BIJLAGE 1 - Jaarstukken 2024 (definitief)
Tekst van het document
Ook kijken we samen met de Sportraad, conform de sportvisie, naar mogelijkheden om sport- en speelplekken toe te voegen voor andere leeftijdsgroepen en in het westelijk deel van Laren. Daarbij kijken we ook naar mogelijke kansen op schoolpleinen.
Bomenbeleid In 2022 werd het Beleidsplan kapaanvragen Laren (kapbeleid) van kracht. In 2024 is dit beleid geëvalueerd. Uit de evaluatie blijkt dat het kapbeleid effectief is: de oplossingen zijn ingevoerd; het proces kapaanvragen is daardoor inderdaad verbeterd.
Jaarstukken 2024
29
Gemeente Laren
Het nieuwe beleid zorgt voor meer begrip voor besluiten, doordat er een objectief afwegingskader is. Het toezicht op de herplantplicht en het sanctiebeleid worden door betere registratie nu goed geborgd. Er zijn nog wel verbeteringen mogelijk bij het integraal werken bij ruimtelijke ontwikkelingen. We stellen hiervoor een werkproces op dat in 2025 wordt afgerond. Verder is er een werkgroep Kapbeleid ingesteld met leden van de gemeenteraad, de wethouder en betrokken ambtenaren. Hierin kunnen we informeel vragen stellen, meningen peilen over het Kap- en Groenbeleid en expertise delen. Groenbeleidsplan In het Groenbeleidsplan Laren benoemen we 11 projecten. Voor 2024 stonden vier projecten op de planning: 1. Ontwikkelen en toepassen beleid invasieve soorten: het ontwikkelen van dit beleid voor, alle in de BEL voorkomende, invasieve soorten wordt begin 2025 afgerond. Het huidige beleid voor de invasieve soorten Japanse Duizendknoop en Berenklauw wordt voortgezet. 2. Opstellen spelregels bomen en zonnepanelen: de spelregels zijn opgenomen in het afwegingskader dat hoort bij het Beleidsplan Kapaanvragen Laren. 3. Beheerarealen op orde maken en houden: dit is onderdeel van het nieuwe Integraal Beheer Openbare Ruimte 4. Ontwikkelen proces voor overdracht beheerarealen: dit wordt onderdeel van de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (afgerond 2025).
Deze projecten staan ook benoemd in het Beleidsplan groenbeheer 2023-2035 van Blaricum. De uitvoering wordt voor beide gemeenten tegelijk opgepakt. Riolering Binnen de nieuwe Omgevingswet is de verplichting om een gemeentelijk rioleringsplan op te stellen komen te vervallen. In de nieuwe Omgevingswet is in de toelichting wel aangegeven dat het opstellen van een omgevingsprogramma voor riolering en water belangrijk is. Gemeenten zijn nog steeds verplicht invulling te geven aan hun gemeentelijke watertaken en de financiën voor de rioolheffing te verantwoorden. Omdat het oude gemeentelijk rioleringsplan was verstreken is er in 2024 een nieuw integraal Water-rioleringsprogramma opgesteld (WRP 2024-2028) in de lijn van de Omgevingswet. Dit programma is in Q3 vastgesteld door de raad.
Jaarstukken 2024
30
Gemeente Laren
Wegen In 2024 is het nieuwe wegenbeheerplan 2024-2028 vastgesteld. In dit plan staat beschreven hoe de gemeente uitvoering geeft aan het beheer en onderhoud van haar verhardingsareaal en welk financiële middelen hier voor nodig zijn. Het wegenbeheerplan laat zien wat de kosten zijn voor het onderhoud van wegen. Dit wordt berekend op basis van gegevens over de staat van onderhoud van de verharding. Het plan zorgt ervoor dat de wegen veilig en goed bereikbaar blijven, binnen de wettelijke, bestuurlijke en financiële kaders. Naarderstraat In het wegenbeheerplan staat dat de Naarderstraat voor groot onderhoud in aanmerking komt. Begin 2025 wordt gestart met de voorbereiding en de uitvoering zal medio 2026 plaatsvinden. Eemnesserweg, asfalt onderhoud In september is het asfalt in de Eemnesserweg volledig vernieuwd. Weginspecties toonden aan dat het oude asfalt in de rijbaan niet meer voldeed en vervanging onvermijdelijk was. Tijdens deze werkzaamheden is de oude oversteekplaats met voetgangers lichten ter hoogte van het Dokter Holtmanweg ontmanteld en vervolgens vernieuwd. Ook is het kruispunt met de Melkweg in asfalt uitgevoerd.
Werkzaamheden Eemnesserweg, foto; Gooi- en Eemlander
Eemnesserweg (fase 2) Naast de Naarderstraat is de Eemnesserweg vanaf Het Doctor Keemanpaadje tot aan de Sint Jansstraat aangemerkt voor groot onderhoud. In oktober 2024 is gestart met de voorbereiding van dit project. Begin 2025 worden de plannen voor dit project gepresenteerd en worden de plannen verder uitgewerkt voor aanbesteding en uitvoering. Van wateroverlast naar Laren Regenklaar Laren wil de overlast van water als gevolg van hevige regenval tegengaan door zo min mogelijk schoon regenwater via het riool af te voeren. Om dat te realiseren, koppelen we daken en wegen van het riool af. Dit doen we zoveel mogelijk integraal en in samenhang met andere projecten via een gebiedsgerichte aanpak. Een (nieuwbouw)project kan een aanleiding zijn voor een integrale gebiedsaanpak voor regenwater. Met de woningbouwstichting is een aantal projecten uitgevoerd waarbij huurwoningen zijn afgekoppeld in combinatie met andere werkzaamheden zoals de verduurzaming van woningen. We zijn volop bezig met de uitvoering van een groot aantal projecten. De werkzaamheden van Laren Regenklaar zijn in 2024 volgens planning uitgevoerd. De volgende projecten hebben we kunnen afronden: Centrum panden, De Drift en omgeving, Tafelbergweg/Leemzeulder en omgeving, Veldweg en omgeving openbare gebied, Eemnesserweg/Jordaan.
Voor de eerste maanden van 2025 staat de afronding van de laatste projecten van Laren Regenklaar gepland.
Jaarstukken 2024
31
Gemeente Laren
Aanleg glasvezel in Laren In heel Nederland is sinds de invoering van de Telecommunicatiewet, daar waar het commercieel interessant is, op verschillende plaatsen een glasvezelnetwerk aangelegd. Veelal uitgevoerd door een combinatie van marktpartijen. Zo bleek een combinatie van aanbieders ook geïnteresseerd te zijn in de aanleg van een glasvezelnetwerk in de BEL-gemeenten. Door KPN wordt een glasvezelnet aangebracht in Laren. De werkzaamheden zijn voor een groot deel uitgevoerd. De afronding van de civiele werkzaamheden zal eind eerst kwartaal 2025 zijn. Voor Blaricum en Eemnes zal op een later moment Glaspoort een nieuw glasvezelnet aangebracht worden.
Jaarstukken 2024
32
Gemeente Laren
Verkeer en Vervoer Verkeersvisie 2035 In 2023 maakte Laren samen met Blaricum en Eemnes een start om te komen tot een nieuw beleidsplan als opvolger van het Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan. Belangrijk aspect van dit beleidvormingsproces was de participatie waarvoor ruime aandacht is geweest. Hierbij is onder meer informatie opgehaald met enquêtes en zijn omgevingstours georganiseerd waarbij zowel met inwoners als ondernemers is gesproken. De participatie is inmiddels afgerond waarna is gestart met het op papier zetten van een concept-verkeersvisie met uitvoeringsprogramma. In april 2025 wordt de Verkeersvisie 2035 naar verwachting voorgelegd aan de raad.
