A 14 1 BIJLAGE - landschapsanalyse van Ad Fontem Ruimtelijk advies d d (1)
Tekst van het document
Landschapsanalyse DE BRINK LAREN
L O C AT I E
2
HIER DE TITEL VAN HET PLAN PLAATSEN
Landschapsanalyse Voor de locatie De Brink te Laren is een landschapsanalyse opgesteld. Met behulp van divers kaartmateriaal,
Informatie afkomstig van:
bestaande documentaties en uiteenzettingen van de geschiedenis van Laren is onderstaande informatie verzameld.
•
Historische topografische kaarten (topotijdreis.nl)
De analyse behandelt in hoofdlijnen diverse aspecten.
•
AHN (AHN.nl)
•
Bodem en geomorfologie (PDOK.nl)
•
Bestaande analyses (gemeente)
•
Historische informatie (o.a. Historische kring Laren)
3
Geologie van het Gooi
Landduinen met bijbehorende vlakten en laagten Eolisch: Landvormen die zijn
Eolisch: Landvormen die zijn ontstaan door
ontstaan door eolische processen (door erosie
eolische processen (door erosie of afzetting
of afzetting van materiaal door de wind)
Nadat de Eridanos door het omhoog komen van Denemarken werd afgesneden, kwam midden-Nederland onder invloed van de Maas en de Rijn. Deze rivieren hebben bruingetinte zanden en grind afgezet gedurende enkele honderdduizenden jaren. In de voorlaatste ijstijd (370.000 tot 130.000 v. Chr.) werd Nederland vanuit het noorden met ijs bedekt. De ijsmassa’s drukten zand- en grindlagen omhoog en
Stuwwal
er ontstonden stuwwallen: langgerekte heuvelreeksen, waaronder
Glaciaal: Landvormen die zijn ontstaan
de Utrechtse Heuvelrug en het Gooi. Rond de 110.000 jaar geleden
door glaciale processen (vormen die is
begon het klimaat weer langzaam kouder te worden, het Weischelien
ontstaan door de aanwezigheid van landijs)
brak aan. Tijdens deze koude tijd bereikte het landijs Nederland niet, maar verdween wel vrijwel overal de vegetatie, zeker tijdens de koudste delen van het Weichselien. Zo’n 10.000 – 25.000 jaar geleden zijn in het Gooi op grote schaal verstuivingen opgetreden, waarbij dekzanden werden afgezet. Circa 10.000 jaar geleden kwam er een
gordeldekzandwelvingen
eind aan ijstijden en begon het holoceen. Het klimaat werd warmer en
Eolisch: Landvormen die zijn ontstaan door
vochtiger, de zeespiegel steeg en het landschap veranderde geleidelijk
eolische processen (door erosie of afzetting
in een gesloten bosgebied. Doordat ook de grondwaterspiegel steeg, ontstonden in de lagere delen in het landschap moerassen die uitgroeiden tot veengebieden. Zo ook in de laagte van het Eemvallei.
