Bijlage 11 - Stikstofdepositie-onderzoek-S-6210 Hilversum

Stikstofdepositieonderzoek

Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum

projectnummer 0496049.100 definitief revisie 01 3 december 2025

www.anteagroup.nl

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 definitief revisie 01 3 december 2025

Auteur(s) W. Herder

Opdrachtgever

N.V. Nederlandse Gasunie Postbus 19 9700 MA GRONINGEN

Gecontroleerd K. Rossel

datum 3 december 2025

beschrijving Definitief, revisie 01

vrijgave ing. A. Wiegersma

Inhoudsopgave 1.

1.1 1.2

Aanleiding Leeswijzer

Inleiding

4

2.

2.1 2.2 2.3

Wettelijk kader

Onderzoek naar significante gevolgen Passende beoordeling Rekenprogramma AERIUS Calculator

6

3.

Uitgangspunten AERIUS-berekening

7

4 5

6 6 6

3.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5

Beoogde situatie Realisatiefase Vervoersbewegingen Koude start realisatiefase Stationair draaien vrachtwagens Mobiele werktuigen Affakkelen flare

7 7 8 9 9 10 10

4.

Resultaten en conclusie

11

4.1 4.2

Resultaten Conclusie

Bijlage 1 AERIUS-berekening realisatiefase

11 11

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding N.V. Nederlandse Gasunie (hierna: Gasunie) is voornemens de afsluiterschema’s S-6210 en S-6365, gelegen ter hoogte van de Zandheuvelweg te Baarn, te vervangen. De beide afsluiterschema’s worden verwijderd en vervangen door een nieuwe afsluiterschema S-6210 op een nabijgelegen locatie. In het kader van deze vervangingswerkzaamheden wordt op locatie S-6210 aardgas afgefakkeld. Om vast te stellen of een omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit benodigd is voor realisatie van de beoogde ontwikkeling, dient een onderzoek naar stikstofdepositie uitgevoerd te worden. In opdracht van Gasunie heeft Antea Group het voorliggende stikstofonderzoek uitgevoerd. In het onderstaande figuur is de beoogde ontwikkeling weergegeven.

Figuur 1.1: Globale ligging van het projectgebied afsluiterschema S-6210 en S-6365 (bron: opdrachtgever)

De beoogde werkzaamheden leiden tot emissies van de voor stikstof relevante stoffen stikstofoxide (NOx) en ammoniak (NH3), die in potentie leiden tot stikstofdepositie op daarvoor gevoelige habitattypen in Natura 2000gebieden. Dit kan verzuring en vermesting in deze gebieden tot gevolg hebben. De berekening is alleen uitgevoerd voor de realisatiefase. Na de vervanging van afsluiterschema’s S-6210 en S6365 zullen geen stikstofemitterende activiteiten ten gevolge van dit project plaatsvinden. Daarom is de gebruiksfase in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten.

blad 4 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

Ten behoeve van beoogde ontwikkeling is een stikstofdepositie-onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke gevolgen op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. In figuur 1.2 is de ligging van het projectgebied ten opzichte van Natura 2000-gebieden weergegeven.

Figuur 1.2 Ligging projectgebied ten opzichte van omliggende Natura 2000-gebieden (bron: AERIUS-calculator)

Binnen het wettelijk vastgestelde kader omtrent stikstofdepositie liggen binnen 25 kilometer afstand verschillende Natura 2000-gebieden die enkele stikstofgevoelige habitattypen bevatten. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is ‘’Oostelijke Vechtplassen’’ op een afstand van circa 6,7 kilometer.

1.2

Leeswijzer De opbouw van dit rapport is als volgt: • Hoofdstuk 2: Wettelijk kader dat aan dit onderzoek ten grondslag ligt; • Hoofdstuk 3: Gehanteerde uitgangspunten voor het model; • Hoofdstuk 4: Resultatenberekening en de bijbehorende conclusie.

