A.12.1 BIJLAGE - Uitvoeringsprogramma 2026
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma 2026 VOORBL
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Over de OFGV
4
Welkomstwoord
5
Doel Uitvoeringsprogramma
6
Hoofdstuk 2: Wat speelt er?
8
Wat speelt er landelijk
9
Landelijke verkiezingen
9
Doorontwikkeling VTH-stelsel
9
Ontwikkelingen ODNL
9
Wat speelt er regionaal
11
Gemeentelijke verkiezingen (nieuw AB/DB)
11
Versterken van regionale beleidscyclus: BIG-8
11
Samenwerking ketenpartners
11
Doorontwikkeling als adviesdienst
12
Samenwerking Noord-Hollandse Omgevingsdiensten
12
Bijzondere ontwikkelingen in onze regio Netcongestie Groeigemeenten Defensieterreinen
12 12 12 13
Wat speelt er bij de OFGV? Ontwikkelplan en robuustheid
14 14
Zaaksysteem op basis van MBA’s
14
Doorontwikkeling financieringssytematiek
14
Verbinding beleid, uitvoering en middelen
14
Innovatieagenda
15
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
16
Ontwikkelingen in VTHA
17
Nieuwe structurele taken 2026 Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) Casemanagement Ketentoezicht Werkgebonden personenmobiliteit (WPM)
17 17 17 17 18
Innovatieagenda 2026: Voorstellen nieuwe structurele taken 2027 18 Advies Omgevingsplannen 18 Omgevingsveiligheid 18 Toezicht energiebesparing 19 Innovatieagenda 2026: Overige onderwerpen Indirecte lozingen Visitatie 2026 Datagedreven werken
19 19 19 19
Overige ontwikkelingen VTH Financiële zekerheid Ondermijning en strafrecht Doorontwikkeling BOA bestel
20 20 20 21
Vergunningen en meldingen Algemene ontwikkelingen vergunningen
22 22
Algemene ontwikkelingen meldingen
22
Actualiseren van vergunningen
22
Juridische ondersteuning
22
Toezicht en Handhaving
23
Toezicht bedrijven
23
Klachten
23
Asbest
23
Toezicht grondverzet, grond, baggerspecie en bouwstoffen
24
Bestuursrechtelijke handhaving en juridische ondersteuning 25 Piket en calamiteitendienst Advies
25 25
Omgevingsadvies
25
Circulaire economie
26
Bodem: grond- en grondwaterbescherming
26
Geluid
27
Omgevingsveiligheid
27
Wet Open Overheid
27
Prognosetabel
28
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Hoofdstuk 1: Over de OFGV Deze pagina wordt als voorblad vormgegeven
4
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Welkomstwoord Voor u ligt het uitvoeringsprogramma 2026 van de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV). In dit uitvoeringsprogramma staat beschreven welke taken de OFGV in 2026 uitvoert voor de deelnemers, wat de relevante regionale en landelijke ontwikkelingen zijn en welke innovatieprojecten de OFGV in 2026 gaat uitvoeren. Het uitvoeringsprogramma 2026 heeft dezelfde opzet als het uitvoeringsprogramma 2025. Het uitvoeringsprogramma 2025 stond vooral in het teken van de doorontwikkeling naar meer uniformiteit van de uitvoering, realisatie van het ontwikkelplan en implementatie van de basistaken met als doel toe te groeien naar een robuuste toekomstbestendige dienst. Als het goed is weerspiegelt dit uitvoeringsprogramma de nieuwe fase waarin de OFGV zich bevindt. Per 1 januari 2026 zijn er weer een set basistaken toegevoegd aan de de begroting, is de lijst van af te ronden projecten uit het ontwikkelplan overzichtelijk en zijn de innovatieprojecten vooral op de toekomst gericht in plaats van gericht op het op orde brengen van de basis. Ook gaat de OFGV voor het eerst sinds jaren het uitvoeringsjaar in met voldoende personeel en zonder een grote wervingsopgave.
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Ook gaan we er van uit dat we na 1 april definitief als een toekomstbestendige robuuste omgevingsdienst worden beoordeeld. Wat de OFGV betreft is dit een mijlpaal die we bereiken na jaren hard werken en waar we graag met u bij stil gaan staan. Hopelijk leest u dit uitvoeringsprogramma met net zoveel plezier als ik en geeft het u een duidelijk beeld van wat u van ons kan verwachten komend jaar. Veel leesplezier,
Anton Klijn
Directeur Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek
Bovenstaande maakt dat de OFGV opgewekt aan 2026 gaat beginnen: met het vizier gericht op de toekomst gaan we het uitvoeringsprogramma proberen te realiseren en zo bij te dragen aan de beleidsdoelstellingen van onze deelnemers: een veilig, gezonde en duurzame leefomgeving in Flevoland & Gooi en Vechtstreek.
5
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Doel Uitvoeringsprogramma De beleidscyclus onder de Omgevingswet volgt een vaste lijn: eerst beleid, daarna strategie en vervolgens het uitvoeringsprogramma (artikel 13.8 Omgevingsbesluit). Deze structuur, vastgelegd in het Omgevingsbesluit, vormt de basis voor een programmatische werkwijze. Het doel van deze werkwijze is om de vastgestelde beleidsdoelen in de fysieke leefomgeving op een efficiënte en kwalitatieve manier te realiseren.
Het uitvoeringsprogramma verbindt de strategische en operationele cyclus van de Big8. De OFGV baseert haar werkzaamheden steeds meer op het effectiever realiseren van regionale beleidsdoelen. Het uitvoeringsprogramma vormt daarbij een essentieel instrument.
6
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
In ons werkgebied wordt invulling gegeven aan deze programmatische aanpak met een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid: de Regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027. Deze uniforme aanpak creëert eenheid in uitvoering, wat resulteert in meer efficiëntie en een hogere kwaliteit van de werkzaamheden van de taken die bij OFGV zijn belegd. Op basis van deze strategie stelt de OFGV jaarlijks het uitvoeringsprogramma op en wordt dit vastgelegd door alle deelnemers van de OFGV. In het programma staat de inzet van Vergunningverlening, Toezicht, Handhaving en Advies (VTHA) centraal. Zo realiseert de OFGV regionale opgaven en prioriteiten.
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Het uitvoeringsprogramma is een regionaal programma waarbij per deelnemer in een bijlage opgenomen is welke producten en diensten we voor die deelnemer verwachten uit te voeren. Daarnaast wordt ruimte geboden om wensen en specifieke behoeften van gemeenten en provincies door te vertalen. Voor de financiële borging en verantwoording verwijzen we naar de afzonderlijke financiële stukken: de Programmabegroting (vastgesteld door het Algemeen Bestuur in juni voorafgaand aan het uitvoeringsjaar) en het Jaarverslag (vastgesteld door het Algemeen Bestuur in juni na afloop van het uitvoeringsjaar).
7
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Hoofdstuk 2: Wat speelt er? Dit is een voorblad voor hoofdstuk 2. Hier komt geen tekst.
8
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Wat speelt er landelijk Landelijke verkiezingen Op 29 oktober 2025 vonden verkiezingen plaats voor de Tweede Kamer. De formatie van een nieuw kabinet is nog gaande, waardoor de toekomstige koers op het gebied van milieu, klimaat, energie, stikstof en ruimtelijke ordening nog niet duidelijk is. Landelijke beleidswijzigingen en prioriteiten hebben invloed op de uitvoering van milieutaken en de wettelijke kaders waarbinnen vergunningverlening en toezicht plaatsvinden. Doorontwikkeling VTH-stelsel Zodra met het vaststellen van de Begroting 2027 de uitvoering van de laatste set collectieve basistaken structureel is gefinancierd voldoet OFGV aan alle robuustheidscriteria en verwacht dan van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat het oordeel ‘robuuste Omgevingsdienst’. Een resultaat dat, na de vele inspanningen van OFGV en deelnemers, verdient om gevierd te worden. Met het oordeel robuustheid kan OFGV als zelfstandige dienst verder op de huidige schaal in het VTH-stelsel dat nog steeds in transitie is. De minister bereidt op dit moment maatregelen (wet versterking VTH-stelsel milieu) voor om het VTH-stelsel door te ontwikkelen en om in te grijpen bij diensten die niet aan de eisen voldoen. Ook na 1 april 2026 blijft het Rijk betrokken. De focus van het Rijk zal verschuiven van robuustheid naar focus op kwaliteit.
Een concreet voorbeeld hiervan is de versterkte aandacht voor de Kwaliteitscriteria 3.0. Deze ontwikkeling sluit goed aan bij de ambitie van de OFGV om de kwaliteit van de dienstverlening
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
structureel te verbeteren en zo bij te dragen aan een betere bescherming van de leefomgeving. Ontwikkelingen ODNL Naar aanleiding van het rapport van Commissie Van Aartsen, waarin werd aangegeven dat landelijk gezien het VTHA-stelsel onvoldoende functioneert, is de positie van Omgevingsdienst NL (ODNL) vergroot en verstevigd. Landelijk ontwikkelde producten en processen zullen ontwikkelingen binnen de OFGV faciliteren. Voorbeelden hiervan zijn: de kennisinfrastructuur, de ODNL Academie en datagedreven werken. Er is een landelijke kennisinfrastructuur opgezet door ODNL waarvoor een rijkssubsidie is verstrekt. Binnen de kennisinfrastructuur zijn de omgevingsdiensten onderverdeeld in zes landsdelen. De OFGV sluit aan bij het landsdeel Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Binnen de kennisinfrastructuur levert de OFGV VTHA-experts die actief hun kennis delen én ophalen binnen het landsdeel en op landsniveau. Er wordt samengewerkt op de thema’s Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), circulaire economie, bodem en ondergrond, energietransitie en waterkwaliteit. In het eerste halfjaar van 2026 organiseert OFGV een themabijeenkomst voor deelnemers met uitleg over de kennisinfrastructuur van Omgevingsdienst NL en de rol van de OFGV hierin. Tot vorig jaar was de OFGV initiatiefnemer van de landelijke Academie voor omgevingsdiensten.
De Academie is nu georganiseerd op ODNL-niveau en faciliteert alle omgevingsdiensten in haar opleidingen. De opleidingen van de Academie gaan de OFGV helpen om te voldoen aan de kwaliteitscriteria 3.0.
9
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Datagedreven werken staat bij iedere Omgevingsdienst hoog op de agenda. Om deze ontwikkeling te faciliteren en te borgen dat data landelijk geïnterpreteerd kunnen worden, wordt er gewerkt aan een landelijk uniform informatiemodel dat alle omgevingsdiensten kunnen implementeren. De producten die landelijk worden vormgegeven, waaronder de landelijke uniforme MBA-set, de datagedreven vergunning en het datagedreven toezicht, zullen de OFGV helpen om meer en meer datagedreven werken te implementeren en deze data in te zetten om slimmer te werken en kennis te delen met ketenpartners en bevoegde gezagen.
10
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Wat speelt er regionaal Gemeentelijke verkiezingen (nieuw AB/DB) In maart 2026 vinden gemeenteraadsverkiezingen plaats in de meeste gemeenten binnen het werkgebied van de OFGV. De gemeenten Hilversum en Wijdemeren gaan per 1 januari 2027 fuseren en daarom wordt de gemeenteraadsverkiezing uitgesteld en gehouden op 19 november 2026. De uitkomsten van de verkiezingen kunnen van invloed zijn op de bestuurlijke koers van gemeenten. De meeste gemeenten organiseren na installering van de nieuwe gemeenteraadsleden een informatieavond voor gemeenschappelijke regelingen. Zoals gebruikelijk bij voorgaande gemeenteraadsverkiezingen presenteert ook de OFGV zichzelf graag bij de nieuwe gemeenteraadsleden. Nieuwe colleges van B&W stellen akkoorden op waarin keuzes worden gemaakt die kunnen doorwerken in de besluitvorming binnen het Algemeen Bestuur van de OFGV. Een praktisch aspect is dat er nieuwe gezichten en oude bekenden in het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur van de OFGV zullen gaan plaatsnemen. De OFGV zal hen informeren over de werkzaamheden van en ontwikkelingen binnen de dienst. Versterken van regionale beleidscyclus: BIG-8 Het afgelopen jaar is met de deelnemers ingezet op het versterken van de regionale beleidscyclus: de BIG-8.
Onderdelen hiervan waren het inrichten van deelnemersoverleggen, het aanpassen van de rapportagecyclus, de tussentijdse evaluatie van de U&H-strategie en het opzetten van twee pilots outcome gericht werken.
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Op alle onderwerpen worden in 2026 vervolgstappen gezet. Daarnaast loopt met de deelnemers een traject ter voorbereiding op de nieuwe kostenverdeelsystematiek (KVS) voor 2028-2031 (zie hoofdstuk 2). Om de relatie tussen beleid, middelen en uitvoering (output en outcome) te versterken, worden voor alle categorieën voorstellen gedaan om het ambitieniveau te bepalen op basis van het beleid van de deelnemers en de regionale U&Hstrategie. De OFGV bereidt dit voor en gaat in gesprek met de deelnemers hierover. Samenwerking ketenpartners De landelijke aandacht voor het VTH-stelsel neemt toe en het takenpakket van de OFGV breidt zich uit. Hierdoor ontstaan er steeds meer raakvlakken met ketenpartners. Om de leefomgeving zo effectief mogelijk te beschermen, zoekt de OFGV actief de samenwerking op met andere overheidsorganisaties. We bouwen bestaande samenwerkingen verder uit, zoals met: • • • •
het Openbaar Ministerie op het gebied van strafrechtelijke handhaving; het waterschap Zuiderzeeland en waterschap Amstel, Gooi en Vecht rondom de aanpak van indirecte lozingen; de GGD op het snijvlak van gezondheid en milieu; de veiligheidsregio die adviseert op het gebied van vergunningen, gezamenlijke bedrijfsbezoeken in het kader van toezicht en bij ongewone voorvallen.
Deze intensievere samenwerking stelt ons in staat om effectiever op te treden, kennis te delen en bundelen en gezamenlijk op te treden waar dat nodig is.
11
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Doorontwikkeling als adviesdienst
Bijzondere ontwikkelingen in onze regio
De rol van de OFGV als regionale adviesdienst ontwikkelt zich voortdurend. In ons werkgebied willen we deze adviesrol verder versterken en gezamenlijk vormgeven, met oog voor de behoeften van onze deelnemers en de maatschappelijke opgaven in het fysieke domein. Deze landelijke ontwikkeling sluit aan bij de veranderende rol van omgevingsdiensten onder de Omgevingswet.
Ontwikkelingen in de leefomgeving zijn bepalend voor de werkzaamheden. Hieronder worden enkele onderwerpen uitgelicht die extra aandacht vragen van de OFGV.
De OFGV als regionale adviesdienst beslaat twee aspecten: beleidsadvies en omgevingsadvies. Ons beleidsadvies vertaalt inzichten uit de praktijk naar beleid van onze deelnemers om zo de risico’s voor de leefomgeving te verkleinen. Onze inzet rondom het dossier staalslakken is daar een voorbeeld van. Met omgevingsadvies geeft de OFGV advies bij nieuwe initiatieven en adviseert de OFGV gemeenten over milieuaspecten bij het Omgevingsplan. Onze rol als omgevingsadviseur is verder uitgewerkt in hoofdstuk 3. Samenwerking Noord-Hollandse Omgevingsdiensten Eind 2025 heeft de provincie Noord-Holland het rapport ontvangen van een bestuurlijke verkenner (Onno Hoes) voor de inventarisatie van samenwerkingsmogelijkheden in NoordHolland. De aanleiding voor deze bestuurlijke verkenning is dat een aantal Noord-Hollandse omgevingsdiensten mogelijk niet zelfstandig robuust kan worden. Het gevolg van dit rapport is dat er onder andere gekeken gaat worden naar een fusie tussen NZKG en Omgevingsdienst IJmond. De gevolgen voor de OFGV zullen in 2026 mogelijk zijn dat er met een aantal taken van de provincie Noord-Holland geschoven gaat worden. Ook is het mogelijk dat de inhoudelijke samenwerking tussen NoordHollandse diensten en de provincie intensiever wordt.
Netcongestie In onze regio is in verschillende delen sprake van netcongestie: het elektriciteitsnet heeft onvoldoende capaciteit om nieuwe aansluitingen voor bedrijven, woningbouw en duurzame energieprojecten te realiseren. Dit belemmert de energietransitie en vertraagt ruimtelijke en economische ontwikkelingen. Grootschalige projecten in onze regio zijn vaak afhankelijk van energie-infrastructuur. Bij vergunningverlening en advisering spelen aspecten zoals milieueffecten van energieopwekking, geluid, en ruimtelijke inpassing van netverzwaring steeds vaker een rol. Door in te zetten op energiebesparing kunnen gemeentes de problemen van netcongestie verkleinen. De OFGV levert hier een bijdrage met haar rol in energietoezicht. Groeigemeenten Een aantal groeigemeenten in de regio staan voor een forse woningbouwopgave, met tienduizenden nieuwe woningen tot 2030 om de groei op te vangen. Deze ontwikkeling raakt onze taken doordat woningbouwopgaves milieuvraagstukken meebrengen zoals bodemkwaliteit, geluidbelasting, omgevingsveiligheid en aandachtsgebieden. Ook wordt voor nieuwe woningbouw vaak gekeken naar mogelijkheden voor bodemenergiesystemen als duurzame methode om gebouwen mee te verwarmen. Een mogelijk probleem bij het plaatsen van bodemenergiesystemen is dat er interferentie kan plaatsvinden. Door de OFGV wordt hierop getoetst bij een aanvraag. De OFGV 12
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
in een vroegtijdig stadium betrekken helpt om knelpunten later in het proces te voorkomen. Defensieterreinen In Flevoland zijn verschillende uitbreidingsplannen van Defensie in voorbereiding, waaronder een mogelijke centrale kazerne in Zeewolde, laagvliegroutes en springterreinen. Ook in de Gooi en Vechtstreek zijn militaire activiteiten ruimtelijk zichtbaar. Deze ontwikkelingen hebben impact op de fysieke leefomgeving, onder meer door geluidbelasting, bodemgebruik, natuurverstoring en ruimtelijke druk op andere opgaven. Op defensieterreinen is ILT veelal bevoegd gezag. Voor zover de activiteiten van Defensie leiden tot civiel ruimtelijke plannen, raken deze de omgevingsdienst in advisering en toetsing op milieugebied. Bij deze ontwikkelingen dient ook nadrukkelijk rekening gehouden te worden met het bestaan van de boringsvrije zone in Flevoland, waar de OFGV toezicht op houdt.
13
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Wat speelt er bij de OFGV? Ontwikkelplan en robuustheid Na bijna drie intensieve jaren van ontwikkeling sluit de OFGV op 1 april 2026 haar ontwikkelplan af. Vanaf de start heeft het bestuur en de bevoegde gezagen de OFGV actief gesteund in het gezamenlijke doel om een robuuste organisatie neer te zetten voor Flevoland en de Gooi en Vechtstreek. Deze gezamenlijke inzet heeft geleid tot een stevige versterking van de basis van de OFGV. In samenwerking met het bestuur zal de dienst dit moment markeren met een passende afsluiting. De afronding van deze ontwikkelfase biedt ruimte voor reflectie: wat is bereikt, welke fundamenten zijn gelegd waarop doorgebouwd kan worden en ook wat is mogelijk verloren gegaan in deze periode van verandering? Tegelijkertijd staan nieuwe ontwikkelingen al voor de deur, zoals datagedreven werken, de rol van de OFGV als adviesdienst en outcomegericht en risicogestuurd werken. Na jaren van groei en verandering neemt de OFGV bewust de tijd om een duurzame balans tussen focus op uitvoering en blijvende doorontwikkeling te vinden. Zaaksysteem op basis van MBA’s Afgelopen jaar heeft de OFGV het locatie/vestigingenbestand verbetert en opgeschoond en zijn milieubelastende activiteiten daaraan toegevoegd in het zaaksysteem. Met behulp van een digitale tool zijn milieubelastende activiteiten aan de locaties/vestigingen gekoppeld.
In 2026 wordt het controleren en verbeteren van zowel de locaties als de ingevulde milieubelastende activiteiten vervolgd. Bij nieuwe vergunningaanvragen, meldingen en in de voorbereiding op de toezichtscontroles wordt het locatiebestand
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
in het zaaksysteem geactualiseerd en aangepast waar nodig. De OFGV en deelnemers krijgen hierdoor een beter inzicht in het aantal en de locatie van de milieubelastende activiteiten in hun werkgebied. Risico- en themagericht werken wordt hierdoor veel beter mogelijk. Doorontwikkeling financieringssytematiek Op 16 april 2025 stelde het Dagelijks Bestuur van de OFGV het plan van aanpak voor de doorontwikkeling van de financieringssystematiek OFGV (de KVS) vast. De doorontwikkeling past bij de periodieke herijking van de huidige KVS, de opdracht van het Algemeen Bestuur om anderhalf jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet de KVS te evalueren en het project om een koppeling tussen de financiering en de regionale U&H strategie/beleidskeuzes te leggen. De landelijk ontwikkelde financieringssystematiek is voor OFGV hiervoor een voorbeeld en een toetssteen. In de doorontwikkelde KVS is de bijdrage van de deelnemer gebaseerd op de beleidsambities, het aantal locaties en overige ingebrachte taken, waarvoor de deelnemer bevoegd gezag is. In de begroting 2028 worden de deelnemersbijdragen volgens de nieuwe financieringssystematiek berekend. Eind 2026 is de financieringssystematiek klaar voor bestuurlijke besluitvorming.
Verbinding beleid, uitvoering en middelen Belangrijke input voor de doorontwikkeling van de nieuwe financieringssystematiek is het versterken van de verbinding tussen beleid, uitvoering en middelen. De tussentijdse evaluatie van de regionale U&H strategie laat als meest urgente aandachtspunt de verbinding tussen doelen, middelen en capaciteit zien. Zowel de financiële onderbouwing als de 14
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
personele inzet worden door deelnemers als onvoldoende transparant en toereikend beoordeeld. Dit maakt dat de strategie wel richting biedt, maar nog onvoldoende is vertaald naar de randvoorwaarden die nodig zijn voor duurzame uitvoering. Daarom maakt de OFGV per beleidsonderwerp een uitwerking ter bespreking in de deelnemersoverleggen. Hierin worden onder meer opgenomen: • • • •
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Deze innovatieprojecten zijn nodig om de verdere ontwikkeling van de OFGV vorm te geven. De zeven innovatieprojecten van 2026 worden in het deel Ontwikkelingen van Hoofdstuk 3 beschreven.
huidige U&H strategie, prioriteit, uitvoeringskeuzes, prestatie indicatoren; huidige aantallen producten en kengetallen; ontwikkelingen en praktijkervaringen; voorstel voor uitvoering en rapportage door de OFGV.
De bespreking van deze onderwerpen sluit aan bij diverse doelen in het ontwikkelplan zoals professioneel opdrachtgeveropdrachtnemerschap, de Big 8 cyclus, het verbeteren van rapportages en de tussentijdse evaluatie van de regionale U&H strategie. Innovatieagenda Zowel in de afgelopen jaren als in 2026 wordt de innovatieagenda ingezet als één van de middelen om toe te groeien naar een robuuste dienst. Nieuwe wettelijke taken worden vanuit een innovatieproject vertaald naar een voorstel voor een nieuwe structurele taak. Deze methodiek wordt in 2026 afgesloten met drie laatste voorstellen: toezicht energiebesparing, advies omgevingsplannen en omgevingsveiligheid. Naast deze nieuwe structurele taken staan er vier andere innovatieprojecten op de agenda: visitatie 2026, altijd actuele digitale vergunning, indirecte lozingen en datagedreven werken. 15
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu Deze pagina is een voorblad. Hier komt geen tekst.
16
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Ontwikkelingen in VTHA Nieuwe structurele taken 2026 Eind november 2025 heeft het Algemeen Bestuur besloten om drie nieuwe structurele taken toe te voegen aan de werkzaamheden van de OFGV. Dit gaat om ZZS, casemanagement, ketentoezicht en werkgebonden personenmobiliteit (WPM). Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) In 2025 heeft de OFGV geïnvesteerd in de aanpak op ZZS vanuit innovatiebudget, per 2026 is deze taak structureel ingebracht. De OFGV zal doorgaan met het opvragen en beoordelen van vermijdings- en reductieprogramma's (VRP) bij vergunningplichtige activiteiten. Bij meldingplichtige activiteiten zal de OFGV bedrijven houden aan het naleven van de minimalisatieplicht. In regionaal en landelijk verband zal de OFGV blijven bijdragen aan het ontwikkelen van kennis en werkwijzen om de aanpak op ZZS te optimaliseren. Zo ziet de OFGV erop toe dat zo min mogelijk ZZS uitgestoten worden, voor een veilige en gezonde leefomgeving. Door het uitvoeren van een risicogerichte pilot in 2025 is een eerste analyse gemaakt van de aanwezigheid van ZZS bij bedrijven in de hoge risicoklassen. Die bedrijven zal de OFGV, waar dit nog niet is gedaan, als eerste aanschrijven en vervolgens de rapportages beoordelen. Daarna zullen batchgewijs andere bedrijven worden aangeschreven op basis van risico-indeling. De structurele taak ZZS is ingebracht op het basisniveau.
Dit betekent dat de OFGV aanvullende expertise in dienst kan nemen, maar ook dat een knelpunt in de capaciteit van
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
toezichthouders blijft bestaan. Waar de capaciteit dit toelaat, zal de OFGV investeren in het opleiden van de huidige toezichthouders, zodat bij controles steeds beter wordt toegezien op het gebruik en de uitstoot van ZZS. Echter blijft het risico bestaan dat ZZS gemist worden bij controles. Casemanagement Vanaf 1 januari 2026 is casemanagement als structurele taak opgenomen. Daarmee voldoet de OFGV aan de wettelijke verplichting en geeft daarmee invulling aan de eisen die gesteld zijn in de kwaliteitscriteria 3.0. Structurele inbedding van casemanagement zorgt voor één centraal aanspreekpunt bij de dossiers waar het wordt toegepast: de casemanager is aangewezen als vast contactpersoon voor burgers, bedrijven en ketenpartners. Naast de externe communicatie zorgt de casemanager voor interne afstemming en coördinatie. Door de inzet van casemanagement kunnen bestuurlijke risico’s worden beperkt en/of afgewend en wordt interne coördinatie en communicatie richting alle betrokkenen verbeterd. Casemanagement zal worden ingezet bij complexe dossiers die politieke en/of bestuurlijk gevoeligheden bevatten, waarbij mogelijk sprake is van media-aandacht en/of complexe relaties met betrokken partijen.
In enkele gevallen, waarin sprake is van grote inhoudelijke complexiteit of een omvangrijke aanvraag, kan ervoor worden gekozen om een vergunningverlener tijdelijk in de rol van casemanager te plaatsen. Ketentoezicht Ketentoezicht is opgenomen in de kwaliteitscriteria 3.0 en is daarmee een verplichte taak voor de OFGV. Door ketentoezicht 17
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
structureel te organiseren, zet de OFGV in op effectievere samenwerking, betere data-analyse en inzet van nieuwe technologieën. Voor een succesvolle en efficiënte uitvoering van ketentoezicht is het van belang om grondige analyses uit te voeren van risico’s en problemen binnen specifieke ketens, zodat prioriteiten kunnen worden gesteld en middelen optimaal worden ingezet. Er wordt nadrukkelijk samenwerking gezocht met andere omgevingsdiensten waar ketentoezicht al met succes wordt toegepast. Deze samenwerking zal zich richten op kennisdeling, gezamenlijke analyses en inspecties en uniforme rapportage. In 2026 gaat de OFGV verder met het ontwikkelen en opbouwen van de taak ketentoezicht. Werkgebonden personenmobiliteit (WPM) Om inzicht te krijgen in CO2-uitstoot, met het oog op reductie, zal de OFGV erop toezien dat bedrijven met meer dan 100 medewerkers informatie aanleveren over hun werkgebonden personenmobiliteit, zoals woon-werkverkeer en dienstreizen. Daarna volgt een plausibiliteitscheck van de inhoudelijke rapportages. In 2025 is een pilot uitgevoerd waarin een werkwijze is uitgewerkt die kan worden toegepast in 2026. Er zijn ontwikkelingen in de WPM die de uitvoering van de taak kunnen veranderen. Het verhogen van de grenswaarde voor het aantal medewerkers (van 100 naar 250) is één van de scenario's waarmee rekening wordt gehouden.
De OFGV zal de ontwikkelingen blijven volgen en de gevolgen daarvan implementeren. Innovatieagenda 2026: Voorstellen nieuwe structurele taken 2027 In februari 2026 neemt het Algemeen Bestuur besluiten over het inbrengen van drie nieuwe structurele taken vanaf 1 januari
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
2027: advies Omgevingsplannen, omgevingsveiligheid en toezicht energiebesparing. Advies Omgevingsplannen Uiterlijk in 2031 moeten gemeenten beschikken over een volledig Omgevingsplan. Voor veel gemeenten is dit een complexe en omvangrijke taak, waarin de milieuthema’s (lucht, geluid, geur, bodem, water en omgevingsveiligheid) een centrale rol spelen. De OFGV heeft de noodzakelijke expertise om dit proces te ondersteunen, te coördineren en inhoudelijk op te adviseren. De OFGV zal in 2026 een projectplan voorleggen aan het Algemeen Bestuur waarin wordt uitgewerkt welke aanvullende middelen nodig zijn om deze taak effectief te kunnen uitvoeren. Er wordt een regionale aanpak voorgesteld die uiteenvalt in de ontwikkeling van een basisset regels en beleidsopties op basis van gebiedsscans die ruimte geven voor het benodigde maatwerk per gemeente of regio. Deze regionale aanpak resulteert in Omgevingsplannen die bijdragen aan een veilige en gezonde leefomgeving. Omgevingsveiligheid De wettelijke taken rondom Omgevingsveiligheid (Externe Veiligheid) zijn sinds de invoering van de Omgevingswet verder verbreed en verankerd binnen het VTH-domein. Binnen de OFGV zijn de adviestaken bij het verlenen van vergunningen aan bedrijven ondergebracht in de reguliere VTH-financiering, maar aanvullende structurele taken zijn nog niet geborgd.
Het betreft: beheer van het Register Externe Veiligheid (REV), (beleids)advisering bij ruimtelijke ontwikkelingen, rekenmodelleringen van aandachtsgebieden, effectenstudies van nieuwe energieopwekking/-opslag en collectieve kennisontwikkeling. De OFGV zal in 2026 een projectplan 18
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
voorleggen aan het bestuur waarin wordt uitgewerkt hoe de structurele taak Omgevingsveiligheid vanaf 2027 duurzaam wordt ingebed binnen de reguliere organisatie en financiering van de OFGV. Toezicht energiebesparing In de periode 2019 tot en met 2025 heeft de OFGV energietoezicht uitgevoerd op basis van meerwerkopdrachten en deze gefinancierd vanuit landelijke subsidies. Omdat toezicht op energiebesparing een basistaak is, is er een voorstel opgesteld om dit vanaf 1 januari 2027 als structureel wettelijke taak op te nemen. Het Algemeen Bestuur zal hierover in februari 2026 een definitief besluit nemen. Het voorstel richt zich op de invulling van de wettelijke taak door de OFGV: het houden van toezicht op de naleving van de energiewet- en regelgeving. Daarnaast voert de OFGV ook advies- en expertisetaken uit die enerzijds nuttig zijn voor de effectieve uitvoering van toezicht en anderzijds een toevoeging daarop zijn. Het voorstel richt zich op de invulling van de wettelijke taak. Aanvullend daarop krijgt advisering een plaats in het traject “van beleid naar uitvoering”. Innovatieagenda 2026: Overige onderwerpen Naast de nieuwe structurele taken staan er vier andere onderwerpen op de innovatieagenda: indirecte lozingen, visitatie 2026, datagedreven werken en altijd actuele digitale vergunning.
Indirecte lozingen Om de waterkwaliteit te verbeteren en te voldoen aan de inspanningseis die in de Kader Richtlijn Water (KRW) worden gesteld, investeert de OFGV na een pilot in 2025 in een
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
verbeterde aanpak van indirecte lozingen. Dit wordt gefinancierd vanuit het innovatiebudget van de OFGV (ook in 2027). Parallel aan de voortzetting van de pilot wordt een voorstel uitgewerkt voor de structurele inbedding van deze aanpak per 2028. Centraal in de aanpak staat het vaker uitvoeren van gerichte controles en verder opbouwen van expertise. De verbeterde samenwerking met de waterschappen Zuiderzeeland en Amstel, Gooi en Vecht is essentieel bij de aanpak met betrekking tot indirecte lozingen en wordt door de OFGV voortgezet. Specifiek wordt een opdracht voor de provincie Flevoland uitgevoerd om provinciale vergunningen te actualiseren ('KRW-proof' maken). Visitatie 2026 Volgens landelijke afspraken visiteren de Nederlandse Omgevingsdiensten elkaar periodiek. In 2026 is de tweede ronde visitatie die, net als de vorige keer, start bij OFGV. Op basis van een ingediende zelfevaluatie vindt de visitatie plaats op 21 en 22 januari 2026. Deze visitatie is diepgaand en richt zich dit keer vooral op samenwerking; samenwerking met deelnemers en (keten)partners en met bestuur en ambtenaren. In een reeks interviews wordt gekeken naar wat goed en wat beter kan bij OFGV. De rapportage van de visitatie wordt in het voorjaar van 2026 verwacht. Datagedreven werken Betrouwbare informatie en grondige data-analyse zijn cruciaal voor onderbouwde besluitvorming.
Door data systematisch te benutten is de OFGV in staat processen beter te sturen, trends te signaleren en gerichter in te spelen op ontwikkelingen. Denk aan inzichten over overtredingen, milieuklachten, vergunningaanvragen en mogelijke verbanden en afwijkingen. 19
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Met analysetools ontstaat diepgaander inzicht, waardoor middelen en inspanningen meer trend- en risicogestuurd worden ingezet. Dit versterkt de afstemming tussen beleid en uitvoering en verhoogt de kwaliteit van de dienstverlening. In 2025 is de ‘Visie op informatievoorziening datagedreven werken’ vastgesteld en is er gestart met de inrichting van een datawarehouse als fundament voor betrouwbare analyses en consistente rapportages. In 2026 volgt de afronding van de inventarisatie voor een documentmanagementsysteem, optimalisatie van Teams, aanbesteding van het VTH-systeem en een plan van aanpak voor datagedreven werken. Dit plan beschrijft infrastructuur, verantwoordelijkheden en kwaliteitsborging. Daarnaast wordt ingezet op kennisontwikkeling en bewustwording, zodat datagericht werken duurzaam wordt ingebed. Met deze investering versterkt de OFGV zijn informatiepositie, vergroot het de doelmatigheid en bouwt OFGV aan een wendbare, toekomstbestendige organisatie. Altijd actuele digitale vergunning Vanuit ODNL loopt de pilot ‘altijd actuele en digitale vergunning’. De doelen zijn (1) de afgegeven “papieren” vergunningen die periodiek worden geactualiseerd om te vormen naar vergunningen die altijd actueel zijn doordat regelgeving rechtstreeks wordt toegepast en (2) de vergunningen altijd digitaal beschikbaar te stellen voor iedereen.
De weg hiernaartoe is lang, maar om geen achterstand op te lopen haakt de OFGV aan bij de landelijke ontwikkelingen en wordt intern gekeken hoe we de processen hierop kunnen inrichten.
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Overige ontwikkelingen VTH Financiële zekerheid Met de komst van de Omgevingswet is het weer mogelijk geworden om Financiële zekerheid te stellen bij bedrijven. Dit instrument zorgt ervoor dat bedrijven, ook bij beëindiging of faillissement, verantwoordelijk blijven voor mogelijke milieuschade. In ons werkgebied is het op een enkel bedrijf van toepassing. Gemeentes hebben veelal geen aanvullend beleid waardoor het middel nu nog op geen enkele gemeentelijke inrichting van toepassing is. De OFGV is in 2024 gestart met een pilot bij een provinciaal bedrijf dat valt onder de ‘moet-bepaling’. Het streven is om de pilot in 2026 af te ronden. Daarvoor is de OFGV afhankelijk van landelijk expertise die beschikbaar gesteld wordt aan elke omgevingsdienst. Deze expertise is nog niet beschikbaar waardoor de pilot vertraging oploopt. Ondermijning en strafrecht Voor de OFGV speelt ondermijning met name een rol bij het toezicht. Toezichthouders die op controle gaan bij bedrijven dienen als ogen en oren in het veld. Wanneer zij signalen opvangen die doen vermoeden dat er iets niet in de haak is, spelen zij dit door aan de betreffende (opsporings)instantie, gemeente of provincie. Daarnaast nemen de toezichthouders en buitengewoon opsporingsambtenaren van de OFGV in 2026 deel aan integrale controles van de ketenpartners en gaat de OFGV zelf integrale controles organiseren.
Op basis van ervaring en expertise en (landelijke) overleggen met (keten)partners zal de OFGV een actieve rol nemen in het
20
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
prioriteren van toezicht en handhaving op milieucriminaliteit en ondermijning. In 2025 is de OFGV begonnen met strafrechtelijke handhaving op basis van speerpunten vanuit de OFGV en het Openbaar Ministerie. In 2026 zal de OFGV hier verder op voortborduren waarbij de landelijke handhavingsstrategie en het dreigingsbeeld milieucriminaliteit leidend is. Eén van deze speerpunten is een actieve rol in het ketentoezicht.
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
mogelijk hierin ook andere werkgevers binnen het milieuvlak en binnen het netwerk vanuit de coördinatietaak die de OFGV vervult.
In 2025 is de OFGV in samenwerking met de Noord-Hollandse omgevingsdiensten en het Openbaar Ministerie begonnen met een probleem- en risicoanalyse om milieucriminaliteit met een zo hoog mogelijke rendement en slagkracht tegen te gaan. In 2026 start de OFGV in samenwerking met de Noord-Hollandse omgevingsdiensten en Openbaar Ministerie met een aantal projecten op grond van deze probleem- en risicoanalyse. In 2026 rondt de OFGV het afronden en implementeren van het samenwerkingsconvenant Groene Handhaving Flevoland af. In 2026 organiseert de OFGV, vanuit haar coördinerende rol in het ‘groene domein’, controles binnen het groennetwerk en houdt de OFGV planmatige (integrale) controles. Doorontwikkeling BOA bestel Minister Van Oosten van Justitie en Veiligheid wil het werk van boa’s duidelijker en professioneler maken. Dit is verankerd in het nieuwe boa bestel wat in 2028 gereed dient te zijn. De werkgever wordt verantwoordelijk voor scholing, klachten en toezicht. Boa’s krijgen meer toegang tot gegevens, maar niet tot alle politiesystemen. Dit betekent dat er veel op de werkgever van de boa’s afkomt. De OFGV volgt deze ontwikkelingen en ondersteunt waar 21
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Vergunningen en meldingen Algemene ontwikkelingen vergunningen De OFGV behandelt vergunningaanvragen die binnenkomen. Dit is, op het actualiseren van vergunningen na, vraag gestuurd. Met de invoering van de Omgevingswet is de onlosmakelijkheid losgelaten, wat betekent dat het geen verplichting meer is dat het bouwgedeelte en milieugedeelte gelijktijdig ingediend en afgerond zijn. De OFGV merkt dat hierdoor de OFGV en gemeenten/provincie niet altijd wederzijds op de hoogte zijn van wat er speelt en dat eventuele milieurelevante activiteiten niet gemeld of aangevraagd worden. Daarom zal de OFGV de contacten met de deelnemers op dit vlak aanhalen en gesprekken initiëren om informatie uit te wisselen. Algemene ontwikkelingen meldingen De OFGV behandelt de reguliere meldingen en informatieplichten die binnenkomen en verwerkt extra meldingen in het kader van twee projecten. Het eerste project is het demonteren en saneren van 160 windturbines in Zeewolde. Voor elke gedemonteerde windturbine moet een melding worden ingediend. De OFGV verwacht dat de meldingen vanaf januari 2026 worden ingediend. Het tweede project is de registratie propaantanks. Hiermee is in 2025 gestart en wordt vervolgd in 2026. Alle propaantanks in het werkgebied dienen gemeld te worden bij de OFGV en worden vervolgens geregistreerd in het Register externe veiligheid (REV).
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
geactualiseerd moeten worden. In 2024 is hiertoe een actualisatieprogramma opgesteld. Het programma heeft als doelstelling dat het actualiseren van vergunningen structureel en planmatig wordt opgepakt. In de planning van 2026 wordt rekening gehouden met ontwikkelingen zoals de wetswijzigingen in het Besluit Activiteiten Leefomgeving en de eventuele vaststelling van het Circulair Materialen Plan. De OFGV geeft in 2026 ook een vervolg aan het stellen van voorschriften voor circulaire economie. Dit wordt gedaan door ambtshalve actualiseren van vergunningen én bij nieuw binnengekomen aanvragen. Juridische ondersteuning Het juridische team adviseert actief over zowel de procedurele als inhoudelijke kant van vergunningverlening. Gedurende het hele vergunningenproces ondersteunen juristen bij het beoordelen van de ontvankelijkheid, het beantwoorden van zienswijzen en het opstellen van het definitieve besluit. Bij bezwaar of beroep tegen een besluit neemt een jurist de behandeling op zich en zorgt voor een zorgvuldige juridische afhandeling.
Actualiseren van vergunningen De OFGV heeft als doel dat alle bedrijven binnen het werkgebied een actuele en goed handhaafbare vergunning hebben. Dit houdt in dat bij veranderende wet- en regelgeving vergunningen 22
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Toezicht en Handhaving Toezicht bedrijven De OFGV voert controles uit bij bedrijven om te bepalen of deze voldoen aan de vergunningsvoorwaarden en –voorschriften en de algemene regelgeving. Afhankelijk van de bevindingen uit 2025 kan besloten worden om bepaalde controles uit te voeren als themacontroles. Dit kan een resultaat zijn van risico-gericht toezicht houden en/of actualiteiten die spelen. In 2026 wordt net als in 2025 in de basis, de aantallen bedrijven zoals genoemd in de prognosetabel gecontroleerd. Het risicogestuurd toezicht is verwerkt in het selectiemodel waarmee de prognosetabel tot stand is gekomen. Door het verder implementeren van het digitaal registreren van milieubelastende activiteiten en naleving van milieuregels, wordt het risicogestuurd toezicht nog verder aangescherpt. Hetgeen zich onder meer vertaald in de keuze welke bedrijven te bezoeken. Een verschuiving kan hiermee plaatsvinden van de geselecteerde bedrijven op basis van de prognosetabel naar risico- en incident gestuurde controles. Dit kan tot gevolg hebben dat er een verschuiving plaatsvindt in de aantallen en het type controles (thema, complex, standaard, eenvoudig). In 2026 zal de OFGV meerdere themaweken inplannen die branchegericht worden georganiseerd. In deze weken worden zoveel mogelijk controles uitgevoerd binnen een specifieke branche en/of thema.
Het doel van deze opzet is om meer inzicht te vergaren in specifieke voorkomende problemen, dan wel overtredingen, binnen een bepaalde branche. Daarnaast merkt de OFGV dat er een blijvende behoefte is aan themacontroles, bijvoorbeeld op het gebied van ondermijning
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
vanuit integrale controles geïnitieerd door deelnemers en samenwerkingspartners. Dit betreft maatwerk voor de verschillende deelnemers. Verder vinden doorlopend de volgende (thema)controles en acties plaats; transportcontroles, bij evenementen controle op vuurwerkontbrandingen, vuurwerkopslagen en geluidsmetingen. Klachten De OFGV voert, naar aanleiding van uiteenlopende klachten en signalen uit de samenleving, gerichte controles bij bedrijven uit. Daarbij wordt er gekeken of klachten gegrond zijn of niet. Tijdens deze inspecties wordt zorgvuldig nagegaan of ondernemingen zich houden aan de geldende wettelijke regels en voorschriften op het gebied van milieu, veiligheid en ruimtelijke ordening. In de afgelopen jaren heeft de OFGV een toename gezien van de aard en omvang van klachten. Zo komen er naast klachten van burgers ook klachten binnen van stichtingen en milieuorganisaties en is ook het aantal klachten toegenomen. Het goed en tijdig afhandelen van klachten staat door de intensiteit van de klachten onder druk. De eerdere invoering van een milieuklachtenfunctionaris borgt het kordaat en juist afhandelen klachten. Een aandachtspunt blijft hoeveel tijd het afhandelen van klacht kost en beschikbare capaciteit van de toezichthouders.
Asbest Het afhandelen van asbestsloopmeldingen inclusief het beoordelen van het asbestinventarisatierapport en het uitvoeren van administratieve en fysieke controles behoort tot het basistakenpakket. In 2025 hebben ook de laatste gemeenten de asbestmeldingen ingebracht bij de OFGV.
23
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
In de praktijk merkt het asbestteam van de OFGV dat de gemeenten zelf nog een aantal asbesttaken oppakt, maar dat het voor gemeenten steeds lastiger wordt om actuele kennis over asbest paraat te hebben. Dat is begrijpelijk, gezien de complexiteit van regelgeving en het gegeven dat het grootste deel van de asbesttaken en de expertise bij de OFGV liggen. Hierdoor ontstaan soms misverstanden bij calamiteiten, dumpingen of vragen van inwoners en bedrijven. Dit kan leiden tot onjuiste doorverwijzingen of foutieve afvoer van asbest. Om dit te voorkomen, werkt de OFGV aan een voorstel dat in het voorjaar wordt voorgelegd aan de deelnemers. Vooralsnog ziet de OFGV geen afname in het aantal gemelde asbestsaneringen in het werkgebied. De OFGV houdt risico gestuurd toezicht bij de gemelde asbestsaneringen. Na de uitgevoerde saneringen wordt elke zaak ook administratief beoordeeld of de saneringen conform inventarisatie en melding is uitgevoerd, de locatie is vrijgegeven en dat het asbest in de correcte hoeveelheden naar de juiste locatie is afgevoerd. Naast controles bij gemelde asbestsaneringen voert de OFGV ook controles uit bij mogelijke illegale asbestsaneringen. Dit wordt gedaan door diverse projecten uit te voeren op basis van verschillende databronnen, maar ook door controles bij sloop en verbouwingen van panden met een bouwjaar van voor 1994.
Ter plaatse wordt gekeken of een asbestinventarisatie is uitgevoerd en of een melding van een asbestsanering is ingediend. Bij opsporing van niet gemelde asbestsaneringen worden veel overtredingen geconstateerd. In oktober 2024 heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie een rapport opgeleverd waarin een signaal wordt afgegeven dat bij de
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
vrijgaves van asbestsaneringen veel mis is. (zie: Rapport Schoonverklaringen na asbestsanering). Meer dan een derde van de onderzochte eindinspectie-instellingen heeft hun zaken niet op orde. Deze gecertificeerde eindinspectie-instellingen voeren hun werk niet goed uit en geven ten onrechte schoonverklaringen af na asbestsaneringen. Dit signaal is voor de OFGV aanleiding om in 2026 ook de locaties van asbestsaneringen te bezoeken als de sanering en de vrijgave van de locatie achter de rug is. Bij geconstateerde overtredingen van de vrijgaven zal de OFGV zowel bestuursrechtelijk als mogelijk ook strafrechtelijk optreden. Toezicht grondverzet, grond, baggerspecie en bouwstoffen De OFGV voert reguliere inspecties uit bij bedrijven en bodemlocaties en handhaven direct bij overtredingen. Het toezicht richt zich op het toepassen en opslaan van grond, bouwstoffen en baggerspecie, inclusief controles op gronddepots. Veel aandacht gaat uit naar vrije veldcontroles; het toezicht vindt plaats waar bodemtoepassingen worden aangetroffen, maar waar geen meldingen van bekend zijn. Uit ervaring blijkt dat het naleefgedrag bij gemelde toepassingen zeer goed is, terwijl het naleefgedrag op niet-gemelde locaties slechts 30% bedraagt.
Voor het toezicht op bodemtoepassingen wordt in 2026 verder gewerkt om meer monitoringsgegevens vast te leggen, zodat beter risico gestuurd toezicht gehouden kan worden en een betere verslaglegging en rapportage kan plaatsvinden. Te denken valt hierbij aan het wel of niet een melding ingediend hebben; juiste transportbonnen aanwezig hebben; heiwerkzaamheden door puin heen; niet functionele toepassingen van bouwstoffen;
24
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
niet aanwezig hebben van een vergunning voor het opslaan van grond, etc. In 2026 gaan de toezichthouders meer bedrijfsinrichtingen controleren die grond van diverse locaties opslaan. In 2025 zijn de toezichthouders bij twee van de drie bedrijven erachter gekomen dat er illegaal grond wordt samengevoegd. Bestuursrechtelijke handhaving en juridische ondersteuning Het juridische team voert actief de bestuursrechtelijke handhaving uit. Juristen beoordelen per geval of zij eerst een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom sturen, of direct een last onder dwangsom opleggen. In uitzonderlijke situaties kiezen zij voor een last onder bestuursdwang. Een last onder bestuursdwang houdt in dat het bevoegd gezag zelf ingrijpt om een overtreding te beëindigen, terwijl een dwangsom een financiële sanctie is die wordt opgelegd als de overtreding niet wordt beëindigd. Wanneer iemand bezwaar of beroep instelt tegen een opgelegde maatregel, neemt de jurist de behandeling van deze zaak op zich. Zo zorgen zij voor een zorgvuldige juridische afhandeling. Daarnaast verwerkt het juridische team handhavingsverzoeken. Zij doen dit in nauwe samenwerking met andere afdelingen binnen de OFGV. Ook stemmen zij regelmatig af met aangesloten partners en externe partijen, zoals de brandweer, het ministerie van IL&T en de (milieu)politie.
Door deze samenwerking zorgen zij voor een effectieve en afgestemde aanpak van handhavingsvraagstukken.
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
Piket en calamiteitendienst Sinds de oprichting van de OFGV is er een 24/7 piket- en calamiteitendienst. Toezichthouders zijn altijd bereikbaar voor klachten, meldingen en noodgevallen binnen het werkgebied van de OFGV. In de praktijk blijkt echter dat de piket- en calamiteitendienst bij incidenten, zoals branden bij bedrijven, vaak niet of pas te laat wordt ingeschakeld. Als de OFGV niet wordt betrokken, kunnen belangrijke maatregelen om verdere milieuschade te voorkomen over het hoofd worden gezien. Bovendien helpt dit bedrijven niet om zich aan de regels te houden en calamiteiten tijdig te melden. Dit is natuurlijk niet wenselijk. In 2026 werkt de OFGV toe naar een besluit, en de realisatie hiervan, over aansluiting bij andere omgevingsdiensten die al een milieumeldkamer hebben die 24 uur per dag wordt bemenst. De OFGV ontvangt dan alle relevante meldingen en calamiteiten binnen het werkgebied waar milieu een rol speelt en kan zodoende ketenpartners beter adviseren. Ook bij de nasleep van calamiteiten kan de OFGV gerichter handhaven op het indienen van ongewone voorvallen bij bedrijven. Het doel hiervan is de bewustwording bij bedrijven voor het indienen van ongewone voorvallen te verhogen.
Advies Omgevingsadvies Onder omgevingsadvies vallen twee activiteiten. Ten eerste geeft de OFGV advies bij nieuwe initiatieven (ruimtelijke ontwikkeling). Dit kan door deel te nemen aan Omgevingstafels of door het geven van een schriftelijk advies. Ten tweede kan de OFGV gemeenten adviseren over milieuaspecten bij het opstellen van 25
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Omgevingsplannen. Beleidsadvies is een aanverwante activiteit, zie hoofdstuk 2. Sinds de invoering van de Omgevingswet is gebleken dat de huidige middelen ontoereikend zijn om alle nieuwe adviesaanvragen tijdig te behandelen en tegelijkertijd voldoende coördinatie te voeren op de ontwikkeling van planregels milieu voor omgevingsplannen. Zoals onder “Ontwikkelingen in VTHA” beschreven, zal de OFGV een voorstel voorleggen aan het bestuur voor structurele financiering per 2027 met onderliggend een regionale aanpak. Echter zijn deze middelen in 2026 nog niet beschikbaar. De OFGV zal gesprekken met de deelnemers organiseren om te bespreken hoe omgevingsadvies met de huidige middelen zo goed mogelijk georganiseerd kan worden tot 2027. Bovendien verwacht de OFGV op basis van landelijke trends en de input van deelnemers voor dit uitvoeringsprogramma dat de hoeveelheid adviesvragen blijft groeien. In aanvulling op de stap die we zetten met het projectvoorstel per 2027, stelt de OFGV daarom voor in gesprek te gaan met de deelnemers over de stip op de horizon voor het thema omgevingsadvies en het beoogde groeipad voor de komende jaren, waarbij op deze onderdelen een ambitieniveau en bijpassend vervolgproces wordt bepaald. Circulaire economie Sinds 2025 is circulaire economie (CE) ingebracht als een structurele taak.
In 2025 is volgens bestuursbesluit ontwikkelcapaciteit ingezet om de producten met betrekking tot CE in uitvoering te brengen. Dit traject is nu beëindigd en de uitvoering wordt voortgezet: De OFGV voert actualisaties van vergunningen uit door CE-voorschriften op te nemen en neemt deze ook mee in nieuwe vergunningen (indien van toepassing).
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
In 2026 zullen als gevolg daarvan steeds vaker rapportages gecontroleerd worden als administratief toezicht en het beoordelen van CE-rapportages, zoals grondstoffenreductie en afvalminimalisatierapporten. Ook adviseert de OFGV haar deelnemers bij vragen over CE, bijvoorbeeld in het kader van circulaire projecten en bij omgevingsplannen. Daarnaast kan dit worden ondersteund door data-analyses te realiseren en uit te werken. In de evaluatie van het eerste jaar uitvoering is geconcludeerd dat meer specialistische kennis over afval benodigd is om de adviesvragen van deelnemers adequaat te kunnen beantwoorden. In 2026 zal de OFGV binnen de huidige mogelijkheden werken aan kennisuitbouw. In het kader van de gesprekken ‘beleid naar uitvoering’ met deelnemers zal de OFGV dit ter bespreking inbrengen. Bodem: grond- en grondwaterbescherming De OFGV handelt meldingen af over grondverzet en saneren in het kader van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) en onder overgangsrecht van de Wet bodembescherming (Wbb), coördineert de uitvoering van bodemonderzoeken, geeft bodemadvies aan deelnemers bij ruimtelijke ontwikkelingen, participeert in overlegstructuren en houdt informatie over verontreinigde locaties bij in het bodeminformatiesysteem (BIS).
Voor locaties waar de bodemkwaliteit niet voldoet aan het beoogde gebruik beoordeelt de OFGV saneringsplannen en/of stelt beschikkingen op over gebruiksbeperkingen. In 2025 is de migratie van het voormalige BIS naar Nazca afgerond. De OFGV zal via Nazca de bodeminformatie leveren aan de basisregistratie ondergrond (BRO). In 2026 gaat de OFGV de verdere mogelijkheden van Nazca verkennen. In het bijzonder 26
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
zal met deelnemers die op dit moment nog een eigen Nazcaomgeving hebben, worden verkend of en hoe deelnemers kunnen aanhaken of overgaan op de Nazca-omgeving van de OFGV. Ook gaat de OFGV onderzoeken of bodeminformatie eenvoudiger kan worden aangeboden, waardoor de administratieve last kan worden verlaagd en de capaciteit kan worden benut op inhoudelijke dossiers. Gezien de ontwikkelingen op het gebied van PFAS-verontreinigingen, staalslakken en andere complexe dossiers is deze capaciteit daar hard nodig. Geluid De OFGV geeft geluidsadviezen bij ruimtelijke ontwikkelingen, evenementen, vergunningverlening en toezicht bij bedrijven en legt maatwerk op. Onder de Omgevingswet worden hierbij de geluidnormen gehanteerd zoals opgenomen in de gemeentelijke Omgevingsplannen. Deze Omgevingsplannen moeten in de meeste gevallen nog worden opgesteld of worden aangepast. Daarvoor bestaan instructieregels vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), maar er kan ook op gemeentelijk niveau invulling worden gegeven aan de normen. De OFGV kan de gemeente hierbij adviseren. Zolang er geen Omgevingsplan is opgesteld worden de geluidnormen uit de Bruidsschat gehanteerd. Bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) wordt (net als bij een Omgevingsplan) aan de hand van de instructieregels in het Bkl aan de betreffende geluidnormen getoetst.
Op het gebied van nieuwe activiteiten onder de Omgevingswet heeft de OFGV in 2025 de werkwijze verder ontwikkeld en is de OFGV klaar om een volgende stap te zetten. Het betreft voor gemeenten het vaststellen en beheren van geluidproductieplafonds (enkel industrieterreinen) en het
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
vaststellen en beheren van basisgeluidsemissies van gemeentelijke wegen. Op verzoek kunnen deze werkzaamheden verder opgepakt worden. Voor de provincie betreft het de advisering bij het saneren van wegverkeerslawaai op provinciale wegen. In 2026 zal de OFGV hiervoor de uitvoering van een plan van aanpak borgen. Omgevingsveiligheid Adviseurs Externe Veiligheid van de OFGV adviseren bij vergunningsprocedures en meldingen. Daarnaast ondersteunen zij gemeenten (die bronhouder zijn) bij het vullen van data in het Register Externe Veiligheid (REV) en borgen zij de kwaliteit van die data. De OFGV is actief betrokken bij landelijke ontwikkelingen op het gebied van omgevingsveiligheid, stuurt waar nodig daarop bij en adviseert deelnemers over deze ontwikkelingen. Speerpunten voor 2026 zijn: • •
• •
aandachtsgebieden in omgevingsplannen; omgevingsveiligheidsaspecten in de energietransitie, inclusief opslagbatterijen, waterstof(opslag) en generieke regels versus maatwerk; adviseren bij ruimtelijke ontwikkeling; datakwaliteit van het REV, inclusief afronding van het propaantankproject en monitoring datakwaliteit in samenwerking met Rijkswaterstaat.
Wet Open Overheid De OFGV stuurt documenten op naar gemeenten en provincies die worden gevraagd in het kader van een WOO-verzoek. Aankomend jaar wordt er een voorstel gedaan over hoe om te gaan met actieve en passieve openbaarmaking van de betreffende documenten. 27
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Prognosetabel In de bijlage is de prognosetabel opgenomen waarin de prognose per product is opgenomen voor uw organisatie. Ten opzichte van voorgaande jaren is de opbouw van de tabel gewijzigd. Hieronder volgt een beschrijving en onderbouwing van deze wijzigingen. De prognosetabel is gebaseerd op het kostenverdeelsysteem (KVS) die is vastgesteld voor de periode 2024 t/m 2026. Deze KVS is gebaseerd op de producten zoals die onder de WABOwetgeving van kracht waren. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is vanaf 2024 een nieuwe producten diensten catalogus (PDC) opgesteld en vastgesteld, terwijl de KVS nog gebaseerd is op de WABO-producten. Die nieuwe PDC gaat uit van een groot aantal nieuwe producten die de OFGV uitvoert op basis van de Omgevingswet. 2024 en 2025 vormden een overgangsperiode waarbij er zowel producten onder de Wabo (opgestart voor 1 januari 2024) als de nieuwe producten onder de Omgevingswet zijn gerealiseerd. Vanaf 2026 hanteert de OFGV een prognosetabel waarbij alleen de nieuwe producten onder de Omgevingswet van toepassing zijn, met uitzondering van enkele gevallen waarin nog oude wetgeving van toepassing is. De uitzondering betreffen met name een aantal bodemgerelateerde producten. Door de invoering van de Omgevingswet is voor een groot deel van de producten de werkwijze aangepast.
Sommige producten zijn opgesplitst, andere hebben een nieuw kental gekregen en er zijn ook geheel nieuwe producten toegevoegd. Om die reden biedt een prognosetabel met alleen een prognose op basis van de oude producten in de KVS onvoldoende inzicht in de werkelijk verwachte omvang van de werkzaamheden die de OFGV voor uw organisatie uitvoert.
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
De KVS is een financieringsmodel dat eens per drie jaar wordt herijkt. Tussentijdse trends en ontwikkelingen zijn tot nu toe niet opgenomen in de jaarlijkse prognosetabel. Door naast de KVSprognose ook een actuele prognose te geven worden de volgende inzichten gegeven: • • •
Meer transparantie over de verwachtingen op basis van trends en ontwikkelingen. Een inschatting van de aantallen nieuwe producten die de OFGV verwacht. Inzichtelijk te maken tussen de verschillen in KVS-prognose en de verwachting.
De zogenaamde planbare producten, zoals toezichtscontroles bij bedrijven en ongewijzigde producten blijven gelijk aan de KVSprognose. De aantallen verwachte producten is een raming op basis van de ervaringen uit de overgangsperiode. Dit betekent dat er nog lang geen sprake is van een meerjarig gemiddelde. De verwachtingen kunnen om die reden alleen beschouwd worden als een ruwe inschatting van de aantallen. De OFGV ontwikkelt een datawarehouse om de aantallen automatisch uit het zaaksysteem te kunnen genereren. Om deze reden is de volgorde van de producten aangepast. Deze wordt nu op alfabetische volgorde weergegeven per categorie.
28
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Hoofdstuk 2: wat speelt er?
Hoofdstuk 3: VTHA Milieu
29
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: over de OFGV
Prognosetabel 2026
Categorie
Hoofdstuk 2: wat speelt er? Progn ose KVS
Prognos e Verwach ting
Eenheid
KVS Laren
Verwach ting Laren
Eenheid
PDCcode
Productnaam
Advies Vuurwerk
A02.5
Advies, coördinatie en overleg vuurwerk
0
0
Advies Vuurwerk
D13.1
Coördinatie vuurwerk
0
Advies Vuurwerk
R23.1
Ontbrandingstoestemming vuurwerk
Advies Vuurwerk
R24.1
Behandeling melding vuurwerkontbranding
Advies Vuurwerk
R24.2
Advies Vuurwerk Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving Advisering fysieke leefomgeving