4
Complex van
van materiaal door de wind)
Gordeldekzandglooiing
van materiaal door de wind)
HIER DE TITEL VAN HET PLAN PLAATSEN
Gooise stuwwal
Coeswaerde
Eemvallei
Laren op de oostflank van de stuwwal
5
Historische topografie
Laren aan doorgaande wegen van en naar omliggende nederzettingen
Lagere gronden in het Eemland
Occupatie van ‘t Gooi Miljoenen jaren lang werd ons landschap gevormd door natuurkrachten zoals tektoniek, water, wind, ijs en planten. Door menselijke invloed is het landschap veranderd. Veelal blijkt er een belangrijk verband te bestaand tussen de aard van de ondergrond enerzijds en de occupatie anderzijds. Door archeologische opgravingen in grafheuvels en urnenvelden weten we dat er al voor de late Middeleeuwen menselijke bewoning was in het Gooiland, onder andere de Zeven Bergjes op de Zuiderheide uit de Bronstijd (ca. 3000 tot 800 v. Chr.). Vanaf het neolithicum ging de mens landbouw bedrijven en daarmee meer permanent het landschap beïnvloeden. Vooral vanaf het laat-neolithicum zijn er in het Gooi sporen van landbouwcultuur. Men ging zich vestigen in nederzettingen, akkers aanleggen en dieren houden. In de Bronstijd vormde het Gooi het uiteinde van een tientallen kilometerslange begaanbare en bewoonbare rug (Utrechtse Heuvelrug) tussen deze moerassige laagten. Bewoning in de Bronstijd heeft een grote aantasting van het Atlantische loofbos op de hogere zandgronden veroorzaakt door de aanleg van brandakkers. Uitgeputte brandakkers veranderden in heidevelden,
1815
waarna door uitspoeling van mineralen de bodem nog verder verschraalde (podzolering). Op de Bronstijd volgde de 6
Hogere gronden van het Gooiland
HIER DE TITEL VAN HET PLAN PLAATSEN
De percelen ‘bosch hegge’ (erfscheiding) en ’bosch hakhout’ (breed) zijn zwart
De Brink ligt in een laagte onder de daar naar het
ingevuld.
westen uitstulpende 5 meter hoogtelijn. De laagte was waarschijnlijk een vochtige plek, waarin zich kwel- en regenwater verzamelde dat uit en van de
Coeswaerde als
omliggende hellingen stroomde. Een ideale plek
‘koes-weiert’, c.q.
voor agrarische activiteiten; droge (bos)grond
‘koeienvijver’.
voor akkerbouw, vochtige gronden om runderen te weiden en de aanwezigheid van water voor mens en dier. Grondwaterdaling zal zeker uitdieping nodig hebben gemaakt. Overtollig water voerde af
Coeswaerde als
via het stroompje de Rijt richting de Biezem, een
‘koes-weiert’, c.q.
eveneens drassig gebied,
‘koeienvijver’.
De 5 m hoogtelijn geldt in het Gooi als het niveau waarlangs boerderijgroepen ontstonden. Het veen uit de Eemvallei was vermoedelijk tot bij de 5 m hoogtelijn omhoog gekropen, waardoor de grondwaterstand hoger was. Langs de rand van het veen maakte voedselrijk grondwater een rijk broekbos mogelijk, dat na ontginning uitstekend weiland opleverde.
De cijfers 1 t/m 7 geven de oorspronkelijke zeven huiserven in het Zevenend aan. De toevoegingen ‘a’ de uitbreidingen daarvan. Nummers 8 t/m 10 vormen nieuwe langere huiserven die zouden zijn ontstaan in een latere periode.
7
8
1850
1900
1950
1900 1980
HIER DE TITEL VAN HET PLAN PLAATSEN
IJzertijd (600 v. Chr. tot 200 na Chr.) die een technologische
In het midden van de 20ste eeuw veranderde het
vernieuwing inhield. In het Gooi vormen de complexen Celtic
dorp langzamerhand in een forensenwoonplaats. Veel
fields (raatakkers) op de Hoorneboeg en het mogelijk grootste
nieuwbouw vond plaats, de tapijtfabrieken vedwenen en
prehistorische urnenveld van Nederland op de Aardjesberg de
veel nieuwe bewoners vestigden zich in het dorp.
