BIJLAGE 1 - Jaarstukken 2024 --CONCEPT--
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2024 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024
Dit is een uitgave van de gemeente Laren Brink 29 1251 KT Laren Postbus 71 3755 ZH Eemnes info@laren.nl
Jaarstukken 2024
2
Gemeente Laren
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................................3 Leeswijzer ........................................................................................................................................................5 Aanbieding ......................................................................................................................................................6 Rekening in één oogopslag ......................................................................................................................................7 Financiële analyse ...........................................................................................................................................8 Financiële jaarrekening in één oogopslag .....................................................................................................10 Jaarverslag .............................................................................................................................................................12 Programmaverantwoording ..............................................................................................................................13 Verplichte beleidsindicatoren
.......................................................................................................................14 1. Bestuurszaken ...........................................................................................................................................18 2. Burgerzaken ..............................................................................................................................................21 3. Openbare orde en veiligheid .....................................................................................................................25 4. Wegen, water en verkeer ..........................................................................................................................29 5. Onderwijs ..................................................................................................................................................38 6. Cultuur en recreatie ..................................................................................................................................42 7. Sociaal Domein ..........................................................................................................................................45 8. Bouwen en wonen ....................................................................................................................................57 9.
Milieu en duurzaamheid ...........................................................................................................................63 10. Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie.................................................................................67 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................................................70 Onvoorzien ....................................................................................................................................................71 Overhead .......................................................................................................................................................72 Vennootschapsbelasting ...............................................................................................................................74 Mutaties reserves..........................................................................................................................................75 Paragrafen .........................................................................................................................................................77 Paragraaf lokale heffingen ............................................................................................................................78 Paragraaf
weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................84 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................99 Paragraaf financiering .................................................................................................................................107 Paragraaf bedrijfsvoering ............................................................................................................................112 Paragraaf verbonden partijen .....................................................................................................................116 Paragraaf grondbeleid .................................................................................................................................132 Paragraaf reserves en voorzieningen ..........................................................................................................134 Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................................................140 Jaarrekening .........................................................................................................................................................141 3.
Overzicht van baten en lasten en de toelichting .........................................................................................142 Overzicht van baten en lasten ..........................................................................Error! Bookmark not defined. Incidentele baten en lasten .........................................................................................................................143 Structurele mutatie reserves ............................................................................Error! Bookmark not defined. Rechtmatigheidsverantwoording .....................................................................Error! Bookmark not defined. 4. Balans en toelichting .........................................................................................Error! Bookmark not defined. Balans per 31 december 2024 ..........................................................................Error! Bookmark not defined. Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................Error! Bookmark not defined. Activa ................................................................................................................Error! Bookmark not defined. Passiva ..............................................................................................................Error! Bookmark not defined.
Elementen die buiten de balanstelling vallen ...................................................Error! Bookmark not defined. WNT ..................................................................................................................Error! Bookmark not defined. Bijlagen ................................................................................................................................................................183
Jaarstukken 2024
3
Gemeente Laren
Bijlage 1 Berekening financiële kengetallen ................................................................................................184 Bijlage 2 Investeringen ................................................................................................................................187 Bijlage 3 Verantwoording specifieke uitkeringen (SISA-bijlage)..................................................................189 Bijlage 4: EMU-saldo ...................................................................................................................................223 Bijlage 5: Taakveld overzicht .......................................................................................................................224 Controleverklaring.......................................................................................................................................228
Jaarstukken 2024
4
Gemeente Laren
Leeswijzer Bij het samenstellen van de jaarstukken 2024 zijn de programmateksten en de programma-indeling van de begroting 2024 aangehouden. Hierbij is rekening gehouden met de eisen van de nieuwe regels Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Met betrekking tot de toegelichte bedragen in de jaarstukken, benoemen we graag de volgende opmerkingen. In principe zijn de bedragen weergegeven in hele euro’s. De tabellen zijn echter direct vanuit de administratie opgebouwd die bestaat uit bedragen in eurocenten. Hierdoor kan bij optellingen een afrondingsverschil ontstaan van maximaal enkele euro’s. Duiding ‘resultaat’ in de financiële tabellen: Bedrag + : Bedrag - :
resultaat is negatief (verlies) resultaat is positief (winst)
méér uitgaven of minder inkomsten dan begroot minder uitgaven of méér inkomsten dan begroot
Algemeen Volgens artikel 24 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), bestaan de jaarstukken uit: - het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) - de jaarrekening (programmarekening, balans & toelichting en SiSa-bijlage) De programmaverantwoording en de programmarekening inclusief de toelichting hierop zijn geïntegreerd en worden per programma behandeld. De paragrafen en de balans inclusief toelichting vormen een apart onderdeel van de jaarstukken.
Jaarstukken 2024
5
Gemeente Laren
Aanbieding Met genoegen biedt het college u hierbij de jaarrekening 2024 aan. Met deze jaarrekening legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten van de gemeente Laren in het afgelopen jaar. De financiële omstandigheden waarin het college haar ambities moet realiseren, zijn – mede door de aangekondigde bezuinigingen op de Algemene Uitkering – ronduit uitdagend te noemen. Desondanks is het ons gelukt om ook in 2024 het hoge voorzieningenniveau in stand te houden. De beschikbare budgetten zijn bescheiden en de marges smal; dit maakt dat overschotten en tekorten elkaar snel kunnen afwisselen. De jaarrekening over 2024 laat zien dat de financiële situatie van Laren stabiel is gebleven. Er is sprake van een klein tekort, en de balansratio’s laten een positief beeld zien. Opmerkelijk is de ontwikkeling binnen het Sociaal Domein. Waar in het verleden de beheersbaarheid van de financiën regelmatig zorgen baarde, is er voor het derde achtereenvolgende jaar binnen de begroting gebleven. Om toekomstige inkomstenbronnen te verkennen, heeft het college op advies van de Economische Tafel een rapport laten opstellen over mogelijke nieuwe verdienmodellen voor onze gemeente. In 2024 is, na lang wachten, de Omgevingswet in werking getreden. De overgang van de oude Wet op de ruimtelijke ordening naar het nieuwe stelsel is zonder grote problemen verlopen.
Ook de participatie van inwoners speelde opnieuw een belangrijke rol. In het kader van de actualisatie van onze woonvisie heeft het hele dorp kunnen meedenken over geschikte locaties voor woningbouw. Een belangrijk resultaat uit deze dialoog is de brede steun voor het uitgangspunt dat bouwen op de karakteristieke Gooise akkers (engen) niet wenselijk is. Verder hebben wij in 2024 opnieuw stappen gezet om dichter bij onze inwoners te staan. Zo is sinds september een wekelijks inloopspreekuur in het Brinkhuis ingericht, waar inwoners terechtkunnen voor hulp bij digitaal contact met de overheid. Tot de jaarwisseling maakten 184 inwoners gebruik van deze voorziening. Op het gebied van duurzaamheid is in 2024 het Soortenmanagementplan opgesteld. Dit plan helpt huiseigenaren bij het uitvoeren van isolatiemaatregelen op een ecologisch verantwoorde manier. Mede hierdoor konden we succesvolle acties ontplooien om het energieverbruik in Laren terug te dringen en koers te houden richting de klimaatdoelen voor 2030. Tot slot wordt in de bijgevoegde zogenaamde stoplichtenrapportage per programma weergegeven in hoeverre de beoogde doelstellingen zijn gerealiseerd. Wij vertrouwen erop u met deze jaarrekening een helder inzicht te geven in de resultaten van het afgelopen jaar en de financiële positie van onze gemeente.
