BIJLAGE 1 - Water- en Rioolprogramma Laren 2024-2028

Onderzoek We voorzien de volgende onderzoeken in de komende planperiode. Sommige onderzoeken worden in BEL-verband opgepakt. Dit betekent dat de kosten ook over de 3 gemeenten verdeeld worden. Tabel 6-2 toont het deel van het budget dat wordt toegerekend aan Laren. Tabel 6-2 Onderzoeken planperiode 2024-2028

Onderzoeken Onderzoeken in BEL-verband - Communicatie/bewonersparticipatie Vervolg SSW optimalisatie na meetresultaten - Meten en monitoren overstorten, grondwater, infiltratievoorzieningen, neerslag

Budget € 10.000 € 5.000 € 20.000

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

31/68

-

€ 10.000 € 12.000

Regenwaterstructuurkaart Meetplan grondwatermeetnet en riooloverstorten Vertalen bruidsschat naar regels in omgevingsplan Actualisren Wrp

€ 8.000 € 25.000

Onderzoeken specifiek voor Laren - Beheerplan infiltratievoorzieningen - Onderzoek naar status leiding Derkinderenlaan en Hilversumseweg langs Rijksweg A-1 - Onderzoek naar status leiding onderdoorgang Rijksweg A-1 t.h.v. de Vredelaan

€ 15.000 € 15.000 € 15.000

Project wateroverlast Objectmaatregelen (rioolrenovaties) Aanvulling regenklaar Maatregelen inspecties Gemalen Persleidingen

1.240 56

56

56

330

330

330

66 24

66 24

66 24

56

350

66 24

Totaal 1.980 691 691 691 361 *Voor de projecten reconstructie Naarderstraat en Laren Regenklaar zijn de kredieten al verleend. Deze zijn daarom niet in bovenstaand investeringen overzicht opgenomen maar wel meegenomen in de langjarige kostendekkingberekening.

Maatregelen planperiode Meerjareninvesteringsprogramma (MIP)

Maatregelen lange termijn

De maatregelen gepland voor de komende jaren (planperiode) zijn opgenomen in onderstaande tabel.

Vervanging van vrijvervalriolen is binnen de rioleringszorg een grote kostenpost. We hebben een strategische vervangingsplanning opgesteld om in grote lijn te kunnen zien wat er op ons afkomt. De uitgangspunten hiervan zijn:

Vrijvervalriolering vervangen en afkoppelen

Tabel 6-3 MIP-maatregelen (bedragen *1.000)

Maatregelen Wateroverlast – afkoppeling gemeentelijke panden Maatregelen wateroverlast Reconstructies wegen (rioolaandeel)

2024 74

2025

2026

2027

2028

6 310

215

215

215

215



De technische levensduur schatten we op 70 jaar. We merken dat onze vrijvervalriolen langer meegaan dan gedacht. We gingen er in het vorige GRP vanuit dat vrijvervalriolen na 60 jaar aan het eind van hun levensduur zijn, en vervangen moeten worden. In de praktijk blijkt dat dit meestal niet het geval is. Uit inspecties blijkt dat met name riolen die in de stevige zandgrond liggen, langer mee kunnen dan 60 jaar. Daarom verlengen we de gemiddelde levensduur van vrijvervalriolen in Laren en Blaricum verlengen naar 70 jaar;

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

32/68

  

We gaan in Laren uit van 100% vervangen door ontgraven en 0% vervangen door relinen5. De eenheidsprijzen voor vervanging zijn gebaseerd op de kostenkengetallen van Stichting Rioned. Deze zijn geïndexeerd naar prijspeil 2023. Waar mogelijk koppelen we hemelwater af. Dit gaat wateroverlast tegen en verlaagt de vuiluitworp vanuit de riolering, doordat het aantal overstortingen wordt verminderd.

Gemalen en drukrioolunits Voor het vervangen van de gemalen en drukrioolunits gaan we uit van vervanging van de mechanische en elektrische delen (pompen e.d.) na 15 jaar en vervanging van de bouwkundige delen (gebouw/put) na 45 jaar. Pers- en drukleidingen Voor het vervangen van de pers- en drukleidingen gaan we uit van vervanging na 45 jaar. Op basis van leeftijd en kostenkengetallen is hier ook een vervangingsplanning voor gemaakt.

6.2

Maatregelen Er zijn geen maatregelen voorzien voor de komende planperiode.

6.3

Oppervlaktewater

Onderhoud De taakverdeling tussen gemeente en waterschap over de onderhoudstaken van oppervlaktewater zijn beschreven in het Handboek Onderhoud Oppervlaktewater 2018. Dit gaat zowel om de aanleg van nieuwe wateren en bijbehorende voorzieningen (zoals beschoeiingen), als om het onderhoud van de reeds aanwezige watergangen en voorzieningen zoals duikers en stuwen. Onderzoek Er zijn geen onderzoeken met betrekking tot oppervlaktewater voorzien in de komende planperiode. Maatregelen Er zijn geen maatregelen met betrekking tot oppervlaktewater voorzien in de komende planperiode.

Grondwater

Onderhoud We onderhouden het grondwatermeetnet en het grondwatermodel. Onderzoek Wanneer we een klacht of melding binnenkrijgen over grondwateroverlast dan onderzoeken we of er sprake is van structurele grondwateroverlast. We volgen hierbij het schema in figuur 3-1.

5

Bij deze vorm van rioolrenovatie hoeft het riool niet te worden opengebroken en wordt de riolering van binnenuit gerenoveerd.

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

33/68

7

Middelen: wat hebben we nodig?