belangrijkste bewoningsbewijzen uit deze tijd. In de Laat-Romeinse Tijd en Vroege Middeleeuwen (2e tot 7e/8e eeuw na Chr.) zochten familiegroepen waarschijnlijk
LANDSCHAPSTYPE
opnieuw geschikte plekken om zich te vestigen. Bij ‘brinken’, kleine velden waar het vee wordt verzameld en van waaruit
De ligging op de oostelijke flank van de Gooise stuwwal maakt Laren
het vee naar de heidevelden wordt gedreven, ontstaan
tot een ‘flankesdorp’. Buiten de dorpen liggen aaneengesloten
nederzettingen. Aanvankelijk kozen zij toen daarvoor hoog
bouwlanden, de engen. De plaggen van de hoger gelegen ‘woeste
gelegen locaties bij of in de bosranden op plateaus en
gronden’ worden gemengd met dierlijke mest uit de potstallen en
stuwwallen. Veranderende (lokale) omstandigheden hadden
op het bouwland gebracht waardoor de vruchtbaarheid van de
mede verplaatsingen van de nederzettingen naar de plateau-
eng verbetert. De laagst gelegen delen van het landschap worden
en stuwwalflanken in de Late Middeleeuwen (1000-1500) tot
gebruikt als weiland of hooiland: de meenten of maatlanden. Dit
gevolg. Exemplarisch is Laren, waar ter plekke van het hoog
zijn gemeenschappelijke gronden die beschikbaar zijn voor de
gelegen Janskerkhof ooit de Larense Vituskerk stond. De
boeren op basis van oude gebruiksrechten. Op de woeste gronden
dorpskern ontwikkelde zich in de loop van de middeleeuwen
komen onder meer de boomsoorten berk, els, hazelaar en eik
echter veel lager. Mestverzameling en intensivering van de
voor. Met het kappen van de bomen, het steken van plaggen en
bemesting, daaraan gepaard een groter belang van veeteelt,
door overbeweiding, wordt de vegetatie op de zandgronden in de
ging een wezenlijk onderdeel vormen in het proces. Geleidelijk
late middeleeuwen hoofdzakelijk een monocultuur van heide.
kwamen nederzettingen op een vaste plek te liggen, waaronder
Her en der zet de degradatie van het landschap nog verder door
ook diverse boerderijen in ‘Laaren’.
en ontstaan vlakten met stuifzanden. Op kleine schaal wordt grind, zand en leem gewonnen uit de stuwwallen. Hoewel sterk
Laren
beïnvloed door latere stedelijke ontwikkelingen, de herbebossing
Er wordt gesteld dat Laren het oudste dorp van het Gooi is
en park- en landgoedaanleg is dit voor het Gooi kenmerkende oude
waar omstreeks 400 na Christus de eerste landbouwers
cultuurlandschap nog altijd goed zichtbaar.
zich ten oosten van het tegenwoordige Sint Janskerkhof vestigden. In de loop der eeuwen heeft Laren zich ontwikkeld van boerendorp (met de weefindustie als belangrijkste inkomstenbron) naar een kunstenaars- en forensendorp. In de 19de en 20ste eeuw waren er veel weverijen en tapijtfabrieken. Eind 19de eeuw kwamen veel kunstschilders in Laren wonen en werken en werd Laren een kunstenaarsdorp. Fragment van de kaart van Gooiland van Maurits Walraven, 1723, noorden links (coll. Stads- en Streekarchief te Naarden). Twee laagten liggen langs een oude weg naar Eemnes: no. 35 ‘Beemden of Kuijlen’ en no. 36 ‘Beemden of Biesen’ (bron: Historische Kring Laren)
9
DE BRINK IN LAREN In voorgaande paragrafen is aangetoond dat de geologische toestand ter plaatse van invloed is geweest op de occupatie. De mens heeft het landschap vormgegeven, zo ook de Brink in het dorp Laren. De gemeenschappelijke ruimten, brinken en aansluitende veedriften binnen de nederzetting werden naar het inzicht, de behoefte en de omstandigheden van de dorpsgemeenschap in de loop van de tijd in hun functie aangepast en ingericht, waardoor deze verkleinden, versnipperden of praktisch geheel verdwenen. Deze omstandigheden en veranderingen van de Brink worden in onderstaande tekst kort benoemd. Op de eerder getoonde historische topografische kaarten is de ontwikkeling van de Brink weergegeven. De Brink is als groene driehoek tussen wegen en bebouwingen blijven bestaan.