Jaarstukken 2024
33
Gemeente Laren
Parkeren rondom Singer In 2023 deed het college onderzoek naar korte termijn maatregelen om de parkeerdruk rondom Singer te verlagen. Op basis daarvan is als proef een blauwe zone ingesteld op het parkeerterrein aan de Hein Keverweg. In deze blauwe zone mag dagelijks tussen 9.00 en 18.00 uur gedurende maximaal 4 uur aangesloten worden geparkeerd. Het effect van de blauwe zone is met diverse waarnemingen en gesprekken met belanghebbenden geëvalueerd. Daaruit komt naar voren dat de blauwe zone functioneert maar dat er op momenten desondanks nog steeds een hoge parkeerdruk is. Daarom is de intentie om de blauwe zone te vergroten door de parkeervakken op een deel van Drift daaraan toe te voegen. De maandag vervalt uit de tijdspanne waarbinnen de maatregel van kracht is omdat Singer gesloten blijft op die dag waardoor de parkeerdruk dan laag is. Besluitvorming voor het definitief instellen van de blauwe zone volgt in de lente van 2025. Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 In 2024 werkten we verder aan het Regionale uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid in het kader van het rijksprogramma Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Dat behelst een meer risicogestuurde aanpak met het oog op het voorkomen van ongevallen (naast de reactieve werkwijze waarbij wordt gehandeld op basis van kennis over locaties waar ongevallen gebeuren).
Dit pakt de provincie samen met de regiogemeenten verder op. De uitvoering wordt zoveel mogelijk gekoppeld aan bestaande projecten. De bedragen vanuit het rijk waar subsidie aangevraagd kan worden, zijn echter beperkt. Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF) De provincie werkt samen met de regiogemeenten aan het Nationaal Toekomstbeeld Fiets (Tour de Force). Dit plan voorziet in het stimuleren van het gebruik van de fiets. Omdat de benodigde budgetten nog niet in beeld zijn, is er nog geen bedrag opgenomen in de begroting. Er wordt gewerkt aan een regionale uitvoeringsagenda. In 2024 is verder gewerkt aan de Regionale doorfietsroutes. Er is door de regio Gooi & Vechtstreek een coördinerend projectleider (van SWECO) aangesteld die de betrokken gemeenten gaat ondersteunen in de realisatie van routes. De provincie Noord-Holland is betrokken als subsidieverstrekker. Voor Laren zijn de route Hilversum - Huizen via Laren en Blaricum en de route Bussum - Laren van belang. Vaststelling van de doorfietsroute-tracés door Laren is voorzien in de Verkeersvisie 2035 die naar verwachting in april 2025 aan de raad wordt voorgelegd. Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) Het RMP komt voort uit het Klimaatakkoord. Elke wegbeheerder dient een bijdrage te leveren aan de landelijke opgave tot reductie van de uitstoot van CO2 ten gevolge van wegverkeer.
De provincie stelt met de regiogemeenten een menukaart op. Gemeenten kunnen op basis daarvan keuzes maken waar de reductie kan worden gerealiseerd. Omdat de benodigde budgetten nog niet in beeld zijn, is er nog geen bedrag opgenomen in de begroting. Quickwin maatregelen busstation Crailo / Ter Gooi Regio Gooi en Vechtstreek maakte in 2023 een plan om de fietsenstallingen bij halte Crailo Tergooi te verbeteren. Gemeente Blaricum vroeg subsidie aan bij provincie Noord-Holland en gaat de maatregel in 2025 realiseren met een bijdrage van de regio waaronder van gemeente Laren.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
Activiteiten
4.1
4.1.1
Onderhoudsprojecten zijn een grote kostenpost en wegen gaan daarna weer tientallen jaren mee. Wanneer we investeren moet de afweging daaronder dus toekomst bestendig zijn. In 2024 wordt een nieuw wegenbeheerplan aan de raad voorgelegd
4.1.2
In 2023 is het Groenplan vastgesteld. In 2024 stellen we het uitvoeringsplan vast.
We benaderen het onderhoud van groen en grijs integraal en betrekken inwoners.
Jaarstukken 2024
34
Gemeente Laren
4.2
We pakken knelpunten in parkeerdruk en overlast aan.
4.2.1
Vooruitlopend op nieuw verkeersbeleid gaan we experimenteren om te kijken hoe maatregelen in de praktijk uitpakt. In 2023 leidt dat onder andere rond Singer (Hein Keverweg) en op de Nieuweweg (bij evenementen) tot aanpassingen. We geven daarbij duidelijk aan hoe we evalueren en vervolgstappen bepalen.
4.2.2
Zwaar vrachtverkeer door het dorp en voor bevoorrading zorgt voor overlast en een gevoel van onveiligheid. In 2023 verkennen we (mogelijk aan een thematafel) welke maatregelenmogelijk zijn om dit te beperken, zodat het in het nieuwe verkeersbeleid wordt meegenomen. De gemeente stuurt op dit moment maar beperkt op OV en fietsgebruik. De middelen en invloed zijn ook beperkt, maar in 2024 verkennen we (onder andere met de jongerenraad) welke maatregelen we kunnen nemen om OV en fietsen aantrekkelijker te maken. Voor het stimuleren van fietsgebruik werken we regionaal samen. Daarnaast moet besluitvorming plaatsvinden over de wenselijkheid van doorfietsroutes door het dorp. Samen met de regiogemeenten verbeteren we de kwaliteit van het busstation bij Crailo. We breiden de fietsenstallingen uit, verbeteren de bereikbaarheid van de stalling en zorgen voor een prettigere beleving voor de reiziger. Hiervoor is een budget van 11.174 euro opgenomen als bijdrage namens gemeente Laren. Vaststellen van een Verkeersvisie voor de periode 2024 – 2035. Hierin worden bovenstaande onderwerpen verwerkt. We trekken bij het opstellen samen op met Blaricum en, op onderdelen, met Eemnes.
4.2.3
4.2.4
4.2.5
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 4.1.2
Het uitvoeringsplan wordt begin 2025 afgerond.
4.2.3
OV en fietsgebruik is een belangrijke thema in de Verkeersvisie 2035 die naar verwachting in april 2025 aan de raad wordt voorgelegd. In de verkeersvisie wordt richting gegeven aan de wijze van bevordering van OV- en fietsgebruik. Onder andere door realisatie van meer fietsparkeergelegenheid en vaststelling van het doorfietsroute-tracé door het dorp.
4.2.4
De voorbereiding voor de uitbreiding van de fietsenstalling is nagenoeg afgerond. Er is in de regio overeenstemming over de hoeveelheid te plaatsen fietsklemmen en de af te dragen financiële bijdrage per gemeente. Daarnaast is subsidie aangevraagd bij de provincie.
4.2.5
De concept-verkeersvisie is door betreffende portefeuillehouders van de BEL gemeenten van feedback voorzien. De verkeersvisie is in april 2025 voorgelegd aan de raad.
Jaarstukken 2024
35
Gemeente Laren
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig 4. Wegen, water en verkeer Lasten
Realisatie 2023 3.432.656
Begr. 2024 v.wijziging 3.361.458
Begr. 2024 na wijziging 3.478.262
Realisatie 2024 3.211.253
Verschil -267.009
Baten
-185.101
-85.689
-318.089
-250.611
67.478
Saldo
3.247.555
3.275.769
3.160.173
2.960.642
-199.531
Toelichting diverse afwijkingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Landschap Natuurbeheer: Er is een onderschrijding op het budget voor de bijdrage aan het Goois Natuurreservaat. Deze onderschrijding is ontstaan omdat het GNR ons een vergoeding betaalt over de btw-kosten die zij maken. Dit wordt in mindering gebracht op onze bijdrage.
€ 47.004
Lasten
Voordeel
Wegen, straten en pleinen De inkomsten van wegen, straten en pleinen betreft leges en degeneratiekosten i.v.m. het leggen en veranderen van kabels en leidingen binnen de gemeente. Inkomsten zijn niet exact vooraf te ramen en geheel afhankelijk van het aantal aanvragen van nutsbedrijven. In 2024 zijn er meer aanvragen geweest.
€ 86.317
Baten
Voordeel
Wegen, straten en pleinen Voor de aanschaf en opstellen van LIOR (Leidraad inrichting openbare ruimte) is van € 19.450 geraamd. Uitvoering zal plaatsvinden in 2025 gezien het onderhoud niet geheel is uitgevoerd. Het herstraten van een parkeerterrein is in verband met weersomstandigheden uitgesteld naar 2025 en heeft geleid tot lagere lasten in 2024.
