A.8.2 BIJLAGE - Gemeentelijke blik 2025-2028
Tekst van het document
Gemeentelijke blik 2025 - 2028
Deze nota is onderdeel van de Samenwerkingsovereenkomst 2025-2028 | 1
Gemeenten Gooise Meren, Wijdemeren, Eemnes, Huizen, Laren en Blaricum hebben gezamenlijk de opdracht verleend aan Bibliotheek Gooi+ om het bibliotheekwerk in deze gemeenten te verzorgen. Basis voor de invulling van het bibliotheekwerk is de uit 2015 stammende bibliotheekwet. De daarin genoemde vijf kernfuncties; • • • • •
kennis en informatie beschikbaar stellen, mogelijkheden bieden voor ontwikkeling en educatie, stimuleren om te lezen, ontmoetingen en debatten organiseren, mensen laten kennismaken met kunst en cultuur;
hebben een plek gekregen binnen het lokale bibliotheekwerk. Gemeenten krijgen in naar verwachting 2026 een ‘zorgplicht’ voor een toekomstgerichte bibliotheekvoorziening. Zij moeten de aanwezigheid van en de toegang tot de bibliotheek wettelijk verankeren. Daarnaast is het goed te refereren aan het Bibliotheekconvenant 2024-2027. Met het sluiten van dit convenant beogen de betrokken partijen bibliotheken beter in staat te stellen bij te dragen aan actuele maatschappelijke opgaven, met een focus op het bevorderen van de geletterde samenleving, van participatie in de (informatie)samenleving en van een even lang ontwikkelen. 2 | Deze nota is onderdeel van de Samenwerkingsovereenkomst 2025-2028
Als gemeenten vragen we aandacht voor de verschillende lokale maatschappelijke opgaven. De bibliotheek moet binnen de beschikbare middelen keuzes maken qua dienstverlening. Insteek is - en dit zal met de zorgplichtwet ook zijn vastgelegd - dat onze inwoners eenvoudig terecht kunnen bij een bibliotheek met ideeën, voor vragen, antwoorden, hulp, ontspanning en uitdaging. En met name ook voor verbinding en ontmoeting. Het bijdragen aan de mogelijkheid voor iedereen om een leven lang te leren is het doel. Voor het realiseren van bovenstaande functies en opgaven gaan gemeenten en bibliotheek met elkaar in gesprek over de beschikbare middelen en kaders, afhankelijk van de maatschappelijke en financiële ontwikkelingen.
Principes Als gemeenten geven we – met de wettelijke kaders als uitgangspunt – de bibliotheek mee wat vanuit ons perspectief aandacht verdient de komende jaren. Dit start bij een aantal voor ons belangrijke basisprincipes. Deze principes zijn voor ons de kapstok waaraan de inhoudelijke koers van de bibliotheek wordt opgehangen.
· Er vindt doorlopend reflectie plaats op het aanbod en de activiteiten van de bibliotheek. Daarbij bestaat ruimte voor vernieuwing en voor investeren in de professionaliteit van de (vrijwillige) medewerkers en de dienst- verlening van de bibliotheekorganisatie. Gemeenten en bibliotheek streven naar een toekomstbestendige, solide en doelmatige dienstverlening.
· De bibliotheek is laagdrempelig bereikbaar en toegankelijk. De bibliotheek is een brede organisatie die open staat voor alle inwoners van onze gemeenten. Daarbij gaat het om zowel kwetsbare groepen als 'zelfredzame' burgers. Toegankelijk betekent ook dat initiatieven van inwoners zelf ruimte krijgen bij de bibliotheek en dat inwoners worden geënthousiasmeerd actief bij te dragen. · De bibliotheek draagt bij aan een sterke sociale basis voor inwoners. Daarbij fungeert de bibliotheek als lokale verbindings- en ontmoetingsplek voor iedereen, voorzien van passende voorzieningen. Hierbij is het uitgangspunt de lokale kaders en randvoorwaarden, waarbij de financiële en maatschappelijke haalbaarheid moeten worden meegewogen. · De maatschappelijke meerwaarde van de bibliotheek moet blijvend uitgelegd kunnen worden, waarbij gestuurd wordt op (meetbare) resultaten en een helder verhaal over nut en noodzaak van de inzet als bibliotheek. Zo kan met getuigenissen van gebruikers en voorbeelden uit de praktijk worden weergegeven hoe gebruikers de kwaliteit van het aanbod ervaren en wordt inzichtelijk wat het hen heeft gebracht. Daarbij zien we versterking van bestaande en het zoeken van nieuwe samenwerkingen met (maatschappelijke) organisaties als opgave om de kerntaken van de bibliotheek nog beter uit te voeren.