Ontwikkeling wegenstructuur Laren heeft een radiale wegenstructuur die langzaam verbeterd en uitgebreid is. Aanleg van de straatweg 1816, verbeterde weg en betere verbindingen met steden als Amsterdam en Amersfoort. Het dorp kreeg meer inwoners. Het grootste deel was werkzaam in de agrarische sector, de rest in ambacht en dienstverlening. Vanuit Amsterdam bereikt de Gooische Stoomtram in 1882 Laren. Zomergasten en kunstenaars uit de steden komen in groter getal en buiten wonen komt ook in Laren in zwang. De wegenstructuur vraagt ruimte ten koste van de Brink.
Bebouwing op de Brink Meer inwoners zorgde ook voor de bouw van nieuwe gebouwen zoals onderwijsinstellingen, hotels en de basiliek. De groei van Laren vereisde voorzieningen. Bebouwing op de Brink zelf is er 10
HIER DE TITEL VAN HET PLAN PLAATSEN
nooit gekomen en de nadruk lag op het open houden van (het
vaak kalkhoudende grond’, terwijl de wintereik (quercus
Herinrichting van de Brink
zicht op) de Brink.
petraea) houdt van ‘droge tot natte, matig voedselarme tot
De schoonheidscommissie 1927 drukt het als volgt uit in haar
matig voedselrijke, zwak zure grond’ (wilde-planten.nl). De
advies: ‘De monumentaliteit van den Brink is o.i. grootendeels
Gebruik
vraag dringt zich op of de gewoonte om iepen te planten is
te danken aan het feit, dat een soort van boomen, welke
De Brink is door de geschiedenis heen gebruikt voor diverse
overgeleverd uit de tijd dat de bodem ter plaatse natter en
rythmisch ten opzichte van elkaar zijn gesteld, aanwezig is. (…)
doeleinden. In eerste instantie voor agrarisch gebruik. Het
voedselrijker was.
Groepsgewijze beplanting (…) lijkt ons voor een herbeplanting
laten drinken van vee in de Coeswaerde, verzamelplaats van
van den Brink ten eenenmale onjuist.’ Er worden 250 eiken
waaruit het vee naar omliggende plekken verplaatst werden
Water
geplant en op de kleine brink aan de Rijt 36 linden. De vijver
en diverse bronnen schrijven meer agrarisch aanverwante
Op topografische kaarten van voor 1900 is leesbaar dat de
schuift op, maar wordt in grootte beperkt. Hij wordt zo
functies. Met de ontwikkeling van Laren in een kunstenaars
gronden voorheen natter zijn geweest en dat de Coeswaerde
geplaatst dat de omliggende bebouwing erin weerspiegelt. Hij
en later forensen dorp, waar in de tegenwoordige tijd
derhalve waarschijnlijk in verloop van tijd dieper is uitgegraven
krijgt een bodem van asfalt, waardoor het waterniveau hoger
voornamelijk de nouveau riche verblijven en vestigen, heeft de
om water in de Coeswaarde te houden. De afwatering vond
wordt. De Van Wulfenbank wordt verplaatst. Er ontstaat een
Brink een andere functie en gebruik gekregen dan voorheen.
plaats in oostelijke richting. Vanaf ‘het bonte paard’ zal
driehoekig pleintje met de gespaarde acacia’s voor Brink 1 en
Een ontmoetingsplek, ruimte voor herdenkingsmonumenten,
waarschijnlijk een watergang voor watertoevoer hebben
3 (nu “Mauve”) door het rechttrekken van de kruising, maar de
diverse festiviteiten, allen niet meer voor het praktisch nut,
gezorgd.
trambaan blijft liggen met zijn slinger over de Brink.
maar voor soviale .
