A.4.1 BIJLAGE - Posters met de beoogde hoofdlijnen van de omgevingsvisie Laren

Omgevingsvisie Laren Waar gaat de omgevingsvisie over In de omgevingsvisie staat hoe wij de toekomst van de leefomgeving in ons dorp zien. Hierin staat welke keuzes wij de komende 15 tot 20 jaar maken over diverse thema’s zoals wonen, ondernemen, klimaat, verkeer en milieu. Deze keuzes bepalen straks de regels en plannen voor onze woonwijken, dorpscentrum en het buitengebied. Wij hebben de belangrijkste onderwerpen en keuzes nu goed in beeld en deze willen wij als gemeente graag met jou delen. Wij zijn benieuwd naar wat jij belangrijk vindt en of wat je nog mist. De omgevingsvisie bestaat uit de volgende onderdelen:

Leidende principes

Duurzaam voor volgende generaties Gezond, schoon en veilig milieu

• (Ver)binden van generaties • Behoud én ontwikkeling

Generatie (ver) bindend wonen

Visie op thema’s • Generatie(ver)bindend wonen • Ontmoeten en bewegen • Veilige en duurzame mobiliteit • Ruimte voor werken en ondernemen • Duurzaam voor volgende generaties • Schoon, heel en veilig milieu

Visie op gebieden • Aangename woonwijken • Kloppend dorpshart • Vitaal bedrijventerrein • Aantrekkelijk buitengebied

Ontmoeten en bewegen

Veilige en duurzame mobiliteit voor iedereen

Ruimte voor werken en ondernemen

Hoe de visie tot stand is gekomen Wij hebben diverse gesprekken en bijeenkomsten georganiseerd met bewoners, ondernemers en organisaties. Hierin zijn de belangrijkste kwaliteiten, opgaven en oplossingen voor de toekomst van het dorp en omgeving besproken. Deze hebben wij gebruikt bij het maken van de omgevingsvisie. Nadat wij jullie reacties hebben verwerkt, wordt de omgevingsvisie aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarna wordt de visie vrijgegeven voor inspraak.

Concept visiekaart In de concept visiekaart en bijbehorende legenda zijn de belangrijkste keuzes weergegeven voor behoud en ontwikkeling van de leefomgeving.

Omgevingsvisiekaart Laren

De omgevingsvisie is in samenwerking met de andere BEL-gemeenten gemaakt. De drie omgevingsvisies hebben dezelfde opbouw, daarbinnen heeft elke gemeente haar eigen verhaal.

Gezamenlijke omgevingsvisiekaart BEL-gemeenten

Leidende principes Principe 1: (Ver)binden van generaties Een van de kenmerken van Laren is de sterke gemeenschapszin en het zelforganiserende vermogen. Dit is op lange termijn niet vanzelfsprekend. Het aandeel ouderen neemt toe en jongeren trekken weg. Jongeren zijn cruciaal voor de toekomst van Laren. Bijvoorbeeld voor het verenigingsleven, het bieden van (mantel)zorg en het voortzetten van de Larense identiteit. Rode draad van de omgevingsvisie is het binden en verbinden van toekomstige generaties aan het dorp en aan elkaar. Dat doen wij door te zorgen voor betaalbare woningen, een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving en het stimuleren van onderlinge ontmoeting. In ons beleid staat de vraag steeds centraal: hoe kan een nieuwe ontwikkeling bijdragen aan het (ver)binden van generaties.

Wat vind je van dit principe? Welke aandachtspunten zie je?

Leidende principes Principe 2: Behoud en versterken kwaliteiten Laren is een aantrekkelijke gemeente om te wonen en heeft grote kwaliteiten. Wij koesteren wat we hebben. Tegelijkertijd zijn er grote opgaven die vragen om extra ruimte of aanpassing van de leefomgeving. In ons beleid staat de vraag steeds centraal: hoe kan een nieuwe ontwikkeling bijdragen aan behoud en versterking van onze kwaliteiten?

Kenmerken en kwaliteiten van Laren die wij in ieder geval willen behouden en waar mogelijk versterken:

Oorsprong en cultuurhistorie • Agrarische oorsprong met boerderijen en engen • Ontwikkeling tot kunstenaarsdorp • Beschermd dorpsgezicht en monumentale panden • Gooiergracht als historische provinciegrens

Het dorpse en groene karakter • Diverse kleinschalige bebouwing • Hoge beeldkwaliteit en architectonische waarde • Iedereen kent elkaar • Verweving groen in het dorp • Sterke relatie met het landschap

Sterke gemeenschapszin • Hechte buurten en naar elkaar omkijken • Sterk zelforganiserend vermogen • Sterk ondernemerschap • Ontmoetingsplekken zoals Brinkhuis • Sterke onderwijsinstellingen

Voorzieningen en bereikbaarheid • Bijzonder aanbod winkels, horeca en cultuur • Breed aanbod dagelijkse voorzieningen • Groene en sprookjesachtige sfeer centrum • Aangenaam vestigingsklimaat ondernemers • Veel recreatie- en sportvoorzieningen • Goede bereikbaarheid, parkeren voor de deur

Aantrekkelijk buitengebied • Diversiteit aan natuurgebieden • Landschapselementen zoals engen en boskavels • Veel aantrekkelijke wandel- en fietsroutes • Rust en stilte van de bossen • Gooiergracht als overgang van hoog naar laag

Is dit lijstje compleet? Wat zijn volgens jou de grootste kwaliteiten van Laren?

