A.4.1 BIJLAGE - Jaarverslag RBL 2023-2024

JAARVERSLAG RBL 2023-2024

2023-2024 Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 1

Hierbij het digitale jaarverslag 2023 – 2024 van het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL) Gooi en Vechtstreek. In dit jaarverslag leest u hoe het RBL ervoor zorgt dat alle leerlingen in de regio naar school kunnen blijven gaan en hoe we (dreigende) schooluitval aanpakken. Het RBL voert de leerplichtwet uit en zet zich in om voortijdig schoolverlaten (VSV) te voorkomen. Het uiteindelijke doel is dat jongeren hun schooltijd, waar nodig met een steuntje in de rug, succesvol kunnen afronden. Dit is een uitdaging, want het aantal verzuimmeldingen blijft stijgen. Ook landelijk. Aan de stijging zit ook een positieve kant. Bij een preventieve melding (zie ‘overig verzuim’) kan het RBL eerder in actie komen om zo langduriger verzuim te voorkomen. Als regio zijn we daarom blij dat scholen het RBL steeds vaker preventief inzetten. Met het preventief verzuimspreekuur, waar we samen met een jeugdverpleegkundige sinds 2022 op het VO mee zijn gestart, komen we eerder met leerlingen en hun ouders in gesprek. Hiermee proberen we erger verzuim of schooluitval te voorkomen. Deze preventieve aanpak wordt een steeds belangrijker middel om ook de zorgwekkende stijgende mentale en psychische problematiek onder jongeren een halt toe te roepen. Samen staan we daarin sterk. De korte lijntjes die scholen ervaren in de samenwerking met leerplichtambtenaren zijn daarbij cruciaal.

Dat kreeg RBL ook terug uit de enquête die dit jaar voor het eerst is gehouden binnen het Primair Onderwijs (PO), Voortgezet Onderwijs (VO) en speciaal onderwijs (SBO/VSO). Ik wens u veel wijsheid en laten we vooral elkaar makkelijk en snel blijven vinden. Voor alle jongeren, ook die dreigen uit te vallen, want elke jongere verdient een goede schooltijd en een diploma op zak. Ervaringen van PO en SBO

Gerben van Voorden, Regionaal portefeuillehouder Onderwijs Toelichting: Aan het eind van het schooljaar 2023-2024 hebben we een enquête uitgestuurd onder alle scholen van het PO en VO. Het RBL kreeg van de 23 respondenten gemiddeld het volgende rapportcijfer:

8,0

Verzuim totaal 3966

4273

2914

2016 2017

2017 2018

Ervaringen van VO en VSO

3969 3268

2018 2019

2019 2020

2020 2021

3090

2021 2022

7,1

3241

2022 2023

3393

2023 2024

Toelichting: Nadat in de coronaperiode het aantal verzuimmeldingen terugliep, is er de afgelopen 3 jaar weer een stijging te zien. Het betreft alle typen ongeoorloofde verzuimmeldingen. Vooral bij relatief verzuim, dan gaat het om meer dan zestien uur ‘spijbelen’ in vier weken, zit een stijging. Deze stijging komt overeen met het landelijke gemiddelde en wordt toegeschreven aan de prestatiedruk waarmee jongeren te kampen hebben. Ook zien we meer mentale en psychische problematiek bij jongeren, wat ook leidt tot meer verzuim.

2023-2024 Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 2

Verzuimmeldingen Verzuim Jaar

2023-2024

2022-2023

2021-2022

Relatief

1.488

1.218

1.331

Absoluut

8

7

6

Luxe

163

222

157

18+

990

1.238

1.438

Overig

744

556

84

Totaal

3.393

3.241

3.090*

“Er is goed contact te krijgen met het RBL en er word altijd een reactie gegeven op mijn verzuimmeldingen.” -VO-

* Het totale verzuim 2021-2022 is inclusief 74 verzuimmeldingen vanuit de gemeente Weesp. Absoluut betreft leerplichtige jongeren die zonder reden in dat desbetreffende schooljaar geen schoolinschrijving hadden.