Beplantingen op de Brink De behoefte aan hout, de (illegale) kaalslag en moeilijke controle kan er toe hebben geleid dat aanvankelijk als weiden aanwezige dorpsbrinken door de gemeenschap zijn beplant. Nieuwe aanwas kon onder toezicht tot volle wasdom komen en de opbrengst ten goede aan de gemeenschap. Tot in de eerste helft van de 20e eeuw waren openbare verkopingen van de gemeentebomen, en zelfs het snoeisel ervan, een welkome aanvulling op de financiën. Eikenbomen, bijvoorbeeld, leverden duurzaam hout voor gebinten en eikels voor de varkens. In geval van hongersnood werden eikels zelfs vermalen tot meel. Deze combinatie van voordelen verklaart de brinken met eiken, maar andere soorten kwamen ook voor, zoals iepen en linden. Iepziekte velde ze, waarna in 1928 eiken op de Brink zijn geplant. Iepen leveren ook degelijk hout met wat andere kwaliteiten. De gladde iep of veldiep (ulmus minor) houdt van ‘vrij droge tot vrij natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, 11
A N A LYS E
Verkeer en parkeren
Busroute Doorgaande weg
P
at
stra
rder
Naa Doorgaande weg met gebakken
P
klinkers en fietssuggestiestrook Hét kruispunt Johannes Kerk
van Laren
ink
Parkeren in groenstructuur
Br
randen Brink
Wandelpad
Brinkhuis
Fie
tsp
ad
P
P
Bushalte Bushalte Sint Jansbasiliek
12
30 km/h centrum zone
HIER DE TITEL VAN HET PLAN PLAATSEN
A N A LYS E
Groene en blauwe structuren Paardenkastanje
Rhododendrons
at
stra
rder
Naa
ink
Johannes Kerk
Br
Wat open plek boomopstand
Brinkhuis
Esdoornen
Wilhelminaboom Krimlinde
Sint Jansbasiliek
Langs wegen en paden beukenhagen
Acacia
13
A N A LYS E
Mindmap Doorgaande weg
Kunstzinnige verwijzingen naar
P
het verleden, die ook recreatief
rder
Naa
gebruikt kunnen worden Bestaande bomen hebben
Detailhandel
stra
weinig ruimte
at
P Goed zicht op omliggende bebouwing door eiken Horeca met terras aan straat
Johannes Kerk
hoog op stam
ink
Br
met zicht op de Brink
Coeswearde trekt mensen, eendjes voeren, bij het water Open plek benutten kijken, geeft reuring
Detailhandel
voor ontmoetingsplek, herdenkingen bv.
Horeca
Zicht vanaf het kru ispunt naar het Brinkhuis over de Br ink. Zicht is niet alt ijd mogelijk op water vanwege dichte ha ag
P
Horeca
Brinkhuis
P
Horeca met terras aan straat met zicht op de Brink
Sint Jansbasiliek
Horeca 14
Zicht op de Brink wordt beperkt door de poffertjeskraam, bovendien rommelig omdat het tijdelijk van aard is
ONTWIKKELINGSRICHTING
Zicht op de Brink wordt beperkt door poffertjeskraam. Net zoals vele andere horeca gelegenheden is het
De ruimtedruk en de wens voor behoud van het bestaande bomenbestand wordt zichtbaar in de ruimtelije
terras gericht op de straat, in dit geval met de rug naar het groen en de Coeswaerde. Andere terrassen zijn
inrichting waarbij functies en gebruik worden gecombineerd. De forse bomen hebben een zeer kleine
ook gerich op de straat, maar hebben wel zicht op de Brink. Mauvepomp valt niet meer op.
boomspiegel. Op veel plekken zijn hagen aanwezig die het beeld op het blik wat verzachten.
Vanaf hét kruispunt op de Brink is het Brinkhuis en de Coeswaerde zichtbaar vanaf ooghoogte. Vanuit
Diverse bebouwingen en materialiseringen refereren naar het agrarische verleden, andere bebouwingen
diverse voertuigen die het kruispunt passeren is het water vrijwel niet zichtbaar vanwegede dicht haag.
naar de periode waarin het dorp zich meer toespitst op de forens en de kunstenaar.
In de foto is het gebruik van de Brink als evenementen locatie afgebeeld.