Visie op thema’s Generatie(ver)bindend wonen Wij willen op lange termijn het huidige aantal inwoners minimaal behouden met een gevarieerde bevolkingsopbouw en voldoende woonmogelijkheden voor alle generaties en (kwetsbare) groepen. Om dit te bereiken zetten wij in op: • Toevoegen van woningen voor vooral jongeren/starters en senioren eventueel met zorg • Afspraak is tweederde betaalbaar en 30% sociale huurwoningen • Bevorderen van doorstroming door aantrekkelijke levensloopbestendige woningen • Stimuleren van gezamenlijke woonvormen (voor ouderen en/of jongeren) • Ontwikkeling van buurtschap Crailo tot woongebied met circa 600 woningen (deels in Laren) • Kleinschalige Inbreiding en transformatie in het dorp, in een gepast tempo en met respect voor de omgeving • Onder voorwaarden woningen delen, woningen of kavels splitsen of een bijwoning (bijv. mantelzorg) plaatsen Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Ontmoeten en bewegen Wij vinden het belangrijk dat onze bevolking gezond en vitaal blijft. Fysiek en mentaal. Met de inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving dragen wij daaraan bij. Wij stimuleren een gezonde levensstijl, zorgen voor goede voorzieningen in de buurt om te sporten en bewegen, jezelf te ontplooien, elkaar te ontmoeten en samen activiteiten te ondernemen. Om dit te bereiken zetten wij in op: • Een sterk en aangenaam centrum als kloppend dorpshart • Ontmoetingsplekken voor alle generaties zoals het Brinkhuis, Schering&Inslag, buurtvereniging Ons genoegen en De Derde Helft bij sportvereniging Laren ‘99 • Sterk onderwijs en goede ontmoetingsplekken voor jongeren • Extra aandacht voor kunst en cultuur als bindmiddel en het betrekken van jongeren daarbij • Sterke multifunctionele sportaccommodaties (Eemnesserweg en Schuilkerkpad) voor breed gebruik • Ruimte voor wandelen, fietsen, spelen en bewegen in de openbare ruimte • Jaarlijks meerdere generatieverbindende evenementen Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Visie op thema’s Veilige en duurzame mobiliteit voor iedereen