Toelichting: Bovenstaande tabel laat het totaal zien van de verschillende verzuimsoorten van de zeven gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek. Het gaat hierbij om ongeoorloofd verzuim. We zien een stijging bij ‘relatief verzuim’, dit zijn de meldingen bij 16 uur binnen 4 weken ongeoorloofd afwezig. Dit komt o.a. doordat scholen actiever zijn gaan melden. Ook de verzuimsoort ‘overig verzuim’ steeg fors, maar dit betreft grotendeels de preventieve verzuimmeldingen. Wij zien dit als een positieve ontwikkeling, omdat hieruit blijkt dat scholen ons al vroegtijdig weten in te schakelen. Belangrijk om op te merken is dat de cijfers van ‘overig verzuim’ een iets vertekend beeld geven omdat de registratie hiervan pas per 1 januari 2024 goed op orde is gekomen. De cijfers per gemeente zijn te vinden in de kerncijfers schooljaar 2023-2024.

Vrijstellingen Jaar

2023-2024

2022-2023

2021-2022

art. 5a Lichamelijke of psychische gronden

168

109

75

art. 5b Bezwaar tegen de richting

9

11

9

art. 5c Op school buitenland ingeschreven

104

100

172

art. 11g Andere gewichtige omstandigheden

5

22

15

art. 15 Vrijstelling wegens volgen ander onderwijs

3

4

5

Totaal

288

246

276

Toelichting: Bovenstaande tabel laat het totaal zien van verschillende typen vrijstellingen die binnen de zeven gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek zijn afgegeven. Wat opvalt is dat het aantal vrijstellingen op basis van Artikel 5a, vanwege lichamelijke en/of psychische gronden, blijft toenemen. Dit komt overeveren met de landelijke trend en heeft onder meer te maken met een stijging van de mentale en psychische problematiek onder jongeren, die daardoor niet meer naar school kunnen. Het aantal vrijstellingen voor verlof van meer dan tien schooldagen vanwege 'gewichtige omstandigheden' nam juist erg af. De overige type vrijstellingen bleven stabiel ten opzichte van voorgaande schooljaren. De cijfers per gemeente zijn te vinden in de kerncijfers schooljaar 2023-2024. De overige type vrijstellingen bleven stabiel ten opzicht van voorgaande schooljaren.

“Het inplannen van afspraken was aan het begin van het schooljaar lastig te coördineren. Dit is enorm verbeterd in de tweede helft van het schooljaar. Hierbij heeft de preventieve aanpak ook geholpen.” -VO3 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag 2023-2024

“De terugkoppeling die we van de leerplichtambtenaar ontvangen is vaak beknopt maar doeltreffend.” -PO-

Processen-verbaal en Haltverwijzingen Processen-verbaal

2023-2024

2022-2023

2021-2022

Relatief verzuim

14

14

26

Absoluut verzuim

2

1

1

Luxe verzuim

75

34

11

Haltverwijzing

7

11

8

Totaal

98

60

46

Behoefte voor de toekomst: “Vaste contactpersoon om te sparren en een leerplichtambtenaar die meer zichtbaar is.” -PO-

Tabel van Processen-verbaal en Haltverwijzingen van afgelopen 3 jaar.

Toelichting: Bovenstaande tabel laat het totaal zien van het aantal processen-verbaal en haltverwijzingen die binnen de zeven gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek zijn opgemaakt. Wat opvalt is dat met name het aantal processenverbaal voor luxe verzuim enorm is gedaald. Dit komt hoofdzakelijk doordat het totaal aantal luxe verzuimmeldingen fors is afgenomen. De overige verzuimsoorten waarvoor proces-verbaal kan worden opgemaakt bleef nagenoeg gelijk. De cijfers per gemeente zijn te vinden in de kerncijfers schooljaar 2023-2024.