Het college van de gemeente Laren, namens hen, Jan van Midden, Wethouder Financiën
Jaarstukken 2024
6
Gemeente Laren
Rekening in één oogopslag
Jaarstukken 2024
7
Gemeente Laren
Financiële analyse Algemeen Volgens artikel 24 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), bestaan de jaarstukken uit: het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) de jaarrekening (programmarekening, balans & toelichting en SiSa-bijlage) De programmaverantwoording en de programmarekening inclusief de toelichting hierop zijn geïntegreerd en worden per programma behandeld. De paragrafen en de balans inclusief toelichting vormen een apart onderdeel van de jaarstukken. In aanvulling op de verplichte onderdelen zijn ook enkele bijlagen toegevoegd voor nadere toelichting. ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig
Saldo 2024 Het saldo van de jaarrekening 2024 bedraagt: -€90.480 (negatief) Hieronder treft u opbouw van het saldo per programma: Financiële resultaten per programma
Resultaat
V/N
1. Bestuurszaken
1.534.858
N
2. Burgerzaken
563.313
N
3. Openbare orde en veiligheid
1.645.606
N
4. Wegen, water en verkeer
2.927.271
N
853.468
N
6. Cultuur, sport en recreatie
1.048.355
N
7. Sociaal Domein
7.897.584
N
8. Bouw, wonen, milieu en duurzaamheid
328.968
N
9. Grondexploitatie, dorpsvernieuwing en economie
-995.530
V
42.909
N
-22.834.647
V
0
V
6.580.852
N
Vennootschapsbelasting
38.897
N
Mutaties met reserves
458.576
N
TOTAAL
90.480
N
5. Onderwijs
10. Algemene inkomsten en uitgaven Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Overhead
Budgetoverhevelingen In een aparte bijlage naast de jaarstukken 2024 presenteren wij u een overzicht van de ingediende voorstellen tot overhevelen van de incidentele budgetten 2024 naar het jaar 2025. Aan de raad wordt voorgesteld de budgetoverhevelingen dit jaar niet toe te kennen en zal het college bij de zomernota 2025 een dekkingsvoorstel indienen voor eventuele overschrijdingen van de programmabudgetten.
Jaarstukken 2024
8
Gemeente Laren
Toelichting saldo jaarrekening 2024
Resultaat 2024
Bedrag
V/N
a) Saldo resultaat 2024
90.480
N
BRUTO RESULTAAT
90.480
N
n.v.t.
N
90.480
N
b) AF: Budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025 (ten laste van het resultaat) NETTO RESULTAAT
Bovenstaande tabel geeft inzicht in het rekeningresultaat 2024. Als eerst wordt het saldo van de jaarrekening 2024 weergegeven (=onderdeel a). Vervolgens worden eventuele budgetoverhevelingen in vermindering gebracht maar dat is voor deze jaarstukken niet van toepassing (= onderdeel b). Dit resulteert in een nettoresultaat van € 90.480 negatief voor het jaar 2024. Het negatieve rekeningresultaat 2024 zal gedekt worden uit de algemene reserve. Zie nadere toelichting hieronder.
Resultaatbestemming Resultaat 2024
Bedrag
BRUTO RESULTAAT
V/N
90.480
N
0
N
Te bestemmen resultaat (voor) / NETTO RESULTAAT
90.480
N
2) BIJ: Onttrekking Algemene reserve
-90.480
V
1) AF: Budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025
Te bestemmen resultaat (na)
0
Toelichting posten resultaatbestemming jaarrekening 2024 Er is geen resultaat om te bestemmen in 2024. De raad zal uiteindelijk beslissen of de ingediende voorstellen budgetoverhevelingen meegenomen worden in het vaststellen van de jaarstukken 2024. Deze zullen dan ten laste worden gebracht van de algemene reserve.
Jaarstukken 2024
9
Gemeente Laren
Financiële jaarrekening in één oogopslag Opbrengsten Voor een groot deel van de opbrengsten mag de gemeente zelf bepalen waar zij het geld aan uitgeeft. Dit zijn de vrij besteedbare middelen die bestaan uit de gemeentelijke belastingen, de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de overige eigen inkomsten. Daarnaast ligt voor een deel van de opbrengsten vast waar de gemeente het geld aan uit moet geven. Daarvan is sprake bij de heffingen die bedoeld zijn om bepaalde gemeentelijke taken van te kunnen betalen. Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing, de afvalstoffenheffing maar ook de leges voor paspoorten en rijbewijzen. De heffingen mogen niet meer opbrengen dan de taken kosten, oftewel de gemeente mag hier geen winst op maken. Ten slotte ontvangt de gemeente specifieke uitkeringen die enkel uitgegeven mogen worden aan specifieke taken zoals onderwijsachterstand. Als de gemeente hiervan geld overhoudt moet zij dit terugbetalen aan het Rijk. De totale opbrengsten (baten) van de gemeente Laren bedragen 34,6 miljoen euro in 2024. Voor de gemeente Laren zijn de totale inkomsten in het jaar 2024 als volgt opgebouwd:
Zoals te zien bestaat het grootste deel van de inkomsten in 2024 uit de ontvangsten van het Rijk (53%). Het merendeel van deze ontvangsten komt vanuit het gemeentefonds (76%). De overige ontvangsten vanuit het Rijk betreft grotendeels geld voor specifieke doeluitkeringen en de bijstandsverlening. De overige inkomsten bedragen zo’n 35% van de totale inkomsten. De overige inkomsten bestaan met name uit de incidentele opbrengsten zoals de verkoop gronden en verkregen aflossingen op verstrekte zekerheidshypotheken. Ten slotte zijn de OZB-inkomsten (12%) een groot deel van de inkomsten in 2024.
Jaarstukken 2024
10
Gemeente Laren
Lasten De totale kosten (lasten) van de gemeente Laren bedragen 34,7 miljoen euro. De uitgaven zijn zeer divers en bestaan bijvoorbeeld uit groenonderhoud, afschrijving van investeringen, subsidies en bijdragen, salariskosten en de kosten van de uitvoeringsorganisatie (BEL Combinatie). In het overzicht van de uitgaven zijn per programma de totale kosten gepresenteerd.
