A 10 RIB prognose HBEL-taken (maatwerkvoorzieningen) Q4 2023 Sociaal Domein Laren

INFORMATIENOTA RAAD LAREN Datum vaststelling college: 19 december 2023 Van

het college van B&W

Aan

Gemeente Laren - Gemeenteraad

Portefeuillehouder Groot, F.K. de

Onderwerp

Raadsinformatiebrief prognose HBEL-taken (maatwerkvoorzieningen) Q4 2023 Sociaal Domein – gemeente Laren Portefeuillehouder Groot, F.K. de Openbaar Ja

Kennisnemen van

De prognose HBEL-taken (maatwerkvoorzieningen) Q4 2023 Sociaal domein Laren 1. Inleiding In de raadsinformatiebrief bij de prognoses in het tweede kwartaal van 2023 zijn we ingegaan op de te verwachten kostenontwikkeling voor het sociaal domein in 2023 en de eventuele begrotingswijzigingen die dit tot gevolg had. Er zijn in het vierde kwartaal nieuwe financiële prognoses gemaakt. In deze raadsinformatiebrief gaan we in op de voorzieningen waarbij in 2023 een significant verschil wordt verwacht ten opzichte van de begroting. 1.1 Kernboodschap: verwachting 2023 De vooruitzichten voor de Wmo zijn positief in 2023. Er wordt een voordeel van € 57.000 verwacht ten opzichte van de totale begroting.

Pagina 1 van 12

Voor de Jeugdwet is het vooruitzicht echter minder gunstig. Door hoog uitgevallen kosten voor het LTA (Landelijk Transitie Arrangement) is er sprake van een tekort van € 251.000. Er wordt meer ingezet op een beweging naar basisondersteuning en het voorkomen van dure overeenkomsten zoals LTA en contracten buiten de regio om. Dit doen we bijvoorbeeld door de inzet van het lokale begeleidingsteam en POH-er. Maar in complexe casussen kunnen hoge kosten helaas niet worden voorkomen. Omdat het hierbij om incidenteel hogere kosten gaat kan dit niet altijd vooraf begroot worden. Net als in voorgaande raadsinformatiebrieven geven we geen prognoses af voor de Participatiewet gezien de kosten voor voorzieningen binnen deze wet vrijwel altijd binnen de begroting blijven. 2. Belangrijkste ontwikkelingen 2.1 Wijziging Iv3 Standaard In de vorige raadsinformatiebrief bij de prognoses hebben we kort stilgestaan bij de wijziging van de Iv3 standaard die dit jaar is ingegaan. De Iv3-standaard is een landelijke standaard waarin voorgeschreven wordt hoe verschillende voorzieningen binnen het Sociaal Domein moeten worden gecategoriseerd. Door een wijziging in de categorieën voor de Jeugdwet in het begin van 2023 was het bij de raadsinformatiebrief in kwartaal twee niet mogelijk een goede prognose te maken.

Nu we een jaar met de nieuwe standaard werken kunnen we voor deze raadsinformatiebrief wel een prognose geven voor de Jeugdwet ten opzichte van begroting voor 2023. Een vergelijking met de jaarrekening van 2022 is echter niet mogelijk omdat er voor dit jaar nog met de oude standaard is gewerkt. Er wordt daarom in deze raadsinformatiebrief vooral ingegaan op de verwachte kosten van de hoofdcategorieën: jeugdhulp zonder verblijf, jeugdhulp met verblijf, kinderbeschermingsmaatregel en LTA. De wijziging van de Iv3-standaard heeft ook betrekking op de Wmo, echter zijn er geen wijzigingen in categorieën doorgevoerd zoals bij de Jeugdwet. Voor de Wmo kunnen we dus op de reguliere manier de prognoses geven in deze raadsinformatiebrief. 2.2 Kosten buiten de regionale contracten om Voor de Jeugdwet wordt er voor verschillende voorzieningen in 2023 een stijging in kosten buiten de regionale contracten om verwacht. Op dit moment zijn er overeenkomsten afgesloten voor circa €70.000. Bij de prognose in kwartaal twee was dit nog € 32.000.

Pagina 2 van 12

Voor de Wmo en Jeugdwet is het uitgangspunt dat zorg zoveel mogelijk geleverd wordt vanuit het regionale aanbod. In een aantal uitzonderlijke gevallen biedt het regionale zorgaanbod echter geen uitkomst voor de hulpvraag van de inwoner. Voorbeelden kunnen zijn dat het regionale aanbod niet voorziet in een specifieke vorm van zorg of een tekort aan capaciteit bij gecontracteerde aanbieders gecombineerd met de wens om wachtlijsten te voorkomen Het is nog niet duidelijk hoeveel van de beschikte kosten uiteindelijk gedeclareerd gaan worden. Het is van te voren moeilijk te zeggen hoeveel van het beschikbaar gestelde budget daadwerkelijk uitgenut wordt en welke overeenkomsten er gedurende het jaar nog worden afgesloten. 3. Prognose Laren 2023 In de onderstaande tabel zijn de totale kosten voor de Wmo en Jeugdwet in Laren weergegeven.

Totale effect*

Jaarrekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2023

(na wijziging)

Prognose 2023

Saldo

%

Wmo totaal

€ 1.160.193

€ 988.000

€ 988.000

€ 931.000

€ 57.000

6%

Jeugdwet totaal

€ 1.781.273

€ 1.657.000

€ 1.657.000

€ 1.908.000

€ -251.000

-15%

Totaal

€ 2.941.466

€ 2.645.000

€ 2.645.000

€ 2.839.000

€ -194.000

-7%

*Bedragen zijn exclusief kosten voor PGB-voorzieningen 4. Prognose Wmo In onderstaande tabellen zijn de jaarrekening 2022, de begroting 2023, de begroting 2023 na wijziging (zomernota) en de prognose 2023 voor Wmo weergeven. De prognoses zijn vergeleken met de begroting. In deze raadsinformatiebrief gaan we alleen in op de voorzieningen waarbij er een significant verschil ten opzichte van de begroting wordt verwacht. 4.1 Wmo begeleiding Voor Wmo geïndiceerde begeleiding wordt er een voordeel verwacht van € 85.000 ten opzichte van de totale begroting. Dit voordeel komt door het verwachte voordeel voor begeleiding en verzorging.

Pagina 3 van 12

Wmo

Begroting

Begroting

Prognose

€ 291.437

€ 332.000

€ 332.000

€ 113.212

€ 77.000 € 409.000

2022

Begeleiding

en verzorging Dagbesteding en vervoer Wmo

begeleiding 4.1.1

Jaarrekening

€ 291.437

2023

Saldo

%

€ 232.000

€100.000

30%

€ 77.000

€ 92.000

-€15.000

-19%

€ 409.000

€ 324.000

€85.000

17%

2023

2023

Begeleiding en verzorging

Voor begeleiding en verzorging wordt een voordeel van € 100.000 ten opzichte van de begroting verwacht. Dit komt door dalende aantallen. Eind 2022 waren er 46 inwoners die gebruik maakten van begeleiding. In oktober 2023 zijn dat er 27. De dalende trendlijn zet dus door. Vanaf 2021 zien we al dat het aantal geïndiceerde voorzieningen voor begeleiding daalt. In hetzelfde jaar is er gestart met het lokale begeleidingsteam. In hoofdstuk 6 gaan we hier verder op in.

Aantallen Wmo begeleiding

Pagina 4 van 12

4.2 Trapliften Jaarrekening

Begroting

Begroting 2023

Prognose

2022

2023

(na wijziging)

2023

Saldo

%

€ 44.374

€ 45.000

€ 45.000

€ 73.000

€ -28.000

-62%

Woonvoorzieningen Trapliften

Voor trapliften wordt er een nadeel verwacht ten opzichte van de begroting. Dit komt

doordat de kosten voor de voorziening zijn gestegen. Daarnaast nemen de aantallen toe. Door de vergrijzing zijn er meer inwoners die een traplift nodig hebben. Dit komt ook doordat ouderen langer thuis (willen) blijven wonen. Er wordt voor 2023 een tekort verwacht van € 28.000.

Aantallen inwoners met traplift

5. Jeugdwet 2023

Totaal effect

Begroting 2023

Jeugdwet totaal

€

Begroting 2023 (na wijziging)

1.657.000

€

1.657.000

Prognose 2023 €

1.908.000

Saldo

%

€ -251.000 -15%

In de onderstaande tabellen zijn de begroting 2023, de begroting na wijziging (zomernota) en de prognose 2023 voor de Jeugdwet weergeven. Voor de Jeugdwet kunnen we voor de hoofdcategorieën

echter

niet

ingaan

op

de

jaarrekeningcijfers

van

2022.

De

jaarrekeningcijfers zijn nog gebaseerd op de oude Iv3-standaard. Een vergelijking is daardoor niet goed te maken.

Pagina 5 van 12

Voor de totale Jeugdwet wordt er een nadeel verwacht van € 251.000 ten opzichte van de begroting. Dit is toe te schrijven aan hoog uitgevallen kosten voor het LTA en een nadeel op Jeugdhulp met verblijf. Ook voor de Jeugdwet gaan we in deze raadsinformatiebrief alleen in op de voorzieningen waarbij er een significant verschil wordt verwacht ten opzichte van de begroting. 4.1 Jeugdhulp zonder verblijf

Op basis van de huidige cijfers wordt er een voordeel van € 123.000 verwacht voor

Jeugdhulp zonder verblijf. Onder Jeugdhulp zonder verblijf vallen de voorzieningsgroepen Ambulante Jeugdhulp, Begeleiding en verzorging, Behandelingsgerichte dagbesteding, Dagbesteding en vervoer en Ernstige Dyslexie (ED).

Jeugdwet Jeugdhulp zonder verblijf

Begroting 2023

€ 1.352.100

Begroting 2023 (na

wijziging)

€ 1.352.100

Prognose 2023

€ 1.229.100

Saldo

%

€ 123.000

9%

4.1.1 Ambulante Jeugdhulp

Jeugdwet Ambulante jeugdhulp

Begroting 2023

€ 880.000

Begroting 2023 (na

wijziging) € 880.000

Prognose

Saldo

2023

€ 778.000

%

€ 102.000 12%

Voor Ambulante Jeugdhulp verwachten we een voordeel van € 102.000 ten opzichte van de begroting. Hoewel het totaal aantal jeugdigen met Ambulante Jeugdhulp licht stijgt, zijn er dit jaar relatief meer jeugdigen die het goedkopere ‘’Pakket 2’’ (budget plafond van €

5.000) toegewezen hebben gekregen. Het duurdere ‘’Pakket 4’’ (budget plafond € 10.000) wordt veel minder toegewezen in 2023. Hierdoor vallen de kosten uiteindelijk lager uit.

Het is op dit moment onduidelijk of de bovengenoemde ontwikkeling (en het voordeel ten

opzichte van de begroting) structureel of incidenteel is. Zoals in de onderstaande grafiek

te zien is stijgt het aantal inwoners met een voorziening voor Ambulante Jeugdhulp sinds 2021. Blijft deze stijging zich doorzetten dan is het niet zeker of we in de toekomst dezelfde resultaten m.b.t. de kosten realiseren.

Pagina 6 van 12

Stijging van het aantal jeugdigen met Ambulante Jeugdhulp pakket 2.

Daling van het aantal jeugdigen met Ambulante Jeugdhulp pakket 4 4.1.2 Begeleiding en verzorging Jeugdwet Begeleiding en verzorging

Begroting 2023

€ 341.000

Begroting 2023 (na

wijzigingen)

Prognose 2023

Saldo

€ 341.000 € 280.000 € 61.000

% 18%

Pagina 7 van 12

Voor begeleiding en verzorging verwachten we een voordeel van € 61.000 ten opzichte van de begroting.

Het totaal aantal jeugdigen met een voorziening binnen begeleiding en verzorging blijft redelijk

stabiel.

Het

voordeel

wordt

verklaard

begeleidingsproducten sinds 2022 is gedaald.

doordat

één

van

de

twee

Binnen begeleiding zijn er twee verschillende zorgproducten. In de onderstaande tabel zijn de producten en hun tarief weergegeven. Product

Tarief 2023

Begeleiden in netwerk jeugdige individu

€ 1,05 per minuut

Begeleiden in netwerk jeugdige gezin

€ 1,17 per minuut

In de onderstaande grafiek zien we dat het ‘’individu’’ product is gedaald sinds 2022. Het

‘’gezin’’ product blijft daarnaast stabiel. In wezen is het duurdere ‘’gezin’’ product een intensievere versie van het ‘’individu’’ product waarbij het eerste product wordt ingezet bij hulpvragen die complexer zijn. Anders dan de namen van de producten doen vermoeden is er niet per definitie sprake een specifieke focus op het gezin of het individu.

Daling van het jeugdigen met het product ‘’Begeleiding in netwerk jeugdige individu’’. 4.1.3. Behandelingsgerichte dagbesteding Pagina 8 van 12

Jeugdwet Behandelingsgerichte dagbesteding

Begroting 2023

€ 53.000

Begroting 2023 (na

wijziging) € 53.000

Prognose 2023

Saldo

€ 41.000 € 12.000

%

23%

Voor behandelingsgerichte dagbesteding verwachten we een voordeel van € 12.000 ten opzichte van de begroting. In 2023 is er nog maar één jeugdige die een voorziening heeft (in 2022 waren dit er op de piek drie). De kosten buiten de regionale contracten om zijn echter wel gestegen voor deze voorziening. 4.1.4. Dagbesteding en vervoer

Jeugdwet Dagbesteding en vervoer

Begroting 2023

€ 28.000

Begroting 2023 (na

wijziging)

€ 28.000

Prognose 2023

€ 51.000

Saldo

%

€ -23.000

-82%

Voor dagbesteding en vervoer verwachten we een nadeel ten opzichte van de begroting.

Dit komt door hoge kosten buiten de regionale contracten om van € 33.000. De kosten voor regionale contracten dalen licht, waardoor het uiteindelijke nadeel uitkomt op €

23.000. De looptijd van deze lokale contracten zijn op het moment van schrijven wel

allemaal afgelopen maar het is niet uit te sluiten dat er voor het einde van 2023 nog nieuwe contracten worden afgesloten. 4.1.5. Ernstige Dyslexie

Jeugdwet Ernstige Dyslexie

Begroting 2023

€ 50.100

Begroting 2023 (na

wijziging)

€ 50.100

Prognose 2023

€ 79.100

Saldo

%

€ -29.000

-58%

Voor Ernstige Dyslexie verwachten we een nadeel van € 29.000 ten opzichte van de

begroting voor 2023. Eind 2022 daalde het aantal jeugdigen met een ED voorziening. Deze daling zette echter niet door en in het laatste kwartaal van 2023 was het aantal jeugdigen

met een ED voorziening weer bijna terug op het hoogste niveau van 2022. Deze schommeling in voorzieningen valt min of meer samen met de start en afloop van het schooljaar en zien we ook in 2021 terug.

Pagina 9 van 12

Aantal jeugdigen met een voorziening voor ED 2019-2023

4.2 Jeugdhulp met verblijf

Onder Jeugdhulp met verblijf vallen de voorzieningen 24-uurs verblijf, Beschermd wonen, Driemilieuvoorziening, Gesloten jeugdhulp, Gezinshuizen, Klinische Jeugd GGZ, Kortdurend verblijf en Pleegzorg.

Voor Jeugdhulp met verblijf verwachten we een nadeel van € 88.000. Dit nadeel komt grotendeels door een nadeel op Klinische Jeugd GGZ.

Jeugdwet Jeugdhulp met verblijf

Begroting 2023

€ 223.900

Begroting 2023 (na

wijziging)

€ 223.900

Prognose 2023

€ 311.900

Saldo

%

€ -88.000

-39%

Saldo

%

€ -89.000

-255%

4.2.1. Klinische Jeugd GGZ Jeugdwet Klinische jeugd GGZ

Begroting 2023

€ 34.900

Begroting 2023 (na

wijziging)

€ 34.900

Prognose 2023

€ 123.900

Pagina 10 van 12

Voor Klinische Jeugd GGZ verwachten we een nadeel van € 89.000 ten opzichte van de

begroting. Dit komt door één duur verblijfsproduct dat dit jaar is afgesloten voor een jeugdige in Laren.

4.2 LTA

Voor het LTA (Landelijk Transitie Arrangement) verwachten we een nadeel van €286.000

ten opzichte van de begroting. Voor 2023 zijn er 8 jeugdigen geweest die op verschillende momenten in het jaar samen een totaal van 17 LTA voorzieningen toegewezen gekregen hebben. Deze voorzieningen zijn op één na allemaal toegekend via externe verwijzers (huisartsen en medisch specialisten). Daarnaast is de begroting bij de zomernota niet bijgeraamd. In kwartaal 2 kwam de prognose uit op € 55.000. Dit zorgt voor een groot tekort.

Zorg binnen het LTA is van een dusdanige specialistische aard dat deze niet regionaal te organiseren is. De zorg is vaak complex wat maakt dat een enkele voorziening als snel hoge kosten met zich meebrengt. Daarbij worden veel voorzieningen buiten de gemeente

om via de externe verwijzers toegekend. Dit alles maakt het doorgaans erg lastig om te voorspellen of en hoeveel LTA voorzieningen er toegekend worden binnen een bepaald jaar.

Begroting

Jeugdwet LTA

Begroting

2023

€

14.000

Prognose

2023

€

14.000

2023

€

300.000

Saldo

%

€ -286.000

-20423%

6. Prognose lokale begeleidingsteam In 2021 zijn we gestart met het lokaal begeleidingsteam, onder andere met het doel een besparing te realiseren. Door middel van een daling in de aantallen geïndiceerde begeleiding Jeugd en Wmo en door als lokaal begeleidingsteam een lagere intensiteit van begeleiding te bieden dan geïndiceerde begeleiding. De aantallen geïndiceerde begeleiding Wmo sinds 2021 gedaald en voor Jeugd gestabiliseerd. Ook de intensiteit van de geleverde zorg is lager dan bij geïndiceerde begeleiding. Deze doelstellingen worden dan ook behaald. Daarnaast is in Q3 berekend of dit een financiële besparing oplevert op geïndiceerde begeleiding voor de lange termijn (zie onderstaande tabel). Het budget is inclusief de geraamde taakstelling, met andere woorden: de bezuinigsopdracht van het lokale begeleidingsteam is hierin meegenomen. Kosten buiten regionale contracten om en de kosten voor de lokale begeleiders zijn niet meegenomen in deze prognose. Voor Laren Pagina 11 van 12

wordt er op dit moment en op de lange termijn een voordeel verwacht op geïndiceerde begeleiding. Er zal wel meer aandacht worden besteed aan het oppakken van 18- casussen omdat daar nog winst te behalen valt. Het lokale begeleidingsteam team heeft als doel om in 2026 HBL breed 50 18- casussen te hebben opgepakt. Gemeente Laren

2022

2023

2024

2025

2026

Budget Wmo

begeleiding (incl. bezuinigingen)

€

314.000

€

296.000

€

296.000

€

296.000

€

296.000

(Verwachte) kosten

€

292.063

€

258.856

€

233.451

€

210.588

€

190.010

Saldo

€

21.937

€

37.144

€

62.549

€

85.412

€

105.990

bezuinigingen)

€

341.000

€

341.000

€

326.000

€

322.000

€

319.000

(Verwachte) kosten

€

291.341

€

291.341

€

291.341

€

291.341

€

291.341

Saldo

€

49.659

€

49.659

€

34.659

€

30.659

€

27.659

Totaal

€

71.596

€

86.803

€

97.208

€

116.071

€

133.649

Budget begeleiding Jeugd (incl.

Pagina 12 van 12