Thuiszitters Jaar

2023-2024

2022-2023

2021-2022

Medische redenen

19

21

31

Gedrag

30

33

15

Thuissituatie

5

5

4

Plaatsing op een school niet mogelijk

2

3

14

Wachtlijst hulpverlening

2

1

2

Reden onbekend*

22

-

-

Totaal

80

63

66

Tabel van het aantal Thuiszitters van afgelopen 3 jaar. *

27+25+862410

Besproken onderwerp met leerplichtambtenaar:

10%

27%

24%

6%

8%

25%

Leerplichtwet Luxe verzuim AVG Meldcode Advies over verlof Thuiszitters

Toelichting: Bovenstaande tabel laat het totaal zien van het aantal thuiszitters in de zeven gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek. Het aantal thuiszitters dat langdurig (vanaf vier weken) niet naar school ging, steeg het afgelopen schooljaar aanzienlijk. De jongeren die door medische en/of door gedragsproblemen thuis zaten, bleef nagenoeg gelijk. Wat opvalt is dat er een grote groep met ‘onbekende reden’ op de bank is komen te zitten. Dit komt overeen met de complexiteit die gaande is rondom deze doelgroep. Ook merkten we dat thuiszitters lang buiten beeld bleven of pas aan het einde van het schooljaar werden gemeld. De school en het samenwerkingsverband hadden dan vaak al interventies ingezet, waardoor de reden voor uitval voor het RBL onbekend bleef. De cijfers per gemeente zijn te vinden in de kerncijfers schooljaar 2023-2024.

2023-2024 Jaarverslag RBL Gooi en Vechtstreek 4

Voortijdig schoolverlaters (VSV) 415

328

366

361

354

333

327 275

2016 2017

2017 2018

2018 2019

2019 2020

2020 2021

2021 2022

2022 2023

2023 2024

“Het mooie is dat er altijd contact is. Er wordt echt meegedacht met wat iemand echt nodig heeft. Hierdoor raakte ik gemotiveerd om toch in contact te blijven. Zo heb ik alsnog een baan en een studie kunnen vinden.” -Jongere-

Toelichting: Het totaal aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv’ers) bleef over de afgelopen schooljaren redelijk stabiel. Tijdens en vlak na de coronaperiode zagen we een schommeling die grotendeels te maken had met deze pandemie. Onderstaande tabel laat het onderwijsperspectief zien van de jongeren die we in begeleiding hebben. Wat in het algemeen opvalt is dat het aantal vsv'ers in onze regio redelijk stabiel blijft, maar landelijk juist toeneemt. Doordat we vanuit het Doorstroompunt Gooi en Vechtstreek, ook wel Jongerenteam genoemd, een actieve benadering hanteren bij het benaderen én in beweging zetten van vsv'ers lijken we het aantal vsv'ers in onze regio stabiel te kunnen houden. Met de leeftijdsverruiming van 23 naar tot 27 jaar, die met de komst van nieuwe wetgeving per 1 januari 2026 zal ingaan, zal het nog belangrijker worden - maar ook lastiger – om deze doelgroep goed in beeld te krijgen en om deze jongeren te activeren om in beweging te komen. Het nog te vormen regionaal programma zal daar doorslaggevend in worden. De vsv-cijfers per gemeente zijn te vinden in de kerncijfers schooljaar 2023-2024. LET OP: De cijfers die wij hanteren komen uit onze eigen data en betreft vanaf 2023-2024 jongeren tussen de 18 tot 23 jaar. De cijfers van DUO volgen pas eind 2025.

Ervaringen van jongeren Toelichting: In het derde kwartaal van 2024 hebben we een enquête gehouden onder de jongeren die we in begeleiding hebben vanuit het Doorstroompunt Gooi en Vechtstreek. Van de 13 respondenten kregen we gemiddeld een 4,5 op een schaal van 1 tot 5 voor onze dienstverlening:

Bezigheden en onderwijsplannen van de VSV-ers Onderwijsplan Huidige bezigheid van de jongere

Interne/ Particuliere Opleiding

Start nieuwe opleiding

Oriënteren

Geen

Onbekend

Totaal

Werk

29

18

46

54

86

233

Particulier Onderwijs

1

2

-

1

-

4

Hulpverlening/Ziek

-

1

6

9

5

21

Overig

1

-

-

2

7

10

Geen

-

-

2

3

1

6

Onbekend

3

1

3

-

52

59

Totaal

34

22

57

69

151

333

Jongeren die buiten de regio Gooi en Vechtstreek verhuizen, vallen vanaf dat moment buiten het werkgebied van het Jongerenteam. Om die reden is van hen geen verdere informatie bekend.

5 RBL Gooi en Vechtstreek Jaarverslag 2023-2024