15
GEREEDSCHAPSKIST CQ SPELREGELS INRICHTING OR De Brink in Laren is een historisch gewortelde groene ruimte in het dorp met een diversiteit aan functies. Het dorp is gelegen
Stuwwal
in het esdorpenlandschap, welke aanknopingspunten geeft om een gereedschapskist te ontwikkelen voor de inrichting
Zwerfkeien
van de Brink. Er zijn veel reeds aanwezige kwaliteiten op de Brink, zoals het (inheemse) groen, bestrating met natuursteen keien, de Larense hagen en bebouwingen met historie en allure. Enkele toegepaste materialen gebruikt op en rond de Brink verwijzen naar het landschap, zoals zandkleurige verhardingen die refereren aan de zandgronden en de heidevelden, de kasseien verbinden zich met materialen
Zandgrond
zoals de uit de ijstijd meegevoerde zwerfkeien, beplantingen gebiedseigen voor de regio op de zandgronden. Bij gebruik
BRINKDORP
ontstaat er een samenhangende inrichting passend bij het karakter van het dorp. Het karakter van het dorp bestaat uit een agrarische grondlegging met invloeden van de kunst en de
Kasseien
Gebiedseigen beplanting
nouveau riche. Op de Brink past een sobere inrichting in relatie met het agrarische esdorpen karakter waarbij gewerkt kan worden met accenten van kunstzinnige aard. Dit draagt bij aan het versterken van de ‘Sense of place’.
Zand/roodkleurige bestrating
Gravel
Keienverharding
Inheemse soorten als Zomereik, Straatmeubilair eenheid creëren binnen het dorp
Beukenhaag
Waterrandbeplanting 16
Linde, Iep
R E F L E C T I E V R AG E N L I J S T
Fontein
Nouveau riche Esdorp karakter, maar met allure Ontmoetingsplek
Olifantenpad
Medegebruik
Hoofdpad
bv Jeu de boules Eendjes, voeren, informatiebord over
Toegankelijkheid
goed voeren Bestaand beeld Brink behouden, historische Biodiversiteit
grondslag belangrijk
Klimaat
Onderhoud ‘Natuurlijk’ het ideaalbeeld
Esthetische waarde
Zichtlijnen Beplantingen
17
ONTWERP Legenda
Coeswaerde - de Brink
Fontein 2,75m
Schaal 1 : 1000
Houtopstand
20 30 40 50
Coeswaerde
m
Zitplekken
10
Oorlogsmonument
6,00m
Beelden, kunst Voetpad Olifantenpaadje Vaste beplantingen oever
7,00m 6,00m
Bosschage
7,00m
2,75m
Zoeklocatie trap + waterspeelpomp
2,75m
Coeswaerde - de Brink 6,00m
Schaal 1 : 1000
m
10
20
30
7,00m
Coeswaerde - de Brink 18
Schaal 1 : 1000
40
50
2,75m
6,00m
7,00m
19
Vanaf hét kruispunt bij de Brink bestaat er zicht op de Brink en het water van de Coeswaerde. De diverse terassen en de vele voertuigen en wandelaars die gebruik maken van dit kruispunt hebben zichtlijnen op en over de Brink naar omliggende bebouwingen. Over de Coeswaerde is er een zichtlijn op het Brinkhuis. Vanuit het Brinkhuis over de 2,75m
Zichtlijn op vanaf de weg en de aanliggende terrassen op de Coeswaerde en het Brinkhuis
Coeswaarde naar Het Bonte Paard en
Zicht op de Coeswaerde vanaf de bankjes 6,00m
de Johannes Kerk. Vanuit zuidelijke richting is er eveneens zicht op de Coeswaerde en de Brink, gedurende enkele maanden deels zicht op de poffertjes kraam.