7.1

Personele capaciteit

Om de beschreven plannen uit te voeren is voldoende personeel nodig. Om inzichtelijk te maken hoeveel personele capaciteit nodig is om de gemeentelijke watertaken goed uit kunnen voeren, maken we gebruik van formatietool ‘personele capaciteit’ uit de Kennisbank Stedelijk Water van Stichting RIONED. We berekenen de personele capaciteit voor de ambtelijke organisatie van de BEL gemeenten, die ook de werkzaamheden voor Laren uitvoert. De benodigde bezetting is gebaseerd op het areaal en de geplande investeringen voor de komende jaren. De benodigde bezetting splitsen we in uren die worden uitbesteed en benodigde eigen bezetting. De benodigde eigen bezetting vergelijken we met de huidige bezetting, hieruit volgt het verschil. Dit is te zien in Figuur 7-1. functieprofiel Beleidsmedewerker Beheerder Ontwerper Gegevensbeheerder Projectleider, werkvoorbereider, toezichthouder Buitendienst totaal

benodigde bezetting (fte) 0,73 0,80 0,94 0,19 1,88 0,84 5,39

uitbesteed benodigde eigen huidige (fte) bezetting (fte) bezetting (fte) 0,13 0,61 0,17 0,17 0,63 0,33 0,94 0,00 0,13 0,06 1,88 0,84 4,09

0,00 0,00 1,29

0,50

verschil (fte) -0,44 -0,30 0,00 -0,06 0,00 0,00 -0,79

bijvoorbeeld beheerder-ontwerper-gegevensbeheerder. Een beleidsmedewerker voert vele taken uit die gemeente-overstijgend zijn, een beheerder voert ook beleidsactiviteiten uit, vooral op tactisch en operationeel niveau. Ook zal een beheerder meewerken aan het ontwerp en voorbereiding van investeringswerken en kan een beheerder ontwerptaken uitvoeren. Desondanks geeft de berekening wel inzicht in de beschikbare inzet en benodigde capaciteit. Conclusie De personele capaciteit in de binnendienst is te beperkt. In de binnendienst is het tekort ca. 1 fte. Er is met name een tekort in de rol van rioolbeheerder. Deze fte zal voor 1/3e taken voor Laren kunnen oppakken. Daarnaast komen er extra taken bij door het integraal oppakken van projecten. Daarvoor is afstemming met andere vakgebieden noodzakelijk. Door klimaatverandering komen er extra vraagstukken bij om de leefomgeving voor te bereiden op weersextremen. Uitbreiding van de capaciteit is nodig om de werkzaamheden volgens plan uit te kunnen voeren. Daarnaast leidt het langdurig werken met te weinig personeel tot overbelasting van het zittende personeel, uiteindelijk suboptimale oplossingen, mogelijke kapitaalvernietiging en vergroot het risico op het optreden van calamiteiten.

7.2

Kosten

7.2.1

Uitgaven

Figuur 7-1 Personele capaciteit Laren

Allereerst moet worden opgemerkt dat het duidelijke onderscheid in functieprofielen in theorie makkelijker te maken is dan in de praktijk. In de praktijk vult een medewerker vaak taken van verschillende functieprofielen uit. Dat geldt met name voor de beleidsmedewerker en beheerder, maar ook voor

Voor de werkzaamheden benoemd in dit plan zijn financiële middelen nodig. Voor de komende 70 jaar hebben we op basis van de actuele situatie, ervaringen uit het verleden en landelijke kengetallen de totale kosten

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

34/68

geraamd. Alle bedragen zijn op prijspeil januari 2023. Jaarlijks moeten ze met de werkelijk opgetreden inflatie worden geïndexeerd, dat geldt ook voor de berekende rioolheffing. Er is rekening gehouden met 2% inflatie en een gewogen gemiddelde rente van 2% op de kapitaallasten, geen rentetoevoeging aan de rioolvoorziening. Investeringen worden lineair afgeschreven. Alle bedragen zijn op prijspeil januari 2023 en exclusief BTW. Bijlage 4 bevat de uitgangspunten kostendekkingsberekening en bijlage 5 gedetailleerde tabellen. Onderzoek Voor aanvullende onderzoeken is gedurende de planperiode een jaarlijks bedrag van gemiddeld € 50.000 nodig, exclusief BTW. Investeringen De investeringen bestaan vooral uit rioolvervanging en afkoppelen. Daarnaast zijn belangrijke investeringsposten het vervangen van gemalen, drukrioolunits en pers- en drukleidingen.

BTW We nemen de compensabele BTW onderzoek en exploitatie (ex. uren en investeringen) mee in de berekening van de rioolheffing.

Figuur 7-2 Verwachte uitgaven

Voor de rioolheffingsberekening worden de investeringen gekapitaliseerd. Dit betekent dat we de investeringen langjarig afschrijven (lineair). Door het kapitaliseren worden de investeringskosten uitgespreid over de lange termijn. Figuur 7-3 toont de jaarlijkse kosten nadat de investeringen gekapitaliseerd zijn.

Figuur 7-2 geeft de jaarlijks verwachte uitgaven over de lange termijn weer.

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

35/68

7.3

Kostendekking

Huidige heffingsgrondslag en hoogte van de rioolheffing Om alle kosten te kunnen dekken, wordt rioolheffing geheven volgens de “Verordening op de heffing en invordering van rioolheffing”. Voor 2023 en 2024 is het tarief vastgesteld. De hoogte van het tarief van 2023 en 2024 is bepaald voor de volgende categorieën: Tabel 7-2 Rioolheffingstarief per categorie