€ 58.970
Lasten
Voordeel
Openbaar groen In 2024 is het budget voor inventariseren bosplantsoen (€ 17.000 V) en onderhoud bomen aan de Brink (€ 27.000 V) niet uitgevoerd. Het inventariseren van het bosplantsoen is vertraagd i.v.m. de keuze van een goede partij. Bomen aan de Brink is niet uitgevoerd in verband met de werkzaamheden aan de vijver. Uitvoering zal in 2025 plaatsvinden. Daarnaast zijn er onderschrijdingen bij o.a. stortkosten (€ 22.000 V) en uitbestede werkzaamheden (€ 18.000).
€ 107.144
Lasten
Voordeel
Openbare verlichting Voor energie is er een onderschrijding van circa € 69.000 (V). De energietarieven en vaste lasten zijn de laatste jaren niet in te schatten. Daarnaast zijn er nog enkele kleinere verschillen.
€ 62.224
Lasten
Voordeel
Vergunningen en leidingen In 2024 is gestart met de aanleg van glasvezel. Werkzaamheden lopen door in 2025. Inkomsten worden opgelegd in 2025.
€ -144.348
Baten
Nadeel
Overige verschillen baten < € 25.000
€ - 8.333
Baten
Voordeel
Overige verschillen lasten < € 25.000
€-9.447
Lasten
Voordeel
Totaal
€ 199.531
Jaarstukken 2024
36
Gemeente Laren
5. Onderwijs Visie Het programma onderwijs bestaat voor het overgrote deel uit kosten voor onderwijshuisvesting zoals afschrijvingen en verzekeringen. Ook vallen de leerplichthandhaving en het leerlingenvervoer hieronder. Goede schoolgebouwen zijn belangrijk. Een kwalitatief goed gebouw maakt modern onderwijs mogelijk en heeft daarmee invloed op de schoolprestaties van onze kinderen. Laren wil investeren in toekomstige generaties en maakt zich sterk voor het op tijd realiseren van kwalitatief goede en duurzame schoolgebouwen, passend bij de Larense maat. We zoeken samenwerking om kinderen zo goed mogelijk te ondersteunen.
Wat hebben we bereikt?
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs In het coalitieakkoord Laren 2022-2026 staat de ambitie om de opgave van het kwaliteitskader te verbreden naar een Integraal Huisvestingsplan (IHP). Het doel van het IHP is om voldoende onderwijsruimte voor alle Larense leerlingen te creëren, in duurzame, functionele en frisse gebouwen. Begin 2023 startte het project IHP met het vaststellen van de bestuursopdracht. Gemeente en schoolbesturen zijn vanaf dat moment in nauw overleg om tot een gezamenlijk gedragen IHP te komen. In nauwe samenwerking met de schoolbesturen zijn in 2023 per schoolgebouw de voorkeursscenario's bepaald. Het jaar 2024 is benut voor de beeldvormende fase met de raadsleden. Vanaf begin 2024 begeleidt de raadswerkgroep IHP Onderwijs het college van B&W bij de verdere uitwerking van het IHP Onderwijs richting de besluitvorming. Uit de verschillende bijeenkomsten van de raadswerkgroep is naar voren gekomen dat meerdere raadsleden kritisch zijn over de, samen met de schoolbesturen, geformuleerde voorkeursscenario’s en zich afvragen of deze ook voor de gemeente wenselijk zijn. Op advies van de raadswerkgroep heeft de gemeenteraad in juni 2024 besloten aanvullende zaken te onderzoeken. Eind 2024 is dit onderzoek naar de mogelijkheden van aanvullende scenario's afgerond. Voorzieningen onderwijshuisvesting Het onderwijshuisvestingsprogramma 2025 is eind 2024 vastgesteld.
Eén voorziening, te weten 1 e inrichting onderwijsleerpakket/meubilair Binckhorst St. Jan is aangevraagd en gehonoreerd. Nationaal Programma Onderwijs In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) heeft Laren middelen ontvangen. In de afgelopen jaren zijn middelen ingezet voor maatregelen op het vlak van leesontwikkeling, muziekonderwijs, sport en gezinsondersteuning. Tot en met schooljaar 2024-2025 zal concrete invulling worden gegeven aan de uitvoering van de maatregelen.
Jaarstukken 2024
37
Gemeente Laren
Subsidieregeling Kinderopvang In 2024 is de subsidieregeling 'Elke peuter een kans' herzien. De regeling heeft als doel segregatie (verschillende groepen zich van elkaar afscheiden) tegen te gaan en onderwijskansen te vergroten. Het is een subsidieregeling voor 2 dagdelen gratis peuteropvang en -op indicatie- 4 dagdelen voorschoolse educatie, een educatief programma in doorgaande lijn met onderwijs (VVE). De nieuwe regeling heeft de ouderbijdrage in lijn gebracht met de buurgemeenten (met name Huizen). Dit had als gevolg dat de financiële bijdrage voor ouders wordt verlaagd en hun keuze qua locatie niet meer wordt beïnvloed. Met ketenpartners in Laren, consultatiebureau (JGZ), primair onderwijs, kinderopvang, voert de gemeente gesprekken om processen verder te optimaliseren. Er is een werkgroep gevormd op HBEL niveau. Het jaar 2024 was gericht op inkoop en implementatie van de VVE-monitor die vanaf 2025 wordt gehanteerd. De VVE-monitor helpt gemeenten, omdat zij onder andere verantwoordelijk zijn voor het definiëren van de VVE-doelgroep, het toeleiden van peuters naar VVE-locaties, het waarborgen van voldoende aanbod. De kosten worden gedeeld binnen de HBEL. Doel is betere gemeentelijke regie op bereik en toeleiding VVE.
Voldoende dekkend aanbod, goede preventie en verbeterde taalontwikkeling van kinderen met een verhoogd risico op taalachterstand moet leiden tot een goede start op de basisschool.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
Activiteiten
5.1
Onderwijshuisvesting is kwalitatief 5.1.1 op orde en passend bij de Larense maat.
5.2
We zoeken samenwerking om kinderen zo goed mogelijk te ondersteunen.
5.2.1
5.2.2
Jaarstukken 2024
38
We stellen een volwaardig Integraal Huisvestingsplan vast. Er is een grote opgave op het vlak van onderwijshuisvesting met aanzienlijke financiële consequenties. Er zijn veel oude, vaak monumentale schoolgebouwen in de gemeente die op korte (0-5 jaar) tot middellange termijn (5-10 jaar) renovatie of vervangende nieuwbouw behoeven. In het coalitieakkoord is benoemd in twee bestuursperiodes, tot 2030, grote stappen te maken in het onderhoud en de modernisering van de schoolgebouwen. In 2023 is de subsidieregeling 'Elke peuter een kans' herzien. De regeling heeft als doel segregatie tegen te gaan en onderwijskansen te vergroten. Het is een subsidieregeling voor 2 dagdelen gratis peuteropvang en -op indicatie- 4 dagdelen voorschoolse educatie, een educatief programma in doorgaande lijn met onderwijs (VVE). De nieuwe regeling heeft de ouderbijdrage op lijn gebracht met andere gemeenten. Dit heeft ook tot gevolg dat de financiële drempel voor ouders wordt verlaagd. 2024 is gericht op implementatie van een VVEmonitor, de kosten worden gedeeld binnen de HBEL. Doel is betere gemeentelijke regie op bereik en toeleiding VVE. Voldoende dekkend aanbod, goede preventie en verbeterde taalontwikkeling van kinderen met een verhoogd risico op taalachterstand door onvoldoende stimulering in de thuissituatie. Zo krijgen deze kinderen een goede start op de basisschool.
Gemeente Laren
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 5.1.1
Gemeente en schoolbesturen zijn vanaf begin 2023 in nauw overleg om tot een gezamenlijk gedragen IHP te komen. Samen met de schoolbesturen zijn in 2023 per schoolgebouw de voorkeursscenario’s bepaald. 2024 is benut voor de beeldvormende fase met de raadsleden. Vanaf begin 2024 begeleidt de raadswerkgroep IHP Onderwijs het college van B&W bij de verdere uitwerking van het IHP Onderwijs richting de besluitvorming. Uit de verschillende bijeenkomsten van de raadswerkgroep is naar voren gekomen dat meerdere raadsleden kritisch zijn over de samen met de schoolbesturen geformuleerde voorkeursscenario’s en zich af vragen of deze ook voor de gemeente wenselijk zijn. Op advies van de raadswerkgroep heeft de gemeenteraad in juni 2024 besloten aanvullende zaken te onderzoeken. Eind 2024 is dit onderzoek naar de mogelijkheden van aanvullende scenario's afgerond.
