A

INFORMATIENOTA RAAD LAREN Datum vaststelling college: 10 februari 2026 Van

het college van B&W

Aan

Gemeente Laren - Gemeenteraad

Portefeuillehouder Zwart-Bloch, J.N. de Informatie bij

Senior Juridisch Adviseur

Onderwerp

Verkenning Joods Vastgoed gemeente Laren. Portefeuillehouder

Zwart-Bloch, J.N. de. Openbaar Ja.

Kennisnemen van

Het besluit van het college om een verkenning te laten uitvoeren naar de rol van de gemeente Laren bij de naoorlogse afwikkeling van Joods Vastgoed. Aanleiding (inleiding)

In diverse gemeenten is of wordt onderzoek gedaan in het kader van dit onderwerp, om

inzicht te krijgen over het handelen van de betreffende gemeente in die periode. Ook het college van de gemeente Laren is, mede op het verzoek van een Larense historicus die

veel onderzoek doet naar deze periode in de geschiedenis, van mening dat het goed is om te proberen om helderheid te verkrijgen over wat de rol van de gemeente Laren is geweest in die gevoelige periode na 1945.

Het college van B&W heeft in 2019/2020 naar aanleiding van landelijke persvragen

onderzoek laten doen naar haar rol met betrekking tot Joods vastgoed in de naoorlogse periode. Daar kon indertijd moeilijk een wetenschappelijk onderbouwde conclusie aan

verbonden worden, aangezien een aanzienlijk deel van de gemeentelijke archieven uit de naoorlogse periode (abusievelijk) is vernietigd. De pers vond hun vraag hiermee beantwoord en daar heeft de gemeente het toen bij gelaten.

Naar aanleiding van herhaalde vragen hierover zoals deze ook in andere gemeenten zijn gesteld, wil het college opnieuw een verkenning laten uitvoeren naar de rol van de

Pagina 1 van 2

gemeente Laren bij de naoorlogse afwikkeling van Joods Vastgoed. Nu in een bredere onderzoeksopzet.

Om tot een zorgvuldige en haalbare onderzoeksopzet te komen, is een Larense historicus gevraagd een plan van aanpak op te stellen. De focus ligt daarbij op onteigening, gemeentelijke naheffingen en rechtsherstel na de Tweede Wereldoorlog.

In dit plan stelt hij voor de verkenning op drie niveaus uit te voeren, namelijk door onderzoek te doen in: ·

het Nationaal Archief te Den Haag;

·

het Noord-Hollands Archief (Provinciaal Archief Noord-Holland);

·

het Streekarchief Gooi- en Vechtstreek.

De verkenning draagt bij aan historische transparantie en bestuurlijke reflectie. Door te kiezen voor een verkennend onderzoek wordt recht gedaan aan de beperkte

beschikbaarheid van archiefmateriaal. Gezien het ontbreken van een substantieel deel van de gemeentelijke archieven is een breder onderzoek waarschijnlijk niet haalbaar. Een verkennend onderzoek met een gerichte focus is daarom op dit moment passender.

Kernboodschap

Het college laat een verkennend onderzoek uitvoeren naar de rol van de gemeente Laren bij de naoorlogse afwikkeling van Joods vastgoed, met als doel inzicht te krijgen in het gemeentelijk handelen in de periode na 1945. Consequenties

De uitkomsten van de verkenning kunnen aanleiding geven tot een vervolgonderzoek. Communicatie

Externe communicatie vindt plaats na afronding van de verkenning, bijvoorbeeld via de gemeentelijke website en/of een persbericht Vervolg

Er wordt een onderzoeker/onderzoekers gezocht die de verkenning kan/kunnen uitvoeren.

Pagina 2 van 2