en wat zijn de financiële gevolgen van het gevoerde beleid.

Reserve onderwerp: “Stichting” Laren Regenklaar “Stichting” Laren Regenklaar, is opgezet om huizen af te koppelen en het centrum droog te krijgen. Heeft dit project effect, aangezien het in 2023 klaar zijn en is nu verzet naar 2027. Het project heeft impactvolle financiële gevolgen en hoe is dit beleid dan ook tot stand gekomen. Wat zijn de financiële gevolgen van dit project als je kijkt naar het begrootte bedrag en de daadwerkelijke kosten. Hoe is de voortgang met de beleidsdoelen zoals gesteld in de besluitvorming.

BEL combinatie Onderzoek 4 In bijna alle gesprekken die wij hebben gevoerd is de bedrijfsvoering van de BEL combinatie genoemd als gespreksonderwerp. Wij hebben hiernaar gekeken echter omdat er al een verbetertraject loopt dat VIBE heet en een onderzoek naar iets waar al stappen worden genomen om zaken te verbeteren is niet het meest efficiënt. Echter voor VIBE zijn substantiële middelen gereserveerd en daarom hebben we er ook voor gekozen om een onderzoek te doen naar VIBE. De totstandkoming ervan, de besluitvorming, middelen et cetera. Echter willen wij dit onderzoek dan ook pas starten in de 2 helft van 2025, omdat VIBE dan al geruime tijd loopt en een onderzoek dan de grootste meerwaarde zal hebben

voor de toekomst omdat er tegen die tijd ook bezien kan worden wat de impact is van VIBE in relatie tot de gestelde doelen en ter beschikking gestelde middelen. *Zowel in Blaricum als Laren zijn wij voornemens om grondbeleid te onderzoeken. In andere vormen en met andere invalshoeken, maar desalniettemin is het onderwerp hetzelfde. In het kader van een efficiënte werkwijze zullen wij dan ook trachten om deze onderzoeken door één onderzoeksbureau te laten uitvoeren. Met als gevolg dat de onderzoeken beiden minder investering vragen van het budget en wij deze tevens sneller kunnen voltooien. Wij beginnen dan ook met deze twee onderzoeken.