Categorie

Eenpersoonshuishouden Twee-of meer persoons huishouden Niet-woning

Rioolheffingstarief: 2023 € 136,85 € 234,39 € 234,39

2024 €162,67 €278.61 €278.61

Figuur 7-3 Verwachte kosten

Tabel 7-1 Verwachte kosten planperiode en daarna geeft een overzicht van de kosten voor de komende planperiode en de lange termijn. Tabel 7-1 Verwachte kosten planperiode en daarna Bedragen *1.000, excl. BTW Planperiode Jaarlijkse uitgaven Exploitatie Onderzoek

investeringen lineair afgeschreven TOTAAL excl. Investeringen kapitaallasten Kapitaallasten BTW Vervanging / nieuwe verleden en verbetering investeringen geplande investeringen 1.000 EURO

jaar

2024 2025 2026 2027 2028 totaal planperiode Totaal 20242093

1

2

3

4

5

1+2+3+4

949 949 949 1.024 1.024

50 50 50 50 75

0 420 420 420 90

19 37 55

395 511 507 495 768

1.394 1.510 1.525 1.606 1.921

4.896

275

1.349

110

2.676

7.957

66.598

275

77.026

71.532

17.552

155.957

Hierbij stijgt het tarief, indien meer dan 500 m³ water wordt geloosd, per volle eenheid van 100 m³ boven 500 m³ en tot 10.000 ,3 met € 129,95. Vanaf 10.000 m3 stijgt het tarief voor elke volle eenheid van 100 m³ water met € 95,88. Voorziening We maken gebruik van een financiële voorziening riolering. Per 31-12-2023 wordt de stand van deze voorziening geraamd op € 412.338. Via de rioolheffing geïnd geld moet voor het rioleringsdoel worden aangewend en blijft daarom in een voorziening. Deze voorziening is in de rioolheffingsberekening als een tariefsegalisatievoorziening (artikel 44 lid 2 BBV) meegenomen. Heffingseenheden Een gemiddeld huishouden (twee- of meerpersoons) betaalt in 2023 € 234,39 rioolheffing per jaar. Deze categorie hanteren we in de berekening als

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

36/68

referentie-eenheid. Dat betekent dat de berekende rioolheffing geldt voor deze categorie. Voor de berekening van het aantal referentie-eenheden delen we de rioolheffingsinkomsten van 2023 door het tarief van een gemiddeld huishouden. Dit brengt het totaal aantal referentie-heffingseenheden voor 2024 op 5.542.

7.4

Rioolheffingsberekening

Als we per 1-1-2025 een rioolheffing zouden heffen die over de gehele levenscyclus van de riolering van 70 jaar gelijk en kostendekkend is, zou die rioolheffing € 483,- moeten bedragen voor een gemiddeld huishouden. De stijgende lasten hebben met name te maken met toenemende kapitaallasten (door het langjarig afschrijven).

De huidige rioolheffing is lager dan de berekende, op lange termijn kostendekkende heffing. Er zijn vele manieren om naar een kostendekkend niveau toe te groeien. Er zijn twee scenario’s doorgerekend: 1:

het tarief volgt de te dekken kosten per eenheid. De rioolheffing stijgt vanaf 2025 met € 33 per jaar. Daarna stijgt het tarief met € 10 per jaar tot € 650,- in 2052. Waarna het tarief weer daalt. Dit is te zien in figuur 7-4.

2:

het tarief stijgt in 2025 met € 170, waarna de rioolheffing gelijk blijft op €448 en langzaam doorstijgt om kostendekkend te blijven. Vanaf 2055 daalt de rioolheffing geleidelijk.

Na een periode van 70 jaar, sluit de voorziening op € 0. De rioolheffing is op daarmee op de lange termijn 100% kostendekkend.

Figuur 7-4 Scenario’s rioolheffing

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

37/68

7.5

Ontwikkelingen

Ontwikkelingen kunnen ervoor zorgen dat de rioolheffing zich de komende jaren anders zal ontwikkelen dan voorzien. Factoren die hierin belangrijk zijn: -

-

Rente. Naar verwachting stijgt de rente de komende jaren. De rente over de boekwaarde zal daardoor stijgen, waardoor de kapitaallasten van de in het verleden gedane investeringen en toekomstige investeringen hoger kunnen zijn. Bij de huidige boekwaarde (2024) zorgt een stijging van 1% extra rente voor een stijging van de jaarlijkse lasten met ca. €160.000 (dat is bijna € 29 in de rioolheffing). Inflatie. De afgelopen jaren hebben we te maken met een hoge inflatie. De Europese Centrale Bank streeft naar een jaarlijks inflatiepercentage van 2%. De afgelopen jaren is de inflatie hoger geweest, het is nog onzeker hoe dit zich de komende jaren gaat ontwikkelen.

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

PROGRAMMA

38/68

BIJLAGEN Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

39/68

Bijlage 1 Evaluatie Onderzoek Meerjarenplanning vervanging, renovatie en reparatie Het opstellen van een meerjarenplanning voor vervanging, renovatie en reparatie Meerjarenplanning reiniging en inspecties Het opstellen van een meerjarenplanning voor reiniging en inspecties Het hydrologisch en milieutechnisch toetsen van het rioolstelsel met extra aandacht voor het project Wateroverlast Opstellen rioleringsbeheerplan Het opstellen van een beheerplan riolering voor de komende planperiode Opstellen nieuw gemeentelijk rioleringsplan Het opstellen van het gemeentelijk rioleringsplan, dan wel in aangepaste vorm in verband met de omgevingswet Planmatige visuele inspectie en / of reiniging van 18,5 km riool Rioolinspecties Directievoering visuele inspectie Beoordeling inspectie resultaten Nader onderzoek naar vervuiling van de vrijverval riolering, wanneer dat noodzakelijk blijkt Monitoren overstortput, abonnement (inclusief validatie, analyse en rapportages) Het monitoren van de overstort van Laren, inclusief analyse en rapportage Monitoren grondwatermeetnet Het monitoren van het grondwatermeetnet door het platform Water van Waterschap Vallei en Veluwe Het controleren en analyseren van de grondwaterstanden Het controleren van de grondwaterstanden op het opgestelde beleid, en een analyse van eventuele daling of stijging Aanvullend onderzoek grondwater bij klachten Actualiseren

objectgegevens in beheersysteem Actualiseren rioolinspecties in beheersysteem Actualiseren overzicht uitgevoerde reparaties/renovaties

