A.7 raadsinformatiebrief Evaluatie Laren Regenklaar

Datum vaststelling college: 16 december 2025

RAADSINFORMATIEBRIEF COLLEGE LAREN Van

het college van B&W

Aan

Gemeente Laren - Gemeenteraad

Portefeuillehouder Rood, N.

Onderwerp

Raadsinformatiebrief Evaluatie Laren Regenklaar Portefeuillehouder Rood, N.

Openbaar Ja

Kennisnemen van

De evaluatie van het project Laren Regenklaar, met daarin de onderdelen uit het

Masterplan die zijn gerealiseerd, de onderdelen die zijn opgepakt en voortgang krijgen in de geest van het afgeronde project Laren Regenklaar, en de onderdelen die ook in de

geest van het afgeronde project Laren Regenklaar opgepakt zullen worden in de reguliere uitvoering.

Aanleiding (inleiding)

Deze evaluatie is geschreven voor het project Laren Regenklaar (LRK). Het project heeft

als doel de gemeente Laren klaar te maken voor extreme regenbuien. De urgentie werd in 2014 duidelijk maar daarna zorgden ook minder hevige buien voor grote overlast en

schade in Laren. Voor Laren Regenklaar is een Masterplan opgesteld en op basis daarvan een Uitvoeringsagenda met diverse maatregelen. Nu deze grotendeels zijn afgerond en de projectorganisatie niet meer aanwezig is, kunnen we de balans opmaken. Masterplan

Het Masterplan is in 2018-2019 ontwikkeld. In een nauwkeurig ontwerp- en

onderzoeksproces is toen gezocht naar de optimale combinatie van maatregelen en omgevingskansen. Cruciaal

Voor het proces is de definitie van hinder, overlast en schade. Het uiteindelijke doel van het masterplan was het uitrollen van een pakket aan maatregelen door de gehele

gemeente Laren om schade bij extreme piekbuien tegen te gaan. Hierbij is een blokbui 8

van 46 mm/uur, zoals die viel in 2014, de bui waarop het project gedimensioneerd is. Intussen zijn de gevolgen van klimaatverandering nog duidelijker geworden. De

gemeente werkt nu door aan het beter bestand zijn tegen hoosbuien. Dit is echter geen losstaand project meer.

Uitgangspunten uit het masterplan •

We maken optimaal gebruik van de bestaande infrastructuur: de berging- en

afvoercapaciteit voor hemelwater van het bestaande rioolsysteem wordt optimaal ingezet (complexe gevallen) en maakt onderdeel uit van het systeem; •

Minimale milieubelasting: lozing van hemelwater in het afvalwaterriool wordt

geminimaliseerd zodat afvalwater, binnen de uitgangspunten van de gemeente en het waterschap, naar de rioolwaterzuivering kan worden getransporteerd; •

De gemeente betaalt en organiseert;

•

De volgende principes zijn leidend voor de gebiedsgerichte aanpak: o

optimale samenhang tussen de schalen (dorp, buurt, straat, perceel), belangen (gemeente, eigenaar, gebruiker) en thema’s (groen, ruimtelijke inrichting, verkeer en wegen, maar ook tuinonderhoud, dak-onderhoud en bouwplannen);

o

co-creatie op alle niveaus;

o

ruimte voor eigen initiatief, maar het initiatief bij de gemeente laten, mag ook;

o

respect voor autonomie, maar meedoen moet;

De gemeente is initiatiefnemer en werkt voor elk perceel binnen de randvoorwaarden een maatregel uit die zoveel mogelijk tegemoetkomt aan de belangen en wensen van de particulier.