1.3

Toelichting revisie 01 Revisie 01 is een geüpdatete versie (versie Aerius Calculatie: 7 oktober 2025) van de berekening die tijdens revisie 00 heeft plaatsgevonden. Hierbij is een worstcasescenario gekozen voor de flarelocatie (affakkelen). Ook is een hercompressie unit toegevoegd aan de lijst van de mobiele werktuigen. Voor de flarelocatie en hercompressie-unit is uitgegaan van de locatie S-6210

blad 5 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

2.

Wettelijk kader Binnen de EU worden de belangrijkste leefgebieden van de meest bedreigde en waardevolle soorten en habitattypen aangewezen als Natura 2000-gebied. Deze Natura 2000-gebieden moeten samen een Europees ecologisch netwerk vormen om de achteruitgang van de biodiversiteit te keren. De juridische basis voor dit netwerk zijn de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn, die in Nederland zijn uitgewerkt in de Omgevingswet (Ow) en de Omgevingsregeling (Or). Per gebied worden voor de soorten en habitattypen instandhoudingsdoelstellingen (behouds-, uitbreidings- of verbeteringsdoelstellingen) bepaald.

2.1

Onderzoek naar significante gevolgen Het onderdeel gebiedsbescherming binnen de Omgevingswet (Natura 2000-activiteit) biedt de basis voor de beoordeling van activiteiten die (mogelijk) negatieve gevolgen hebben op de doelstellingen. Dit zijn de instandhoudings- en verbeterdoelstelling die per Natura 2000-gebied en per habitattype zijn vastgelegd. Voor projecten geldt een activiteit als Natura 2000-activiteit met bijhorende vergunningsplicht als het project een significant gevolg heeft voor een Natura 2000-gebied. Het kan daarbij zowel gaan om activiteiten die plaatsvinden binnen als buiten Natura 2000-gebieden. In de oriënterende fase (voortoets) moet onderzocht worden of de ontwikkeling (beoogde situatie) significant negatieve gevolgen op het betreffende Natura 2000-gebied kan hebben. Dit kan onder andere door aan te tonen dat een ontwikkeling op zichzelf niet leidt tot een toename in stikstofdepositie. Dan is namelijk uitgesloten dat de ontwikkeling qua stikstofdepositie significante gevolgen heeft voor een Natura 2000-gebied. Het is echter binnen de voortoets ook mogelijk om aan te tonen dat de depositietoename van de ontwikkeling ecologisch gezien niet leidt tot significante gevolgen.

2.2

Passende beoordeling Indien na een dergelijk onderzoek op voorhand niet kan worden uitgesloten dat de activiteit een significant gevolg heeft, dient meer gedetailleerd dan in de oriënterende fase, in kaart te worden gebracht wat de effecten van de activiteit kunnen zijn. Deze laatste analyse is een ‘passende beoordeling’. Binnen een passende beoordeling kunnen mitigerende maatregelen zoals intern of extern salderen meegenomen worden. Wanneer uit deze passende beoordeling alsnog de zekerheid wordt verkregen dat de activiteit geen significant gevolg heeft, staat ook dan het aspect gebiedsbescherming besluitvorming (voor wat betreft stikstofdepositie) niet in de weg. Bij het doorlopen van een passende beoordeling is altijd een omgevingsvergunning Natura 2000activiteit benodigd. Bij het beschouwen van mitigerende maatregelen zoals intern en extern salderen binnen de passende beoordeling dient aangetoond te worden dat deze maatregelen additioneel zijn. Dit houdt in dat de toegepaste maatregelen extra moeten zijn ten opzichte van de maatregelen die benodigd zijn om de doelstellingen van de getroffen Natura 2000-gebied te behalen. Dit laatste wordt een toets aan het additionaliteitsvereiste genoemd.

2.3

Rekenprogramma AERIUS Calculator De stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied kan berekend worden met behulp van het verplicht te gebruiken rekenprogramma AERIUS Calculator (Or, versie 7 oktober 2025). Van elke te berekenen situatie (beoogde situatie, referentie- en/of salderingssituatie) wordt een model gemaakt met invoergegevens waarmee vervolgens de berekening wordt uitgevoerd. Op basis van de invoer bepaalt het rekenprogramma AERIUS Calculator zelf de correcte berekening van de bijdrage, eventueel ten opzichte van die referentie- en/of salderingssituatie. Tevens bepaalt zij zelf de rekenpunten binnen de Nederlandse Natura 2000-gebieden waarop de bijdrage wordt bepaald. Deze bijdrage wordt berekend ter plaatse van voor stikstofgevoelige habitats.

blad 6 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

3.