Toelichting Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Niet uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Niet uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd

Bijwerken beeldarchief rioolinspecties Actualiseren overzicht afgekoppelde verharde oppervlakken Opstellen uitvoeringsprogramma GRP Het opstellen van jaarlijkse uitvoeringsprogramma's aan de hand van het BPR Samenstellen informatie ten behoeve van jaarverslag, begroting, voorjaarsnota, enzovoorts Opleveringscontroles nieuw aangelegde riolering conform gemeentelijk protocol van oplevering Voorbereiden objectmaatregelen GRP, investeringen Nader te definiëren onderzoek Optimalisatiestudie I-real en Hydronet Een onderzoek waarbij gekeken wordt naar welken kansen er nog liggen binnen deze software. Onderzoek Gooyergracht Overleg tussen het waterschap en de gemeente t.b.v. de verbetering van de Gooyergracht. Voorbereiding aansluiten 6 percelen op riolering Evalueren van de voortgang van het project Wateroverlast. Begeleiding project Wateroverlast Analyse personele middelen Aanpassen bouwverordening: Toepassen niet-logende materialen Opstellen calamiteitenplan riolering Onderzoek Scannen en digitaliseren huisaansluitingen en revisietekeningen Beleid t.a.v. uitlogende materialen Onderhoud horizontale infiltratievoorzieningen Deelname regionale samenwerkingsverbanden Meetslag inventarisatiegegevens beheersysteem

Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Niet uitgevoerd Niet uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Niet uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd

Toelichting Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd Uitgevoerd

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

40/68

Aansluitverordening en tarief rioolaansluiting: geïndexeerd Onderzoek kwaliteit 2e duiker Gooijergracht Nieuw plan “slim reinigen en inspecteren” opstellen

Uitgevoerd Niet uitgevoerd, bleek niet noodzakelijk Uitgevoerd

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

41/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

42/68

Bijlage 2 Overzichtskaarten riolering

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

43/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

44/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

45/68

Bijlage 3 DoFeMaMe

Doel 1: Zorgen voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater Functionele Eisen Maatstaven 1a Alle percelen binnen de bebouwde kom moeten Alle percelen zijn of worden voorzien van een aansluiting op de riolering, voor locaties waarbij het in principe op de riolering worden aangesloten. doelmatiger is geen perceel aansluiting te realiseren wordt ontheffing aangevraagd.

Toetsingsinstrument Registratie

1b De toestand van objecten moet voldoen aan kwaliteitseisen

Waterdichtheid en stabiliteit van riolen moeten voldoen aan de kwaliteitseisen. Minimaal 80% van de objecten voldoet aan de gestelde eisen binnen maximaal 1 jaar na inspectie, tenzij sprake is van een acceptabel risico.

NEN-EN 13508-2

1c Geen ongewenste lozingen op de riolering

Uitvoering van toezicht en handhaving door bevoegd gezag na klachten/meldingen.

A Controle, handhaving en registratie door de afdeling Handhaving B beoordelen rioolinspectie

1d De afvoercapaciteit moet voldoende zijn om het aanbod van afvalwater tijdens droog weer te kunnen verwerken 1e Het afvalwater moet zonder overmatige aanrotting de RWZI bereiken. 1f De afstroming moet voldoende zijn

Het stelselontwerp moet zijn volgens de Leidraad Riolering, deel B “ontwerpgrondslagen”. In DWA riolen mag de vulling bij maximale afvoer niet groter zijn dan 30%

Hydraulische berekening

De theoretische ledigingstijd is maximaal 15 uur.

Hydraulische (her)berekening/basisrioleringsplan

1g De bedrijfszekerheid van objecten waarin mechanisch

A Storingen van (mini)gemalen moeten binnen 12 uur zijn opgeheven B Storingen van rioolgemalen moeten binnen 24 uur zijn opgeheven

A Afstromingcondities moeten voldoen aan kwaliteitseisen. Minimaal 80% van de objecten voldoetA NEN-EN 13508-2 aan de gestelde eisen; binnen maximaal 1 jaar na inspectie, tenzij sprake is van een acceptabel risico.B Inventarisatie C Inventarisatie B Inslagpeil van gemalen onder de binnenonderkant van het laagst inkomend riool. C Lozingspunt van persleidingen en drukleidingen zo mogelijk in of zo dicht mogelijk bij rioolgemalen A Registratie B Registratie

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

46/68

elektrische installaties aanwezig, moet voldoen aan kwaliteitseisen 1h Stankoverlast uit de riolering moet beperkt Het aantal klachten per jaar over stankhinder dient beperkt te blijven tot maximaal 15 blijven 1i Overlast tijdens werkzaamheden aan de riolering A gestructureerde afstemming met burgers, bedrijven en andere overheden moet worden beperkt B In principe geen verkeersomleidingen door woongebieden C Aantal klachten per jaar maximaal 50 Doel 2: Zorgen voor inzameling, transport en verwerking van hemelwater Functionele Eisen Maatstaven 2a De gemeente heeft zorgplicht in de openbare Hemelwater afkomstig van percelen (particulieren en bedrijven) en de openbare verharding wordt ruimte bij bestaande bebouwing via gemeentelijke riolering getransporteerd naar een afleveringspunt, tenzij een hemelwaterverordening is opgesteld.