5.2.2
2024 was gericht op implementatie van de VVE-monitor die vanaf 2025 wordt gehanteerd. De implementatie zal in 2025 afgerond zijn.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig 5. Onderwijs Lasten
Realisatie 2023 644.407
Begr. 2024 v.wijziging 1.286.538
Begr. 2024 na wijziging 1.371.538
Realisatie 2024 975.459
Verschil -396.079
Baten
-272.860
-676.695
-676.695
-121.990
554.705
Saldo
371.546
609.843
694.843
853.468
158.625
Toelichting diverse afwijkingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Kinderdagverblijven De vaststelling van het aantal VVE plekken binnen het Kinderdagverblijf vindt 6 maanden na het boekjaar plaats. De teveel betaalde gelden worden terugbetaald in het eerstvolgende boekjaar. Voor 2024 zijn er meer VVE plekken aangevraagd dan gedacht. Dit resulteert in een nadeel van €60.211. Hier tegenover staat een voordeel van €44.960, welke wij terug hebben ontvangen vanuit de subsidiebeschikking 2023, dit is vastgesteld in 2024.
€ -31.152
Lasten
Nadeel
Onderwijshuisvesting algemeen Dit bedrag betreft een voordeel, de totale kosten voor het project binnenklimaat Montessorischool zijn lager uitgevallen dan geraamd. Dit betekent dat een deel, namelijk € 21.219,-, van het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde krediet vrij valt. Het andere deel € 58.196 is bestemd voor inhuur van externe adviseurs.
€ 79.415
Lasten
Voordeel
Huisvesting de Ploeg € -175.543 Via een SPUK (specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden) heeft de gemeente in 2022 en 2023 middelen ontvangen om onderwijshuisvesting t.b.v. de opvang van Oekraïners bij OBS de Ploeg te bekostigen. De middelen zijn echter nooit ingezet. De middelen zijn in 2024 terugbetaald.
Lasten
Nadeel
Jaarstukken 2024
39
Gemeente Laren
Onderwijsbeleid algemeen Door het Rijk is een bedrag toegekend om de ontstane leerachterstanden voor de leerlingen zo spoedig mogelijk te kunnen inhalen. Onder de noemer “inhalen COVID-19 onderwijsvertragingen" zijn NPO gelden toegekend. De middelen mogen vanaf eind 2021 tot medio 2025 worden ingezet. Het resterende bedrag zal worden besteed in 2025.
€ 27.112
Lasten
Voordeel
Leerlingenvervoer en Leerplicht Regio Gooi en Vechtstreek Door een toename van het aantal leerlingen zijn de kosten van het leerlingenvervoer gestegen met €50.060. Dit is een landelijke ontwikkeling. Een andere oorzaak van dit nadeel zijn de hogere inspectiekosten.
€ -65.325
Lasten
Nadeel
Overige verschillen > 25.000.
€ 6.868
Lasten
Voordeel
Totaal
€ -158.625
Jaarstukken 2024
40
Gemeente Laren
6. Cultuur en recreatie Visie In dit programma zijn veel verschillende maatschappelijke activiteiten opgenomen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de subsidies voor sportverenigingen en voor de Biezem. Ook subsidies voor muziekverenigingen en musea vallen hieronder, net als de kosten voor de bibliotheek en de lokale omroep. We vinden het belangrijk dat inwoners kunnen genieten van kunst en cultuur. Dat de inwoners meer sporten en dat we verenigingen ondersteunen.
Wat hebben we bereikt?
Sport, spelen en bewegen In 2024 hebben de buurtsportcoaches uitvoering gegeven aan het werkplan. Zo zijn er op alle scholen activiteiten uitgevoerd in het kader van Fit@school, denk hierbij bijv. aan lessen bewegend leren, het opleiden van schoolpleincoaches (kinderen uit groep 7 die spellen organiseren voor de kleuters) en waterdrinklessen. De verenigingsondersteuner ondersteunde verschillende verenigingen bij specifieke vraagstukken. In het kader van het Sportakkoord 2 zijn verschillende projecten uitgevoerd. Er is onder andere een campagne uitgevoerd om meer vrijwilligers te werven voor de sportverenigingen, er is aandacht geweest voor de inclusieve sportvereniging en voor de veilige sportvereniging (o.a. stimuleren van een vertrouwenscontactpersoon bij elke vereniging en VOG's (Verklaring Omtrent het Gedrag) voor trainers). Verder is er met alle verenigingen contact geweest over de gezonde sportomgeving, dit betekent onder andere de rookvrije sportvereniging, schenkbeleid vereniging en de gezonde sportkantine. Tijdens alle schoolvakanties zijn er door de buurtsportcoach beweegactiviteiten georganiseerd voor de jeugd uit Laren. Samen met de Sportraad is er een bijeenkomst georganiseerd voor alle Sportaanbieders uit Laren om vorm te geven aan het uitvoeringsplan van de Sportvisie Laren, trends en ontwikkelingen te bespreken en input vanuit de sportaanbieders te ontvangen.
Zo werd onder andere het gebrek aan trainers benoemd waar de verenigingsondersteuner, samen met een aanbieder nu een plan voor aan het uitwerken is. Er is een start gemaakt met de verbetering van de ketenaanpak overgewicht en obesitas voor zowel volwassenen als voor kinderen. Bij volwassenen gaat het om een betere werkwijze rond de GLI (Gecombineerde Leefstijl Interventie) voor de kinderen is de Kidsaanpak verbeterd waarbij contacten zijn gelegd met kinderfysio's, jeugdverpleegkundigen en de scholen. De ketenaanpak Valpreventie is verder verbeterd en hier is uitvoering aan gegeven. Het Leefstijlpunt speelt een belangrijke rol in de keten valpreventie.
Jaarstukken 2024
41
Gemeente Laren
Volwassenenfonds en Jeugdfonds Sport en Cultuur Het Jeugdfonds Sport & Cultuur maakt het mogelijk dat kinderen, waarbij de ouders geen budget hebben om de sport of cultuuraanbieder te betalen, toch deel kunnen nemen aan activiteiten. Het Volwassenenfonds werkt hetzelfde, maar is gericht op de volwassen inwoners. In 2024 is middels het Jeugdfonds Sport & Cultuur voor 26 kinderen de contributie betaald voor een sportvereniging en voor 3 kinderen de contributie van een culturele activiteit gefinancierd. Via het Volwassenenfonds is in 2024 de contributie van 26 volwassenen gefinancierd. Participatie cultuur Er zijn diverse gratis en/of laagdrempelige evenementen georganiseerd ter bevordering van de sociale cohesie in ons dorp. Diverse subsidieaanvragen zijn gehonoreerd zodat evenementen konden worden uitgevoerd. Nota kunst en cultuur In april 2024 vond een tweede evaluatie van de nota kunst en cultuur plaats waarbij diverse actiepunten werden benoemd voor 2025. Eén van de actiepunten is het inhuren van een cultuurcoördinator. De cultuurcoördinator is voor de basisscholen voor het realiseren van een educatieprogramma en als aanjager/ verbinder voor scholen, instellingen, verenigingen en ondernemers.
Een ander actiepunt is om te kijken naar locaties in Laren waar nog niet voldoende kunst staat en het ontwikkelen van een visie voor kunst in de openbare ruimte waarbij tijdelijke kunst ook een plek zal krijgen. Cultuureducatie In samenwerking met Singer Laren vonden er diverse projecten plaats op de Larense basisscholen op het gebied van cultuureducatie. Ook heeft Stichting KKIDS (Kinderen en Kunst in de Klas) met behulp van de gemeentelijke subsidie diverse mooie projecten kunnen organiseren. Zo heeft KKIDS met een aantal vakdocenten de scholen bezocht en hebben de leerlingen aan de hand van een aantal thema's mooie kunstwerken gemaakt met als finishing touch een eindexpositie in het Brinkhuis. CMK3 (Cultuureducatie met Kwaliteit) werkte samen met regionale partners die op professioneel niveau kunst- en cultuureducatie ontwikkelen en uitvoeren. Zo is er een theaterproject ontwikkeld in samenwerking met Dynamic Arts voor de groepen 7 en 8 werd de muziekvoorstelling Pim bezocht in Singer door leerlingen van groep 3 en 4. Meer Muziek in De Klas Laren heeft een nauwe samenwerking met de Gooische Muziekschool. Door het beschikbaar stellen van NPO-gelden vond er het succesvolle project Meer muziek in het klaslokaal plaats. De Gooische Muziekschool heeft een concertproject georganiseerd voor een aantal scholen.