De meeste uitgaven hebben plaatsgevonden binnen het programma Sociaal Domein (30%). Tot het Sociaal Domein behoort alles wat te maken heeft met zorg en ondersteuning van burgers met een hulpvraag. Daarbij gaat het om jongeren, ouderen, mensen met een beperking (fysiek, verstandelijk of psychisch) en mensen die moeilijk aan werk kunnen komen of die werkloos zijn geworden. Een ander grote kostenpost voor de gemeente Laren is de post overhead waar ongeveer 19% van de uitgaven betrekking op heeft. De overheadkosten van de gemeente Laren bestaan voor het grootste deel uit de overheadkosten die doorbelast worden door onder andere de BEL Combinatie of andere verbonden partijen. Daarnaast valt onder overhead onder andere de huisvestingskosten (gemeentehuis), de kosten van het bestuurssecretariaat, de representatiekosten en de overige ondersteuning van het college. Voor een gedetailleerd overzicht van alle gemeentelijke uitgaven per programma (taakveldniveau) wordt verwezen naar de bijlagen.
Jaarstukken 2024
11
Gemeente Laren
Jaarverslag
Jaarstukken 2024
12
Gemeente Laren
Programmaverantwoording Algemeen In de programmaverantwoording wordt per programma ingegaan op de gerealiseerde effecten en de wijze waarop die effecten zijn verwezenlijkt. Dit wordt gedaan aan de hand van de beantwoording op de drie Wvragen: Wat hebben we bereikt? (gerealiseerde doelstellingen); Wat hebben we daarvoor gedaan? (uitgevoerde activiteiten); Wat heeft het gekost? Per programma zijn daarnaast indicatoren opgesteld. Een aantal indicatoren is verplicht voorgeschreven. Deze indicatoren zijn in het volgende hoofdstuk verzameld, onder vermelding van de doelstellingen per programma. Naast de programma’s bevat de programmaverantwoording een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de overheadkosten, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien.
Opzet programmaverantwoording De opbouw per programma is als volgt: Visie programma; Gerealiseerde doelstellingen (wat hebben we bereikt?); Uitgevoerde activiteiten (wat hebben we daarvoor gedaan?); Overzicht baten en lasten van het programma (wat heeft het gekost?) en Een toelichting op het verschil realisatie 2024 ten opzichte van actuele begroting 2024. In het onderdeel “Wat hebben we daarvoor gedaan?”, worden de activiteiten besproken, die behoren bij de geformuleerde doelstellingen. Door middel van een zogenoemde verkeerslichtenrapportage is aangegeven of de betreffende activiteit in 2024 is gerealiseerd dan wel loopt volgens planning. GROEN - Doelstelling is gerealiseerd dan wel loopt volgens planning; ORANJE - Doelstelling is deels gerealiseerd dan wel vertraging in de planning; ROOD -
Doelstelling is niet gerealiseerd dan wel niet opgestart.
Doelstellingen die oranje- en roodgekleurd zijn, zijn nader toegelicht.
Jaarstukken 2024
13
Gemeente Laren
Verplichte beleidsindicatoren Taakveld 0 Bestuur en ondersteuning #
Doel
TV Naam indicator
1
-
0.0 Formatie
2
-
0.0 Bezetting
3
-
0.0 Apparaatskosten
4
-
0.0 Externe inhuur
5
-
0.0 Overhead
Begroting 2024
Actueel
MeetBron moment
0,21
0,35
2023
Eigen gegevens
0,21
0,38
2023
Eigen gegevens
€ 558
€ 571
2023
Eigen gegevens
16,0%
44%
2023
Eigen gegevens
22,0%
19%
2023
Eigen gegevens
Toelichting beleidsindicatoren 1
Het aantal fte per 1.000 inwoners.
2
De bezetting in aantal fte per 1.000 inwoners.
3
De apparaatskosten per inwoner.
4
De kosten van externe inhuur als % van het totaal van de loonsom en de totale kosten van inhuur externen.
5
Percentage van de totale lasten.
Taakveld 1 Veiligheid Begroting 2024
Actueel
1.2 Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren
8
12
2023
Stichting Halt
3.1
1.2 Winkeldiefstal per 1.000 inwoners
0,6
1,3
2023
CBS - diefstallen
#
Doel
TV Naam indicator
6
3.1
8
MeetBron moment
9
3.1
1.2 Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
3,6
2,6
2023
CBS - criminaliteit
10
3.1
1.2 Diefstal uit woning per 1.000 inwoners
3,3
3
2023
CBS - diefstallen
11
3.1
1.2 Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners
6,1
5,1
2023
CBS - criminaliteit
Toelichting beleidsindicatoren
6
Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongeren en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
8
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
9
Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
10 Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Het aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke 11 geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel, worden deze 2 delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
Jaarstukken 2024
14
Gemeente Laren
Taakveld 3- Economie #
Doel
TV Naam indicator
Begroting 2024
Actueel
MeetBron moment
14
10
3.1 Functiemenging in percentage
48,0%
49,4%
2023
CBS-BAG/LISA
16
10
3.1 Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners
226,7
311,5
2023
LISA
Toelichting beleidsindicatoren 14 De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 16 Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Taakveld 4 - Onderwijs Begroting 2024
Actueel
MeetBron moment
#
Doel
TV Naam indicator
17
5.4
4.3 Absoluut verzuim
0
0
2022
DUO / Ingrado
18
5.4
4.3 Relatief verzuim
28
26
2023
DUO / Ingrado
19
5.4
4.3 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie
1,0%
1,7%
2023
DUO / Ingrado
Toelichting beleidsindicatoren 17
Het aantal leerplichtigen of kwalificatieplichtingen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling, per 1.000 leerlingen. Periode aanduiding '2018'staat voor schooljaar '2017-2018'.
18
Een jongere staat wel ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017-2018'. Per 1.000 leerlingen.
19
Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12-23 jaar) dat voortijdig, d.w.z. zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Periode aanduiding '2018'staat voor schooljaar '2017-2018'.
Taakveld 5 - Sport, cultuur en recreatie #
Doel
TV Naam indicator
Begroting 2024
Actueel
MeetBron moment
20
6.2
5.1 Percentage niet-wekelijkse sporters
43,6%
38,2%
2022
Begroting 2024
Actueel
MeetBron moment
654
868,1
2023
LISA / CBS
CBS/RIVM
Toelichting beleidsindicatoren 20 Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens 1 x per week aan sport doet. Taakveld 6 - Sociaal Domein #
Doel
TV Naam indicator
21
7.3
6.5 Banen
23
7.3
6.3 Kinderen in uitkeringsgezin
3,0%
3,0%
2023
CBS - jeugd
24
7.3
6.3 Netto arbeidsparticipatie
68,0%
70,0%
2023
CBS - arbeidsdeelname
26
7.3
6.3 Percentage werkloze jongeren
x
x
2020
CBS - jeugd
27
7.3
6.3 Personen met een bijstandsuitkering*
229
161,8
2024
CBS - participatiewet
28
7.3
6.3 Lopende re-ïntegratievoorzieningen*
82
98,5
2022
CBS - participatiewet
29
7.3
6.72 Jongeren met jeugdhulp
11,8%
13,0%
2023
CBS - jeugd
30
7.4
6.72 Jongeren met jeugdbescherming
0,5%
0,4%
2023
CBS - jeugd
31
7.4
6.72 Jongeren met jeugdreclassering
x
x
2023
CBS - jeugd
32
7.3
6.71 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO*
590
560
2024
CBS - mon.SD/WMO
* eenheidsmaatstaf gewijzigd van 1.000 inwoners naar nu 10.000 inwoners.