Registratie A Procedure voor afstemming B Procedure C Waarnemingen, meldingen en registratie

Registratie Beheersysteem

2b Nieuwbouw (particulieren en bedrijven): de A De perceel eigenaar voorziet in de afvoer van hemelwater door infiltratie in de bodem of directe perceel- eigenaar heeft zorgplicht voor het perceel lozing op oppervlakte- water, tenzij dit niet doelmatig is. en de staat van de bebouwing B Verwerking van hemelwater volgens de nog op te stellen gemeentelijke hemelwaterverordening (in planperiode)

A watertoets, Bouwbesluit, gem. bouwverordening, hemelwaterverordening B controle en handhaving

2c De afvoercapaciteit van gemeentelijke riolering moet voldoende zijn om het aanbod van hemelwater bij hevige neerslag te verwerken

Hydraulische berekening

Theoretisch geen water op straat bij een genormaliseerde regenbui ‘bui 09’ voor twee jaar en ‘bui 10’ bij 5 jaar. NB Dit geldt zowel voor gemengde riolering als hemelwater- riolering

2d Plan-/ontwerpfase: de afvoercapaciteit van Ontwerp en inrichting van riolering en openbare verharding zodanig, dat tijdens neerslag de Ontwerp- en inrichtingsplan verkeersveiligheid niet in gevaar komt (water-op-straat situaties worden max. 1x/2 jaar gemeentelijke riolering moet voldoende zijn om NB Dit geldt zowel voor gemengde riolering als het aanbod van hemelwater bij hevige neerslag te toegestaan). Extreme overlast waarbij materiële schade aan gebouwen optreedt, moet worden voorkomen. Uitgezonderd zijn die extreme situaties, waarbij het waterschap niet aan zijn zorgplicht hemelwaterriolering verwerken voor het oppervlaktewatersysteem kan voldoen. 2e De toestand van objecten moet voldoen aan Waterdichtheid en stabiliteit van riolen moeten voldoen aan de kwaliteitseisen. Minimaal 80% van NEN-EN 13508-2 kwaliteitseisen de objecten voldoet aan de gestelde eisen binnen 1 jaar na inspectie. 2f

Geen ongewenste lozingen op de riolering

A Uitvoering van toezicht en handhaving door bevoegd gezag na klachten/meldingen. B Waterdichtheid van rioleringsobjecten moet voldoen aan de kwaliteitseisen. Minimaal 80% van de objecten voldoet aan de gestelde eisen binnen 1 jaar na inspectie.

A Controle, handhaving en registratie door de afdeling Handhaving B NEN-EN 13508-2

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

47/68

2g De ondergrondse afstroming moet voldoen aan kwaliteitseisen

De ondergrondse afstromingcondities moeten voldoen aan kwaliteitseisen. Minimaal 80% van de riolen voldoet aan de gestelde eisen binnen 2 jaar na constatering

NEN-EN 13508-2

2h De instroming in riolen via kolken moet ongehinderd plaatsvinden

Plasvorming bij kolken wordt toegestaan, tenzij de verkeersveiligheid in het geding is

Wegeninspectie en registratie van meldingen

2i

Voorkomen foutaansluitingen en aandacht voor beperken diffuse bronnen

Onderzoek foutaansluitingen, klachten

De vuiluitworp van hemelwaterriolering moet voldoen aan kwaliteitseisen

Doel 3: Zorgen voor inzameling, transport en verwerking van hemelwater Maatstaven

Registratie

3a De perceeleigenaar heeft zorgplicht voor de staat van de bebouwing.

De perceeleigenaar zorgt ervoor dat zijn gebouw ook voldoet aan de wensen die hij zelf bovenop de bouwregelgeving heeft gesteld.

Bouwbesluit, gemeentelijke bouwverordening

3b De gemeente heeft zorgplicht (inspanningsverplichting) voor het beperken van optredende structurele overlast ten gevolge van de optredende grondwaterstand.

Zorgplicht wanneer het grondwater hoger dan 0,7m onder maaiveld komt gedurende 31 dagen.

Grondwaterbeleid

3c De toestand van objecten moet voldoen aan kwaliteitseisen

Waterdichtheid en stabiliteit van drainage en infiltratieleidingen moeten voldoen aan de kwaliteitseisen. Minimaal 80% van de objecten voldoet aan de gestelde eisen

NEN-EN 13508-2

Functionele Eisen

Doel 4: Doelmatig beheer van de infrastructuur, die voor de zorgtaken wordt ingezet. Maatstaven Functionele Eisen

Registratie

4a Het waterbeleid van de BEL gemeenten moet op A Uitvoeringsprogramma’s afstemmen B Begroting voor de jaarschijf afstemmen. hoofdlijnen worden afgestemd.

A Aanwezigheid uitvoeringsprogramma’s B Procedure afspraken

4b De uitvoering van de zorgtaken wordt afge-

A Jaarlijkse evaluatie van uitvoeringsprogramma B Proces C Uitvoeringsprogramma

stemd met andere gemeentetaken.

A Een duidelijke overlegstructuur in de BEL werkorganisatie. B De interne formatie is gericht op zelf uitvoeren van de zorgtaken. Specialistische taken en werkzaamheden, die zich incidenteel voordoen, worden door externe personele ondersteuning ingevuld. C Opstellen van een uitvoeringsprogramma GRP. D Aannemingswerkzaamheden aanbesteden in BEL verband.

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

48/68

4c Rioolvervangingen vinden in principe plaats in combinatie met geplande wegreconstruc- ties, tenzij dit niet doelmatig is.

Afstemming toestandsbeoordeling met wegbeheer

Procedure afspraken

4d De uitvoering van de BEL GRP’n zoveel mogelijk Uitvoeringsprogramma’s afstemmen. integraal uitvoeren.

Periodieke controle van de voortgang

4e Bij de invulling van de hemelwaterzorgplicht wordt rekening gehouden met de wettelijke voorkeursvolgorde.