Een beperkte capaciteit van het riool, en het hoogteverschil tussen maaiveld

(bovengronds) en rioolstelsel, zorgen ervoor dat regenwater zowel bovengronds als via de rioolbuizen ondergronds naar beneden stroomt. Dit water stroomt naar de lage punten in Laren, waaronder de Brink/het centrum. Door de gemeente is een grens te trekken

waardoor Laren kan worden opgedeeld in Hoog Laren en Laag Laren. In de hogere delen

is afkoppelen doelmatig omdat het grondwater daar dieper zit en percelen “op de heuvel” over het algemeen rianter zijn dan in de lagere delen.

Op deze kaart is de essentie van het Masterplan te zien.

Alle oranje panden komen in

aanmerking om afgekoppeld te

worden. Communicatie is hierbij

belangrijk: de status moet kenbaar worden gemaakt en vervolgens Pagina 2 van 8 moet worden bepaald hoe er

afgekoppeld kan worden. Dit is altijd maatwerk.

Ook de oranje straten worden

Naast deze basiskaart zijn nog meer uitgangspunten toegepast om een doelmatige

uitvoering mogelijk te maken. Zo is er werk-met-werk gemaakt en is meegekoppeld op ontwikkelingen vanuit civiel of ruimtelijke ordening (RO). Ook zijn locaties bekend waar snel schade optreedt. Deze kwetsbare panden of straten zijn ook bekend. Hier zijn aanvullende maatregelen gerealiseerd om te kunnen bergen, zoals wadi’s of extra ondergrondse capaciteit in de vorm van buizen of waterkelders.

Pagina 3 van 8

Evaluatie Wat hebben we gedaan? In totaal hebben we 4.000 panden aangepakt / afgekoppeld. Dit komt neer op een deelnamepercentage van 90%. Daarnaast zijn er ca. 1.500 regenwaterkolken afgekoppeld van het riool. Er is 2 kilometer aangepast en er zijn op de volgende locaties waterbergingen (bovengrondse opslag van water, bijv. wadi’s) gerealiseerd. Zie ook de plattegrond op pagina 8 ter visualisatie. o

“Kruidenhuis”(Torenlaan)

o

De Brink

o

Smeekweg

o

Heideveldweg

o

“Hertenkamp”(Stationsweg)

o

Tafelbergweg

o

Kostverloren

o

Naarderstraat/Rozenlaan

Daarnaast zijn er nog zogeheten waterkelders (ondergrondse wateropslag) op deze locaties gerealiseerd: o

College de Brink

o

Breeweg

o

De Rijt/De Kei

Door het toepassen van deze maatregelen worden, ter indicatie, de volgende aantal m3 water uit het riool gehouden bij een bui van 46mm/uur: •

Panden: 3.500 m3 water bespaard uit het riool.

•

Wegen: 2.700 m3 water bespaard uit het riool.

In de bijlage is opgenomen welke gebieden/projecten zijn afgerond binnen Laren, verdeeld over het Hoog en Laag gebied.

Waar zijn we mee bezig? Op dit moment is de uitvoering van de werkzaamheden aan de ‘De Kleine Brink’ volop bezig. In dit werk worden regenwaterkolken van het riool afgekoppeld en op een nieuw te bouwen waterkelder aangesloten. Deze waterkelder bevindt zich onder het aanwezige plantsoen. Met het uitvoeren van deze maatregel wordt een probleem van wateroverlast

Pagina 4 van 8

en daarbij schade aan omliggende woningen opgelost. Het plan is in goed overleg met de bewoners opgesteld en heeft daarmee veel draagvlak.

Wat gaan we nog doen?

Jan Hamdorfflaan/Gooiergracht In het projectgebied is een gescheiden stelsel aanwezig. Beoogd was het afkoppelen van de voorzijde van woningen door het regenwater via het maaiveld naar de straat af te laten stromen. Op deze manier wordt circa 50% van de bebouwing afgekoppeld. Het water komt bovengronds (via molgoten of drainslangen) naar de straat en stroomt in de kolken van het IT-riool. Dit project is niet uitgevoerd doordat de grondwaterstand de laatste jaren erg hoog uitviel. Als hier regenwater aan toegevoegd zou worden, brengt dit risico’s met zich mee voor de omliggende bebouwing. Kruipruimtes en kelders kunnen hierdoor te nat worden waardoor schade ontstaat. Daarom is gekozen om het regenwater van de daken gewoon met het vuilwaterriool af te blijven voeren.