Jaarstukken 2024
15
Gemeente Laren
Toelichting beleidsindicatoren 21
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten.
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een 23 huishouden waarvan minimaal 1 lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens o.g.v. de Wet werk en bijstand (tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 verstaan. 24 Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking. 26
Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.
27
Het aantal personen met een uitkering o.g.v. de Wet werk en bijstand (t/m 2014) en de Particiapatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
28 Het aantal lopende re-ïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en 29 beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedingsproblemen van de ouders. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige 30 ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe 31 aanleiding geven, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 t/m 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringsmedewerker om te voorkomen dat hij/zij opnieuw de fout ingaat. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt.
32
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
Taakveld 7 - Volksgezondheid en milieu Begroting 2024
Actueel
MeetBron moment
7.3 Omvang huishoudelijk restafval
130
147,0
2022
CBS - stat.hh afval
7.0 Percentage hernieuwbare elektriciteit
3,6%
6,5%
2022
RWS - klimaatmon.
#
Doel
TV Naam indicator
33
9
34
9
Toelichting beleidsindicatoren 33 Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (kg. per inwoner). 34 Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Taakveld 8 - Vhrosv Begroting 2024
Actueel
MeetBron moment
8.3 WOZ-waarde woningen
€ 769
€ 887
2024
CBS - stat.WOZ
8.3 Nieuwbouw woningen
0,4
2,6
2023
BAG-ABFresearch
8
8.3 Demografische druk
114,0%
113,1%
2023
CBS - stat.bevolking
38
8
8.0 Woonlasten éénpersoonshuishouden
€ 1.273
€ 1.438
2024
COELO
39
8
8.0 Woonlasten meerpersoonshuishouden
€ 1.490
€ 1.684
2024
COELO
#
Doel
TV Naam indicator
35
8
36
8
37
Jaarstukken 2024
16
Gemeente Laren
Toelichting beleidsindicatoren 35 De gemiddelde WOZ waarde van woningen. 36 Het aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. 37 De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. 38 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. 39 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Jaarstukken 2024
17
Gemeente Laren
1. Bestuurszaken Visie Het programma bestuurszaken omvat de kosten van het gemeentebestuur zelf: het college, raadsleden, griffie, rekenkamer en staf. Vanuit het bestuur en de staf wordt specifiek gewerkt aan doelstellingen die andere programma’s overstijgen, zoals inwonersparticipatie en het totale financiële beeld.
Wat hebben we bereikt?
Gemeentebestuur heel 2024 in Brinkhuis Na de verhuizing in 2023 bevalt de huisvesting in het Brinkhuis het college en de griffie goed. Door te werken in het hart van het dorp is het bestuur - door meer spontane ontmoetingen - laagdrempeliger bereikbaar voor inwoners en organisaties. Ook is het een hele prettige werkplek voor het bestuur. Regiosamenwerking Laren werkt als gemeente veel samen in de regio. Of het nu gaat om als deelnemer aan Gooi - en Vechtstreek, de veiligheidsregio of de samenwerking met de HBEL, als bestuur zien we dat samenwerken een noodzaak is om onze inwoners op de juiste wijze van dienst te zijn. Huizen voert in 2024 voor het tweede jaar de belastingtaken voor Laren uit. Voor verdere informatie van de samenwerkingspartners die Laren heeft wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Ons Laren In 2024 gaven we met het programma 'Ons Laren' invulling aan de in 2023 ingevoerde werkwijze voor inwonersbetrokkenheid. Door buurtbezoeken, thematafels en de inzet van online participatie hebben we meer inwoners bereikt én betrokken bij het gemeentelijke beleid. De bezoeken worden als zeer waardevol ervaren en met goede gesprekken blijkt er veel mogelijk en is er vanuit inwoners en bestuur begrip voor elkaar.
Jaarstukken 2024
18
Gemeente Laren
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen 1.1
1.2
Activiteiten
Laren is een vitale gemeente die 1.1.1 de taken goed organiseert en financieel stabiel is.
We ontwikkelen de BEL-organisatie door, langs de doelstellingen van de Meerjarenontwikkelnota uit 2022. Daarmee brengen we de basis op orde en zorgen we dat de organisatie beter aansluit bij de samenleving.
1.1.2
In 2022 heeft de definitieve besluitvorming over overdracht belastingtaken plaats gevonden, in2023 / 2024 zullen we extra aandacht moeten besteden aan goede communicatie aan inwoners en daadwerkelijke implementatie. Ook willen we in 2024, samen met Huizen en Blaricum, kijken naar de invoering van forenzenbelasting en andere verbeteringen.
1.1.4
In deze collegeperiode willen we een significante verbetering hebben bereikt in de kwaliteit van de financiële stukken. Daar is nog veel inzet voor nodig, elk jaar moet er verbetering zichtbaar zijn. We zetten het programma ‘Ons Laren’ voort, waarbij we met thematafels, buurtbezoeken, peilingen en andere vormen het gesprek met onze inwoners en ondernemers aangaan.
We versterken de kracht van onze 1.2.1 samenleving en zoeken samenwerking 1.2.2
In 2024 willen we meer gaan experimenteren en snel op kansen inspelen.
1.2.3
We willen meer inwoners ondersteunen die zelf in het dorp aan de slag gaan. Zelfbeheer van groen wordt verder opgezet en we vernieuwen de subsidieregels voor inwonersinitiatieven.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 1.1.1
Het BEL Bestuur heeft in 2024 het besluit genomen om meer projectmatig te gaan werken. Het gaat daarbij om projecten als de uitrol van de ICT Hardware, de implementatie van het nieuwe financieel pakket, budgethouderschap: lijnverantwoordelijkheid vanuit het financieel pakket, de nieuwe werkomgeving, met name de implementatie van Office 365, huisvesting, het Raadsinformatiesysteem en de Webcasting, de uitrol van levering en plaatsing van nieuwe bureaus, en de strategische personele planning. Een deel van deze projecten neemt meerdere jaren aan uitvoering en implementatie in beslag.
1.1.4
In 2024 is gebleken dat de kwaliteit van de financiële stukken is verbeterd. Dit blijkt ook uit het goed financieel in control zijn. Frequent voert het college het gesprek hierover met de auditcommissie. Het college probeert de raad op het juiste kaderstellende en controlerende niveau van informatie te voorzien. In 2025 probeert het college het kwaliteitsniveau op tenminste niveau 2024 te behouden danwel verder te verbeteren.
1.2.3
In 2024 is het zelfbeheer uitgebreid gepromoot, via media en tijdens buurtbezoeken. Hieruit is onder andere het zelfbeheerproject aan de Bazelweg ontstaan. Een geslaagde zelfbeheerlocatie hangt vooral af van de motivatie van de zelfbeheerder en omwonenden om het te organiseren en het op langere termijn vol te kunnen houden. Hoewel geld niet de belangrijkste drijfveer is voor inwoners, willen we wel gaan experimenteren met het beschikbaar stellen van waardebonnen voor benodigde groen-materialen om de motivatie te stimuleren.