Voorkeursvolgorde wordt op planniveau meegenomen. Concrete invulling is afhankelijk van de lokale situatie. De gemeente maakt een keuze in overleg met belanghebbenden

Aanwezigheid denkkader in planopzet

4f

A Controleerbare afstemming tussen de afdeling Aanleg en Beheer / Vergunning Handhaving. B Alle registraties binnen de planperiode actueel

A Registratie van aansluitingen

De gebruikers van de riolering moeten bekend zijn.

4g Inzicht in de toestand en het functioneren van de A Directe beschikbaarheid en toegankelijkheid van alle leidinggegevens, inclusief leidingstelsels huisaansluitingen B TV- camera inspectiegegevens van alle leidingen aanwezig, met uitzondering van drainagesystemen met een diameter kleiner dan 200 mm C Inspectiegegevens leidingen niet ouder dan 7 jaar, HWA en infiltratieriool niet ouder dan 14 jaar. D Toestandsbeoordeling volgens NEN-EN 13508-2 E Doorlooptijd verwerken revisiegegevens maximaal 6 maanden F Er is een adequaat monitoringssysteem voor de vrijvervalriolering operationeel G Periodiek monitoren en beoordelen

A Waarneming B Rapportage C Rapportage D Procedure E Rapportage F Uitvoeringsprogramma Wrp G Uitvoeringsprogramma Wrp

4h Inzicht in de optredende grondwaterstand

A Er is een adequaat grondwatermeetnet aanwezig B Periodiek monitoren en beoordelen van de grondwaterstanden

A grondwater -monitoringsplan B Uitvoeringsprogramma Wrp

4i

A Behandeling van klachten en een reactie naar de klager binnen twee werkdagen B Diverse mogelijkheden voor klachten via het klantcontactcentrum (e-mail, schriftelijk, telefonisch) C Het aantal klachten over de riolering is minder dan 100 per jaar D Gerichte in- en externe voorlichting naar burgers en bedrijven en gebruikersparticipatie

A Klachtenregistratie B Interne procedure C Klachtenregistratie D Inspraakverordening en communicatieplan

Er moet sprake zijn van een klantgerichte werkwijze

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-2024

BIJLAGEN

49/68

Bijlage 4 Uitgangspunten Kostendekkingsberekening In deze bijlage zijn de uitgangspunten voor de kostendekkingsberekening weergegeven. 1. Berekeningsmethode De rioolheffingsberekening wordt uitgevoerd met behulp van de contantewaardemethode. Deze methode is geschikt om de effecten en de trend op langere termijn zichtbaar te maken. Met de contante-waardemethode is een vergelijking van uitgaven en inkomsten in verschillende jaren mogelijk. De toekomstige uitgaven en inkomsten van elk jaar in de beschouwde periode worden contant gemaakt naar 1 januari startjaar. In de te verwachten inkomsten zit één onbekende: de hoogte van de benodigde inkomsten per aansluiting. Door de contante waarde van de te verwachten inkomsten gelijk te stellen aan de contante waarde van de te verwachten uitgaven, worden de kosten per heffingseenheid berekend. Voor toekomstige investeringen wordt in de contante-waardebenadering geen specifieke wijze van afschrijving of financiering verondersteld. De diverse afschrijvingsmethoden (lineair, afschrijving op annuïteitsbasis) verschillen onderling wel door een andere (boekhoudkundige) verdeling van lasten in de tijd, maar de contante waarde van de jaarlijkse lasten is in deze methoden steeds gelijk aan de contante waarde van de investeringen. Het inflatie- en rentepercentage worden gebruikt voor het contant maken van de toekomstige uitgaven en inkomsten.

Dit gebeurt op de volgende wijze:

CWx (U j )  U j  (cwf )

( j x)

 (1  i )    U j    (1  r ) 

( j  x)

waarbij: x

= startjaar berekening

Uj

= uitgave in jaar (j) op prijspeil startjaar

i

= inflatie (in decimalen, bijvoorbeeld 0,015)

r

= rente (in decimalen, bijvoorbeeld 0,04)

cwf

= contante-waardefactor { = (1+i) / (1+r) }

CWx(Uj)

= contante waarde in jaar x van investering U in het jaar

Het totaal aan uitgaven en inkomsten over de beschouwde periode is met elkaar in evenwicht. 2. Planningshorizon Bij de berekening van de rioolheffing is uitgegaan van een planningshorizon van 70 jaar voor Laren. 3. Prijspeil Alle in het GRP genoemde uitgaven zijn op prijspeil januari 2023.

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

50/68

4. Inflatie De prijsindex is gebaseerd op de prijsontwikkeling van de lonen, materiaal en materieel die nodig zijn voor het aanleggen van een riolering binnen de bebouwde kom. Voor de korte termijn kan deze worden afgeleid uit CBScijfers. Voor de kostendekkingsberekening bij het GRP is uitgegaan van een langjarige inflatie van 2%. 5. Indexering rioolheffing Het in het GRP berekende tarief moet jaarlijks met de optredende inflatie worden geïndexeerd. Dit wordt jaarlijks bij de vaststelling van de begroting afgehandeld. 6. Eenheidsprijzen Voor de berekening van de investeringskosten van de rioleringsobjecten is gebruik gemaakt van de eenheidsprijzen van de Kennisbank stedelijk water van Stichting Rioned deze eenheidsprijzen zijn omgerekend naar prijspeil 2023. 7. Toeslagen Voor de toeslagen zijn conform de Kennisbank stedelijk water de volgende waarden gehanteerd: uitvoeringskosten 10% (inrichting werkterrein, uitzetwerkzaamheden), algemene kosten, winst en risico 12%, voorbereiding, honorarium en toezicht 15%. Totaal (1,10 * 1.12 * 1,15 - 1) = 42%. 8. Rentevoet Er wordt voor de lange termijn een rentepercentage 2% gehanteerd voor Laren. Dit percentage wordt niet toegerekend aan het bedrag in de voorziening. 9. Afschrijvingsmethode Investeringen worden gekapitaliseerd en lineair afgeschreven.