De scholen hebben dit project afgesloten met een uitvoering voor de ouders/verzorgers.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
Activiteiten
6.1
6.1.1
We vergroten de sportdeelname, door buurtsportcoaches en maatschappelijke initiatieven te ondersteunen.
6.1.2
In 2024 gaan we door met de inzet van buurtsportcoaches en met Jongeren op Gezond Gewicht en hopen we meer maatschappelijke initiatieven (zoals Ghockey en de Derde Helft) vanuit de sportvereniging te kunnen ondersteunen. We moedigen ze daartoe aan.
6.2.1
We intensiveren beleving, bevorderen participatie en faciliteren verbinding.
6.2
Inwoners sporten meer, we ondersteuningen verenigingen.
Meer inwoners genieten van kunst en cultuur.
6.2.2
Jaarstukken 2024
42
Gemeente Laren
6.2.3
6.2.4
In 2024 gaan we verder met de uitvoering van de Nota kunst en cultuur. Aan de hand van een evaluatie van deze nota wordt gekeken welke punten uit de nota nog aandacht behoeven. Het Nazomerfeest was in 2022 een eerste proefuitvoering, in 2023 zijn er nieuwe initiatieven uitgevoerd door muziekverenigingen en Het Brinkhuis (verspreid over het voor- en najaar) op het gebied van kunst en cultuur voor de inwoners. Na evaluatie hiervan wordt hier in 2024 weer een nieuwe invulling aan gegeven. Cultuurparticipatie voor jongeren: met het Rosa Spierhuis gaan we in gesprek om te onderzoeken of de mogelijkheid bestaat om samen te werken ter uitvoering van een project t.b.v. kunstzinnige vorming voor kwetsbare jongeren
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 6.2.4
Het Rosa Spierhuis heeft haar Academy Plan, waar bovengenoemd thema onder valt, nog niet gerealiseerd. Dit komt door gebrek aan financiële middelen en capaciteit bij het Rosa Spierhuis.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig 6. Cultuur, sport en recreatie Lasten
Realisatie 2023 1.567.552
Begr. 2024 v.wijziging 1.418.855
Begr. 2024 na wijziging 1.523.339
Realisatie 2024 1.442.343
Verschil
Baten
-477.471
-423.627
-423.627
-485.224
-61.597
Saldo
1.090.082
995.228
1.099.712
957.119
-142.593
-80.996
Toelichting diverse afwijkingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Bibliotheek De afgelopen jaren zijn activiteiten bestemd voor het versterken van het bibliotheekwerk in Laren gefinancierd met gelden vanuit de brede Spuk IZA/GALA. Dit resulteert in een voordeel op dit product.
€ 41.120
Baten
Voordeel
De Biezem Ten onrechte is een factuur van zwembad de Biezem opgenomen als nog te betalen. Achteraf bleek deze factuur reeds betaald in 2024 en is deze boeking teruggedraaid. Dit leidt tot een meevaller in programma 6.
€ 91.236
Lasten
Voordeel
Overige verschillen < € 25.000
€ 10.237
Baten
Voordeel
Totaal
€ 142.593
Jaarstukken 2024
43
Gemeente Laren
7. Sociaal Domein Visie Het programma Sociaal Domein is, financieel gezien, met afstand het grootste programma van de begroting. Het omvat een aantal wettelijke voorzieningen, zoals huishoudelijke hulp, maatwerkvoorzieningen, bijstandsuitkeringen en jeugdzorg. Daarnaast is er lokale inzet, zoals voor het Brinkhuis en subsidies aan diverse verenigingen. Een klein, maar steeds groter, budget wordt ingezet voor preventieve maatregelen. Lokaal sturen we op het welzijnswerk en het Brinkhuis als sociale ontmoetingsplaats. In de HBEL samenwerking vindt de uitvoering van de Jeugdwet, de WMO, Participatiewet, leerlingenvervoer, inburgering en schuldhulpverlening plaats. In de regio Gooi en Vechtstreek is de inkoop en het contractbeheer van de individuele voorzieningen Wmo en Jeugdzorg georganiseerd. Ook voert de regio Veilig thuis uit en is Jeugd & Gezin hier ondergebracht. De GGD Gooi en Vechtstreek voert in het kader van de Wet Publieke Gezondheidszorg voor de gemeente de taken uit op het gebied van gezondheidszorg, ouderenzorg, epidemiologie en bestrijding infectieziekten, evenals bijkomende ondersteunende werkzaamheden inzake de gedecentraliseerde taken. Ook verzorgt de GGD de inspecties van de kinderopvang.
Wat hebben we bereikt?
Algemene voorzieningen en preventief voorveld Algemene voorzieningen zijn voor iedere inwoner van de gemeente beschikbaar (denk bijvoorbeeld aan de activiteiten in het Brinkhuis). Het preventief voorveld is een verzameling van laagdrempelige activiteiten die zijn gericht op het versterken van de kracht van de samenleving in wijk en buurt en op het versterken van de eigen mogelijkheden om een lichamelijk en geestelijk actief leven te leiden (sociale zelfredzaamheid). In BELverband geven we de algemene voorzieningen en het preventief voorveld vorm. Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten in 2024 beschreven. Transformatie welzijnsorganisatie Versa Welzijn heeft het afgelopen jaar diverse – op behoefte gebaseerde – activiteiten en diensten voor zowel jongeren, volwassenen en ouderen georganiseerd. In 2023 zijn we begonnen met het maken van concrete afspraken met Versa over hun dienstverlening. De gemeentelijke doelen van het welzijnswerk vormen daarbij het uitgangspunt: zoveel als mogelijk zelfredzame bewoners, gesteund door een toereikend netwerk, verminderen van het gevoel van eenzaamheid onder inwoners, verhogen van gevoel van betrokkenheid onder inwoners en benadering vanuit positieve gezondheid.
Jaarstukken 2024
44
Gemeente Laren
Hoewel Versa Welzijn haar activiteiten organiseert vanuit de behoeftes van onze inwoners, is de beoogde transformatie in hun dienstverlening in 2024 niet voldoende meetbaar gebleken. Daardoor kan Versa slechts kwalitatief (beschrijvend) illustreren wat hun werkzaamheden teweegbrengen, maar wordt er niet kwantitatief onderbouwd wat de effecten ervan zijn. Het in 2024 nieuw ontwikkelde registratiesysteem heeft daar dit jaar nog niet aan bijgedragen. Versa heeft een intern proces in gang gezet om de kwaliteit van de bedrijfsvoering te verbeteren. Maar ook hiervoor geldt dat het te vroeg is om dit jaar resultaten te zien. Effectmeting en sluitende verantwoording blijven daarom belangrijke punten van aandacht binnen onze samenwerking. Doorontwikkeling voorveld De Leefstijlpunten zijn na de pilotfase verlengd met een jaar. Dankzij de korte lijnen met partners uit het sociaal domein en de zorg worden inwoners sneller geholpen. Daarbij blijft het streven om alle inwoners op een laagdrempelige en toegankelijke manier ondersteuning te bieden voor een gezonde en positieve leefstijl. Preventie is hierbij het sleutelwoord zodat uiteindelijk minder snel behoefte is aan geïndiceerde voorzieningen. Openbare gezondheidszorg De gezondheidszorg blijft een belangrijk thema voor de komende jaren.
Met de regiogemeenten hebben we in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) het Regioplan Gooi en Vechtstreek "Samen werken aan gezonde zorg" opgesteld. Dit plan benoemt regionale zorguitdagingen en legt afspraken vast voor de aanpak. In 2024 hebben we met zorgpartijen en de andere gemeenten in de regio samengewerkt aan transformatieplannen om de doelstellingen van het IZA te verwezenlijken: kwalitatief hoogwaardige, toegankelijke en betaalbare zorg in 2040. Op het thema Positieve Gezondheid en Mentale Gezondheid zijn de transformatieplannen eind 2024 in de afrondende fase. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het GALA heeft als doel om in 2040 een generatie met weerbare gezonde mensen te hebben, die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Gemeenten ontvangen hiervoor extra middelen van het Rijk. In Laren hebben we in 2024 deze middelen ingezet voor activiteiten en interventies om onze inwoners te helpen weerbaar, gezond en vitaal te worden of te blijven. Zo hebben we in september de vitaliteitsweek georganiseerd, met als hoogtepunt 'de BEL in beweging' met Barbara de Loor. Ook organiseerden we activiteiten en ondersteunden regionale en landelijke initiatieven op het gebied van valpreventie, eenzaamheid, alcoholgebruik (IkPas) en mentale gezondheid.