Jaarstukken 2024
19
Gemeente Laren
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig 1. Bestuurszaken
Begr. 2024 v.wijziging 1.170.004
Begr. 2024 na wijziging 1.291.350
Realisatie 2024 1.635.649
Verschil
Lasten
Realisatie 2023 1.327.621
Baten
-206.647
-16.860
-16.860
-100.791
-83.931
Saldo
1.120.974
1.153.144
1.274.490
1.534.858
260.368
344.299
Toelichting diverse afwijkingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Gemeenten hebben op grond van de BBV de taak voorzieningen te vormen voor de (toekomstige) pensioenen van voormalige wethouders en wachtgelden burgermeester en wethouders. Op basis van de actuariële berekening worden deze voorzieningen geactualiseerd. Dat leidt voor Laren tot hogere lasten van € 335.000 in 2024. Overige verschillen leiden aan de lastenkant tot een overschrijding van totaal € 344.000.
€ -344.299
Lasten
Nadeel
Vanuit de balans zijn diverse posten voor de Rekenkamer verrekend met de drie gemeenten en leidde dit tot een voordeel van € 61.000. Daarnaast is er een restbudget van € 23.000 in 2024, die deels aan de raad wordt voorgelegd voor budgetoverheveling naar het jaar 2025. Dit leidt in 2024 voor Laren tot hogere baten van afgerond € 84.000
€ 83.931
Baten
Voordeel
Totaal
€ -260.368
Jaarstukken 2024
20
Gemeente Laren
2. Burgerzaken Visie Wij streven naar 100% digitale dienstverlening met oog voor de inwoners die digitaal minder of niet vaardig zijn. Vanuit onze missie dat we dichtbij onze inwoners staan is onze visie dat we juist die producten digitaal aan moeten bieden waarvan inwoners vinden dat ze deze zelfstandig moeten kunnen aanvragen. Dienstverlening op locatie(s) of zelfs bij inwoners thuis kan een optie zijn, ook voor diegenen die geen digitale middelen hebben of niet in staat zijn hiermee te werken. We leggen de lat voor onze dienstverlening hoog. De kernwoorden hierbij zijn transparant, verbindend, ondersteunend en betrouwbaar. We meten onze resultaten aan de hand van landelijke kwaliteits- en servicenormen. Denk aan “Waar staat je gemeente” en het VNG kwaliteitshandvest. De communicatie met inwoners willen we verbeteren door verbetering van de vindbaarheid openbare stukken via de website en via sociaal media inwoners directer te informeren over wat er in de raad besproken wordt, wat op de agenda staat en welke beslissingen er genomen moeten worden. Taalgebruik moet begrijpelijk zijn voor alle inwoners.
Wat hebben we bereikt?
Uitvoeren Programma Dienstverlening Iedere twee jaar doen we mee aan de landelijke benchmark 'Waar staat je gemeente' (www.waarstaatjegemeente.nl). Het is een onderzoek onder alle huishoudens in de gemeente. In het onderzoek vragen we onze inwoners naar hun mening over onze dienstverlening. Uit het onderzoek zijn onderstaande verbeterpunten benoemd;
meer doen dan beloofd wordt (afspraak is afspraak) meer luisteren naar inwoners sneller reageren (op meldingen, brieven en telefoontjes) juiste, beter begrijpelijke en toegankelijke informatie geven
Op deze onderdelen is een actieplan gemaakt en dit plan wordt gemonitord. Sneller reageren op (aan)vragen van inwoners en ondernemers De genoemde verbeterpunten waren voor ons de aanleiding om de basisdienstverlening vorm te geven aan de hand van het Kwaliteitshandvest VNG. Aansluitend hierop krijgen de teams Frontoffice en het KCC in 2025 een training om nog beter de vraag achter de vraag te herkennen. Hiermee willen we onze basisdienstverlening continueren en waar nodig verbeteren. Als onderdeel zijn de Servicenormen doorontwikkeld. Deze gaan
Jaarstukken 2024
21
Gemeente Laren
voornamelijk over doorloop- en wachttijden. De servicenormen stellen ons in staat om te sturen op de reactietermijn van (aan)vragen van inwoners. De score op servicenormen ontwikkelt zich positief. 80% van de telefoontjes wordt binnen 30 seconden opgenomen. Inwoners kunnen binnen acht dagen een afspraak maken bij Burgerzaken en worden binnen vijf minuten op het afgesproken tijdstip geholpen. We blijven wekelijks monitoren waar er behoefte is aan meer ruimte in de agenda's en daar handelen we ook naar. De reactietermijn op een telefoonnotitie is fors verbeterd en 80-90% krijgt binnen twee werkdagen een reactie. Juiste en beter begrijpelijke en toegankelijke informatie De vernieuwde website heeft de informatie toegankelijker gemaakt. Inmiddels geeft 75% van de inwoners aan tevreden te zijn over de duidelijke taal in brieven en e-mails. In 2024 hebben we een gedeelte van de teksten voor de meest aangevraagde producten burgerzaken opnieuw geredigeerd om het nog begrijpelijker en toegankelijker te maken voor alle inwoners. Meer doen wat beloofd wordt In de doorontwikkeling van de dienstverlening hebben we aandacht besteed aan het overtreffen van de verwachting van de inwoner. Dit is terug te vinden in de vastgestelde servicenormen waar we op sturen. Doorontwikkeling Het KCC ontwikkelt zich door als eerste aanspreekpunt van de organisatie.
Verder is een aantal producten en diensten van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) naar de Frontoffice verlegd. Daardoor kunnen we APV-producten, zoals aanmeldingen kleine evenementen en parkeervergunningen, binnen vijf dagen afhandelen. In 2024 hebben we wekelijks gemonitord op de servicenorm om 80% van de binnenkomende telefoontjes binnen dertig seconden op te nemen. Daar hebben we goed op gepresenteerd, de gemiddelde score ligt rond de norm. Ook meten we de wachttijd aan de balies, de servicenorm is maximaal vijf minuten. Daarin blijven we altijd onder de servicenorm, gemiddeld drie minuten na binnenkomst. Ook zijn we in 2024 gestart om afspraken in de agenda's van de balies beter aan te laten sluiten op elkaar. Zo maken we meer ruimte om zoveel mogelijk inwoners binnen acht dagen een afspraak aan te kunnen bieden. We hebben met succes de paspoortenpiek opgevangen door flexibel de agenda's meer open te stellen, gerelateerd aan het aantal reisdocumenten dat ging verlopen die betreffende maand. Burgerzaken De kwaliteit van de gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) hebben we geborgd en de digitalisering van Burgerzaken voortgezet. Meerdere diensten stellen we digitaal beschikbaar. Ook werkt team Burgerzaken steeds meer papierloos.