10. Afschrijvingstermijnen Onderscheid wordt gemaakt in de technische en de financiële afschrijvingstermijn. De technische afschrijvingstermijn (levensduur) heeft grote invloed op de hoogte van de rioolheffing, die bepaalt immers in welk jaar een object op de vervangingsplanning verschijnt. Het is daarom belangrijk de technische levensduur van de rioleringsobjecten zo goed mogelijk in te schatten. In de praktijk wordt hierbij gebruik gemaakt van inspectiegegevens. De financiële afschrijvingstermijn is van invloed op het verloop en de hoogte van de kapitaallasten in de tijd. De technische en financiële afschrijvingstermijnen mogen afwijken. Volgens de richtlijnen uit de BBV, moeten de afschrijving en de afschrijvingstermijn zo goed mogelijk aansluiten op de feitelijke waardedaling van de vrijvervalriolering. Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat, indien de economische levensduur korter is dan de technische levensduur, afgeschreven moet worden op basis van de economische levensduur. De in de berekening gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn weergegeven in tabel B1. Tabel B1

Overzicht gehanteerde afschrijvingstermijnen (jaar)

Object

Afschrijvingstermijn Financieel

Technisch

Vrijvervalriolen

40

70

Gemalen – bouwkundig

40

45

Gemalen – mechanisch / elektrisch

15

15

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

51/68

Persleidingen

40

45

Drukriolering – bouwkundig

40

45

Drukriolering – mechanisch / elektrisch

15

15

11. Egalisatievoorziening In onze gemeente wordt gebruik gemaakt van een egalisatievoorziening om ongewenste schommelingen in de rioolheffing te voorkomen (BBV art. 44, lid 2). Dit leidt tot een gelijkmatige verdeling van de lasten voor de burger, over een aantal begrotingsjaren. Er wordt geen rente aan de egalisatievoorziening toegevoegd. 12. Doorlopende kapitaallasten ná de te beschouwen termijn De na 2093 doorlopende kapitaallasten zijn buiten beschouwing gelaten. 13. Rioolheffing en BTW De geraamde BTW op zowel goederen als diensten en investeringen mogen in het riooltarief worden meegenomen. In de rioolheffingsberekening is de compensabele BTW meegenomen over de jaarlijkse kosten (exploitatie+onderzoeken) en niet over de investeringen. 14. Nieuwe investeringen voor nieuwbouw Nieuwe investeringen voor uitbreidingslocaties worden niet verrekend via de rioolheffing maar via de grondexploitatie (GREX). 15. Straatvegen Straatvegen wordt deels toegerekend aan de rioolheffing

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

52/68

Bijlage 5 Kostendekkingtabellen Gemalen en drukrioolunits

Eerste maatregeljaar is

bedragen * EURO 1.000 Nr

Lokatie gem aal

prijspeil 2023 aanlegjaar bouw k

cap mech/el

2024

aannames en schattingen in rood 45 jaar investering vervanging bouw k deel m3/h

Tabel 1 15 jaar investering vervanging m ech/el deel

1e vv-jaar

excl. BTW

BTW

1e vv-jaar

excl. BTW

BTW

Hoofdgem alen De Kuil Lediging BBB Koningin Emmalaan Prins Hendriklaan Koning Willem 3 laan Hoog Hoefloo Hoog Hoefloo Grintbank

1981 2012 1985 1985 1985 2021 2021 2021

1981 2012 1985 1985 1985 2021 2021 2021

12 64,8 12 25 12 12 12 12

2026 2057 2030 2030 2030 2066 2066 2066

15,300 75,800 15,300 31,900 15,300 15,300 15,300 15,300

3,213 15,918 3,213 6,699 3,213 3,213 3,213 3,213

2024 2027 2024 2024 2024 2036 2036 2036

33,900 73,700 33,900 47,600 33,900 33,900 33,900 33,900

7,119 15,477 7,119 9,996 7,119 7,119 7,119 7,119

Drukrioolunits drukunit drukunit drukunit drukunit drukunit drukunit drukunit drukunit drukunit drukunit drukunit

1985 1985 1981 2005 1985 1981 1981 1951 1981 1981 2005

2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022

12 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12

2030 2030 2026 2050 2030 2026 2026 2024 2026 2026 2050

4,900 4,900 4,900 4,900 4,900 4,900 4,900 4,900 4,900 4,900 4,900

1,029 1,029 1,029 1,029 1,029 1,029 1,029 1,029 1,029 1,029 1,029

2037 2037 2037 2037 2037 2037 2037 2037 2037 2037 2037

6,100 6,100 6,100 6,100 6,100 6,100 6,100 6,100 6,100 6,100 6,100

1,281 1,281 1,281 1,281 1,281 1,281 1,281 1,281 1,281 1,281 1,281

BK

253

53

M/E

392

82

Projectnummer:

51015373

Datum:

17-okt-23

Kosten bepaald aan de hand van Kennisbank Stedelijk Water, kostenkengetallen Om rekenfactor index KBSW (pp 2021) naar 2024 1,20 Formule: Kosten = factor * Basisprijs*capaciteit ^macht bouw kundig capaciteit factor basisprijs macht 0-10 m3/h 1 4.900 10-50 m3/h 0,0145 88.000 1 51-200 m3/h 0,2 88.000 0,35 201-1250 m3/h 0,0075 88.000 1 Project: Scenario: Filenaam:

factor 1 0,123 0,123 0,123

m ech/elektr. basisprijs 6.100 88.000 88.000 88.000

macht 0,46 0,46 0,46

WRP Laren 0 KD Model 2023

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

53/68

Persleidingen 1

Tabel 2

bedragen * EURO 1.000

prijspeil 2023

Bron nr. Locatie

Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Pers- en drukleiding Totaal

TOTALEN

lengte (m)

diam eter (mm)

jaar aanleg

45 1e jaar vervanging

jaar Investering excl. BTW

BTW

50 292 119 1.069 482 803 749 719 266 35

80 110 50 63 63 110 125 63 75 63

1951 1951 1981 1981 1985 1985 1985 2005 2005 2020

2024 2024 2026 2026 2030 2030 2030 2050 2050 2065

3,360 30,838 4,998 56,577 25,510 84,805 89,889 38,053 16,760 1,852

0,706 6,476 1,050 11,881 5,357 17,809 18,877 7,991 3,520 0,389

4.584

352,644

74,055

4.584

352,64

74,06

Projectnummer:

51015373

Datum:

17-okt-23

Uitgangspunten vervangingsinvesteringen, in EURO, excl. BTW, prijspeil startjaar Prijsstijging 2021-> startjaar 1,20 pp 2021 prijspeil 2023 Prijs per meter met gem. diameter Vervangingskosten geschat : Persleiding (90-315 mm): € 0,80 € 0,96 € 192 Drukleiding (64-110 mm): € 0,70 € 0,84 € 76 Project: Scenario: Filenaam:

WRP Laren 0 KD Model 2023

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

54/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

55/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

56/68

Klimaatregelen & afkoppelen bedragen in EURO * 1000

jaar

Tabel 5 prijspeil 2023

Investering omschrijving maatregel

Totaal excl. BTW totaal

pakket 1

-

jaarlijks 2024-2030

Laren Regenklaar

pakket 2

afkoppelen w egen diametervergroting

2.488.714 5.118.548

jaarlijks 2031-2050 124.436 255.927

pakket 3

ondergrondse berging afkoppelen panden aanpak restrisico panden

4.476.000 2.685.000 1.680.000

223.800 134.250 84.000

Project:

WRP Laren

Scenario: Filenaam:

0 KD Model 2023

BTW

Projectnummer:

51015373

Datum:

17-okt-23

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

57/68

Onderzoeksuitgaven bedragen in EURO

Tabel 6 prijspeil 2023 Uitgaven excl. BTW

jaar jaarlijks jaarlijks jaarlijks Communicatie/bew onersparticipatie jaarlijks vervolg SSW optimalisatie na meetresultaten jaarlijks meten en monitoren overstorten, grondw w ater, infiltratievoorzieningen, neerslag jaarlijks overige onderzoeken jaarlijks

10.000 5.000 20.000 15.000

overige onderzoeken: Regenwaterstructuurtkaart Meetplan overstorten Vertalen bruidschat naar regels in omgevingsplan (in BEL-verband) beheerplan infiltratievoorzieningen onderzoek naar status leiding Derkinderenlaan en Hilversumseweg langs Rijksweg A1 Onderzoek naar status leiding onderdoorgang Rijksweg A-1 t.h.v. de Vredelaan

2028 Nieuw GRP/SSW combinatie (in BEL-verband)

25.000

Totaal

75.000

BTW 2.100 1.050 4.200 3.150 5.250 15.750

Sam envatting Uitgaven excl. BTW 2024 € 50.000 2025 € 50.000 2026 € 50.000 2027 € 50.000 2028 € 75.000

Project:

WRP Laren

Scenario: Filenaam:

2 KD Model 2023

Projectnummer:

51015373

Datum:

17-okt-23

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

58/68

Exploitatieuitgaven bedragen in EURO

Tabel 7 prijspeil 2023

Uitgaven excl. BTW

Omschrijving

Lasten straatreiniging (2.1) Kapitaallasten riolering (7.2) overige lasten riolering (7.2)

BTW

118.605 395.067 elders in berekening verwerkt 261.764

Uren BEL-combinatie (2.1) Uren BEL-combinatie (7.2) toerekening overhead

98.462 106.394 260.695

BTW

78.092

Uitbreiding met 1/3 fte kolkenbestek reinigen en inspecteren transportriool 2027 en 2028

Totalen

Project:

WRP Laren

Scenario: Filenaam:

KD Model 2023

0

33.333 70.000 75.000

7.000 14.700 15.750

949.253

99.792

Projectnummer:

51015373

Datum:

17-okt-23

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

59/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

60/68

Baten

Tabel 9

bedragen x 1.000, prijspeil startjaar Voorziening en reserves

2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093

412

Totalen CW

412 412

Project: Scenario: Filenaam:

Totaal 412 -

WRP Laren 0 KD Model 2023

-

-

-

412 412

Projectnr: Datum:

51015373 17-ok t-23

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

61/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

62/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

63/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

64/68

Scenario 1

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

65/68

Scenario 2

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

66/68

Bijlage 6 Afkortingen AFKORTINGEN AMvB BBB BBV BRP DPRA DWA FTE GRP GS HWA IBA IBOR NEN NPR OW RWZI SSW VGS Wabo Wm Wrp Wtw

Algemene Maatregel van Bestuur Bergbezinkbassin Bergbezinkvoorziening of Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten Basisrioleringsplan Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie droogweerafvoer Full time equivalent Gemeentelijk rioleringsplan Gescheiden stelsel Hemelwaterafvoer Installatie voor Individuele Behandeling van Afvalwater Integraal Beheer Openbare Ruimte Nederlandse norm Nederlandse praktijkrichtlijn Omgevingswet Rioolwaterzuiveringsinstallatie Systeemoverzicht Stedelijk Water Verbeterd gescheiden stelsel Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wet milieubeheer Water- en Rioleringsprogramma Waterwet

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

67/68

Sweco | Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 Laren Datum 05-04-202415-06-2023

BIJLAGEN

68/68