Rode draad hierbij is de positieve gezondheidsgedachte: gezond zijn is breder dan niet ziek zijn. Huisartsen en andere professionals werkten in 2024 steeds meer vanuit dit uitgangspunt. Dekkend netwerk AED's Sinds 2019 is het in Laren mogelijk om als inwoner een bijdrage van de gemeente te ontvangen voor de aanschaf van een (openbare) AED. Een dekkend netwerk van AED’s én burgerhulpverleners is heel belangrijk, omdat deze het verschil kunnen maken tussen leven en dood in het geval van een hartstilstand. Laren heeft in 2024 de subsidieregeling uitgebreid met een mogelijke bijdrage in het onderhoud van de AED’s en de kosten voor het volgen van de verplichte cursus voor burgerhulpverleners. Alcohol en middelengebruik In 2024 was er onverminderd aandacht voor alcohol- en middelengebruik. In het Gooi, en zeker ook in Laren, wordt bovengemiddeld veel gebruikt. Onder volwassenen, maar ook in de leeftijdsgroep onder de 18 jaar. Regionaal werken we dan ook samen in het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs (PHP). Dit PHP voorziet in toezicht op de verkoop van alcohol en zet in op preventie door middel van voorlichting, in samenwerking met Jellinek Preventie. In 2024 is het huidige aflopende plan geëvalueerd en een start gemaakt om een nieuw beleidsplan uit te werken.
Naast de regionale samenwerking (en ondersteuning van landelijke acties als IkPas/Dry January, Stoptober en wereldnietrokendag) heeft Laren, samen met Blaricum en Eemnes ook een lokale werkgroep die zich inzet om overmatig alcoholgebruik vroegtijdig te kunnen signaleren. Huisartsen en fysio's maken deel uit van deze werkgroep. In 2024 is een praktijkhandreiking ontwikkeld om het gesprek over alcoholgebruik/misbruik goed te kunnen voeren. In november 2024 is de handreiking gelanceerd met een Kick-off. De BEL is namelijk één van de drie pilotregio's in Nederland voor deze handreiking,
Jaarstukken 2024
45
Gemeente Laren
Inclusie en diversiteit Onderdeel van gezond leven is ook je veilig voelen in je eigen omgeving en kunnen zijn en uitdragen wie je bent. In Laren hebben we daarom tijdens de Gooise Pride Month aandacht besteed aan diversiteit door op 11 oktober, Coming Out Day, de regenboogvlag te hijsen. En hebben we drie weken lang, samen met Blaricum en Eemnes, de tentoonstelling Oud Roze in het Brinkhuis gehad. De tentoonstelling vertelde de verhalen van een dertigtal 70+ lhbtiqa personen. In november hebben we, rond de dag van verdraagzaamheid een bewustwordingscampagne ZegHallo opgezet. De gemeente was ook in 2024 verbonden aan de antidiscriminatievoorziening (ADV) Discriminatie.nl Gooi en Vechtstreek. Er is extra inzet gepleegd om de bekendheid van de ADV te vergroten en inwoners te motiveren melding te maken van discriminatie. Daarnaast is eind 2024 gestart met extra gastlessen op scholen. Jongerenwerk In 2024 is meer zicht gekregen op het functioneren van het jongerenwerk in Laren en is besloten dat er binnen het jongerenwerk verandering nodig was. Zo waren het reguliere jongerenwerk en Dynamic Arts in elkaar verweven. Dit zorgde ervoor dat het onvoldoende helder was, wat het reguliere jongerenwerk aan de jongeren in Laren biedt. Stichting Reindert is in 2024 ingezet om het reguliere ambulant jongerenwerk te ondersteunen naar aanleiding van incidenten tussen scholieren.
Na betrokkenheid van dat ambulante jongerenwerk, zijn de incidenten afgenomen. Eind 2024 is er overgedragen vanuit stichting Reindert naar het reguliere ambulante jongerenwerk en beleidsmedewerker Openbare orde en veiligheid. De uren van het reguliere jongerenwerk zijn (binnen de bestaande uren jongerenwerk in Laren) verdubbeld, wat maakt dat deze jongerenwerker meer op straat is en ook meer actief zal zijn rondom de Brink. Jongerenparticipatie De Jongerenraad is deels geëvalueerd. Er is eerder door de jongeren zelf een verslag geschreven en er is gesproken met de jongerenwerker die deze raad begeleidde. Er zijn jongeren gestopt met de Jongerenraad, waarna een aanvullende evaluatie gewenst was, om zo een passend vervolg te kunnen geven aan de inzet van de Jongerenraad. De informatie die van belang is om een vervolg te kunnen bepalen, bleef uit. Samen met de opdrachtnemer Versa bekijken we hoe de toekomst van het reguliere jongerenwerk Laren en jongerenparticipatie het best vormgegeven kan worden. Kansrijke Start en preventieve aanbod De coalitie Kansrijke Start komt vier keer per jaar samen. Ketenpartners nemen kennis van elkaars (on)mogelijkheden met de inzet om de samenwerkingsketen te verstevigen. De coalitie is dit jaar verder uitgebreid met onder andere kinderartsen vanuit Ter Gooi. Dat de coalitie verbindt, blijkt ook uit de casuïstiek van het afgelopen jaar.
Ketenpartners hanteren een bredere uitvraag en weten goed gebruik te maken van elkaars expertise waardoor passende hulp geboden kan worden aan inwoners. Eind 2023 hebben de gemeenten Laren, Blaricum, Gooise Meren, Hilversum en Huizen akkoord gegeven op deelname aan het programma Nu Niet Zwanger (NNZ). In februari 2024 is het programma gestart en eind 2024 is besloten het programma als pilot voor de periode 2024-2027 regionaal te borgen. In 2024 is het programma onder de aandacht gebracht bij belangrijke organisaties, zijn er meerdere trainingen gegeven aan aandachtsfunctionarissen, zijn er diverse adviesgesprekken geweest en is er meer malen actieve betrokkenheid gevraagd vanuit het programma om mee te denken of gesprek te voeren met inwoners. Mantelzorg De pilot Verbeteren mantelzorgondersteuning HBEL startte in 2023. Doel van de pilot was het sneller en beter bereiken van mantelzorgers om overbelasting te voorkomen. Door de juiste mantelzorgondersteuning stel je mensen in staat zelfredzaam te blijven en het vol te houden. Versa Welzijn biedt inmiddels structureel activiteiten en voorlichtingsbijeenkomsten voor mantelzorgers. Daarbij is de informatie op de gemeentelijke sites en de site van Maatschappelijke Zaken aangepast.
Opvang vluchtelingen Het COA heeft recentelijk een verzoek gedaan aan de gemeente om 50 AMV (Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen) jongeren op te vangen op een perceel op de Houtweg 29. De gemeente heeft dit verzoek met interesse ontvangen en vervolgens ambtelijk getoetst. Hoewel de opvanglocatie een waardevolle bijdrage zou
Jaarstukken 2024
46
Gemeente Laren
leveren aan het asielprobleem heeft de gemeente het verzoek moeten afwijzen. Met name de doelgroep in combinatie met het beperkte oppervlak zijn hiervoor zwaarwegende factoren. Laren voorziet daarnaast met de gemeente Blaricum in een opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen. De opvanglocatie aan de Woensbergweg in Blaricum beschikt over een maximale capaciteit van 310 opvangplekken. De opvang van de Oekraïense vluchtelingen verloopt voorspoedig en zal tenminste tot de zomer van 2026 plaatsvinden. De opvang van asielzoekers binnen de gemeente Laren kent eenzelfde karakter. Het voormalig ziekenhuis Tergooi in de gemeente Blaricum biedt opvang aan 250 aan de regio gekoppelde statushouders. Ook hier geeft Laren gezamenlijk met de gemeente Blaricum invulling aan de taakstelling om namens de gemeente Laren 79 asielzoekers op te vangen. Maatwerkvoorzieningen Als algemene voorzieningen niet voldoende zijn voor een inwoner, dan kan er door de gemeente een maatwerkvoorziening worden ingezet. Een maatwerkvoorziening is ondersteuning die is afgestemd op de persoonlijke situatie van een inwoner (denk bijvoorbeeld aan huishoudelijke hulp). Uitvoering van de maatwerkvoorzieningen is belegd bij de uitvoeringsorganisatie Maatschappelijke Zaken HBEL en de Regio Gooi en Vechtstreek.