Verder werkten we aan de aanpak van identiteit- en adresfraude met twee trainingen voor alle medewerkers en hebben we met succes het verkiezingsproces geprofessionaliseerd. In 2024 organiseerden we de Europese verkiezingen succesvol, verdeeld over twee dagen in de drie gemeenten. Met een landelijk gemiddelde van 46,2 % was het opkomstpercentage van 58,1% in Laren een mooi resultaat. Door het verbeteren van het verkiezingsproces zijn we erin geslaagd om met minder inzet tenminste hetzelfde resultaat te behalen. VIBE In 2023 zijn we gestart met een adviseur dienstverlening. De adviseur dienstverlening heeft samen met de ambassadeurs dienstverlening de projecten vanuit VIBE in 2024 opgepakt. De projecten hebben betrekking op verbetering dienstverlening.
Jaarstukken 2024
22
Gemeente Laren
Beleidsindicatoren Indicator bij Doelstelling 2.1
De klanttevredenheid van de gemeentelijke Dienstverlening is stabiel of neemt bij voorkeur jaarlijks toe op basis van een 2jaarlijkse nulmeting, Waar Staat Je Gemeente. Laatste meting voorjaar 2022. Aan onze balie hoeft u gemiddeld niet langer dan 5 minuten te wachten als u een afspraak heeft* Digitaal bestelde en betaalde producten ontvangt u binnen 5 werkdagen** Indicator bij Doelstelling 2.2 Oordeel BRP zelfevaluatie volgens wettelijke vereisten Oordeel zelfevaluatie reisdocumenten volgens wettelijke vereisten Indicator bij Doelstelling 2.3 Stemlokalen voldoen aan wettelijke vereisten qua toegankelijkheid
Realisatie 2023 7
Begroting 2024 7
realisatie 2024 7
100%
100%
100%
90%
90%
100%
Realisatie 2023 positief positief
Begroting 2024 Positief Positief
Realisatie 2024 positief Positief
Realisatie 2023 100%
Begroting 2024 100%
Realisatie 2024 100%
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen
Activiteiten
2.1
2.1.1
De diensten en producten van burgerzaken worden daar waar mogelijk digitaal aangeboden. Hierdoor is het mogelijk voor inwoners om 24/7 aanvragen te doen.
2.1.2
Om identiteitsfraude te voorkomen wordt er geïnvesteerd in gezichtsopname aan de balie. Wetgeving maakt dat dit verplicht wordt voor alle gemeentes
Verhogen tevredenheid inwoners 2.2.1 (BEL-brede doelstelling)
Elke 2 jaar wordt de tevredenheid van de inwoners gemeten aan de hand van Waar Staat Je Gemeente. In 2024 vindt dit onderzoek weer plaats. Hierop wordt een actieplan gemaakt en uitgevoerd
2.2.2
Er wordt continue gestuurd op afgesproken servicenormen waarbij het kwaliteitshandvest van de VNG wordt gehanteerd.
2.3.1
De zelfevaluatie zal elk jaar plaatsvinden.
2.2
2.3
Verder ontwikkelen van Idienstverlening. Onze dienstverlening is bij voorkeur digitaal en persoonlijk voor wie dat nodig heeft (BEL-brede doelstelling)
De Basisregistratie Personen is structureel van hoge kwaliteit (BEL-brede doelstelling)
2.3.2
Jaarstukken 2024
23
Gemeente Laren
2.3.3
De adresonderzoeken worden geïntensiveerd. We maken gebruik van Landelijke aanpak adreskwaliteit (LAA). Huisbezoeken worden onderdeel van het proces. Tevens zal het gebruik van briefadressen en de leegstand hierin worden meegenomen. Medewerkers van Burgerzaken zijn aantoonbaar goed opgeleid door het behalen van certificaten.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 2.1.2
De wetgeving laat hierin op zich wachten. Er is geadviseerd om eerst een dpia (Data protection impact assessment) uit te voeren voordat er overwogen kan worden om dit systeem aan te schaffen. Vorig jaar zijn er twee dagen georganiseerd over identiteitsfraude en herkenning daarvan.
2.2.1
Het onderzoek is uitgevoerd en zal nog gedeeld worden. Vervolgens zal het actieplan opgesteld worden.
2.3.2
Er is hard gewerkt aan het up to date maken van de processen. Ook vinden de huisbezoeken met regelmaat plaats. Voor de leegstand is er een actie geweest en met deze gegevens schonen we de lijst op en zal er contact worden gelegd met andere teams die hier ook een taak in hebben.
2.3.3
De eerste medewerker heeft in 2024 de opleiding afgerond en de overige medewerkers volgen in 2025.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig 2. Burgerzaken
Begr. 2024 v.wijziging 755.774
Begr. 2024 na wijziging 806.870
Realisatie 2024 848.036
Verschil
Lasten
Realisatie 2023 547.232
Baten
-171.626
-144.500
-237.012
-284.723
-47.711
Saldo
375.606
611.274
569.858
563.313
-6.545
41.166
Toelichting diverse afwijkingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
De lasten voor de inkomensoverdrachten Rijk (paspoorten) zijn in 2024 hoger als gevolg van de paspoortenpiek. Er zijn meer reisdocumenten ingekocht en dit heeft geleid tot hogere lasten van € 27.203. Bij het opstellen van de Slotwijziging 2024 waren deze gegevens nog niet bekend en is de begroting toen niet op aangepast.
€ -27.203
Lasten
Nadeel
De baten voor de leges en rechten (paspoorten) zijn in 2024 hoger als gevolg van de paspoortenpiek. Er zijn meer reisdocumenten verkocht aan de inwoners en dit heeft geleid tot hogere baten van € 38.527. Bij het opstellen van de Slotwijziging 2024 waren deze gegevens nog niet bekend en is de begroting toen niet op aangepast.
€ 38.527
Baten
Voordeel
Overige verschillen < € 25.000
€ -4.779
Lasten
Nadeel
Totaal
€ 6.545
Jaarstukken 2024
24
Gemeente Laren
3. Openbare orde en veiligheid Visie Het programma Openbare orde en veiligheid wordt grotendeels door de Veiligheidsregio uitgevoerd en omvat de kosten van brandweer en crisisbeheersing. Ook de lokale inzet voor de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) valt hieronder.
Wat hebben we bereikt?
Boa's - Zichtbaarheid en Kwaliteit In 2024 is er verder ingezet op zichtbaarheid en kwaliteit. Op het gebied van zichtbaarheid maken we gebruik van een actuele hotspotlijst. Daarmee wordt de inzet gepleegd op locaties en op de tijdstippen waarop dit vereist is. Het registratiesysteem is zo ingericht dat het voor de boa-werkzaamheden, de werkzaamheden van de vakafdelingen en ketenpartners dient als informatiebron om het dossier te verrijken of casuïstiek op te pakken. Ook is het team gesprekspartner in relevante overleggen en leveren zij input aan de vakafdelingen die in relatie staan tot onze taakvelden. In 2024 zijn wij gestart met de projectmatige inzet op diverse problematiek. Op de specialistische onderwerpen werken we aan het verbeteren van de kwaliteit van de werkzaamheden door opleiden en opbouwen van expertise. Hierdoor kunnen de boa-bevoegdheden optimaal gebruikt worden met als effect dat de kwaliteit van de werkzaamheden verbeterd wordt. OOV Het werk in het Veiligheidsdomein is in de afgelopen jaren sterk veranderd. Dit heeft enerzijds te maken met uitbreiding van de al bestaande thema’s en taken, anderzijds met het opnemen van nieuwe thema’s binnen de Regionale Veiligheidsstrategie en het Integraal Veiligheidsprogramma. Vanwege deze veranderingen, zijn de portefeuilles en werkzaamheden van team Veiligheid geëvalueerd.