7,00m
Zichtlijn op vanaf de weg, langs de poffertjes kraam op de Coeswaerde en de Brink
20
Coeswaerde - de Brink Schaal 1 : 1000
De Brink is een ontmoetinsplek in Laren. Op de Brink nabij de Coeswaerde zijn diverse bankjes en picknickplekken aanwezig die bewoners en bezoekers van Laren de ruimte biedt om uit te rusten en te genieten van de omgeving. De elementen zijn passend bij het karakter van de plek, sober met eventueel accenten van kunstzinnige aard. Het oorlogsmonument zal
2,75m
verplaatst worden naar een open, 6,00m
lichte plek op de Brink waar voldoende ruimte is om samen te komen in groepen. Op de afbeelding hiernaast is de locatie weergegeven. Daarnaast is de Coeswaerde een mooie achtergrond voor de herdenking.
7,00m
Als interactief element is een waterpomp denkbaar. Om de connectie met het water te vegroten zou dit op een oever met trap kunnen. Dit zou tevens als zitgelegenheid klunnen dienen.
Coeswaerde - de Brink Schaal 1 : 1000
21
22
De Brink heeft een basis van een grondbedekking van gras en hoogstammige bomen (hoofdzakelijk eik) waardoor de
Natuurlijke oever
Behoud eiken, enkele
zichtlijnen relatief ver reiken. Het gras als
andere soorten, acacia,
bodembedekking past bij het karakter van de
esdoorn, kastanje bij
Brink als een vrij open en toegankelijke plek in
Coeswaerde
het hart van het dorp. Door grondverbetering,
aanplanten met
duurzaam gebruik en beheer van de Brink zal
inheemse en vaste
een groene basis diverse functies faciliteren.
planten
2,75m
De Rhododendrons zullen plaatsmaken voor de Coeswaerde. De struiken hebben een
6,00m
hoge sierwaarde en stralen allure uit door het gebruik op vele landgoederen. Achter de Rhododendrons in
poffertjeskraam zal een struikgroep zorgen
groepsverband
voor een zachte afronding, rugdekking van de bebouwing met de soort Rhododendron.
7,00m
De natuurlijke oever van de Coeswaerde wordt aangeplant met vaste planten. Er worden geen bomen of struiken aangeplant om de openheid en de zichtlijnen te behouden.
Coeswaerde - de Brink Schaal 1 : 1000
23
REFERENTIEBEELDEN OEVER 2,75m
6,00m
Natuurvriendelijke oevers Een natuurvriendelijke oever ligt tussen de cultuurlijke en natuurlijke oever in. De natuurvriendelijke oever is een door de mens ingerichte oever waarbij
7,00m
ontwikkeling van natuur, landschap en ecologie expliciet wordt gestimuleerd. Dit is een zeer brede definitie, die in de praktijk leidt tot een breed scala aan soorten natuurvriendelijke oevers. Een
2,75m
natuurvriendelijke oever wordt natuurvriendelijker 6,00m
beoordeeld als deze de natuurlijke situatie dichter benadert.
Coeswaerde - de Brink Schaal 1 : 1000
D In natuurvriendelijke oevers is er een geleidelijke overgang van water naar land, waardoor er
m
7,00m
10
20
30
40
variatie is in waterdiepten. Dit geeft variatie in groeiomstandigheden zodat een diversiteit aan oeverplanten, waterplanten en diersoorten kan voorkomen. e oever geeft dieren ook de mogelijkheid
2,75m
om zich te verplaatsen tussen het water en de oever. 6,00m
Coeswaerde - de Brink Schaal 1 : 1000
7,00m
24
m
10
20
30
40
REFERENTIEBEELDEN
25
Colofon N A A M Landschapsanalyse en schets Coeswaerde Brink Laren P L A N T Y P E Analyse en schets S TAT U S Concept intern DAT U M 17 augustus 2023 P R OJ E C T N U M M E R
23AF139
O D P R AC H TG E V E R
Gemeente Laren
O P S T E L L E R AV C O N TA C T P E R S O O N Ad Fontem 074 255 7020 info@ad-fontem.nl
A. Veenendaal
WIJ MAKEN PLANNEN BINNEN UW RUIMTE