Uitgangspunten AERIUS-berekening

3.1

Beoogde situatie Conform de instructie gegevensinvoer AERIUS van BIJ12 1 is de stikstofdepositie gedurende de maatgevende periode (365 aaneengesloten dagen/ 12 maanden) in kaart gebracht. Aan de hand van de aangeleverde informatie vanuit de opdrachtgever is vastgesteld dat de werkzaamheden in minder dan 1 jaar worden uitgevoerd. Het maatgevend jaar is vastgesteld op 2026 als eerst mogelijk jaar van uitvoering. Na de vervanging van afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 zullen geen stikstofemitterende activiteiten ten gevolge van dit project plaatsvinden. Daarom is de gebruiksfase in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten.

3.2

Realisatiefase Als gevolg van de realisatiewerkzaamheden is sprake van emissies van de voor stikstofdepositie relevante stoffen NOX en NH3. In dit onderzoek zijn de volgende relevante activiteiten meegenomen: • Vervoersbewegingen werkzaamheden; • Koude start verkeer van realisatiefase; • Stationair draaien vrachtwagens; • Mobiele werktuigen; • Affakkelen.

1

Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2025 van BIJ12

blad 7 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

3.2.1

Vervoersbewegingen Tijdens de werkzaamheden begeven motorvoertuigen ten behoeve van personeel en materiaal/materieel zich van en naar de projectlocatie. Onderstaande tabel 3.1 toont de aantallen voertuigen die worden ingezet tijdens de realisatiefase. Tabel 3.1 Vervoersbewegingen realisatiefase afsluiterschema Hilversum (bron: opdrachtgever) Categorie

Aantal voertuigen

Vervoersbewegingen

[Motorvoertuig type]

[Aantal/jaar]

[Aantal/jaar]

Licht

2.740

5.480

Middelzwaar

336

672

Zwaar

30

60

Conform de Instructie gegevensinvoer van BIJ121 is gemodelleerd tot de vervoersbewegingen zijn opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Hierbij is door middel van het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) 2 bepaald dat het totale verkeer behorende bij het project in de realisatiefase bij de A1 is verdund tot minder dan enkele procenten van het totale verkeer dat over deze weg rijdt. Voor het wegverkeer is de standaard modellering van AERIUS aangehouden. Hier is gekozen om het verkeer dat van en naar de locatie rijdt het wegtype ‘binnen bebouwde kom’ en snelheidstype ‘stagnerend stadsverkeer’ mee te geven om parkeren en manoeuvreren op locatie te simuleren. Hierbij is een 50/50 verdeling van alle vervoersbewegingen gehanteerd voor beide afsluiterschema’s. Daarbij zijn beide rijdlijnen binnen het projectgebied als lus gemodelleerd. Dit resulteert erin dat beide rijdlijnen 50% van de aantal voertuigen kennen genoemd in tabel 3-1 bij ‘’aantallen voertuigen’. Zodra het verkeer van beide afsluiterschema’s tezamen komt op Zandheuvelweg zal deze versnellen richting de A1. Hierom is het wegtype ‘binnen bebouwde kom’ en snelheidstype ‘doorstromend’ gemodelleerd op de Zandheuvelweg. Figuur 3.2 geeft de rijlijnen weer gerelateerd aan het project.