Om de veiligheid in het dorp te kunnen waarborgen en om in te kunnen spelen op ontwikkelingen, is er ingestemd met een formatie-uitbreiding van team OOV. Per september hebben we deze formatie-uitbreiding gerealiseerd. Hierdoor kunnen wij beter inzetten en daadkrachtiger optreden op de thema's uit het veiligheidsplan. Ook kunnen we focus aanbrengen op de geprioriteerde thema's uit het veiligheidsplan. Lokale persoonsgerichte aanpak & Zorg- en Veiligheidshuis De lokale persoonsgerichte aanpak (PGA) is een aanpak voor de begeleiding van personen met een zorgbehoefte die betrokken zijn bij overlast en/of criminaliteit. In 2024 vond er structureel overleg plaats met relevante partijen op het gebied van zorg (bijv. GGZ, sociaal wijkteam) en straf (bijv. OM, Reclassering, politie). De lokale persoonsgerichte aanpak is met name ingezet op complexere overlast- en criminaliteitsdossiers.
Jaarstukken 2024
25
Gemeente Laren
Hierbij gaat het ook om individuen waar zowel zorg- als strafmaatregelen nodig zijn om te komen tot een veilige leefsituatie. In 2024 zijn er geen casussen bij het Zorg- en Veiligheidshuis aangemeld. Jeugd en veiligheid De kern van de aanpak van het signaleringsnetwerk jeugd is enerzijds het vroegtijdig, snel en consequent reageren op overlastsituaties die door jeugdigen gepleegd worden. Anderzijds ondersteunt het kwetsbare individuele jongeren in vraagstukken die van belang zijn voor hun ontwikkeling en hierbij voorkomen dat jeugdigen afglijden richting de criminaliteit. In de aanpak werken collega's van OOV en de boa's nauw samen met jongerenwerk, politie en Halt. Om de samenwerking te bevorderen en (problematische) jeugd in beeld te krijgen, hebben wij periodiek een jeugdoverleg. In dit overleg wordt casuïstiek besproken en wordt zowel preventieve al repressieve gekeken naar jeugdproblematiek. Wanneer preventie niet genoeg is, kijken we op maat wat er nodig is om een jongere uit de problemen te krijgen en te houden. Wij hebben de mogelijkheid om een jongere aan te melden voor triage van de lokale persoonsgerichte aanpak (PGA) of aan te melden bij het Veiligheidshuis. Dit is in 2024 niet voorgekomen. Het thema jeugd en veiligheid is ook opgenomen in het nieuwe Integraal Veiligheidsplan (IVP) van Laren.
Digitale criminaliteit In 2024 trokken we regionaal op in de strijd tegen digitale criminaliteit. De focus ligt op drie groepen: ouderen, midden- en kleinbedrijven en jongeren (tot 18 jaar). De focus lag in 2024 op bewustwording vergroten, samenwerking bevorderen, structuur en consistentie aanbrengen door o.a. een jaaragenda vast te stellen en gebruikmaken van feedback en evaluatiemomenten. Het doel in 2024 was een proactieve benadering te kiezen om zo de veerkracht van de gemeenschap op het gebied van digitale veiligheid te vergroten. We hebben onder andere voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd en geprobeerd om alle doelgroepen handvatten te bieden zichzelf digitaal weerbaar te maken. Samen met onze buurgemeenten blijven we constant op zoek naar nieuwe interventies en mogelijkheden om in te zetten op dit thema. Ondermijnende criminaliteit In 2024 is verder ingezet op bestrijding van ondermijning in de relevante sectoren, zoals horeca, vastgoed en kwetsbare gebieden. Het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) voerde in 2024 twee controles uit. Deze controles hadden als doel de veiligheid en leefbaarheid te verhogen. Er is één controle uitgevoerd op basis van het thema ‘Beauty branche’. Hierbij zijn 21 ondernemingen integraal gecontroleerd. Na elke controle is actief gecommuniceerd om zo meer bekendheid te geven aan het onderwerp ondermijning en het BIT.
Er is één bedrijventerrein integraal onderzocht en gecontroleerd, hierbij zijn alle ondernemingen gecontroleerd op bestaande wet- en regelgeving. Er is éen controle geweest op spookbewoning, hierbij zijn meerdere woningen bezocht. In het lokaal ondermijningsoverleg is, samen met de ketenpartners, gelopen op signalen en is ondermijningscasuïstiek behandeld. Integraal hebben we ingezet op een betere samenwerking waarbij we gezamenlijk beeld bepalen en streven naar een bewuste informatiegestuurde aanpak van signalen. In 15 gevallen bleek na onderzoek dat er geen sprake was ondermijning. In vijf gevallen hebben ketenpartners door middel van een interventie zelfstandig een signaal afgehandeld. In twee gevallen zijn deze signalen met behulp van RIEC-expertise opgepakt om de juiste interventie te bepalen. Samen met de andere gemeenten uit de regio Gooi en Vechtstreek is onderzoek gedaan naar het oprichten van een bestuurlijk expertise team (BET). Hiervoor is subsidie toegekend door het CCV. Dit team zal ondersteunen om BIBOB onderzoeken volledig en goed te kunnen uitvoeren. Crisisbeheersing Om de medewerkers van de crisisorganisatie zo goed als mogelijk voor te bereiden op de bestrijding van een ramp of crisis, is het belangrijk om voldoende te oefenen en trainen.
Er is extra opleidingsbudget beschikbaar gesteld, bedoeld om naast de reguliere oefeningen ook lokaal georganiseerde oefeningen te kunnen houden. Dat geldt zowel voor bestuur als voor de ambtelijke organisatie. In 2024 is geen beroep gedaan op het extra opleidingsbudget. Er is in 2024 één grote oefening georganiseerd en ook betaald door de Veiligheidsregio. In 2024 zijn er procestrainingen georganiseerd voor verschillende doelgroepen om zo de proceskant van de crisisorganisatie per onderdeel terug te brengen naar een basisniveau.
Jaarstukken 2024
26
Gemeente Laren
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstellingen 3.1
3.2
Activiteiten
We houden het veiligheidsgevoel 3.1.1 op peil.
De samenwerking en afstemming met buurtpreventieverenigingen wordt meer opgezocht. Buurtpreventieverenigingen spelen een belangrijke rol in het signaleren van knelpunten en het informeren van bewoners. Dit waardevolle netwerk gaan we in 2023 actiever benutten.