In de raadsinformatiebrief jaarrekening 2024 HBEL-taken (maatwerkvoorzieningen) Sociaal Domein zijn de definitieve cijfers te vinden. Hieronder worden per wet de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten in 2024 beschreven. Programmaplan Sociaal Domein HBEL In 2023 stelden we in HBEL-verband de visie op het sociaal domein vast. In 2024 hebben we het programmaplan transformatie sociaal domein HBEL in concept opgesteld. Dit is een verdere concretisering van de visie. Jeugdwet Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 In 2023 is er overeenstemming gekomen op de Hervormingsagenda Jeugd. Dit inhoudelijke akkoord tussen de betrokken organisaties bevat een groot pakket maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Er zal structureel worden geïnvesteerd in de landelijke kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Gemeenten zullen de transitie richting stevige lokale teams moeten vormgeven gericht op zowel Jeugd als Wmo, met voldoende kennis en expertise en verbinding met specialistische hulp. Teams die met ouders en jeugdigen kijken naar wat echt nodig is. Die niet alleen toegang verlenen, maar zelf lichte hulp verstrekken gericht op het versterken van het gewone leven en de veerkracht van gezinnen en jongeren.
Vanuit het versterken van het gewone leven van jeugdigen zijn er kaders gemaakt om informele steun(figuren) meer te betrekken. Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de inrichting van hun teams en de bekostiging op basis van in het bestuurlijk kader duidelijk omschreven functies. Er blijft ruimte voor diversiteit in de wijze waarop gemeenten deze functies borgen in hun lokale infrastructuur. Dit vraagt van de jeugdhulpaanbieders in de regio Gooi en Vechtstreek om ingrijpende hervormingen zoals de ontwikkeling van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Dit Toekomstscenario is gericht op een nieuwe manier van werken tussen lokale wijkteams, Veilig Thuis, Gecertificeerde instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming in samenwerking met zorgaanbieders en ervaringsdeskundigen. Wachtlijsten jeugdhulp De problematiek rondom de wachtlijsten komen voort uit personeelstekorten, maar ontstaan ook doordat jongeren niet goed doorstromen in en uit zorg. In 2024 heeft het programma Aanpak wachttijden een nieuwe naam gekregen. Inmiddels spreken we van het programma Instroom, Doorstroom, Uitstroom (IDU). In 2024 is de analysefase uitgevoerd. In deze fase is, samen met ruim 150 partijen, in kaart gebracht welke stappen nodig zijn om het vraagstuk, de lange wachtlijsten door onder andere personeelstekorten, terug te dringen.
Eind 2024 zijn in gezamenlijkheid vier deelprojecten vastgesteld. Deze deelprojecten vragen nu om een verdere uitwerking. Hiervoor is eind 2024 gestart met het werven van twee regionale projectleiders.
Jaarstukken 2024
47
Gemeente Laren
Jeugdzorg plus We willen dat jeugdigen in de thuissituatie opgroeien en de zorg en ondersteuning nabij wordt georganiseerd. Waar nodig, is hiervoor passende 24/7 ambulante ondersteuning beschikbaar. Jeugdigen met meervoudige en complexe problematiek die soms aangewezen zijn op jeugdzorg Plus krijgen vanaf 2024 een combinatie van ambulante begeleiding en opvang die kleinschalig is.De jeugdzorgplus is aanbesteed en gegund aan één partij. Deze partij is vanuit de landelijke ontwikkelingen omgebouwd naar kleinschalige groepen. Veiligheidsteams Op regionaal niveau zijn we gestart met de voorbereiding van de veiligheidsteams waarin de functie van Veilig Thuis, Gecertificeerde instelling en de Raad voor de Kinderbescherming een rol krijgt. Dit team zal nauw samenwerken met de lokale teams zodat opschalen en afschalen van casussen sneller verloopt en kwetsbare jeugdigen nog beter worden geholpen. Deze veiligheidsteams hebben een plek gekregen in de samenwerking van de toekomsttuinen, welke in 2024 zijn gestart. Het Rijk werkt aan de inrichting van regionale veiligheidsteams die een groot deel van de taken van Veilig Thuis, gecertificeerde instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming overnemen. Deze teams zullen verantwoordelijk zijn voor onderzoek, het initiëren en uitvoeren van beschermingsmaatregelen en het bieden van kennis en expertise aan lokale teams.
De regio-indeling wordt aangepast van 42 jeugdhulpregio's naar 25 veiligheidsregio's. Hoewel deze wijziging geen directe gevolgen heeft voor de gemeenten in onze regio, blijft de samenwerking met deze nieuwe teams essentieel om opschaling en afschaling van hulp soepel te laten verlopen. Voor gemeenten betekent dit dat zij blijven samenwerken met regionale veiligheidsteams, maar de precieze invulling van de samenwerking en de gevolgen voor lokale teams worden pas in 2025 duidelijk. Het Rijk presenteert, naar verwachting, in het voorjaar van 2025 de plannen. Tot die tijd verandert er niks aan de samenwerking die we in 2024 hebben opgestart.
Participatiewet Werk Het Rijk heeft een opdracht gegeven om in elke arbeidsmarktregio een regionaal werkcentrum op te richten (RWC). Deze werkcentra moeten per 1 januari 2026 actief zijn. In 2024 zijn we in regionaal samenwerkingsverband gestart met het verder uitwerken van de governance, deelnemers, dienstverlening en financiën. Daarnaast hebben we in 2024 ons ingezet voor de tekortberoepen in de regio. We hebben onze dienstverlening van Zorgstart uitgebreid waarbij we werkzoekende en zij-instromers toeleiden naar enerzijds werk of naar een tekortberoep, zoals in de kinderopvang, in de zorg, etc. Tomin Tomin heeft in 2021 van de deelnemende gemeenten de opdracht gekregen om als ontwikkelbedrijf te fungeren voor een deel van de inwoners die een inkomen ontvangen op basis van de Participatiewet. Door een leerwerktraject worden zij weer naar een reguliere baan gecoacht waar zij eventueel met loonkostensubsidie een arbeidsovereenkomst aan kunnen gaan. De inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt kunnen bij Tomin onder de noemer “P-wet beschut” een (part-time) baan krijgen. Er is in 2024 een nieuw traject voor inburgeraars gestart bij de Tomin. In 2024 heeft er een midterm review plaatsgevonden van het bedrijfsplan Ketensamenwerking. Kindarrangement Het rijk stelt ieder jaar gelden ter beschikking om de armoede onder kinderen te bestrijden.
In de HBEL worden deze middelen ingezet voor de uitvoering van het kindarrangement. Kinderen in armoede krijgen de ondersteuning die nodig is in de vorm van passende kindarrangementen waarbij ondersteuning in natura wordt geleverd die direct ten goede komt aan het kind, in plaats van financiële compensatie/ondersteuning. Het kindarrangement wordt aangeboden via het online platform MeedoenHBEL. In 2024 werd er door 119 gezinnen in Laren gebruik van gemaakt. De beleidsregels zijn in 2024 aangepast met het oog op verduidelijking en verbetering van de uitvoering van het kindarrangement.