Figuur 3.2: Vervoersbewegingen realisatiefase afsluiterschema Hilversum (bron: AERIUS Calculator 2025) 2 https://www.cimlk.nl/kaart

blad 8 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

3.2.2

Koude start realisatiefase Voor de aanlegfase kan worden gesteld dat circa 100% van het licht verkeer een koude start doormaakt (personeel dat de hele dag blijft). Voor vrachtverkeer geldt dat 95% gelijk weer vertrekt (na lossen van materieel en materiaal). Slechts 5% kent zodoende een koude start. Aan de hand van de informatie in tabel 3.1 zijn de verkeersaantallen weergegeven in tabel 3.2 gehanteerd voor de koude start van het verkeer. Tabel 3.2 Vervoersaantallen koude start realisatiefase afsluiterschema Hilversum Bron in AERIUS

Aantallen

[-]

[Aantal/jaar]

Koude start

Licht: 2.740 Zwaar: 2

Deze emissiebronnen is al vlakbron gemodelleerd in AERIUS. Hierbij valt het onder de sectorgroep ‘’verkeer’’ en sectorgroep ''koude start: overig’’. In figuur 3.2 is de vlakbron weergegeven (bronnummer 5).

3.2.3

Stationair draaien vrachtwagens Aan de hand van de verkeersaantallen genoemd in tabel 3.1 is aangenomen dat alle zware vrachtwagens die gebruikt worden in de realisatiefase 5 minuten per motorvoertuig stationair draaien. Conform de Instructie gegevensinvoer van BIJ121 is voor 2026 het volgende vastgesteld: Emissiefactoren stationair wegverkeer (2026): •

Zwaar wegverkeer

NOx per uur: 74,06088 g/uur NH3 per uur: 0,99312 g/uur

Voor het berekenen van de emissie van de stationair draaiende voertuigen wordt gebruikgemaakt van de formule: EF = EF_stationair * Tijd_stationair / 1.000 EF EF stationair Tijd stationair

= = =

Emissie als gevolg van stationair draaien [kg/jaar] Emissiefactor [g/uur] Tijdsduur dat het voertuig stationair draait [uren/jaar]

Tabel 3.3 geeft de emissies weer van het stationair draaien tijdens de realisatiefase van werkzaamheden voor de vervanging van de afsluiterschema ’s in Hilversum. Tabel 3.3 stationair draaien vrachtwagens realisatiefase afsluiterschema Hilversum (bron: opdrachtgever) Activiteit

Vrachtwagens

Aantal min. stationair

Stationair draaien

Totale emissie

[Jaartal]

[Aantal/ jaar]

[min /vrachtwagen]

[Uur/ jaar]

[kg/jaar]

Zwaar

30

5

1

NOX: 2,2218 NH3: 0,0298

Deze emissiebron is als vlakbron gemodelleerd in AERIUS. Hierbij valt het onder de sector groep ‘’anders’’. Daarbij is een uittreedhoogte van 0,3 meter aangehouden, een warmte-inhoud 0,008 MW en spreiding van 0,7 meter. Figuur 3.2 geeft de locatie van de emissies van het stationair draaien (bronnummer: 6).

blad 9 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

3.2.4

Mobiele werktuigen Gasunie heeft gegevens aangeleverd over de inzet van mobiel werktuigen. Het brandstofverbruik is berekend via de AUB-methode zoals beschreven door TNO 3. Conform de instructie gegevensinvoer van BIJ122 is het percentage AdBlue-toevoeging vastgesteld op 6% bij STAGE-klasse IV en V. In tabel 3.4 zijn de mobiele werktuigen weergegeven. Tabel 3.4 Mobiele werktuigen realisatiefase afsluiterschema Hilversum (bron: opdrachtgever) Werktuig Draaiuren STAGE-klasse Vermogen Brandstofverbruik

AdBlueverbruik

Belastingpercentage [%]

[-]

[uur/jaar]

[-]

[kW]

[L/jaar]

[L/jaar]

Graafmachine wiel 1000 liter

364

V

90

1.475

88

Rupskraan 35T

364

IV

140

1.664

99

38

Aggregaat

520

V

40

1.586

-

25,3

Aggregaat

2.184

V

40

4.560

-

25,3

Zuigwagen

40

Zwaar utiliteitsvoertuig (vanaf 6L cilinderinhoud)

Draadkraan

320

IV

200

2.016

120

38

Hercompressie unit

59

IV

80

366

21

25,3

36,7

Met de aangeleverde gegevens vermeld in tabel 3.4 zijn de mobiele werktuigen gemodelleerd als vlakbron binnen AERIUS. De emissies van mobiele werktuigen worden in AERIUS berekend in de sectorgroep ‘mobiele werktuigen’ sector ‘bouw, industrie en delfstoffenwinning’.