3.1.2
Inzet en prioritering van BOA-inzet wordt beter zichtbaar gemaakt in het dorp, voor 2023 halen we prioriteiten op via het burgerpanel. De formatie is structureel uitgebreid naar 3 fte. Komend jaar werken we aan het zichtbaar maken daarvan in het dorp. Omdat capaciteit altijd schaars blijft betrekken we inwoners bij het opstellen van de prioriteiten voor de inzet.
3.1.3
Zowel ambtelijk als bestuurlijk vindt 2 keer per jaar een crisisoefening plaats. Afgelopen jaren hebben aangetoond hoe groot de impact van crises kan zijn (corona, opvang Oekraïners). Om de werkwijze en routine te onderhouden blijven we oefenen met crisisstructuren en – besluitvorming.
3.2.1
In 2023 is er een nieuw Integraal Veiligheidsplan (IVP) vastgesteld. Dit IVP is afgestemd met de andere gemeenten van de regio Gooi en Vechtstreek.In 2024 wordt er een uitvoeringsplan (UVP) vastgesteld op basis waarvan de activiteiten voor de komende 4 jaar worden vastgelegd. Daarna kunnen wij starten met de uitvoering van onze prioritaire thema's.
3.2.2
Regionaal delen we vaker capaciteit en expertise. Dit doen wij onder andere met het Bestuurlijke Interventie Team voor het thema ondermijning en op het thema digitale criminaliteit.Voor 2024 wordt onze regionale inzet verder verbreed door onderzoek aan deelname aan het Bibob expertise team. Gezien de toename van complexe thema's zien wij dat samenwerking nodig is om de juiste expertise in te zetten. Ook kunnen wij op die manier van elkaar leren. Deze samenwerking verwachten we onder de vlag van het IVP verder te kunnen uitwerken Met scherpere regelgeving, zoals uitbreiding van het Bibob-regime, kunnen we criminaliteit beter tegengaan.
We bestrijden georganiseerde criminaliteit regionaal
3.2.3
3.3
Evenementen zijn passend bij Laren en de overlast wordt beperkt
3.3.1
Het evenementenbeleid wordt geactualiseerd. Dit zal begin 2024 aan de raad worden voorgelegd. (zie ook programma EZ)
3.3.2
Jaarstukken 2024
27
Gemeente Laren
3.4
We houden de regelgeving actueel
3.4.1
Vrijwilligersorganisaties hebben moeite om zelf voldoende verkeersregelaars te vinden en op te leiden. Daarom gaan we hen vanaf 2024 ondersteunen door als gemeente de inzet van verkeersregelaars te vergoeden.We blijven in 2024 als gemeente verkeersregelaars aanbieden voor maatschappelijke en nationale evenementen, zoals 4 mei herdenking, Sint Jansprocessie, Sinterklaasintocht In 2024 worden de marktverordening en het standplaatsenbeleid geactualiseerd.
Toelichting bij afwijking (oranje of rood): 3.1.2
Zichtbaarheid binnen het dorp realiseren wij onder andere door informatiegestuurd handhaven. Wij zijn aanwezig op de locaties op de momenten dat dit nodig is. Door de hotspotlijst hebben wij duidelijk in beeld waar en wanneer wij op een bepaalde locaties aanwezig moeten zijn om preventief en repressief te handhaven. Ook zijn wij zichtbaar op straat door het herkenbare wagenpark en surveillances te voet in het centrum. In het burgerpanel en 'waar staat je gemeente' is uitgevraagd welke prioriteiten onze inwoners belangrijk vinden. Deze punten nemen wij mee in het vormgeven van ons boa actieplan 2025.
3.2.3
Vanwege onvoldoende capaciteit bij OOV zijn de beleidsstukken nog niet vastgesteld. Wel zijn wij druk geweest met de voorbereidingen voor de vaststelling van het beleid. In 2025 zullen er diverse beleidsstukken op o.a. Bibob, Damocles en vuurwapens vastgesteld worden om criminaliteit beter tegen te gaan.
3.4.1
Vanwege onvoldoende capaciteit is hier geen uitvoering aan gegeven. In 2025 wordt beoordeeld wanneer de actualisatie kan plaatsvinden.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan dit programma verbonden zijn: ( + ) = nadelig; ( - ) = is voordelig 3. Openbare orde en veiligheid Lasten
Realisatie 2023 1.622.330
Begr. 2024 v.wijziging 1.715.575
Begr. 2024 na wijziging 1.715.575
Realisatie 2024 1.750.818
Verschil
Baten
-102.473
-88.309
-88.309
-105.212
-16.903
Saldo
1.519.857
1.627.266
1.627.266
1.645.606
18.340
35.243
Toelichting diverse afwijkingen Verklaring
Bedrag
B/L
V/N
Groene Gerritsweg 2-4d Brandw.kaz. Rolst Diverse stroringen en incidenten van installaties die plaatsvonden, veroorzaakten verhoging van de kosten.
€ 36.434
Lasten
Nadeel
Veiligheidsregio De kosten voor de Veiligheidsregio zijn sinds 2024 verhoogd. Deze kostenstijging is niet meegenomen in de begroting 2024. De extra kosten zijn doorbelast in verband met stijgende loonkosten en prijsaanpassingen.
€ -42.969
Lasten
Nadeel
Overige verschillen < € 25.000
€ -11.805
Lasten
Nadeel
Jaarstukken 2024
28
Gemeente Laren
Totaal
€ -18.340
4. Wegen, water en verkeer Visie In dit programma worden kosten opgenomen voor onderhoud van de openbare ruimte, de straatverlichtingen, reiniging en gladheidsbestrijding. Ook de uitvoering van het parkeerbeleid en het beheer van de hertenkamp vallen hieronder.
Wat hebben we bereikt? Integraal beheer openbare ruimte In 2023 startte binnen de BEL Combinatie een project om te onderzoeken op welke manier het beheer openbare ruimte het beste uitgevoerd kan worden. Binnen dit project bekijken we onder andere in welke samenwerking de diverse werkzaamheden het beste uitgevoerd kunnen worden. Enerzijds tussen de buitendienst en anderzijds tussen verschillende aannemers. In 2024 kreeg dit verder vorm. De gemeenteraad is in een sessie gevraagd om input te geven voor het gewenste kwaliteitsniveau voor de verschillende gebieden in het dorp. Begin 2025 besluit de raad hierover en dan kan de aanbesteding verder worden vormgegeven. Op 1 januari 2026 moet met de nieuwe bestekken en verdeling qua werk (aannemers / buitendienst) gewerkt gaan worden. Dit is een harde deadline. Speelruimteplan Laren 2024-2033 Het speelbeleid uit 2008 is geactualiseerd. Met het nieuwe Speelruimteplan Laren 2024-2033 willen we het openbare speel- en sportaanbod weer aan laten sluiten op de actuele trends en ontwikkelingen, zoals toegankelijkheid en inclusiviteit, klimaatadaptatie en duurzaamheid en een integrale en bewonersgerichte aanpak van de speelruimte. Het Speelruimteplan richt zich als eerste stap op de bestaande speel- en sportveldjes, gericht op de jeugd (tot 12 jaar). In 2025 starten we met de uitvoering.