De Jordaan De Jordaan is een belangrijke verkeersader vanaf het centrum (Plein 1945 e.o.) naar de rand van Laren, richting de Gooiergracht. Hierdoor is een reconstructie van de straat en het riool interessant omdat op deze manier regenwater vanuit het compacte centrum naar een veilige plek aan de rand van het dorp gebracht kan worden. Het budget is bedoeld Pagina 5 van 8

voor een vergroting van de riooldiameter. Vanuit Laren Regenklaar kunnen we aanhaken op de werkzaamheden vanuit de BEL. Het gedachtegoed vanuit Laren Regenklaar is gedeeld met het team Openbare Ruimte.

Tweede fase Coeswaerde De nieuwe Coeswaerde heeft al veel capaciteit berging, circa 1.400m3. Zodra de schakelkast door Liander is verplaatst naar een minder prominente plek op de brink, wordt de vijver uitgebreid. De vijver kan daardoor groter worden. Dit komt het beeld en de waterkwaliteit ten goede.

Financieel

Het huidige lopende krediet van Laren Regenklaar bedraagt

€ 11,3 miljoen. Er zijn personeelskosten en onderzoekskosten

nodig om het project te begeleiden en uit te voeren. Dit is voor de totale duur van het project € 2,3 miljoen geweest. Er is €

7,4 miljoen uitgegeven aan maatregelen in de buitenruimte. Dit zijn ingrepen in de openbare ruimte en bij particuliere gronden in Laren.

Er is driemaal subsidie verkregen vanuit de provincie NoordHolland van € 100.000. In totaal is hiermee extra budget

gegenereerd van € 300.000. Er blijft een budget over van ca.

Kosten:

hebben gevonden.

-

11,3 miljoen budget

In het donkerblauwe overzicht hiernaast is de huidige

-

7,4 miljoen voor maatregelen

€ 1,9 miljoen voor enkele projecten die geen nog doorgang

financiële status van oktober 2025 te zien.

2,3 miljoen onderzoek en personeelskosten LRK 2018-2025 300.000 euro uit subsidie verkregen 1,9 miljoen budget nog over (afronding en resterend project)

Pagina 6 van 8

Uitvoeringskosten enkele voltooide projecten

Straat/project

Uitvoeringskosten

Maatregelen

De Rijt/de Kei

€ 153.078

Afkoppelen woningen

Houtweg/Hoefloo

€ 155.000

Afkoppelen woningen

College De Brink

€ 462.088

Bergingskelder

Montessorischool

€ 143.955

Bergingskelder

Het Kruidenhuisje

€ 69.695

Wadi

De Brinkvijver

€ 367.000

Afronding fase 2 in 2026

Tafelbergweg/Leemzeulder

€ 560.920

Afkoppelen buitenruimte

Vervolg

Het masterplan is nagevolgd en uitgevoerd. Dit is gedimensioneerd op 46 mm/uur. De landelijke norm is sinds 2014 veranderd en ligt vandaag de dag op 70 mm/uur, dit is door de raad op 29 mei 2024 omarmd. De maatregelen van Regenklaar hinderen

toekomstige ontwikkelingen niet; de stappen om van 46 naar 70 mm te komen (nog 24 mm) nemen we in de komende tijd. Nieuwe projecten in het kader van het

rioolbeheerplan geven de kans om steeds nieuwe maatregelen te nemen voor extra berging van regenwater.

Bijlage: Stand van zaken projecten masterplan Laren Regenklaar

Pagina 7 van 8

Voorbeeld van voortgangskaart met panden en afgekoppelde kolken (zie ook tabel op voorgaande bladzijde).

Pagina 8 van 8