Jaarstukken 2024
48
Gemeente Laren
Schuldhulpverlening In 2024 is schuldhulpverlening onderdeel geworden van een integrale aanpak voor de inwoner. Er is een actieve samenwerking gerealiseerd met alle uitvoeringsteams binnen onze gemeente. Ook is de samenwerking met onze partners uitgebreid en geïntensiveerd. Het aantal ketenpartners dat signalen van beginnende schulden doorgeeft (vroegsignalering) is ook toegenomen, waardoor we nog meer inwoners in een vroeg stadium weten te bereiken. Verder maakt de budgetcoach van de BEL-gemeenten onderdeel uit van het team schuldhulpverlening, wat de samenwerking versterkt. Tot slot zijn efficiëntere systemen aangeschaft, is er een nieuw en eenduidig werkproces ingericht en is er sprake van een rechtstreekse toegang voor inwoners tot de dienstverlening van de schuldhulpverlening. Energietoeslag De energietoeslag 2023 was aan te vragen tot en met 31 mei 2024. Inwoners die op 1 oktober 2023 een bijstandsuitkering, een aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO), of bijzondere bijstand ontvingen, ontvingen de energietoeslag automatisch. Ook inwoners die de energietoeslag 2022 hadden gekregen en geen veranderde situatie hebben, ontvangen de energietoeslag automatisch. We konden niet aan iedereen de energietoeslag automatisch uitkeren. Inwoners die de energietoeslag niet automatisch ontvingen, konden een aanvraag doen.
In totaal hebben 374 inwoners uit Laren de energietoeslag 2023 ontvangen.
Wmo Lokaal Begeleidingsteam HBEL In 2023 is er een lokaal team opgezet dat bestaat uit gemeentelijke begeleiders met als doel lichte lokale ondersteuning te bieden aan onze inwoners. Dit team zal nauw samenwerken in een lokaal netwerk om op maat gemaakte hulp te bieden aan mensen die dat nodig hebben. Er komt een actieve samenwerking tussen het lokaal team HBEL en het leefstijlpunt BEL. Vraag en aanbod zullen in nauwe samenwerking op elkaar afgestemd worden. Hierdoor krijgt een inwoner laagdrempelig zorg die nodig is. Het begeleidingsteam is oorspronkelijk opgericht ter ondersteuning van zowel volwassenen als jeugdigen. In eerste instantie richtten we ons op hulpverlening aan volwassenen. Vanwege het succes en de behaalde doelen van deze dienstverlening, hebben we ons aanbod uitgebreid naar alle leeftijden (0-100 jaar). We streven ernaar deze ondersteuning ook voor jeugdigen beschikbaar te maken, maar merken dat hiervoor specifieke kennis en expertise nodig is. Nationaal actieplan dakloosheid; Bescherming en Opvang Nederland heeft helaas een aanzienlijk aantal dakloze mensen. Om hier verandering in te brengen, heeft het ministerie van VWS het Nationaal Actieplan Dakloosheid opgesteld. Het ultieme doel van dit plan is om in 2030 géén daklozen meer te hebben.
Alle betrokken partijen, waaronder ervaringsdeskundigen, hebben een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van dit ambitieuze plan. De aanpak van dakloosheid vraagt om een gezamenlijke inspanning. Een eigen thuis vormt het beste uitgangspunt voor het herstelproces en het opbouwen van een nieuwe toekomst. Maar dit vereist ook een nuttige dagbesteding, kansen op werk, sociale contacten en tijdige toegang tot passende hulpverlening. Samenwerking en gecoördineerde actie van organisaties zijn essentieel om deze doelen te bereiken. Het actieplan omvat zes inhoudelijke actielijnen voor de periode 2023-2030. We onderzoeken in regionaal verband wat lokaal kan en wat regionaal moet. Er is een regionaal plan van aanpak dakloosheid 2024-2025 opgesteld. Momenteel is er een regionale projectleider aangenomen om uitvoering te geven aan dit plan van aanpak.
Jaarstukken 2024
49
Gemeente Laren
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
Activiteiten
7.1
Met preventie, inzetten op het 7.1.1 vergroten van kansen en het versterken van individuen en de samenleving als geheel. Zo willen we zwaardere problemen en ondersteuning voorkomen.
In 2023 is het Leefstijlpunt gestart. Professionals uit de sport, welzijn en maatschappelijk werkveld zijn bij dit punt aanwezig om inwoners te helpen op verschillende gebieden zoals mentale steun, dagelijks functioneren, zingeving en kwaliteit van leven. De komende periode wordt het leefstijlpunt gemonitord en geëvalueerd en op basis van de resultaten wordt gekeken hoe we de dienstverlening naar de inwoners verder kunnen verbeteren.
7.2
Een sterke sociale basis waarbij mensen oog hebben voor elkaar en er ruimte is voor diversiteit
7.2.1
Het Brinkhuis is verbonden met de Larense gemeenschap en heeft zich bewezen als onderdeel van de basisinfrastructuur van het dorp. In een meerjarige subsidieafspraak is vastgelegd hoe de begroting op orde wordt gebracht en welke prestaties de gemeente van het Brinkhuis verwacht. Op basis van de herijkte visie op de functie van Hart van Laren, en de wijze waarop het beheer en exploitatie verbetert, zal het bestuur uitvoering geven aan het plan.
7.2.2
De gemeentelijke doelen van het welzijnswerk zijn zoveel als mogelijk zelfredzame bewoners, gesteund door een toereikend netwerk, verminderen van het gevoel van eenzaamheid onder inwoners, verhogen van gevoel van betrokkenheid onder inwoners en benadering vanuit positieve gezondheid.
7.2.3
We gaan mantelzorgers beter ondersteunen. In 2024 gaan we door met de pilot Verbeteren toegang tot Mantelzorgregelingen met als doel overbelasting bij mantelzorgers te voorkomen en de waardering voor- en de kwaliteit van de mantelzorgondersteuning te verbeteren. Door de juiste mantelzorg ondersteuning stel je mensen in staat zelfredzaam te blijven en het vol te houden. De pilot heeft de volgende actiepunten: 1. 2.
3.
4.
Jaarstukken 2024
50
Meer bewustwording bij mantelzorgers en bij professionals (intern en extern) Duidelijke route naar mantelzorgondersteuning en ontsluiten van informatie voor zowel mantelzorgers als professionals Een samenhangend en duurzame ondersteuningsstructuur (sociale basis versterken) Heroriëntatie mantelzorgwaardering
Gemeente Laren
7.3
Mensen die het niet zelfstandig 7.3.1 redden, krijgen passende ondersteuning. Deze ondersteuning is gericht op het (weer) binnen hun mogelijkheden zelfstandig oppakken van hun leven.
Mensen die het niet meer zelf of met hun omgeving redden, krijgen passende ondersteuning bij het zinvol deelnemen aan de samenleving, opvoeden en opgroeien. Deze ondersteuning is goed vindbaar. We zijn duidelijk voor wie en waarvoor de gemeentelijke ondersteuning in het sociaal domein is. Ook is duidelijk wat mensen van de gemeente wel en niet kunnen verwachten. Dit staat duidelijk in de gemeentelijke kaders, zoals de verordening sociaal domein, beleidsregels en het dienstverleningsmodel van de HBEL uitvoeringsdienst. Wat iemand nodig heeft vanuit de gemeente is maatwerk. Dit is onder meer afhankelijk van de draagkracht van de persoon, gezin of netwerk.
7.3.2
In 2024 wordt het beleidsplan schuldhulpverlening geactualiseerd.
7.4
Passende basisondersteuning is lokaal en laagdrempelig beschikbaar. Dit omvat het grootste deel van de professionele inzet.
7.4.1
We zoeken samenwerking met eerstelijnszorg om passend aanbod te bieden. Om de jeugdhulp meer passend, meer laagdrempelig en goedkoper te maken, is in het gezondheidscentrum het Raadhuis als pilot een jeugdwerker GGZ gestart. Deze pilot wordt gemonitord en geëvalueerd. Aan de hand van resultaten hiervan worden eventueel andere interventies in het jeugdzorgbeleid bedacht.
7.5
Voor de meest kwetsbare mensen 7.5.1 is passende specialistische ondersteuning beschikbaar.
Als aanvullende, specialistische ondersteuning nodig is, wordt deze ingezet via een indicatie door het lokale team. We werken samen met een overzichtelijk aantal (zorg)aanbieders zodat deze aanbieders goede aansluiting hebben op het lokale team. Dit bevordert de samenwerking en het is makkelijker om op- en af te schalen.
7.6
We doen een stapje extra voor specifieke doelgroepen
7.6.1
Het jongerenwerk moet in 2024 versterkt zijn en actief nieuwe doelgroepen bereiken. Ook vindt in 2024 de eerste evaluatie van de jongerenraad plaats.