Gemeentelijke blik Als gemeenten zijn en blijven we de belangrijkste financier van de bibliotheek. De hier beschreven gemeentelijke blik op het bibliotheekbeleid voor de komende jaren is de kern van hetgeen we daarbij als inzet van de bibliotheek verwachten. Het is vervolgens aan de bibliotheek zelf om tot de specifieke invulling te komen, die kan jaarlijks verschillen. We zien veel thema’s waaraan het bibliotheekwerk een bijdrage kan leveren. Die breedte is meteen de valkuil. Niet alles kan en past. Daarbij zijn er zeker ook specifieke lokale opgaven waarop de bibliotheek kan of moet inspringen. In gezamenlijkheid zien we als gemeenten een viertal lokale maatschappelijke opgaven, die in lijn zijn met de opgaven uit het Bibliotheekconvenant 2024-2027:
Deze nota is onderdeel van de Samenwerkingsovereenkomst 2025-2028 | 3
1. Ontwikkelen basisvaardigheden burgers
Ter afsluiting
We zien de meerwaarde van de bibliotheek in een veranderende maatschappij. We zien de plek die de bibliotheek inneemt in onze lokale gemeenschap en de rol die deze speelt bij het vormen van een sterke sociale basis voor onze inwoners. Dat is het uitgangspunt voor het bibliotheekwerk en van daaruit gaat de Deze lokale maatschappelijke opgaven worden door de bibliotheek inhoudelijk vertaald naar een bibliotheek gericht inhoudelijk aan de slag met hun kernfuncties en diensten. viertal hoofdlijnen. Deze hoofdlijnen zijn te zien in tabel 1 ‘Bibliotheekwerk’ (bijgevoegd) en worden vertaald in de bijbehorende onderOp die manier werken de gemeenten en de werpen en diensten van de bibliotheek. Meer bibliotheek samen aan een toekomstbestendige hierover in het Meerjarenbeleidsplan 2025-2028 bibliotheek en aan lokale maatschappelijke van Bibliotheek Gooi+. opgaven. 2. Digitalisering 3. Ontwikkeling burgers 4. Omgaan met sociaal maatschappelijke verschillen
4 | Deze nota is onderdeel van de Samenwerkingsovereenkomst 2025-2028
Kernfuncties bibliotheek Educatie & Ontwikkeling
Lezen & Literatuur
Kennis & Informatie
Ontmoeting & Debat
Kunst & Cultuur
Deze zijn vertaald in de volgende lokale maatschappelijke opgaves:
Deze opgaves worden door de gemeente inhoudelijk vertaald naar de volgende hoofdlijnen:
Iedereen digitaal vaardig
Een leven lang leren voor iedereen
Taalontwikkeling
Digitale overheid
Verbinden van verschillende groepen mensen
Leesplezier
Duiden ontwikkelingen als ChatGPT
Iedereen basisvaardig
Iedereen kan meedoen
Faciliteren maatschappelijk debat Kennis en informatie voor iedereen toegankelijk
Kunst, cultuur en erfgoed breed toegankelijk maken
Rekenen Begrijpen / luisteren
Third places Digitaal zelfvertrouwen creëren
Informatiepunt Digitale Overheid De bibliotheek op school Boekstart (in de kinderopvang) Jaaraanbod kinderopvang leesbevordering Jaaraanbod scholen leesbevordering Taalcafés Taalmaatjes
Kennis over gezondheid
Iedereen kan meedoen
Iedereen basisvaardig
Onderwijskansen bieden
Een leven lang leren voor iedereen
Iedereen digitaal vaardig
Digitale (basis) cursussen zoals Klik & Tik en Digisterker Digitale workshops rondom gezondheid, Digimaatjes BiebLab Informatiepunt Digitale Overheid Jaaraanbod scholen mediawijsheid
Literaire programmering Programmering actuele thema’s zoals duurzaamheid Cursussen StudyShare Werk – en studieplekken Leesclubs
Informatiepunt Digitale Overheid Programmering rond democratisering & burgerschap Themacafés: ontmoeten & blijven leren Ouders & Co Voorleeskrachten Maatschappelijke spreekuren Tegenlicht meet ups Bibliotheek aan huis Ontmoetingsplekken
De fysieke bibliotheek met haar collectie fungeert als ondersteunend aan alle programmering. We zien de waarde en waardering van onze inwoners voor de (digitale) collectie van de bibliotheek als ondersteunend aan de brede (maatschappelijke) dienstverlening. De komende jaren zal daarom blijvend ingezet moeten worden op de fysieke bibliotheek. *dienstverlening kan per jaar en vestiging verschillen
Tabel 1: Bibliotheekwerk
Deze nota is onderdeel van de Samenwerkingsovereenkomst 2025-2028 | 5