n Uitwerking i e verkeersvisi

De huidige verkeerssituatie loopt op een aantal punten tegen de grenzen aan. Er is veel verkeersoverlast en soms onveilige situaties. Onze ambitie is een verkeerssituatie die voldoet aan de volgende mobiliteitswaarden: • Veilig, gezond en aangenaam voor alle generaties • Bereikbaar en gastvrij voor bezoekers van buiten • Mobiliteit voor iedereen: ook voor jeugd, senioren en minder validen Om dit te bereiken zetten wij in op: • Vertragen en ontmoedigen doorgaand verkeer door herinrichting straten • Snelheid in hele dorp naar maximaal 30 km/h (bebouwde kom) • Meer ruimte voor wandelen en fietsen in/rond centrum, scholen en sport • Verbeteren van regionale en lokale hoofdfietsroutes • HOV-netwerk stimuleren door verbeteren bereikbaarheid en gebruik • Verplaatsen deel parkeren naar rand centrum en HOV-haltes Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Ruimte voor werken en ondernemen Laren is vooral een woongemeente. Wij vinden het ook belangrijk om ruimte te bieden aan werken en ondernemen. Daarmee dragen wij bij aan ontplooiingskansen voor inwoners en jongeren in het bijzonder. Om dit te bereiken zetten wij in op behoud en versterking van vier vestigingsmilieus voor bedrijven en ondernemers: • Het dorpshart voor detailhandel, horeca, cultuur en andere publieke voorzieningen • Blijven bieden van mogelijkheden voor bedrijf aan huis • Ontwikkeling van een innovatief bedrijventerrein Crailo • Het buitengebied voor extensieve recreatieve bedrijven, in balans met landschap en natuur Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Visie op thema’s Duurzaam voor volgende generaties Wij willen ons dorp en leefomgeving op een goede manier doorgeven aan volgende generaties. Dat betekent aanpassen aan klimaatverandering en bijdragen aan voorkomen van verdere opwarming. Laren draagt lokaal bij aan landelijke doelen om in 2050 klimaatneutraal te zijn en in 2030 al 55% minder CO2 uit te stoten t.o.v. 1990. Om dit te bereiken zetten wij in op: • Flexibel en betrouwbaar watersysteem: infiltratie en waterberging • Versterken waterbufferend vermogen van de Gooiergrachtzone • Meer, afwisselend en kwaliteit groen en een terughoudend kapbeleid • Stimuleren van minder bestrating en vergroenen van private tuinen • Toekomstbestendig bouwen: energieneutraal en zoveel mogelijk circulair, natuurinclusief en klimaatadaptief • Zonne energie: zonnepanelen op daken en langs de snelwegen • Buurtgerichte aanpak om samen met bewoners van het gas af te gaan Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Gezond en veilige leefomgeving Wij willen dat je in Laren gezond en veilig kunt wonen, ondernemen en verblijven. Wij streven ook naar een goede milieukwaliteit in Laren. De gemeente maakt regels voor luchtkwaliteit, geluid, trillingen, geur, licht en omgevingsveiligheid. Wij blijven uitgaan van de huidige landelijke milieunormen. Op termijn kijken wij of bepaalde normen aangescherpt moeten worden en of wij meer maatwerk kunnen bieden als dat nodig is. Wij zetten voorlopig in op: • Afname overlast van houtstook door bewustwording, gedragswijziging en monitoring • Minder geluidsoverlast van snelwegen door te kijken naar betere geluidswering (i.c.m. zonne energie) • Minder geluidsoverlast van lokale wegen door maximaal 30 km/h, eventueel samen met geluidsarme klinkers • Samen met partners werken wij aan de beperking van de kans op bosbranden • Tijdig signaleren en aanpakken van (ondermijnende) criminaliteit met inwoners, ondernemers en veiligheidspartners Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Visie Visieop opthema’s gebieden Kloppend multifunctioneel dorpshart Onze ambitie is behoud en doorontwikkeling van het dorpscentrum tot kloppend multifunctioneel dorpshart met behoud van de aantrekkingskracht op bezoekers van buiten die op het bijzondere aanbod afkomen. Om dit te bereiken zetten wij in op: • Duidelijke afbakening centrumgebied voor winkels, horeca, cultuur etc. • Behoud voldoende bedrijfspanden en terughoudend in transformatie naar wonen • Veilig en comfortabel voor wandelen, fietsen en ov en snelheid naar 30 km/h met passende inrichting • Meer parkeren bij HOV-hubs (voor het Singer) met goede pendel richting centrum • Ruimte voor generatieverbindende evenementen in het centrum • Meer ruimte voor verblijf en ontmoeten op de Brink door verplaatsen deel van parkeren naar rand • Versterken van het groen om centrum nog klimaatrobuuster en aantrekkelijker te maken Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Innovatief bedrijventerrein Crailo Van oudsher heeft Laren geen bedrijventerrein. Wel werken wij, samen met de buurgemeenten Hilversum en Gooise Meren aan buurtschap Crailo met o.a. 3,4 hectare terrein voor bedrijvigheid. Wij zetten in op een vestigingsmilieu voor kleinschalige bedrijven die elkaar versterken op het gebied van innovatie en duurzaamheid. Daarnaast is er ruimte voor grotere bedrijven uit de regio die elders onvoldoende ruimtelijke uitbreidingsmogelijkheden hebben. Wij zien graag dat dit bedrijventerrein zich ontwikkelt in een duurzame richting met een hoge ruimtelijke kwaliteit. Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Visie Visieop opthema’s gebieden Aangename woonwijken In de woonwijken staat het aangenaam wonen centraal. Onze ambitie is de woonwijken als leefomgeving aantrekkelijk te houden, waar nodig te verbeteren en zorgvuldig te zoeken naar mogelijkheden om woningen toe te voegen. Om dit te bereiken zetten wij in op: • Onder voorwaarden kleine nieuwbouw op inbreidingslocaties in een gepast tempo • Onder voorwaarden voor splitsing van woningen en kavels • De straten en openbare ruimte zijn groen, veilig en sociaal ingericht • Mogelijkheden voor bedrijf aan huis draagt bij aan levendigheid buurt • Stimuleren en faciliteren verduurzamen en vergroenen van huis en tuin

Voorwaarden bij eventuele inbreiding en splitsing

Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?

Aantrekkelijke natuurgebieden Om ons aangename en unieke buitengebied op lange termijn aantrekkelijk en gezond te houden, zetten wij in op verbetering van de balans tussen natuurwaarden, belevingswaarden en gebruikswaarden van het landschap. De nadruk ligt op behoud van het buitengebied met de natuur, stilte, afwisseling van open en gesloten bosgebied, en wandel- en fietsroutes als belangrijke kenmerken. Wij zetten in op : • Behoud en versterken natuur, bossen en heiden met beperkt ruimte voor extensieve recreatie • Versterken Gooiergrachtzone als gemengde kernrandzone, in overleg met partners en BELgemeenten Wat vind je van deze keuzes? Welke aanvullingen/verbeterpunten zie je?