3.2.5

Affakkelen Voor de werkzaamheden is het nodig om een hoeveelheid gas af te fakkelen door middel van een flare. Het aardgas wordt op locatie S-6210 van het projectgebied afgefakkeld. Er wordt 7.690,62 Nm3 aardgas uit de leidingen onttrokken. De ontbranding van aardgas resulteert in de emissie van NOx. De hoeveelheid NOx die dit veroorzaakt wordt berekend in tabel 3.5. Tabel 3.5: Aardgasverbranding fakkel afsluiterschema Hilversum Normaalvolume Verbrandingswarmte Zuurstofpercentage Aardgas

Emissiefactor3)

NOx Emissie

[Nm3]

[MJ/Nm3]

[%]

[g NOx/GJ]

[kg / jaar]

7.690,62

31,65

3

70

4,77

Deze emissiebron is als vlakbron gemodelleerd in AERIUS. Hierbij valt het onder de sector groep ‘’industrie’’. De hoogte van de fakkel bedraagt ca. 3,5 meter. Ondanks dat de verbranding van het overschot aan aardgas een warmte-inhoud kent is worst-case gerekend zonder warmte-inhoud.

3 Ligterink, N.E., Dellaert, S. & van Mensch, P. (10 december 2021), AUB (AdBlue verbruik, Uren, en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NOx en NH3 uitstoot van mobiele werktuigen, TNO 2021 R12305.

blad 10 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

4.

Resultaten en conclusie N.V. Nederlandse Gasunie (hierna: Gasunie) is voornemens de afsluiterschema’s S-6210 en S-6365, gelegen ter hoogte van de Zandheuvelweg te Baarn, te vervangen. De beide afsluiterschema’s worden verwijderd en vervangen door een nieuw afsluiterschema S-6210 op een nabij gelegen locatie. In het kader van deze vervangingswerkzaamheden wordt op locatie S-6210 aardgas afgefakkeld. Om vast te stellen of een omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit benodigd dient een onderzoek naar stikstofdepositie uitgevoerd te worden. Overige effecten op natuur worden in deze rapportage niet beoordeeld. De berekening is alleen uitgevoerd voor de realisatiefase. Na de vervanging van afsluiterschema’s S-6210 en S6365 zullen geen stikstofemitterende activiteiten ten gevolge van dit project plaatsvinden. Daarom is de gebruiksfase in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten.

4.1

Resultaten Op basis van de uitgangspunten omschreven in hoofdstuk 3 is voor de realisatiefase een model opgesteld met behulp van AERIUS Calculator (versie 7 oktober 2025). Uit het doorrekenen van het model blijkt dat er ten gevolge van de activiteiten in de beoogde situatie geen stikstofdepositietoename op nabijgelegen stikstofgevoelige habitats in Nederlandse Natura 2000-gebieden optreedt. De berekende uitkomst betreft: 0,00 mol N/ha/jaar. De invoer en de resultaten van de berekeningen is vastgelegd in AERIUS-pdf’s, deze zijn te vinden in bijlage 1.

4.2

Conclusie Uit de berekeningen uitgevoerd met AERIUS Calculator (versie 7 oktober 2025) blijkt dat er als gevolg van de ontwikkeling geen depositie groter dan 0,00 mol N/ha/jaar optreedt op nabijgelegen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Dit betekent dat er voor wat betreft het aspect stikstofdepositie geen vergunningplicht geldt.

blad 11 van 13

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

Bijlagen

Stikstofdepositie-onderzoek Vervangen afsluiterschema’s S-6210 en S-6365 te Hilversum projectnummer 0496049.100 3 december 2025 revisie 01 N.V. Nederlandse Gasunie

Bijlage 1 AERIUS-berekening realisatiefase Kenmerk: Rd5uWamL8MU5

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1800 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Rivium Westlaan 72 2909 LD Capelle aan den IJssel Postbus 8590 3009 AN Rotterdam

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@anteagroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl